A25 Reactie ODZOB op zienswijze begroting 2024 en plan fitte organisatie en jaarrekening incl controleverklaring 2022

In het jaar 2022 heeft de uitvoering van het Programma Omgevingswet 2022 in het teken gestaan van het zoveel als mogelijk voltooien van processen en producten en met het oefenen en inregelen ervan. De regionale samenwerkingsafspraken voor toezicht & handhaving zijn opgeleverd binnen de Regionale Samenwerking Omgevingswet, waarin provincie, gemeenten, waterschappen en de ketenpartners (ODZOB, Veiligheidsregio en GGD) vertegenwoordigd zijn. De afspraken zullen ter bekrachtiging voorgelegd worden aan de algemene besturen van de GGD, Veiligheidsregio en ODZOB, nadat ze in het regionale project oefenen & inregelen in 2023 zijn aangevuld en verfijnd. Voor de gemeenten is een handreiking opgesteld voor het bepalen van milieuleges. De ODZOB heeft bijgedragen aan een landelijk onderzoek in opdracht van Omgevingsdienst NL naar de financiële effecten van de Omgevingswet, het rapport daarover is verschenen. Met de adviezen uit dat rapport kunnen we in gesprek met onze deelnemers over wat de consequenties ervan zijn voor zowel de ODZOB als onze deelnemers. De regionale producten- en dienstencatalogus, waarin de producten van GGD, Veiligheidsregio en ODZOB op een toegankelijke manier zijn gebundeld, is gepubliceerd.

Handreikingen voor de wijze waarop regels voor geluid, trillingen, externe veiligheid, geur agrarisch en geur industrieel in omgevingsplannen op een geharmoniseerde wijze kunnen worden opgenomen, zijn gereed en worden begin 2023 gepubliceerd. De ambities van onze deelnemers voor omgevingsvisies, omgevingsplannen, geluid en externe veiligheid en de gevraagde inzet voor ondersteuning door de ODZOB daarbij zijn in beeld gebracht. De transitie van de bodem- en geluidstaken wordt op de voet gevolgd en daar waar nodig omgezet in concrete acties. Voor bodem zijn die vastgelegd in het Uitvoeringskader Bodem. Na inwerkingtreding van de Omgevingswet wordt dat kader ter vaststelling voorgelegd aan het bestuur. De transformatie van inrichting naar MBA (milieubelastende activiteiten) is voorbereid door het testen van een applicatie die ondersteunt bij het omzetten ervan. Voor 15.000 inrichtingen is een voorspelling beschikbaar van de waarschijnlijke aanwezige MBA’s. In het voorjaar van 2023 zal op basis van de verkregen kennis worden bepaald hoe de applicatie verder kan ondersteunen in het verbeteren van de informatie over MBA’s.

In overleg met de regio en ketenpartners is gekomen tot een concrete aanpak voor de inrichting van de regionale omgevingstafel, het instrument om ruimtelijke initiatieven in het voortraject van vergunningaanvragen integraal met bevoegd gezag en ketenpartners te bespreken. In het voorjaar wordt gestart met deze regionale omgevingstafel. Het interne trainings- en opleidingsprogramma is tijdelijk stopgezet vanwege het uitstel van de inwerkingtreding van de Omgevingswet. In het voorjaar 2023 wordt de uitvoering van het opleidingsprogramma weer opgepakt. Het oefenen en inregelen van de verschillende processen is actief ter hand genomen, waarbij intern en in de regio samen met deelnemers en ketenpartners geoefend wordt op basis van realistische casussen. Dat oefenen gebeurt nu nog “droog”.

Jaarstukken 2022 6

Mede door de vertraagde implementatie van PowerBrowser, heeft het technisch oefenen in de regio vertraging opgelopen. Nu PowerBrowser afgelopen jaar in gebruik is genomen, is het streven om zoveel als mogelijk met de samenwerkingsfunctionaliteit van het DSO en PowerBrowser te gaan oefenen met echte (WABO-)aanvragen vanaf medio april 2023. In het najaar 2022 is binnen de ODZOB een stresstest Omgevingswet uitgevoerd om te bepalen welke resterende opgaves en belemmerende factoren er nog aanwezig zijn. De resultaten hiervan worden verwerkt in het programmaplan voor- en nazorg Omgevingswet waarmee in januari 2023 een start word gemaakt. Dit programma wordt in maart 2023 voorgelegd aan het AB. De invoeringsdatum van de Omgevingswet is nog onzeker, gezien het opschuiven van de behandeling van het Koninklijk Besluit in de Eerste Kamer. 2.1.2

Regionaal en uniform uitvoeringsbeleid

Het regionaal uitvoeringbeleid is voor inrichting gebonden werkzaamheden (vergunningverlening en toezicht en handhaving bij bedrijven) vormgegeven via het Regionaal Operationeel Kader (ROK). Industrieel toezicht 2022 stond voor het ROK industrieel toezicht in het teken van het brengen van continuïteit in de manier van werken die in de achterliggende jaren is opgebouwd. De structuur staat, maar op inhoud is er nog ruimte voor verbetering, onder meer op het vlak van de locatiedossiers. Dit heeft de aandacht, maar de uitvoering is weerbarstig, mede vanwege de overgang naar PowerBrowser. Het uitvoeringsprogramma voor 2022 is in grote lijnen conform uitgevoerd. Over het algemeen blijkt uit projecten dat het naleefgedrag goed is. Vermeldenswaardig zijn: •

Uit het project ‘mestverwerking en compostering’ bleek een verschil tussen verleende vergunningen en de uitvoeringspraktijk. Dit maakt toezicht en handhaving complex. Voor ons een aandachtpunt om de samenwerking tussen vergunningverlening en toezicht te intensiveren.

•

Bij garagebedrijven kijken we of via ‘zelftoezicht’ de efficiëntie van het toezicht kan worden vergroot. Dit vanuit de gedachte dat het invullen van een vragenlijst over naleving, iets zegt over het naleefgedrag. Ook is dit een efficiënter manier van het vergaren van actuele bedrijfsinformatie die we in ons systeem verwerken. Het project loopt nog.

Verder is in 2022 een slag gemaakt bij de analyse van klachten. Voor horecaklachten is een werkwijze geïntroduceerd waarin, op maat, informatieverstrekking wordt gecombineerd met toezicht en/of metingen. Er zijn nog geen harde cijfers, maar het aantal klachten lijkt af te nemen. De overige klachten worden vanuit de consignatiedienst doorgezet naar het toezicht.

Tenslotte is in 2022 een systematiek voor het toezicht bij aandachtbedrijven vastgesteld en in werking gebracht. Voor bedrijven die om welke reden dan ook toezicht verdienen, wordt dit qua frequentie en strategie op maat uitgewerkt middels een toezichtsplan, in samenspraak met gemeente en partners. Het ROK loopt tot en met 2023. Eind 2022 zijn we, in afstemming met en in opdracht van het bestuur, begonnen met nadenken over: hoe verder na 2023? Begin 2023 zal worden gebruikt voor een uitgebreide omgevingsanalyse, die voeding zal geven aan het antwoord op die vraag. Inmiddels is het voorstel gedaan om het ROK in zijn huidige omvang 1 jaar door te laten lopen, zodat we gedegen na kunnen denken over een voortgang na 2023.

Jaarstukken 2022 7

Agrarisch toezicht In het agrarisch werkveld is in 2022 gekozen voor een risicogerichte aanpak. Dit heeft ertoe geleid dat bedrijven met veel stikstofverbindingen (veelal ammoniak -uitstoot en/of de toepassing van emissie reducerende maatregelen of toepassing van systemen met een grote faalkans in een kortere tijd opnieuw bezocht zijn. Verder geeft een LHS-score uit het verleden een duiding op het naleefgedrag van een bedrijf. Dit naleefgedrag leidt tot een bepaalde frequentie van toezicht. Deze wijze van prioriteren en toepassing van een bepaalde frequentie van toezicht leidt ertoe dat we in het toezichtveld werken aan een fysieke veilige en gezonde leefomgeving. Hierbij kan bij slecht naleefgedrag sneller bestuurlijk worden opgetreden om overtredingen ongedaan te maken, en goed naleefgedrag wordt beloond door de frequentie van het toezicht te verlagen. In 2023 zal een verdieping plaatsvinden van de risico prioritering en zal de huidige werkwijze worden voortgezet. Hierbij is ook aandacht voor het continu verzamelen van milieurelevante data om op deze wijze het risicogericht prioriteren te kunnen bijsturen. Vergunningverlening Het ROK-VV vindt haar wettelijke basis in het Omgevingsbesluit, waarin staat dat elke gemeente en provincie moet beschikken over VTH-beleid voor de uitvoering van de Omgevingswet.

Voor de basistaken van de omgevingsdiensten dienen ze gezamenlijk zorg te dragen voor uniform uitvoeringsbeleid. Het bevoegd gezag heeft dit uitvoeringsbeleid geaccordeerd middels het ROK-VV. Het ROK-VV omvat het strategisch beleidskader en een operationeel beleidskader. Hierbij hebben we een omslag gemaakt van (vrijwel) volledig programmatisch beoordelen van een vergunningaanvraag of een melding naar risicogericht beoordelen van een aanvraag of melding. Daarbij wordt wel rekening gehouden met het door een bevoegd gezag vastgesteld beleid ten aanzien van een specifiek milieuaspect. De ODZOB staat als uitvoerder van de basistaken, waaronder alle omgevingsvergunningen milieu en meldingen milieu, hiervoor aan de lat. Het beleid is geïmplementeerd in de systemen en werkinstructies die worden gebruikt. Het ROK-VV is in 2022 geëvalueerd en de conclusie is dat het dient te worden geactualiseerd, mede in het licht van de komst van de Omgevingswet. Dit zal plaatsvinden in 2023. De invoering van de Omgevingswet op 1 januari 2023 is uitgesteld naar een later moment. De processen voor vergunningverlening onder de Omgevingswet zijn voltooid. De huidige werkzaamheden voor vergunningverlening dienen vanzelfsprekend plaats te vinden onder de geldende wet- en regelgeving (WABO). In 2023 zullen de teams die zich bezighouden met vergunningverlening zich verder gaan verdiepen in de Omgevingswet.

2.1.3

Klimaat, energie en duurzaamheid

Bij de toezichtprojecten in het werkprogramma van 2022 zijn bij twee branches themacontroles energie uitgevoerd. Ook vanuit de landelijke Vue-regeling hebben we bij alle gemeentes in onze regio thema controles energie uitgevoerd. In totaal zijn in 2022 268 energiecontroles uitgevoerd. Uit analyse blijkt dat het uitvoeren van een controle resulteert in een gemiddelde reductie van ongeveer 25 ton CO 2. Met het aantal controles dat is uitgevoerd in 2022 betekent dit een resultaat van ongeveer 6.700 ton CO2 reductie. Daarnaast zijn bij één branche de controles uitgebreid met een selectie van vragen over energie.

Binnen de regio is een Green deal voor de zorg gestart. Hierbij heeft de gemeente Eindhoven het voortouw genomen en zijn meerdere gemeenten aangehaakt. De ODZOB is hierbij betrokken geweest en ondersteunt de Green deal in de uitvoering. Daarnaast is bijna €2,5 miljoen euro aangevraagd en toegekend binnen de SPUK-THE rijksregeling voor extra toezicht en handhaving op de energiebesparingsplicht. We hebben ontwikkelingen in de wetgeving op energie door vertaald naar de werkzaamheden van de ODZOB.

Jaarstukken 2022 8