A13 MRE Brief informatie private fondsen

Aan de 21 gemeenteraden van de Metropoolregio Eindhoven

uw kenmerk

uw brief van

onderwerp Informatie private fondsen

ons kenmerk 100126-3184\WRI\HLE

datum 14 november 2023

e-mailadres w.deridder@metropoolregioeindhoven.nl

Geachte raad, Vanuit MRE werken we samen aan een aantal maatschappelijke opgaven in het Samenwerkingsakkoord 2023-2026 en de strategische agenda Brainport. Na het sluiten van de Brainportdeal op het gebied van woningbouw en bereikbaarheid zijn deze opgaven in een stroomversnelling gekomen. Het belang van deze opgaven wordt ook door private partijen in onze regio onderkend. Door hen wordt – in nauwe afstemming met gemeenten - gewerkt aan de inrichting van 4 private fondsen, te weten: Bereikbaarheid, Betaalbare huisvesting, Technisch talent en Brede welvaart Deze fondsvorming is uniek in Nederland en het is een geheel nieuwe vorm van publiek private samenwerking, passend bij Brainport Eindhoven. De fondsen zijn nadrukkelijk bedoeld als hulpmotor voor de maatschappelijke opgaven. Ze versnellen de ambities die de overheden hebben vastgesteld en helpen om projecten financieel mogelijk te maken en zo snel mogelijk te realiseren. De vorming van de private fondsen vereist zorgvuldigheid, bijvoorbeeld in de rolvaste uitlijning met de publieke pendanten bij de MRE. Met deze brief informeren wij u graag nader over de huidige stand van zaken in dit proces. Bereikbaarheid De triple helix partijen hebben in 2021 een gezamenlijk ‘Brainport bid’ bij het Rijk neergelegd voor noodzakelijke maatregelen/investeringen in innovatie, talent én woon- en leefklimaat.

Voor dit laatste was het MIRT-onderzoek Verstedelijking en bereikbaarheid Brainport 2040 de aanleiding. In het Bestuurlijk overleg MIRT van eind 2022 zijn we tot afspraken over maatregelen en financiering ervan gekomen. Dit is de Brainportdeal, bestaande uit in totaal € 1,6 miljard inclusief

BTW aan investeringen, waarvan het Rijk bijna €1 miljard bijdraagt en de Regio circa € 573 mln inclusief BTW. Van de € 593 mln inclusief BTW voor de Regio dragen de gemeenten, de provincie en het bedrijfsleven ieder 1/3 deel bij. De bijdrage van de gemeenten is onder aansturing van de MRE verder uitgewerkt. Zie 2348+Brief+12+juli+2023+MetropoolRegio+Eindhoven+inzake+Bekostigingssystematiek+bereikbaar heid+Brainport (notubiz.nl). Het bedrijfsleven is ook gestart met de uitwerking van haar bijdrage, met ondersteuning van Brainport Development. Intentie is om te komen tot een privaat Bereikbaarheidsfonds als onderdeel van het totale Bereikbaarheidsfonds. Dit totale Bereikbaarheidsfonds beoogt een bijdrage aan drie maatregelen uit de Brainportdeal: - HOV 4; - korte termijnmaatregelen mobiliteitstransitie; en - de Multimodale Knoop Eindhoven Centraal. Voor een aanvraag uit het totale Bereikbaarheidsfonds wordt een volledig proces ingericht, van aanvraag tot uitbetaling, monitoring en verantwoording etc. Met inzicht in de rollen, werkzaamheden en verantwoordelijkheden van alle partijen (bedrijfsleven, provincie en gemeenten). Het beheer wordt belegd bij de MRE. Bedoeling is om het totale Bereikbaarheidsfonds in het voorjaar 2024 operationeel te hebben.

Dat sluit in de planning ook aan bij de overeenkomsten die het Rijk met de Regio aangaat voor de effectuering van de afspraken Brainportdeal. Betaalbare huisvesting Er ligt een gezamenlijk woonprogramma van de MRE-gemeenten. Dit bestaat onder andere uit de regionale woondeal Zuidoost-Brabant, waarin locaties, aantallen en soorten woningen zijn vastgelegd door gemeenten, provincie, Rijk en woningcorporaties. Door private partijen is, onder leiding van ASML, vanuit maatschappelijke betrokkenheid aangeboden om bij te dragen aan versnelling van de realisatie van het ons gezamenlijke woonprogramma. Dat kan bijvoorbeeld door corporaties te helpen of risico’s voor bouwers in te perken. Met als doel om, juist nu de bouw van betaalbare woningen stagneert, versneld woningen te bouwen in de sociale sector, middenhuur en middenkoop. De private partijen hebben hiervoor de intentie om te komen tot een Brainport Betaalbaar Wonen Fonds. De verwachting is dat dit fonds in de loop van 2024 operationeel is. In de tussentijd werkt ASML al met partners aan eerste woningbouwprojecten in meerdere regiogemeenten. De verwachting is dat dit op korte termijn tot besluitvorming kan leiden voor een beoogde start van de projecten in 2024. Wanneer e.e.a. rond is, wordt daar apart over gecommuniceerd naar de betreffende gemeente (college en raad).

pagina 2 van 3

De woningen zijn nadrukkelijk bedoeld voor alle inwoners van de regio en worden niet gebouwd voor eigen medewerkers. Hierbij geldt tevens dat de bouwplannen altijd volledig moeten passen in het gemeentelijk woonprogramma (zowel inhoudelijk als in planning). Private partijen hebben geen invloed op besluitvorming of inhoud van het betreffende project. Technisch talent Onderdeel van de strategische agenda Brainport en Brainport bid is de beschikbaarheid van voldoende technisch talent. Na de definitieve vorming van het Bereikbaarheidsfonds en het Betaalbaar Wonen Fonds, starten we in 2014 met de vorming van het Talentenfonds. In de tussentijd zijn er al diverse maatregelen in gang gezet om meer mensen om- en bij te scholen, aan te trekken en op te leiden. Voorbeelden daarvan zijn de investeringen in lesprogramma’s en faciliteiten voor scholen en opleidingsinstituten. Zie bijvoorbeeld de acties die vanuit de regiodeal zijn ingezet op internationalisering van het onderwijs. Meer dan 200 scholen PO en VO in de regio doen hieraan reeds mee. Brede welvaart Zoals bekend, zijn bestaande krachten en samenwerkingen op het terrein van brede welvaart in 2023 gebundeld in ‘Brainport voor elkaar’. De initiatiefnemers zijn: Partnerfonds Brainport Eindhoven, Impact040, Brainport Development, Samen voor Eindhoven, Gemeente Helmond en Gemeente Eindhoven.

Inmiddels hebben zich al tientallen bedrijven en organisaties uit de regio aangesloten. ‘Brainport voor elkaar’ richt zich op de ontwikkeling van een sociaal maatschappelijke agenda voor de regio gericht op kansengelijkheid. Met behulp van middelen, mensen en denkkracht uit het bedrijfsleven. Er is een programmabureau opgericht dat al een aantal programma’s heeft ontwikkeld. Een overzicht is te vinden op: https://brainporteindhoven.com/nl/ontdek/wat-is-brainporteindhoven/brainport-voor-elkaar. Doel is om de komende tien jaar de Sociale Agenda in de Brainportregio net zo succesvol te maken als onze technologische en economische samenwerking. We verwachten dat er begin 2024 overgegaan kan worden tot het formaliseren van de samenwerking. De best mogelijke juridische samenwerkingsvorm daarvoor wordt momenteel onderzocht. Tot slot. We praten u graag bij op de laatste stand van zaken tijdens de metropoolconferentie van 10 januari 2024. Het accent zal dan liggen op het bereikbaarheids- en het betaalbaar woningbouw fonds. Hoogachtend, het Dagelijks Bestuur van de Metropoolregio Eindhoven,

pagina 3 van 3