20240201 Toelichting omgevingsvisie Helmond 2040 - adviescommissie Omgeving 23 januari 2024

Toelichting bij een geagendeerd onderwerp Vergadering Agendapunt Datum toelichting

Gemeenteraad

: Adviescommissie Omgeving 23 januari 2024 : Omgevingsvisie Helmond 2040 : 1-2-2024

Tijdens de behandeling van de Omgevingsvisie Helmond 2040 zijn een aantal punten naar voren gekomen die hieronder toegelicht worden: 1. Kaarten Omgevingsvisie Vanuit verschillende kanten kwam het signaal dat de kaarten in de Omgevingsvisie niet goed leesbaar waren. In Notubox zijn de kaarten als aparte bestanden opgenomen. Voor de kaart ‘Helmond als vitale stad’ is de legenda-eenheid ‘intensieve leisure’ qua kleur en arcering aangepast. Dit naar aanleiding van de opmerking dat deze legenda-eenheid erg veel leek op een andere legenda-eenheid, waardoor verwarring kan ontstaan. 2. Publieksvriendelijke versie Omgevingsvisie Voor de concept-Omgevingsvisie, die in de periode januari-maart 2023 met de stad is gedeeld voor reactie, is al een publieksvriendelijke versie gemaakt. Op basis hiervan zijn diverse reacties binnengekomen, die mede hebben geleid tot de aangepaste Omgevingsvisie die afgelopen september-oktober formeel ter inzage heeft gelegen en die bij u ter behandeling voorligt op 6 februari a.s. Van de Omgevingsvisie Helmond 2040 wordt tevens een publieksvriendelijke versie gemaakt. Dit gebeurt na vaststelling van de Omgevingsvisie in de raad. Hiervoor is gekozen omdat de inspraakperiode en het participatietraject al heeft plaatsgevonden en er formeel geen zienswijzen meer ingediend kunnen worden.

Deze versie kan dan alleen nog maar dienen ter informatie en kan bovendien nog gaan wijzigen op basis van behandeling in de raad. Daarom wordt eerst het besluitvormingstraject afgerond, waarna de publieksvriendelijke versie, met de noodzakelijke ondersteunende filmpjes en animaties, ontwikkeld wordt. Er is een raadsklankbordgroep voor de ontwikkeling van het omgevingsplan ingesteld. Graag bespreken we de publieksvriendelijke versie nog in deze klankbordgroep, alvorens deze te verspreiden. 3. Toelichting op de totstandkoming van de aanpassingen van de afweegbare gebieden zon Bij de vaststelling van de Helmondse visie en beleid zonnevelden en zonnedaken in 2020 is afgesproken deze na ongeveer een jaar te evalueren. In 2021 heeft bureau TwynstraGudde deze evaluatie uitgevoerd. Daarbij is een groot aantal stakeholders betrokken. Ook een afvaardiging uit uw raad heeft begin december 2021 met TwynstraGudde gesproken. In de raadsinformatiebrief van februari 2022 (016) https://www.helmond.nl/bis/2022/RIB%202022/RIB%20016%20Evaluatie%20zonnevelden% 20en%20zonnedaken.pdf hebben wij u over de conclusies van deze evaluatie en het vervolg geïnformeerd. Tevens is alle informatie en de rapportage terug te vinden op www.helmond.nl/zonnevelden. De belangrijkste verbeterpunten waren: 1. Meer duidelijkheid over de invulling van de gemeentelijke rol 2. Het opstellen van een participatiebeleid 3.

Borging van de kaart met afweegbare gebieden bij stakeholders 4. Verankering van de landschappelijke inpassing

1.

2. 3.

4.

Vanuit de verbeterpunten van TwynstraGudde is het voorstel gekomen om de Visie zonnevelden en zonnedaken en de bijbehorende beleidsregel uit 2021 om te bouwen en te verankeren in: Een nieuwe beleidsregel Zonnevelden en zonnedaken, ter vervanging van de bestaande beleidsregel uit 2021. Hierin staat de uitwerking en het toetsingskader voor concrete initiatieven. In de nieuwe beleidsregel van 2024 zijn een aantal zaken die uit de evaluatie kwamen nog verder aangescherpt, waaronder een nog verdere concretisering en verduidelijking van de rol van de gemeente. Na behandeling van de Omgevingsvisie in de raad zal het College deze beleidsregels vaststellen. De concept-beleidsregel worden als bijlage bij deze dagmail aan u ter informatie ter beschikking gesteld. Een nieuw participatiebeleid is vastgesteld op 9 januari 2024. De Omgevingsvisie beschrijft de hoofdlijnen van het beleid, de onderbouwing voor de provinciale eis voor het afwijken van de eis tot volgtijdelijkheid, invulling van de gemeentelijk rol op hoofdlijnen en aanpassing en borging van de kaart. Om de Omgevingsvisie leesbaar te houden, is ervoor gekozen om de kern van het beleid in de hoofdtekst te zetten en een deel naar de bijlage bij de Omgevingsvisie te verplaatsen. Let op: de bijlage bij de Omgevingsvisie is niet de vervanging van de beleidsregel! Deze staan los van elkaar.

De Natuur- en Landschapsvisie Groen en Gezond Helmond (planning behandeling raad tweede kwartaal 2024) bevat de eisen m.b.t. de landschappelijke inpassing per type gebied.

Beleidsregels van het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Helmond omtrent zonnevelden (Beleidsregels zonnevelden Helmond 2024) Burgemeester en wethouders van Helmond, gelet op het bepaalde in: - hoofdstuk 4, titel 4.3, van de Algemene wet bestuursrecht; - artikel 5.1 en artikel 5.1.3. van de Omgevingswet - artikel 160, eerste lid, onderdeel van de Gemeentewet; - Artikel 5.54 van de Omgevingsverordening Provincie Noord-Brabant; - de Omgevingsvisie Helmond.

Besluiten: Vast te stellen de Beleidsregels zonnevelden Helmond 2024

Artikel 1

Algemene bepalingen

In deze Beleidsregels zonnevelden Helmond 2024 wordt verstaan onder: a. zonnedak: een dak van een bouwwerk waarvan het dakvlak merendeels uit zonnepanelen bestaat; b. zonneveld: een begrensd gebied waarop zonnepanelen staan. Binnen de grenzen vallen in ieder geval de grond onder de zonnepanelen, de tussenliggende stroken, de onderhoudspaden, de technische installaties, de benodigde landschappelijke inpassing en de eventueel benodigde parkeerplaatsen; c. zelfstandige zonnepanelen: zonnepanelen die op zichzelf staan. Deze zijn niet afhankelijk van daken; d. participatie: het actief deelnemen of betrokken zijn bij het proces rond het tot stand komen van een zonneveld. Het totale plan is onderverdeeld in een plan met deel A en deel B. Deel A is een praktisch plan van aanpak inzake het vigerende participatiebeleid. Deel B is het deel waarbij wij de initiatiefnemer verzoeken middels een inspanningsverplichting een participatieplan met betrekking tot eventuele financiële participatie op te stellen. e. Omgevingsvisie: Omgevingsvisie Helmond; f. afweegbaar gebied: een gebied waarvan het college medewerking kan verlenen voor de ontwikkeling van een zonneveld als wordt voldaan aan alle vereisten; g. ruimtelijke inpassing: de ruimte die nodig is om het zonneveld goed landschappelijk in te passen.

Hieronder valt ook een goede ruimtelijke onderbouwing of een evenwichtige toedeling van functies aan locaties; h. Adviescommissie Ruimtelijke Kwaliteit: bij verordening aangewezen door de raad voor advisering over ruimtelijke kwaliteit in het kader van plan- en gebiedsontwikkeling en bij concrete vergunningaanvragen, al dan niet aangevuld door een expert op het gebied van energie; i. OW: Omgevingswet

Artikel 2 1. 2. 3. 4.

Reikwijdte Beleidsregels zonnevelden Helmond 2024

Deze beleidsregels zien toe op grootschalige opwekking van zonne-energie in de gemeente Helmond met een minimale grootte van 2 ha en een maximale grootte van 20 ha. Bij aanvragen voor zonnevelden kleiner dan 2 ha betrekt het college deze beleidsregels bij de afweging of een zonneveld gerealiseerd kan worden. Deze beleidsregels zien enkel toe op aanvragen omgevingsvergunning voor de realisering van zonnevelden. Met inachtneming van het bepaalde in de Omgevingswet behandelt het college een aanvraag om een omgevingsvergunning voor een zonneveld volgens de Procesinrichting zonnevelden Helmond.

Artikel 3 1.

Beoordelingskader

Het college verleent alleen medewerking aan het realiseren van zonnevelden in gebieden die op kaart Helmond als duurzame stad (ontwikkelen) in de Omgevingsvisie Helmond zijn aangegeven, en zijn benoemd als afweegbaar zonneveld. Dit kan enkel mits er wordt voldaan aan de voorwaarden die zijn opgenomen in deze beleidsregels en er invulling wordt geven aan de Uitwerkingsstrategie zonnevelden.

2. 3.

Voor initiatieven voor een zonneveld in het stedelijk concentratiegebied op de hierop van toepassing zijnde kaart in de Omgevingsvisie maakt het college een afweging waar het deze beleidsregels bij betrekt. Het college verleent geen medewerking aan de realisatie van zonnevelden groter dan 20 ha, tenzij sprake is zwaarwegende maatschappelijke belangen. Het college verleent geen medewerking aan aanvragen voor omgevingsvergunningen die gerealiseerd worden in: a. gerealiseerd Natuur Netwerk Brabant; b. bos-, heide- en natuurgebieden; c. de directe omgeving van monumentale panden; d. strijd met de provinciale omgevingsverordening.

Artikel 4

Indieningsvereisten

Het college neemt alleen aanvragen in behandeling waarbij de wettelijk vereiste onderbouwing ten behoeve van een evenwichtige toedeling van functies aan locaties in ieder geval een beschrijving bevat van: a. een analyse van de bestaande toestand van de locatie; b. de cultuurhistorische en archeologische waarden van het gebied; c. de gevolgen voor natuur en landschap; d. de locatiekeuze; e. het beperken van de ruimtelijke en landschappelijke impact op de directe omgeving; f. ontwikkelingen in de directe omgeving van het te realiseren zonneveld die van invloed zijn op de ruimtelijke kwaliteit van de zonneveldlocatie; en g. op welke wijze en waarom het realiseren van het zonneveld de biodiversiteit op en om het zonneveld aantoonbaar verbetert.

Artikel 5

Beoordelingscriteria

Het college verleent alleen medewerking aan het realiseren van zonnevelden als wordt voldaan aan alle voorwaarden in de artikelen 5.1 tot en met 5.6.

Artikel 5.1 Gebiedsvoorwaarden Het college verleent alleen medewerking aan het realiseren van zonnevelden als uit de aanvraag blijkt dat: a. het zonneveld bestaat uit één aaneengesloten projectgebied dat niet wordt onderbroken door openbaar toegankelijke wegen; b. rekening is gehouden met milieukundige randvoorwaarden en externe veiligheidsaspecten vanuit de omgeving. Daarbij valt te denken aan aspecten als het plaatsen van zonnevelden in of onder hoogspanningsleidingen, boven (hogedruk) gasleidingen of in de nabijheid van wegen of spoorlijnen; c. de aanleg van een zonneveld niet leidt tot een onevenredige afbreuk van de gebruiks- en ontwikkelingsmogelijkheden van de aangrenzende gronden, de verkeersveiligheid en de sociale veiligheid; d. er sprake is van meervoudig ruimtegebruik van het zonneveld, door bijvoorbeeld een verbinding te zoeken met recreatie, agrarisch (mede)gebruik, natuurontwikkeling, waterbeheer, educatie of overkapping van een parkeerterrein; e. bij plaatsing van de panelen, dient aangetoond te worden dat dit geen negatieve effecten heeft op het bodemleven en de kruiden/gras beplanting; en f.

de locatie van het zonneveld maximaal 25 jaren na plaatsing weer terug te brengen is in minimaal de oorspronkelijke staat, of in de staat die passend is bij de kwaliteiten van de directe omgeving zoals blijkt uit de in artikel 4 bedoelde onderbouwing, of als is opgenomen in de omgevingsvergunning. Als er sprake is van nieuw ontstane natuurwaarden, zal in overleg met het college bepaald worden hoe hiermee wordt omgegaan.

Artikel 5.2 Voorwaarden landschappelijke inpassing zonnevelden Het college verleent alleen medewerking aan het realiseren van zonnevelden nadat de aanvrager heeft aangetoond dat aan de volgende voorwaarden voor landschappelijke inpassing is voldaan: a. invulling is gegeven aan hetgeen in de Landschapsvisie Groen en Gezond Helmond is opgenomen over de locatie. Het zonneveld voegt zich naar, en versterkt waar mogelijk:

1° de maat en schaal van het landschap en het landschapstype; 2° de specifieke landschappelijke kenmerken; 3° het bestaande verkavelingspatroon; 4° de bestaande en oorspronkelijke perceelgrenzen en waterstructuren; en 5° de historisch gegroeide landschapsstructuren. b. een inrichtingsplan, landschappelijk inpassingsplan, onderhouds- en beheerplan onderdeel uitmaakt van de aanvraag; en c. geen overlast wordt veroorzaakt voor het verkeer, of door het ontstaan van bijvoorbeeld lichtschittering.

Artikel 5.3 Inrichtingsvoorwaarden zonneveld Het college werkt mee aan het realiseren van zonnevelden nadat de aanvrager heeft aangetoond dat aan de volgende inrichtingsvoorwaarden is voldaan: a. van de oppervlakte van het perceel/de percelen waarop het zonneveld wordt gevestigd, wordt maximaal 70% gebruikt voor het zonneveld (inclusief onderhoudspaden) en minimaal 30% ruimte voor kwaliteitsinvestering in natuur en landschap; b. er rekening wordt gehouden met lichtinval en regenwaterverdeling van de ondergrond en de gevolgen voor de bodemkwaliteit; c. het plangebied niet wordt geëgaliseerd en watergangen niet worden gedempt; d. er rekening gehouden wordt met de aanwezige planten- en diersoorten en gebruik gemaakt wordt van inheemse beplanting; e. er bij randen zonder bestaande beplanting of naar buurpercelen struweel wordt aangebracht met opgaande bomen of opgaande meerstammige bomen, waarbij de hoogte van het struweel kan variëren van minimaal 3 meter tot ongeveer 10 meter. f. in de, in artikel 5, lid 3 onder de genoemde, vrije ruimte: i. beplanting wordt aangeplant die niet hoger dan noodzakelijk is om het zicht onder de kroon van de boom door en over de hoogte van struweelbeplanting nog voldoende lucht te kunnen zien om te kunnen spreken van een open, halfopen landschap; ii. een sloot mogelijk is, mits deze buiten de kroonprojectie van bomen ligt; g. bij watergangen: i.

onderhoudspaden worden gerealiseerd aan de overzijde van het zonneveld met aansluitend een strook van minimaal 5 meter waarin struweel wordt aangeplant; ii. aan de zijde van het zonneveld een natuurvriendelijke oever wordt gerealiseerd met een talud van minimaal 1:7 met een plasdrasberm van 3 meter, met aansluitend een strook van ruig/kruidenrijk/bloemrijk gras van 4 meter wat niet behoord tot het functioneren van het zonneveld. h. de zonnepanelen in rijen worden geplaatst en dat hierbij zoveel mogelijk de lijnen in het landschap worden gevolgd; en i. de maximale hoogte van de zonnepaneelopstelling (inclusief constructie), gemeten vanaf het maaiveld, 1,80 meter is. j. Er voldoende afstand, ten minste 5 meter, van de erfgrens wordt gerealiseerd.

Artikel 5.4 Technische voorwaarden Het college werkt mee aan het realiseren van zonnevelden nadat de aanvrager heeft aangetoond dat aan de volgende technische voorwaarden is voldaan: a. in het ontwerp van het zonneveld wordt rekening gehouden met het feit dat het zonneveld na 25 jaar verwijderd dient te worden; b. de aanvrager heeft onderbouwd hoe het zonneveld, inclusief ondersteunende bouwwerken, door aanvrager of rechtsopvolger verwijderd en gerecycled wordt; c. bijbehorende ondersteunende voorzieningen, zoals schakelcellen, transformatoren, etc. worden volgens een helder ruimtelijk principe en een passende ordening in het ontwerp gevoegd en dienen door middel van beplanting aan het zicht onttrokken te worden; d. het materiaalgebruik zodanig is dat de constructie zo eenvoudig mogelijk uitgevoerd kan worden en deze zo min mogelijk opvalt; en e. indien plaatsing van een hekwerk noodzakelijk is, en deze: 1° vanaf het maaiveld niet zichtbaar is;

2° geen barrière vormt voor dieren of indien nodig voorzien is van faunapassages; 3° bij voorkeur een donkere kleur heeft; 4° op benodigde afstand van infrastructuur is geplaatst; en 5° toegangspoorten qua vorm en beeld gebaseerd zijn op landbouwpoorten, zoals in directe omgeving.

Artikel 5.5 Energie-infrastructurele voorwaarden Het college werkt mee aan het realiseren van zonnevelden nadat de aanvrager heeft aangetoond dat in het kader van de uitvoerbaarheid van het project aan de volgende energie-infrastructurele voorwaarden is voldaan: a. uit de aanvraag blijkt dat het zonneveld wordt aangesloten op noodzakelijke infrastructuur; b. een schriftelijke, geldende offerte van de netbeheerder of een positief advies van deze beheerder waaruit blijkt dat het zonneveld binnen twee jaar na het verlenen van een omgevingsvergunning aangesloten kan worden op het elektriciteitsnetwerk; c. bij het ontwerp van de installatie rekening gehouden wordt met aanwezige kabels en leidingen waarop kan worden aangesloten; d. voorafgaand aan de aanvraag van de omgevingsvergunning overeenstemming is met de netbeheerder over de haalbaarheid van het project in relatie tot de schaarste op het elektranet in en om Helmond. Of er dient overeenstemming met een partij/partijen te zijn over directe/rechtstreekse afname, of opslag zodat teruglevering niet noodzakelijk is; e. er voorafgaand aan het indienen van de vergunningaanvraag: 1° door de initiatiefnemer overleg plaatsvindt met de netbeheerder; 2° een getekende offerte van netbeheerder wordt aangeleverd inzake benodigde aansluiting gedateerd voor inwerkingtreding van deze beleidsregels en met uitgewerkt voorstel; en f.

Voorafgaand aan de verlening van de vergunning zal het college, in overleg met de netbeheerder en de gemeentes uit de RES MRE, aangeven of de benodigde ruimte op het elektranet aan voorliggend project kan worden toegekend of voor de verdere invulling van de RES. Bij een negatief advies kan dit leiden tot het niet vergunnen.

Artikel 5.6 Maatschappelijke en economische voorwaarden Het college werkt mee aan het realiseren van zonnevelden nadat de aanvrager heeft aangetoond dat aan de volgende economische en maatschappelijke voorwaarden is voldaan: a. er aangetoond is dat invulling is gegeven aan het gemeentelijke participatiebeleid; b. vooruitlopend op de aanvraag vergunning een schriftelijke toelichting is gegeven inzake het te doorlopen proces, met betrekking tot het participatieplan deel B. Voorbeelden zijn: i. Inspanningsverplichtingen; ii. Meervoudig opdrachtgeverschap; iii. Omgevingsovereenkomst waarin een participatieplan is opgenomen; iv. Samenwerkingsovereenkomst tussen initiatiefnemer en gemeente; c. bij de aanvraag één of meer document(en) zijn ingediend waaruit blijkt dat invulling is gegeven aan, of wanneer dat niet het geval is, welke inspanning is gedaan om de omgeving de mogelijkheid te bieden om mede-eigenaar te worden of mede te financieren met een streefwaarde van minimaal 50%; d. met het indienen van de aanvraag omgevingsvergunning financiële zekerheid is gegeven om de opstellingen voor de zonnepanelen na de looptijd van de vergunning duurzaam te kunnen verwijderen; en e. de initiatiefnemer in de businesscase een reservering heeft opgenomen voor het op termijn verwijderen van het zonneveld.

Artikel 6

Procedure aanvraag omgevingsvergunning

1. Het college vraagt de Adviescommissie Ruimtelijke Kwaliteit om advies als onderdeel van de aanvraag omgevingsvergunning, al dan niet aangevuld met een expert op het gebied van energie. 2. Gelet op artikel 16.15a sub b onder 1 Omgevingswet heeft de raad altijd het recht van advies bij de aanvraag om een omgevingsvergunning voor een door de gemeenteraad aangewezen geval van een buitenplanse omgevingsplanactiviteit. De omgevingsvergunning kan pas worden verleend door het college als de raad dit advies heeft afgegeven. 3. De rol van het college bij de ontwikkeling van een zonneveld door een initiatiefnemer is beschreven in hoofdstuk 4 van de uitwerkingsstrategie, waarbij zowel wordt ingegaan op de fase voorafgaand aan het

indienen van de aanvraag als de stappen die na het indienen van de aanvraag worden gezet, alsmede het overleg met de initiatiefnemer.

Artikel 7

Intrekking oude regeling

De Beleidsregels zonnevelden en zonnedaken Gemeente Helmond wordt ingetrokken.

Artikel 8

Inwerkingtreding

Deze beleidsregels treden in werking op de dag na bekendmaking.

Artikel 9

Citeertitel

Deze beleidsregels worden aangehaald als: Beleidsregels zonnevelden Helmond 2024.

Besloten in de vergadering van < …………. 2024 > Burgemeester en wethouders van Helmond, de burgemeester,

de secretaris,

mevr. P.J.M.G. Blanksma-van den Heuvel.

A. Meijer