20210708 Notulen Opinie- en Adviescommissie

Notulen vergadering 8 juli 2021

Aanwezig:

Voorzitter Commissiegriffiers

Opinie- en Adviescommissie

: dhr. S. van Lierop : dhr. B. van der Berg, dhr. P. Leenders en dhr. J. Jaspers

GroenLinks CDA SP VVD

: mevr. J. Hendriks, mevr. D. Meulenbroek, dhr. H. Panjoel : dhr. M. Heesakkers, dhr. J. Roefs, dhr. Y. Yeyden : mevr. Maráczi, dhr. H. Terzioglu : mevr. A. Janssen-Jansen, dhr. M. Sneijers, dhr. C. Vereijken, mevr. S. Stijkel-van den Braken Lokaal sterk : mevr. J. Spierings-van Deursen 50PLUS : dhr. J. van der Zanden, dhr. M. van Lierop Helder Helmond : dhr. M. Rieter jr., dhr. L. van de Werff D66 : dhr. M. Selten, dhr. M. van Geel PvdA : dhr. J. de Mare, dhr. L. Valentijn Helmond Aktief : dhr. L. Smits plan! : dhr. G. Bosch Fractie Bach Plus : mevr. J. Bach-Smits Fractie Michael Rieter : dhr. M.P.J. Rieter sr., dhr. M. van de Westerlo, dhr. M. van den Hoven Portefeuillehouder(s)

: wethouder Dortmans, wethouder Van de Brug, wethouder Van Dijk

Overig : dhr. Boesten, dhr. Hendriks, dhr. Lobée, mevr. Kräwinkel, dhr. Van der Werf, dhr. Bevers, mevr. Henckens, mevr. De Veen Notulist

: mevr. A. Smetsers (Notuleerservice Nederland)

1. Opening en mededelingen De voorzitter, de heer S. van Lierop opent de volledig digitale vergadering om 19.00 uur. De deelnemers en belangstellenden via livestream worden welkom geheten. Er is een bericht van verhindering ontvangen van mevrouw Koolen-Van der Zee van Helder Helmond. 1.b

Beëdiging nieuwe burgercommissieleden de heer Van de Westerlo en de heer M. van den Hoven De voorzitter deelt mede, dat de heer Van de Westerlo (Fractie Michael Rieter) en de heer Van den Hoven (Fractie Michael Rieter) worden benoemd als burgercommissieleden. De heer Van de Westerlo zal de eed afleggen. Waarna de heer Van den Hoven de belofte aflegt. De voorzitter leest de tekst voor het afleggen van de eed voor, waarna de heer Van de Westerlo de eed uitspreekt: Zo waarlijk helpe mij God almachtig! De heer Van de Westerlo wordt gefeliciteerd met zijn benoeming en veel succes toegewenst. Daarna legt de heer Van den Hoven de belofte af. De voorzitter leest de bij de belofte behorende tekst voor. Daarop antwoordt de heer Van den Hoven: Dat verklaar en beloof ik! De voorzitter feliciteert ook de heer Van den Hoven met de benoeming en wenst hem veel succes.

Vergadering Opinie- en Adviescommissie

Blz. 1

Adviserende onderwerpen: 2. Privatisering Automotive Campus Het agendapunt is op verzoek van het college van de agenda gehaald. 3.

Formatie-uitbreiding Raadsgriffie t.b.v. raadscommunicatie

Eerste termijn: De heer Selten (D66) staat achter het voorstel. Echter er wordt gesproken over het onderzoek naar een toekomstbestendige raadsgriffie. Deze zinsnede hoort niet thuis in het raadsvoorstel, want momenteel betreft het een concrete behoefte waarin moet worden voorzien. De heer M. Rieter jr. (Helder Helmond) is nog niet helemaal overtuigd, want als de vacature wordt gekoppeld aan het onderzoek, dan is het beter het onderzoek af te wachten, zodat niet op de resultaten vooruit wordt gelopen. Mevrouw Maráczi (SP) denkt dat het goed is de vacature zo snel mogelijk in te vullen. Dat staat los van het verdere onderzoek. Mevrouw Hendriks (GroenLinks) vindt het investeren in communicatie tussen de politiek en de inwoners erg belangrijk. Het is een goede zaak om het aantal uren uit te breiden om een goede kandidaat aan te kunnen trekken. Er kan worden ingestemd met het voorstel. De wekelijkse update met betrekking tot de sociale mediascores hebben geen toegevoegde waarden. Kunnen deze vervallen? Mevrouw Spierings-van Deursen (Lokaal sterk) kan instemmen met het voorstel, want communicatie met de burgers is het allerbelangrijkste. Mevrouw Janssen-Jansen (VVD) zou niet wachten tot het gehele onderzoek is afgerond, maar zou het nu alvast in gang zetten.

Mevrouw Bach-Smits (Fractie Bach Plus) vindt het een goed idee deze functie uit te breiden naar 36 uur, want zeker de laatste tijd is gemerkt hoe belangrijk communicatie is. Het vertrouwen van de inwoners mag zeker niet worden beschaamd, omdat er te weinig professionals beschikbaar zijn. Er kan worden ingestemd met een formatie-uitbreiding. De heer Van der Zanden (50PLUS) kan instemmen met het voorstel. Is het goed begrepen dat het gaat om een totaalbudget van 88.000 euro voor deze arbeidsplaats? Ligt het geven van voorlichting op scholen niet meer op de weg van de docent maatschappijleer? De heer De Mare (PvdA) vindt dat de vacature los kan worden gezien van het onderzoek en kan instemmen met het voorstel. De heer Bosch (plan!) kan instemmen met het voorstel. De heer Van de Westerlo (Fractie Michael Rieter) kan instemmen met het voorliggende raadsvoorstel, want communicatie is zeer belangrijk. De heer Smits (Helmond Aktief) gaat akkoord met het voorliggende voorstel. De wekelijkse update is totaal overbodig. De heer Heesakkers (CDA) is voorstander van het voorstel, want communicatie is belangrijk. Hopelijk kan snel iemand worden gevonden. Portefeuillehouder voorzitter Werkgeverscommissie de heer Roefs (CDA) constateert een positieve opstelling van de commissie. De vacature staat al langer open. Het is niet gelukt deze voor achttien uur in te vullen.

De afgelopen maanden is gebleken dat de communicatie met de burgers steeds belangrijker wordt en daarom zou het goed zijn de vacature naar 36 uur uit te breiden. Aangezien de vacature al langer openstaat, is deze niet gekoppeld aan het onderzoek. Het is een goed moment om de knoop door te hakken, zodat de procedure in gang kan worden gezet. De kosten zijn op jaarbasis 44.000 euro extra. De kosten worden voor de laatste helft van 2021 vanuit de griffie bekostigd. Als de vacature nog niet is ingevuld, dan zal het bedrag minder worden. De heer Jaspers licht toe dat het bedrag van 44.000 euro betrekking heeft op de achttien additionele uren waarmee de vacature eventueel wordt uitgebreid. Als de wekelijkse update niet noodzakelijk is, dan wordt hiermee gestopt. De heer Heesakkers (CDA) hoeft niet persé wekelijks de update te ontvangen. De heer Selten (D66) vindt dat de wekelijkse update een meerwaarde heeft, want het houdt toch scherp hoe dingen leven in de stad. De updates worden graag ontvangen. De heer M. Rieter jr. (Helder Helmond) ziet niet de meerwaarde. Het zijn werkzaamheden die de communicatiemedewerker uitvoert. Derhalve is het essentieel eerst te onderzoeken welke werkzaamheden Vergadering Opinie- en Adviescommissie

Blz. 2

worden uitgevoerd. Los daarvan zal worden aangesloten bij de andere sprekers. Mevrouw Janssen-Jansen (VVD) vindt de update niet noodzakelijk, maar zal dit eerst onderling afstemmen. Mevrouw Spierings-van Deursen (Lokaal sterk) vindt het in principe niet nodig, maar als de update blijft komen, is dat geen probleem. De heer Van der Zanden (50PLUS) weet niet hoe de andere partijgenoten daarover denken en misschien is het het beste eerst onderling af te stemmen of het via het fractievoorzittersoverleg te spelen. De voorzitter stelt voor dat de griffie de vraag formeel via e-mail zal voorleggen, zodat hierop kan worden gereageerd, waarna nadere informatie zal volgen. Tweede termijn: De heer M. Rieter jr. (Helder Helmond) kan zeker instemmen als het onderzoek naar een toekomstbestendige griffie wordt losgekoppeld. Portefeuillehouder voorzitter Werkgeverscommissie de heer Roefs (CDA) constateert dat weinig partijen moeite hebben met de huidige tekst. De invulling van de communicatieadviseur staat los van het onderzoek. De voorzitter constateert dat het onderwerp als hamerstuk naar de raad zal gaan. 4. Brainport Smart District: programmatische uitgangspunten, grondexploitatie, uitgiftevorm en Governance Er volgt een presentatie, welke uit twee delen bestaat. Deel 1 begint met een inleiding en gaat verder over de stedenbouw en de GREX.

De toelichting wordt verzorgd door wethouder Dortmans en de heer Boesten, projectmanager BSD. Deel 2 gaat over het campusmodel en wordt gepresenteerd door de heer Hendriks, manager financiën. Deel 3 gaat over de externe financiering en de partners. Dit deel wordt wederom toegelicht door wethouder Dortmans met de heer Lobée en mevrouw Kräwinkel van de corporaties. De heer De Mare (PvdA) is positief over het te bereiken eindpunt, maar de indruk bestaat dat er weinig aandacht is geweest voor het ingroeiproces en de basale financiën voor de GREX. Het is merkwaardig dat van een zover uitgewerkt en gepresenteerd concept moet worden vernomen, dat het dramatisch verkeerd is en een hele aanpassing van de wijk noodzakelijk is. Dat geldt ook voor de aanpassing op het mobiliteitsconcept. Het wordt gebracht als een voordeel, maar het is een behoorlijke aantasting van het oorspronkelijk concept. Hoe kan het dat de majeure aanpassingen in deze fase naar boven komen? Het is minder ambitieus dan verwacht. Het gaat richting een normalere wijk. De sociale sector moet wel financierbaar blijven. Er moet niet ten opzichte van de GREX naar beneden worden gegaan. Het moet realistisch blijven. De financieringsconstructie van het campusmodel gaat er heel erg van uit, dat grond altijd meer waard wordt.

Er wordt echter niet verteld, dat een derde van het kooprisico van onroerend goed als gemeente langdurig voor rekening wordt genomen. Het mag het niet zo zijn dat subsidies en bijdrage voor sociale innovatie uiteindelijk worden gebruikt om een negatieve GREX dicht te rekenen. De heer Van de Werff (Helder Helmond) vindt BSD een geweldig goed initiatief en hopelijk komen de beloftes allemaal uit. Na vele wijken die de tweedeling bevorderen, is er eindelijk een wijk die de tweedeling wil tegengaan. Volgens de presentatie zullen de opbrengsten lager zijn bij meer sociale huurwoningen. Om de tweedeling tegen te gaan, wordt er boven de 25% gezeten. Is hiervoor een garantie? Hoe wordt gegarandeerd dat BSD de toekomst blijft maken? Bij het campusmodel is er sprake van pacht. Klopt het dat pacht voor woningeigenaren voordeliger en beter is dan huur van gronden, zeker als het hypotheek technisch wordt bekeken? Hopelijk wordt er nog veel gedaan aan de pr. Deze is namelijk nog niet op orde. De heer Sneijers (VVD) ziet een aantal risico’s. Er wordt bij voorkeur van start gegaan met een sluitende begroting. In het kader van de financiële risico’s, is de vraag om meer of minder sociale huur te bouwen beantwoord. Zeker gezien het feit dat er voldoende vraag is om te mogen bouwen. De 10% zelfbouw moet een minimum zijn. Deze mag zeker groter zijn. Als keiharde grens is 25% genoemd.

Daarmee wordt het financieringstekort nog veel groter gemaakt. Wie legt de rest bij? Als er parkeerplaatsen bij de woningen worden gemaakt, dan is misschien het afzetrisico nog kleiner. Het verpachten van gronden is niet de meest populaire wijze om de woningbouw te stimuleren. Hierbij is een afzetrisico aanwezig. Hiermee wordt het probleem van goedkoper wonen vooruitgeschoven, want wat zal er over 30 jaar gebeuren als de canon opnieuw moet worden vastgesteld en blijft de gemeente met het Vergadering Opinie- en Adviescommissie

Blz. 3

grondrisico zitten. Zijn er mogelijkheden voor de bewoner om na de looptijd van 30 jaar de grond te verwerven? Het is de bedoeling om te blijven verpachten om de innovatie te financieren. Is bekend welke eisen de woningcorporaties verder stellen, los van de 25% waarvan wordt gezegd dat dat feitelijk de huur moet zijn? Kan worden aangegeven wanneer de eerste woningen worden opgeleverd? Het plan heeft grote risico’s. Namelijk een negatieve exploitatie, afzetrisico, tijdpad en welke toezeggingen zijn er van de participerende private partijen en woningbouwcorporaties? Als er onvoldoende partijen meedoen, wat is dan het alternatief? Er kan niet meer worden teruggevallen op het oorspronkelijke plan. De ambitie moet passen bij de portemonnee. Daarnaast moet de toekomstige inwoner van Helmond zich bewust zijn van innovatie en energietransitie. De woningen worden niet op gas aangesloten. De toekomstige bewoners moeten zelf aan de slag gaan, eventueel ondersteund door de stakeholders. Zeker in een tijd van woningcrisis is het van belang om te gaan bouwen. Indien de ambities te veel tijd vergen, is het goed alternatieven te bekijken en het simpel te houden. De heer Smits (Lokaal Sterk) zegt dat 42% van de woningbouw betaalbaar zou zijn, dan komt het percentage 25% sociale huur en 10% zelfbouw.

Waar zit het grote geheel? Er wordt in herinnering geroepen een vergelijkbare verkoopsessie waarin ook een erfpachtconstructie zat. Dat is een totaal fiasco geworden, want de mensen gingen niet betalen voor iets wat nooit eigendom zou worden en wat in feite een eeuwigdurende canon is. Er moet echt goed naar het campusmodel worden gekeken, want de animo om te kopen zonder grond is klein en is een risico met betrekking tot de exploitatie. Er zijn nog wel enige hobbels te nemen. Mevrouw Meulenbroek (GroenLinks) vindt BSD een fantastisch plan. Er is een goede balans getroffen tussen een probleem dat moet worden opgelost, namelijk de financiering en wat daarvoor moet worden gedaan. De lus met de parkeerplekken is een goede oplossing. Zit de 10% zelfbouw in de 42% betaalbaar of in de 58%? De dekking van de innovaties is bijzonder belangrijk. Waarom de naam campusmodel? Iedereen associeert dat met een schoolinstituut met voorzieningen. Er is sprake van een entiteit waarin ook de gemeente zit en de inwoners zeggenschap krijgen hoe de innovatie moet worden ingezet. Kunnen de inwoners ook in de entiteit stappen en aandeelhouders worden van de eigen grond? In hoeverre is er nagedacht om de kosten op de grondexploitatie naar beneden te krijgen? De heer Terzioglu (SP) is positief over de samenwerking met de woningcorporaties, waarvan de meerwaarde wordt gezien.

In het commissieformat staan in vier punten de kaders van de oplossingsrichting. Wordt er gevraagd te kiezen voor alle vier de punten of moet elk punt individueel worden afgewogen? Er wordt gevraagd om daar waar mogelijk maximaal in te blijven zetten op de sociale huur. De heer Roefs (CDA) heeft geconstateerd dat hoe verder het proces vordert, hoe meer hobbels er op de weg verschijnen. Het campusmodel komt een beetje uit de lucht vallen. Geldt het campusmodel ook voor de zelfbouwers? Worden de tijdelijke woningen geëxploiteerd door de woningcorporaties? Er moet goed worden gekeken naar de financiële haalbaarheid. Dat is goed gewaarborgd als een verscheidenheid aan mensen het aantrekkelijk vindt om daar te wonen. Als er 500 woningen extra worden gebouwd door middel van appartementen, dan is de vraag in hoeverre het daarin nog onderscheidend is. De heer M. van Lierop (50PLUS) zegt zolang bij de tweedeling in procenten wordt gerekend, lijkt het erop dat deze zal vergroten. Een tekort verkleinen blijft een tekort. Grond die in canon wordt uitgegeven, betekent dat grond in eigendom wordt gehouden als gemeente en het blijft een risico. Kunnen mensen die een canon in het bezit krijgen op termijn eigenaar worden van de canon? De heer Bosch (plan!) vraagt wat kan worden gedaan met het canon.

Kan het canon worden afgekocht? Wat gebeurt er bij verkoop met een canon? Mevrouw Spierings-van Deursen (Lokaal sterk) ziet graag het tegengaan van de tweedeling. Als de grond in eigendom van de gemeente blijft, mogen projectontwikkelaars of woningcorporaties daar dan woningen bouwen? Wat gebeurt er als de grondprijs wijzigt? De parkeergelegenheden zijn niet meer weg te krijgen als deze zijn gerealiseerd. Er wordt ervan uitgegaan dat de invalidenparkeerplaatsen bij de woningen zijn. Hoe wordt bij de zelfbouwers omgegaan met het campusmodel? De heer Van Geel (D66) maakt zich niet veel zorgen over de grondexploitatie. Het gaat over een termijn van 30 jaar en alleen al door inflatie zal de grondprijs omhoog gaan. Het CPO-gedeelte nodigt uit voor innovatieve oplossingen. Als het CPO-gedeelte omhoog kan worden gehaald dan kan dat meer flexibiliteit geven voor BSD om echt innovatief bezig te kunnen zijn. De samenwerking met de corporaties moet misschien breder worden getrokken, want er zijn ook de kennisinstellingen en de bedrijven die interesse hebben en meedenken over BSD. Dat kan de betaalbaarheid van de woningen bevorderen als bepaalde innovaties worden gesponsord. Er moet worden geprobeerd het parkeren te weren, want anders wordt nooit de gewenste innovatie gekregen en die concessies moeten niet worden gedaan.

Hoe wordt de entiteit ingekleed met name als er tekorten ontstaan? Het idee van een campusmodel om de prijzen te drukken, waardoor het voor meer mensen bereikbaar is, wordt ondersteund, maar misschien moet dit voor een gedeelte van de wijk worden uitgerold. Vergadering Opinie- en Adviescommissie

Blz. 4

Mevrouw Bach-Smits (Fractie Bach Plus) vraagt of de toevoeging van woningen betekent dat geld de filosofie van BSD gaat beïnvloeden. Woon/werken gaat van 80.000 m2 naar 40.000 m2. Waarvoor worden deze dan gebruikt? Wat moet worden verstaan onder het aanpassen van de typologieën? Worden de sociale woningen over de hele wijk verdeeld? De heer M.P.J. Rieter sr. (Fractie Michael Rieter) vindt het nog steeds een voorbeeldwijk. Het is uitdrukkelijk een wijk die van de hele regio is. Dit betekent dat de regio wat meer zou mogen of kunnen bijdragen aan de financiering. Het komt over dat de gemeente Helmond voor het grootste deel verantwoordelijk is voor de financiering. Er zijn zorgen over het feit dat het woord inclusief door de gemeente op een bijzondere manier wordt gebruikt, want het inclusieve wordt gekoppeld aan het VNverdrag wat zich bezighoudt met inclusiviteit. Dit betekent dat het dan ook helemaal inclusief moet zijn. Maken de 500 woningen deel uit van de 10.000 woningen die extra moeten worden gerealiseerd? Hoezo innovatief als daar een andere type woning wordt gerealiseerd dan verwacht? Wethouder Dortmans legt uit dat het project ooit is begonnen met een prachtig beeld voor een inclusieve wijk, waarin ook ruimte zou zijn voor technologische innovatie. Hoe meer de uitwerking nadert, hoe meer wordt gekomen tot allerlei vraagstukken.

Het is normaal dat er meer hobbels komen in de huidige fase van de uitwerking van het project en daarom worden deze voorgelegd. Het is een prachtig project, maar ook uitdagend en er zullen nog veel vraagstukken volgen. De samenhang van een aantal ontwikkelingen is groot. Als bijvoorbeeld van het Rijk wordt vernomen dat er een kans is op de tweede tranche uit het Groeifonds, zal het gesprek met een samenwerkingspartner over een eventueel gezamenlijk ontwikkelbedrijf een ander karakter krijgen. Als dat aan de orde is, dan zal de discussie over de grondexploitatie ook een ander karakter krijgen en wellicht ook de samenwerking die met woningcorporaties wordt aangegaan. Het is een ingewikkelde puzzel. De principes zijn vastgelegd en deze zijn vastgesteld in het Q-Book. Er wordt al een tijd gewerkt aan de financieringsvraag en financieringsbehoefte van de innovatieopgave. De financiering van de innovaties is een ingewikkeld proces van middelen krijgen, zelf middelen beschikbaar stellen, grondexploitatie op orde brengen, om daardoor met partners een verdere samenwerking aan te kunnen gaan. Alles hangt met alles samen. De ambities staan buiten kijf. Met de zogeheten kavelaars is er veel contact. Er is een samenwerkingsovereenkomst getekend. Voor hen zal het campusmodel niet van toepassing zijn. De eerste 52 tijdelijke woningen verschijnen aan het einde van het jaar.

Alle andere worden in tranches in de komende periode gerealiseerd. Daarnaast wordt in het eerste kwartaal 2022 de bestemmingsplanprocedure in gesprek gebracht met de raad. Kort daarna zal het gehele proces van start kunnen gaan. Als het campusmodel tot uitvoering wordt gebracht, wordt mogelijk een bijdrage gevraagd van de toekomstige inwoners. Tegelijkertijd liggen de ambities op het gebied van energie en circulariteit zo hoog, dat de kosten voor het wonen een stuk lager zullen zijn. De charme van het campusmodel is de wijze waarop toekomstige inwoners mee kunnen praten over de innovatie die in de wijk kan plaatsvinden. Er zullen verschillende varianten zijn, maar dat is nog niet uitgekristalliseerd. Wethouder Van de Brug zegt dat het een omvangrijk project is. Het gaat in totaal om 185 miljoen euro grondposities. Er is voor BSD een voorziening getroffen van 30,5 miljoen euro. Door het aan te passen, wordt geprobeerd het enigszins financieel passend te krijgen. Door sociale huurwoningen aan te houden van 25% wordt uitgekomen op een tekort van 4 miljoen euro. Wanneer wordt aangegaan op 18% sociale huur dan is dat 1,5 miljoen euro. Op een totaal van 185 miljoen euro is dat geen slecht resultaat. Bij het campusmodel is het risico voor de gemeente te overzien. Terecht wordt gesproken over de inflatie.

Het mooie van het concept is dat inwoners minder gaan betalen voor de grond die zij uiteindelijk overnemen, wat in de financiële maandlasten tot uitdrukking komt. Er moeten nog veel zaken worden uitgewerkt, maar dit is de gewenste richting. De heer Smits (Helmond Aktief) hoort de wethouder zeggen de grond overnemen, maar de grond zit in een canon. Het is niet zo dat mensen de grond over kunnen nemen, tenzij na 30 jaar de grond te koop wordt aangeboden. De heer Van de Werff (Helder Helmond) zegt dat de wethouder spreekt over 25% sociale huur, terwijl de heer Lobée het had over het streven naar 30% of misschien meer. De heer De Mare (PvdA) vraagt om aandacht vanuit de potentiële kopers van woningen redenerend. Het gevoelsmatige effect van het er minder voor over hebben, want er is geen volledig eigendom van de grond en er moet worden afgewacht wat er later gebeurt, is een psychologisch effect wat meespeelt. Dit moet in de gedachtegang worden meegenomen. Wethouder Van de Brug legt uit dat er een aantal zaken nog moet worden uitgewerkt. De genoemde nadelen worden begrepen. In de uitwerking kan er wellicht na een bepaalde tijd een recht ontstaan, waarop Vergadering Opinie- en Adviescommissie

Blz. 5

een inwoner bijvoorbeeld grond kan overnemen. De heer Lobée vindt het een mooi streven om 30% voor de sociale huurwoningen aan te houden, maar in de financiële doorrekening is in eerste instantie uitgegaan van 18% en nu van 25%. Als de 30% wordt aangehouden dan heeft dat extra financiële consequenties en is de vraag of dat op die manier moet worden gedaan. De heer Lobée vermeldt dat de 25% en 30% een aantal keer is genoemd. Bij de grondexploitatie wordt een bepaalde opbrengst geteld voor de 25% van de sociale huurwoningen. Het is begrijpelijk dat het tekort van de gemeentelijke grondexploitatie niet mag oplopen als het betaalbare programma wordt vormgegeven. Het betaalbare programma moet worden georganiseerd door de corporaties en de gemeente. Bij de samenwerking kunnen ook marktpartijen en zelfbouwers worden betrokken, maar samen moeten de contouren worden geschetst voor BSD om ervoor te zorgen dat de 42% woningen er in ieder geval komen. De heer Hendriks legt uit dat het percentage dat wordt geheven over de waarde van de grond teruggaat naar de bewoners die in het gebied wonen. Uiteindelijk wordt ervoor gezorgd dat de wijk innovatief blijft en de voordelen in de wijk komen. Het moet allemaal nog worden uitgewerkt. Waarschijnlijk worden ook mogelijkheden ingebouwd dat mensen op den duur de grond kunnen kopen.

Er wordt in ieder geval voorkomen dat iemand een andere erfpacht heeft dan een van de buren. Of dat 30 jaar hetzelfde wordt betaald en in het eenendertigste jaar een stijging van bijvoorbeeld 300% wordt gekregen. Het is de bedoeling dat jaarlijks het percentage met de inflatie meestijgt. De heer Van der Werf vertelt dat het voorstel een concept is en niet is uitgewerkt. Er zijn zeven inrichtingsprincipes met elkaar gedestilleerd uit alle bekende ervaringen, want het gaat ook vaak wel goed. Het systeem moet simpel zijn. Het moet zo veel mogelijk op koop lijken. Met het concept is het huis daadwerkelijk in eigendom. Alleen de grond wordt gehuurd. Als een huis wordt gehuurd blijven de kosten op een hoger niveau alle jaren doorlopen. Om het in contracten weg te schrijven, is een flinke puzzel, want er moet rekening worden gehouden met een daling op de woningmarkt. Dit is niet anders dan normaal, want een volledig eigenaar heeft ook last van waardeontwikkeling. De heer M.P.J. Rieter sr. (Fractie Michael Rieter) vraagt waar de grens ligt als huizen worden gebouwd of deze bij de 10.000 te realiseren woningen horen. De heer Sneijers (VVD) heeft het idee dat er een exclusieve, inclusieve wijk wordt gecreëerd. Er zijn nog heel veel vragen.

Hoe gaat het nu verder in werking? De heer Van Geel (D66) geeft mee dat mensen in de problemen komen als de erfpachtcanon afloopt na 30 jaar en er misschien een kostenstijging komt. Misschien kan worden gedacht aan de mogelijkheid om een koopoptie in te bouwen of misschien zelfs tussentijds. De heer Van de Werff (Helder Helmond) merkt op dat de pr nu nog te wensen overlaat. Wethouder Dortmans concludeert dat het onderwerp zich erg slecht leent voor een digitale vergadering. Er zijn veel onderwerpen die nadere uitwerking en bespreking vragen. De technische vragen zullen schriftelijk worden beantwoord. Daarnaast wordt graag met de griffier het gesprek gevoerd over de wijze waarop de raad goed kan worden meegenomen in het complexe en uitdagende proces. Wethouder Van de Brug verneemt graag schriftelijk van de fracties of de richting wordt ondersteund. Opiniërende onderwerpen: 5. 24-uursvoorziening voor inwoners met meervoudige complexe problematiek Wethouder Van Dijk wil aan de hand van een casus hieraan duiding geven. In de kadernota is vastgelegd dat iedereen moet kunnen meedoen, rond- en vooruitkomen. Het is de bedoeling woonruimte op maat te gaan bieden voor alle kwetsbare inwoners, waardoor een sluitende opvang kan worden geboden voor de doelgroep. Gelukkig is er voor veel mensen een passende oplossing, maar een kleine groep inwoners valt tussen wal en schip.

Deze groep heeft een meervoudige, complexe problematiek met een risico op overlastgevend gedrag. Voor deze doelgroep moet een passende voorziening worden gecreëerd, waar op maat kan worden gekeken wat echt nodig is. Dit wordt gedaan met verschillende partners uit de stad. De voorziening gaat een enorme meerwaarde voor de stad betekenen. Het is begrijpelijk dat de locatie van een dergelijke voorziening zeer gevoelig zal liggen, zeker op de plekken waar deze gaat landen. De heer Bevers legt uit dat het gaat om beeldvorming om welke inwoners het gaat met meervoudige, complexe problematiek. Mevrouw Henckens, coördinator van het Go team en mevrouw De Veen, teamchef politie Peelland zullen een beeld geven van een probleemschets. Het is belangrijk om te achterhalen of er draagkracht is om de 24-uursvoorziening uit te gaan werken. Dit wordt graag gedaan met de samenwerkingspartners, zodat er een oplossing komt voor de bestaande hiaten om de doelgroep een Vergadering Opinie- en Adviescommissie

Blz. 6

passend aanbod en perspectief te kunnen geven. In de uitwerking wordt gepraat met mensen die met deze problematiek te maken hebben of te maken hebben gehad, zodat ook deze expertise wordt meegenomen in de verdere uitwerking. Mevrouw Henckens geeft een toelichting op de getoonde presentatie 24-uursvoorziening voor inwoners met meervoudige complexe problematiek, waarbij het om ongeveer 50 inwoners gaat, die vaak al langdurig in beeld zijn. Er wordt een aantal casussen ingebracht, welke zijn geanonimiseerd. Mevrouw De Veen vertelt dat in de door mevrouw Henckens genoemde voorbeelden ook de politie wordt gebeld. Dit betekent dat twee collega’s ter plaatse gaan kijken om te proberen de situatie op te lossen, maar het is geen zaak voor de politie. Er zijn ontzettend veel meldingen van verwarde personen. Het zijn niet altijd de mensen die tussen wal en schip vallen, maar deze vergen wel veel tijd. Dit vraagt veel van de politiecapaciteit en vaak weet de politie niet waar een verwarde persoon terecht kan. De heer Bevers gaat verder met de presentatie om een beeld te vormen hoe een dergelijke groep mensen eruitziet. Het is lastig profielen te maken van de verschillende mensen, omdat zij verschillende soorten problemen hebben en verschillende soorten gedrag vertonen.

Eerste termijn: De heer Panjoel (GroenLinks) stelt voorop dat het goed is dat de handen ineen worden geslagen om te komen tot een passende aanpak. Het is goed om te zoeken naar een rustige plek waar weinig prikkels zijn en die kleinschalig is. Het is positief dat met de mensen zelf in gesprek wordt gegaan, waarbij maatwerk vooropstaat. De heer Van de Werff (Helder Helmond) vindt de mensen en problemen zo complex en divers, dat alleen maatwerk een goede oplossing is. Het staat buiten kijf dat er iets met de mensen moet gebeuren en dat er zo weinig mogelijk overlast wordt veroorzaakt voor de omwonenden. De heer Van den Hoven (Fractie Michael Rieter) staat positief ten opzichte van het voorstel. Er is gevoeligheid met betrekking tot locatie, maar daarnaast is het belangrijk om te bepalen uit welke deel van de begroting het wordt gehaald. Daarnaast is het belangrijk dat voor iedereen maatwerk wordt gedaan. Mevrouw Maráczi (SP) herkent zich zeker in de analyse. De oplossingsrichting wordt gedeeld. De menselijke maat is heel erg belangrijk. De locatiebepaling is ook best lastig. Ervaringsdeskundigheid is zeer belangrijk. Ook is de vraag of iemand de regie over het eigen leven mag behouden. Als er een opvang is, dan blijft het een eigen keuze van mensen of zij daar geplaatst willen worden. De heer Valentijn (PvdA) vindt het duidelijk dat deze mensen geholpen moeten worden.

Zij verdienen aandacht en zorg. Een 24-uursvoorziening is daarin een mooie stap. Het siert Helmond dat het deze groep mensen wil helpen. Er wordt aangenomen dat verward wordende personen ook zelf initiatief kunnen nemen en daar terecht kunnen. In Eindhoven is voor 40 miljoen euro bezuinigd, waardoor een deel van deze groep van personen met verward gedrag naar Helmond is gekomen. Er dient rekening te worden gehouden met de aantrekkingskracht van een dergelijke voorziening. Er wordt opengestaan voor een voorziening op subregionale schaal van Peelland waar mensen voor een korte tijd kunnen verblijven. Er is begrepen dat het voormalig Carolusgebouw grotendeels leegstaat. Wellicht is dit een mogelijkheid, maar er moet wel eerst een goed beeld zijn wat een dergelijke opvang inhoudt. In het gebouw zou ook ruimte moeten zijn voor de ondersteunende functies met betrekking tot een zinvolle daginvulling, wat bij deze groep uiterst lastig zal zijn. De heer Van der Zanden (50PLUS) vindt het een hele zware problematiek. Voor het gevoel gaat het meer om de locatie dan de hulp die de mensen nodig hebben. Er moet worden gekeken naar goede begeleiders, omdat het om een zeer diverse problematiek gaat. Ook moeten zo veel mogelijk maatschappelijke organisaties worden betrokken. Bovendien zullen deze mensen niet altijd geholpen willen worden.

Uiteindelijk moet misschien een rechter dwangverpleging opleggen. Mevrouw Spierings-van Deursen (Lokaal sterk) is zich bewust van deze problematiek. Er is zo een grote diversiteit, dat het de vraag is of deze wel op een plek is te huisvesten. Er moet worden gezorgd voor maatwerk. Ook de locatie is moeilijk aan te geven, mede vanwege de complexiteit. Het is duidelijk dat er een opvang moet komen. Het is een zeer moeilijke materie. Er kan worden ingestemd met de gestelde oplossingsrichting. De heer Bosch (plan!) herkent zich in de analyse. De vraag is of een 24-uursvoorziening de oplossing zal zijn voor een groep verschillende mensen die heel divers zijn en een eigen richting nodig hebben. Er wordt aangegeven dat de mensen vaak geen enkele kant op willen. Voorbeelden hebben aangetoond dat deze aanpak goede gevolgen kan hebben. Er moet een snelle screening komen op de aard en omvang van de problematiek. De aanpak moet zijn gericht op fysiek, mentaal, sociaal, participatie en perspectief. Ook de inzet van ervaringsdeskundigen is een vereiste. De locatie is een moeilijke zaak, maar het is belangrijk dat het in het groen zal zijn, zodat zij daar rust kunnen vinden. Vergadering Opinie- en Adviescommissie

Blz. 7

De heer Yeyden (CDA) vindt het probleem herkenbaar. Het is duidelijk dat er iets moet worden gedaan. Bij de oplossingsrichting en locatie moet vooraf goed worden bepaald waarvoor de voorziening gaat dienen. Wordt het een eerste opvang en doorgangshuis? Of wordt het een permanent verblijf? Als de doelgroep goed in beeld is, dan kan de locatie daarop worden aangepast. Er moet het lef zijn om te erkennen dat een deel van de hulpbehoevenden moet worden gerespecteerd. Het maximaal haalbare zou zijn geen gevaar voor zichzelf en de omgeving te vormen. Als mensen hulp willen, moet er maximaal worden ingezet. Mevrouw Bach-Smits (Fractie Bach Plus) vraagt wat er gebeurt na het verblijf in de voorziening. Als de regels strak blijven, dan raken mensen tussen wal en schip. Het ergste is dat mensen niet weten waar zij naartoe moeten. Het moet mogelijk zijn regels te versoepelen, zodat de juiste hulp kan worden geboden. De heer Smits (Helmond Aktief) vindt het een herkenbare analyse en goed initiatief. De doelgroep kan niet onder een dak worden ondergebracht. Hierover moet goed worden nagedacht. Gaat het voor wat betreft de plaatsing over vrijwillig verplicht of verplicht vrijwillig? Is er een keuze voor degenen die hulp zouden moeten krijgen? De Grote Beek is een voorbeeld hoe mensen bij elkaar kunnen worden gebracht.

De heer Selten (D66) herkent de problematiek en vindt het een goede denkwijze. De mensen met expertise zouden moeten zeggen wat verstandig is om te doen en dan kan worden bepaald of hiermee kan worden ingestemd. Het gaat om expertise en niet over een politieke discussie. De hulp moet er zijn en er moet ervoor worden gezorgd dat het een duurzame oplossing is. Dit betekent dat er keuzes moeten worden gemaakt. Als er verschillende problematieken in hetzelfde pand worden gehuisvest, dan moet het pand daaraan voldoen. Het is mooi als het voor iedereen kan worden gedaan, maar dat brengt meer eisen met zich mee. De locatie moet helpend zijn voor deze mensen en moet veilig zijn, ook voor de omgeving. Mevrouw Stijkel-van den Braken (VVD) herkent zich in de analyse. Verwarde mensen zijn beter geholpen met zorg dan met politie, waarbij wordt gepleit voor specialistische zorg. Er zijn verwarde personen die zorgen voor slachtoffers en daarom is de inzet van specialistische zorg cruciaal voor het begeleiden van deze groep. Er moet een goede samenwerking worden neergezet met ketenpartners. Verder wordt er gepleit voor speciale locaties voor de inrichting van het gebouw voor observering en eventueel ook passend vervoer. Als locatie wordt gepleit voor een rustige plek waar weinig prikkels zijn. Ook zal maatwerk toegepast moeten worden, omdat er diverse problematieken en casussen zijn.

Wethouder Van Dijk voelt een sterk draagvlak en geeft aan dat er iets moet gebeuren. Er wordt gedacht aan de samenwerkingspartners in de stad. Met hen worden de vragen besproken en gekeken wat de mogelijkheden zijn. Het betreft een 24-uursvoorziening waar de mensen niet alleen worden opgevangen, maar ook kunnen werken aan het herstel. Het kan een crisisopvang zijn voor een paar dagen, maar ook voor een aantal weken of maanden. Dat heeft te maken met het herstel. Als zij teruggaan dan wordt geprobeerd om ook vervolgzorg te geven. Het gaat om een vrijwillige opvang. Het is mogelijk om op eigen initiatief daarheen te gaan. Juist om te voorkomen dat zij zichzelf of de omgeving een risico toebrengen. Naar de locatie zal met experts worden gekeken. Als een locatiekeuze wordt gemaakt, dan zal er reuring ontstaan. Hopelijk kan dan worden beslist dat het noodzakelijk is en dat er moet worden doorgezet. Er is een zorgambulance die mensen naar een passende opvang kan brengen. Iedereen vindt het belangrijk om dit punt goed met elkaar te bespreken. Dit is het begin. Er is al veel meegegeven om mee verder te werken. Hierop wordt zeker teruggekomen. Bij eventuele verdere vragen of opmerkingen, kan contact worden opgenomen. De voorzitter bedankt de deelnemers voor de bijdrage en sluit de vergadering om 22.35 uur. Aldus vastgesteld in de vergadering van de xxxxxxx d.d.

xxxxx 2021 De commissievoorzitter, xxxxxx

Vergadering Opinie- en Adviescommissie

de commissiegriffier, xxxxxxx

Blz. 8