20210629 Notulen Advies- en Opiniecommissie

Notulen vergadering 29 juni 2021

Aanwezig:

Advies- en Opiniecommissie

Voorzitter Commissiegriffiers

: dhr. J. Roefs : dhr. B. van der Berg, dhr. P. Leenders en dhr. J. Jaspers

GroenLinks CDA SP VVD Lokaal sterk 50PLUS Helder Helmond D66 PvdA Helmond Aktief plan! Fractie Bach Plus Fractie Michael Rieter

: dhr. T. Tuerlings, dhr. L. van Sas : dhr. P. Vervoort : mevr. Maráczi : dhr. T. Manders, dhr. C. van der Burgt, mevr. A. Janssen-Jansen : mevr. J. Spierings-van Deursen : dhr. M. van Lierop, dhr. J. van Aert : dhr. M. Rieter jr., dhr. L. van de Werff : dhr. J. van den Bogaard : dhr. J. de Mare : dhr. L. Smits : dhr. G. Bosch : mevr. J. Bach-Smits : dhr. M.P.J. Rieter sr.

Portefeuillehouder(s)

: wethouder Maas, wethouder Van den Waardenburg, wethouder Van de Brug

Overig : mevr. Valkenburg, dhr. Van Well, mevr. Van der Zanden, dhr.Verbruggen, dhr. Van den Hombergh Notulist

: mevr. A. Smetsers (Notuleerservice Nederland)

De voorzitter, de heer J. Roefs meldt dat het 19.00 uur is en dat er bezoek is van de heer Boetzkes en de heer Berbers, respectievelijk namens stichting Geledingszone Stiphout en de bewoners van Stiphout. Er zullen handtekeningen worden overhandigd tegen de zonneweide. De heer Boetzkes geeft een toelichting. De heer Boetzkes ziet met veel vertrouwen het eindoordeel van de volksvertegenwoordiging tegemoet. Er is een sterk en goed onderbouwd advies gegeven waarom de vergunning niet kan worden verleend. Echter er wordt geen antwoord gegeven op de belangrijke vraag waarom er geen draagvlak is. De wethouder lijkt zelfs al een conclusie te trekken, met de uitspraak dat een kleiner veld wel mogelijk zal zijn. Waarom wordt er niets gevraagd aan degenen die het draagvlak moeten dragen en wordt draagvlak geen draagkracht? Tijdens het ophalen van de 1.139 handtekeningen is er met heel veel mensen gesproken. Er worden 1.139 personen vertegenwoordigd, die wandelen, recreëren, genieten en uitrusten in de geledingszones. Het reeds aanwezige zonneveld is een doorn in het oog. Het gebied heeft de bestemming natuur of agrarisch. De rand van Stiphout is niet geschikt voor een zonneveld. Zonnepanelen horen op daken, in de berm van de snelweg, boven parkeerplekken of aan de gevel van een gebouw.

Vraag inwoners niet om draagkracht te tonen voor een ontwikkeling die niet thuishoort in het beperkte groen dat Helmond rijk is. De ongeremde ambitie om meer te realiseren dan als stad wordt gevraagd, kan grote gevolgen hebben, maatschappelijk, landschappelijk, financieel en technisch. De raad wordt bedankt voor de actieve, constructieve en open houding in het vraagstuk.

Vergadering Advies- en Opiniecommissie

Blz. 1

De raad bleef kritisch en trok tot op heden geen conclusie. Er wordt gevraagd dat nu wel te doen. Er wordt veel wijsheid toegewenst en hopelijk zullen de uitleg en de 1.139 handtekeningen helpen een juist besluit te nemen. Onder dankzegging neemt de heer Roefs als waarnemend voorzitter van de gemeenteraad de handtekeningen in ontvangst. De handtekeningen worden aan de gemeenteraad overhandigd. 1. Opening en mededelingen De voorzitter, de heer J. Roefs opent de volledig digitale vergadering. De deelnemers en belangstellenden via livestream worden welkom geheten. Er zijn geen berichten van verhindering ontvangen. Adviserende onderwerpen: 2.

Zonneweide Stiphout: Verklaring van geen bedenkingen inzake vergunningstraject SolarCentury In Notubox zijn geplaatst de schriftelijke inspraakreacties van Stichting Geledingszone Stiphout en Bewoners collectief Stiphout, de heer Van Engen, mevrouw Hopstaken en de heer Bosch. Ook zijn er vijf mondelinge insprekers. De heer Van Bokhoven spreekt niet alleen in als mede-eigenaar van de grond waarover een besluit moet worden genomen, maar ook als vader, grootvader en burger die zich zorgen maakt over het klimaat, de belangrijkste reden om een aantal jaren geleden te kiezen voor het zonneproject. Er kan niet om een klimaatverandering heen worden gegaan. Helmond zit nog maar op 5% hernieuwbare energie. De zonneweide zorgt voor 7.000 huishoudens schone elektriciteit en verdubbelt de hernieuwbare energie naar 10% voor Helmond. De gemeente moet voldoen aan klimaatdoelen en deze worden niet gehaald als het zonnepark niet wordt gebouwd. Het park kan nergens beter komen te liggen dan op de voormalige stortplaats van Helmond. Volgens de zonneladder staat een voormalig vuilstortterrein bovenaan als locatie. Het is vervuilde grond waar nog eeuwen lang geen aardappel kan worden verbouwd. Het terrein moet een bestemming krijgen die de maatschappij dient. Na zorgvuldige selectie is er is een prachtig plan gemaakt, want de situatie verandert alleen in positieve zin.

Het is mogelijk te blijven wandelen, fietsen en genieten van de natuur. Met het plan wordt de diversiteit van flora en fauna sterk verbeterd. Er wordt 9 hectare extra natuur gecreëerd. Naast het feit dat er voor duizenden gezinnen groene energie wordt opgewekt, wordt de lucht gezuiverd door een uniek groenplan wat in Finland is ontwikkeld en als eerste in Nederland wordt aangelegd. Het is jammer dat de discussies vooral gaan over wat niet mooi wordt gevonden en wat niet wordt gewenst, in plaats van over de noodzaak om de opwarming van de aarde tegen te gaan en de positieve ontwikkelingen die het gebied zal doormaken. Zolang er geen goed alternatief is, is het zonnepark de beste oplossing voor het behalen van de klimaatdoelen en een toekomst voor de volgende generaties. Bij nieuwe ontwikkelingen is het zonnepark vrij eenvoudig te ontmantelen en terug te brengen in de oorspronkelijke staat. Er zijn diverse mensen die financieel willen participeren, ook direct omwonenden. Er wordt gegarandeerd dat er minimaal 50% wordt geparticipeerd, waardoor de subsidie in Helmond zal blijven. Als familie wordt garant gestaan voor de komende 25 jaar. Hopelijk wordt daarmee getoond hoe sterk het geloof in het plan is en de noodzaak ervan. De zonneweide komt niet in het bezit van het buitenland, omdat 100% lokaal eigendom wordt gegarandeerd.

Er wordt een beroep gedaan op de verantwoordelijkheid van de raadsleden om een steentje bij te dragen en in te stemmen met het park. Er moet snel worden gebouwd en worden begonnen met het opwekken van de Helmondse, groene energie. De heer M. Rieter jr. (Helder Helmond) zegt dat de financiële participatie 100% is gegarandeerd. Maar in de stukken is te lezen, dat de zekerheden nog niet zijn geborgd. Uit de enquête blijkt dat ook bij veel niet direct betrokken inwoners van Stiphout argumenten meespelen. De heer Van Bokhoven licht toe dat in de stukken staat, dat 50% van de participatie zelf wordt gegarandeerd, maar SolarCentury zal ervoor zorgen dat het park 100% in Helmond blijft. Voor de door de overheid en gemeente gestelde 50% wordt garant gestaan. Er zijn bewoners die hebben toegezegd, maar die geven niets op papier, omdat de gemeente nog geen vergunning heeft verleend en er geen duidelijkheid is over het rendement. Uit de uitslagen van de enquête blijkt dat van de 4.500 inwoners van Stiphout de meeste stemmen zijn uitgebracht door bewoners binnen een straal van een kilometer. Daarvan is 70% tegen. Maar buiten de kilometer is er maar 23% opkomst. De heer Van de Werff (Helder Helmond) zegt dat er een uitgebreide studie is geweest dat de temperatuur boven zonnepanelen verschrikkelijk oploopt. De verhoging van de temperatuur is wel 40°.

Dan ontstaat er een ongewenst microklimaat bij een dergelijk groot zonnepark. Door de grote temperatuurverschillen ontstaat er droogte en kan er brand ontstaan. Hoe wordt hierover gedacht? Vergadering Advies- en Opiniecommissie

Blz. 2

De heer Van Bokhoven zegt dat de hittestress niet opgaat bij de kleine parken. Voor wat betreft de droogte is er een keer een brand geweest op een zonnepark. Bijvoorbeeld in het park in Budel groeide helemaal niets meer. Nu er zonnepanelen staan, groeit er onder wel wat. Technische vragen kunnen beter worden gesteld aan de bouwer. Mevrouw Vrielink wil graag de activiteiten van de afgelopen maanden en de uitslag van de enquête kracht bijzetten. Er wordt niets gezien in een zonneweide op deze plek, zoals de gemeente Helmond deze heeft voorzien. Het is een van de laatste groene plekken aan de randen van Helmond. Het gaat om ongecultiveerde, heel mooie natuur. Het gebied wordt absoluut niet als vuilstortplaats ervaren. Dit moet absoluut worden meegenomen. Het is een heel mooi stukje land, met een verscheidenheid aan groen, bomen, heggen en hoogte verschillen. Er lopen vossen, hazen, herten en er vliegen roofvogels. Het is een verkwanseling van het gebied als daar zonnepanelen worden neergelegd. Er kunnen mooie animaties worden gemaakt, maar het gebied zal nooit meer hetzelfde worden. Ook al wordt er gezegd dat bij veranderende inzichten het een en ander wordt afgebroken, maar daarover bestaan twijfels. Er zijn zoveel mensen die zich aan zonnepanelen storen. Het is een verstoring van het landschap. Het is onacceptabel. Hiervoor is geen draagvlak.

Dit is overigens ook uitgesproken in de enquête, die door de gemeente moet worden gerespecteerd. Dezelfde enquête die overigens zeer verdrietig stemde, omdat het een vooringenomen stellingname vanuit de gemeente leek te zijn. Heel graag wordt voor een CO2-neutrale omgeving gegaan, maar dit zonneveld ontwricht de leefomgeving. De heer Manders (VVD) heeft begrepen dat er kritiek was op de enquête die door de gemeente is uitgezet. Zou de gemeente het de volgende keer anders moeten doen? Mevrouw Vrielink heeft de enquête niet paraat, maar het stuurde een bepaalde richting in. De vraagstelling gaf een bepaald gevoel. Namelijk het gevoel dat de gemeente het besluit al vast heeft staan. De heer Van Mensfoort spreekt in namens SolarCentury Statkraft en zal het initiatief toelichten. Alle daken moeten worden voorzien van zonnepanelen, echter hiermee kan niet voldoende aan de energiebehoefte worden voldaan. Daarom zijn andere vormen van energieopwek nodig, zoals zonneweides. Bij vrijwel elk beleidsstuk is het uitgangspunt dat naast daken, eerst verontreinigde locaties moeten worden benut. Alle percelen in het plan zijn voormalige stortplaatsen met beperkingen. Daarnaast wordt ingezet op 100% lokaal eigendom. In de vergunning is opgenomen, dat voordat de zonneweide gebouwd mag gaan worden, deze volledig lokaal zal zijn gefinancierd.

Ook is via een separate overeenkomst met de gemeente Helmond afgesproken dat er binnen een bepaalde termijn moet zijn gebouwd. Er is dus ook gegarandeerd dat de zonneweide gebouwd gaat worden. Volgens het college blijkt uit de enquête dat er geen draagvlak zou zijn. Over de opzet van de enquête zijn veel vraagtekens te zetten. Vrijwel alle weerstand komt voort uit reacties van mensen die in de eerste 900 meter wonen. Mensen die verder weg wonen, zijn neutraal of juist positief. Dit ziet er dus uit als het bekende Nimby-effect. Sinds 2019 wordt er met iedereen die wil overleg gepleegd over de zonneweide. Hiervoor zijn vele keukentafelgesprekken gevoerd. Op basis van de terugkoppeling uit de gesprekken is het plan aangepast. Het is kleiner geworden en er is veel meer natuur toegevoegd. Daarnaast heeft een aantal informatiebijeenkomsten plaatsgevonden en zijn er meerdere rondleidingen op een zonnepark in Budel georganiseerd. Met de geledingszone is heel vaak geprobeerd contact te maken en zijn er afspraken gemaakt, maar deze werden telkens geannuleerd. Er ligt een zeer mooi plan. Schone energieopwekking voor 7.000 huishoudens op een oude vuilnisbelt, waarbij 9 hectare nieuwe natuur wordt gecreëerd, waar de lokale omgeving 100% eigenaar van wordt en waarbij ook nog eens de lokale werkgelegenheid wordt gestimuleerd.

Hiervoor zijn reeds diverse intentieverklaringen gesloten met onder andere Du Pré Groen, Den Ouden Groep. Ook wordt een biodiversiteit gegarandeerd. Dit is een kans die de gemeente niet kan laten liggen. De gemeente moet beoordelen op ruimtelijke ordening. Er zijn zaken aangehaald die betrekking hebben op ruimtelijke ordening, maar deze zaken zoals bijvoorbeeld een landschapsonderdeel, zijn veelvuldig met de landschapsarchitect van de gemeente besproken en akkoord bevonden. Uit het raadsvoorstel worden zaken vernomen die anders zijn dan afgesproken met de gemeente. Ook klopt de in het raadsvoorstel beschreven volgorde niet. Het projectgebied was eerst groter en is na overleg met onder andere de omwonenden, maar ook de landschapsarchitect verkleind. Verder zitten er tegenstrijdigheden in het raadsvoorstel. De commissie Welstand wil meer groeninpassing en Stedenbouw juist minder. Er wordt uitgegaan van de afspraken die met de landschapsarchitect zijn gemaakt. Omdat de gemeente akkoord is met het landschapsplan en er onjuistheden zitten in het raadsvoorstel, zal het juridisch geen stand houden. Met het plan en de landschapselementen, wordt het landschap juist weer kleinschaliger gemaakt. Alle bestaande wandelpaden blijven toegankelijk. Het nu afgesloten gebied wordt ingericht als natuurgebied en opengesteld voor het publiek.

Er wordt verzocht alsnog voor zonneweide Stiphout te kiezen. De heer Smits (Helmond Aktief) vraagt of de argumenten die het college voorlegt bestreden gaan worden? Vergadering Advies- en Opiniecommissie

Blz. 3

De heer Van Mensfoort licht toe dat er veelvuldig met de gemeente is gesproken. Er worden nu bepaalde zaken aangehaald die niet kloppen en dat wordt bestreden. Mevrouw Post van Honey Highway legt uit dat haar expertise zit in bermen. Er worden veel verzoeken ontvangen vanuit Rijkswaterstaat, dijkgraven, provincie en Prorail. Dit wordt door het hele land gedaan. Sinds een halfjaar worden ook verzoeken ontvangen van zonneparken. Het is nog niet helemaal duidelijk, want natuur wordt omgebouwd naar zonneparken, maar het opwekken van eigen energie via de zon is belangrijk. Als wordt gekozen voor deze zonnepanelen, dan is er bereidheid heel veel biodiversiteit aan te brengen. Het betreft een voormalige vuilstortplaats en productiegras. Het is geen natuur. Het is wenselijk de bodem weer vruchtbaar te maken door biodiversiteit. Dat is het concept van Honey Highway. Op alle plekken worden bodemmonsters genomen, zodat de waarde kan worden bepaald. Dan wordt er 60 jaar teruggegaan in de tijd toen alle inheemse bloemen er nog waren. Deze soorten zitten allemaal nog in het zadenarchief. Als een mengsel wordt gemaakt van 50 soorten toegespitst op de bodemwaarde en deze inheemse soorten worden op diverse plekken ingezaaid, dan wordt er een bloemen natuurgebied gekregen.

Onder de panelen wordt het veel klavers en andere kruiden en daar omheen worden de 9 hectare bloemennatuur, maar ook fruitbomen. Er zullen mini-excursies worden georganiseerd. Er wordt geleerd hoe de bijen te zien en te tellen. Volg het hart, er moet iets verder worden gekeken dan dichtbij en vertrouw erop. De heer Snijders bedankt voor de kritische houding van de raad richting het college. De beoogde zonneweide is ontsproten uit een goed bedoelde, maar iets minder doordachte visie om Helmond in 2035 klimaatneutraal te maken. Aangejaagd door een waanzinnig subsidiebeleid van de Rijksoverheid, zijn ontwikkelaars van zonneparken als ware cowboys het land ingegaan om op elke denkbare locatie zo snel mogelijk een zonnepark uit de grond te stampen. Zij willen van kostbare natuur en agrarische grond energiecentrales maken, louter voor financieel gewin. SolarCentury heeft ongeveer twee jaar geleden het oog laten vallen op Stiphout. Sindsdien was er een tenen krommend slecht proces om draagvlak te creëren om een nieuwe zonneweide in Stiphout er doorheen te drukken. De ontwikkelaar dacht niet aan draagvlak, maar aan financieel gewin. Ook de Stiphoutenaar mocht daaraan meedoen middels participatie. Gelukkig zijn de inwoners daar niet in gestonken. Zij hechten meer waarde aan de groene zone in het dorp, dan aan financieel gewin.

Dit heeft erin geresulteerd dat er geen enkel draagvlak is voor een zonneweide in Stiphout. Het aantal tegenstanders is gigantisch. Dit blijkt uit het grote aantal tegenstanders tijdens informatiebijeenkomsten, de klinkende resultaten uit de enquête en het grote aantal handtekeningen dat vanavond is overhandigd. Het voorstel van het college om de vergunning te weigeren, wordt van harte ondersteund door vele Stiphoutenaren. Hopelijk zal het voorstel van het college unaniem worden gevolgd, want hiermee wordt niet alleen een helder signaal afgegeven aan SolarCentury, maar tevens ook aan anderen die enkel belust zijn op financieel gewin. Er wordt op het hart gedrukt dat Helmond zuinig moet zijn op de groene zones. Er is in Helmond simpelweg geen ruimte voor grootschalige zonneparken. Zonnepanelen horen op het dak, zeker in een stad. Hiervoor zijn er schitterende mogelijkheden, zoals in combinatie met het project Ruimte om te leven, waarmee de gemeente sociale tweedeling wil terugdringen. Zon op dak kan een echte win-winsituatie opleveren en daarvoor is altijd draagvlak onder de Helmonders. De heer Smits (Helmond Aktief) proefde in de bijdrage dat de gemeenteraad in de Zonnevisie verkeerde besluiten heeft genomen. Moeten de gestelde kaders worden aangescherpt? De heer Snijders denkt dat de Zonnevisie in zijn geheel aanscherping verdient, maar niet alle details zijn bekend.

Er zijn heel veel gebieden aangewezen en inmiddels zijn deze alweer gewijzigd. In de nota staan gebieden waarvan het zeer de vraag is hoe het mogelijk is dat deze zijn aangewezen voor grootschalige zonneparken. In totaal is ongeveer 500 hectare aangewezen als mogelijke ontwikkellocatie voor zonneparken. Dat is 10% van de gehele oppervlakte van de gemeente. Dat is echt heel erg veel en het betreft allemaal de groene zones in en rondom de stad. Dat is kwalijk, omdat daar de Helmonder recreëert. De heer Van der Burgt (VVD) vraagt of er grote overeenkomsten worden gezien tussen het landschapspark Kloostereind en de geledingszone Stiphout. De heer Snijders vindt dat het beoogde landschapspark een mooie versterking kan zijn juist van de groene zone. Dat zou nooit een zonnepark mogen worden. Wethouder Maas vertelt dat samen met enkele grondeigenaren SolarCentury een plan heeft ontwikkeld, waarvoor medio maart jl. een vergunningaanvraag is gedaan. Recentelijk is de aanvraag integraal getoetst en wordt deze ruimtelijk gewogen op verschillende gronden, landschappelijk, stedenbouwkundig en of de aanvraag voldoet aan de vastgestelde criteria op het gebied van participatie en draagvlak. Het proces heeft aan alle kanten veel emotie opgeroepen. Als gemeente is er steeds een zorgvuldig proces nagestreefd, zoals is afgesproken.

Om de inwoners van Stiphout van extra informatie te voorzien, is er twee keer huis Vergadering Advies- en Opiniecommissie

Blz. 4

aan huis een nieuwsbrief verspreid en zijn er diverse keren ambtelijk en bestuurlijk gesprekken gevoerd met betrokkenen. Dit kon niet voorkomen dat de spanning verder opliep. Na het officieel indienen van de aanvraag heeft de gemeente de rol gepakt die officieel bij haar deel van het proces hoort. Er is een informatiebijeenkomst georganiseerd, waarbij er alle ruimte was voor de inwoners van Stiphout om persoonlijk vragen te stellen. Ook is een uitgebreide enquête gehouden. Iedereen is meegenomen in de uitkomsten en inmiddels op de hoogte van het voorliggende advies. Dat vraagstukken in de energietransitie maatschappelijk spanningen oproepen, is ook elders merkbaar. De klimaatopgave wordt door een merendeel van de bevolking erkend, over de oplossingen is echter volop discussie. Daarbij staan landelijke wet- en regelgeving, alsmede de transportschaarste op het elektriciteitsnet de lokale invulling voor de komende jaren flink in de weg. In de ruimtelijke discussies, die inmiddels in alle heftigheid plaatsvinden, is dit nauwelijks uit te leggen. Dat maakt een transitie naar schone energie er niet gemakkelijker op. Desalniettemin is er de afgelopen jaren een belangrijke koers voor de stad bepaald en zijn er relevante stappen gezet. Het zoekgebied staat nu niet ter discussie. In september wordt de Zonnevisie geëvalueerd.

Daar worden de vastgestelde processen, de kaders en zoekgebieden besproken. Er is alle begrip voor de emoties die dit soort projecten oproepen, dat zegt iets over de betrokkenheid voor de eigen leefomgeving en de zaak waarvoor wordt gestaan. Er is geen begrip voor het doelbewust publiekelijk beschadigen van mensen. Het lijkt soms alsof het doel alle middelen heiligt. Dit is een manier van omgaan met elkaar waarvan het onmogelijk en ook onwenselijk is om aan te wennen. Eerste termijn: Mevrouw Maráczi (SP) vermeldt dat het initiatief van SolarCentury voor een zonneweide in Stiphout nogal wat commotie heeft veroorzaakt. Vanaf het begin hebben de omwonenden zich op alle mogelijke manieren verzet, waarbij sommigen echt een grens hebben overschreden. Dit kan niet worden getolereerd. Als voorbeeld wordt gerefereerd aan de schriftelijke bijdrage van de heer Bosch. Het is een laffe, maar vooral schandalige, persoonlijke aanval op de wethouder. Bij een initiatief, zoals van SolarCentury, moet een proces worden gevolgd. Van de verantwoordelijke wethouder mag niets anders worden verwacht, dan dat het proces zorgvuldig wordt doorlopen en dat is gebeurd. Een proces dat vanaf het begin werd verstoord door alle commotie. Als bestuur en raad moet het proces worden doorlopen voordat een besluit kan worden genomen.

Het besluit wordt beoordeeld op de kaders die de raad heeft vastgesteld en dan kan niet anders worden geoordeeld, dan dat het initiatief van SolarCentury niet binnen de kaders past. Maar er wordt wel benadrukt, dat het hier alleen om het besluit gaat van dit betreffende initiatief. Het is nog altijd mogelijk op om deze plek een zonneweide aan te leggen, binnen de door de raad gestelde kaders. Er wordt benadrukt dat er bewustzijn is over de grote opgave waarvoor wordt gestaan en Helmond zal hiervan niet weglopen en ook verantwoordelijkheid nemen. Zonder de regie van Den Haag zal het voor gemeenten een onmogelijke klus worden. De druk moet worden opgevoerd, zodat Den Haag de urgentie serieus neemt en de verantwoordelijkheid daadwerkelijk neemt. De heer Bosch (plan!) hecht eraan op persoonlijke titel te verklaren geen enkele relatie te hebben met naamgenoot de heer Frits Bosch en zich op geen enkele wijze kan vinden in de door hem gebezigde terminologie in zijn inspraakreactie. Het is betreurenswaardig dat er zoveel misverstanden zijn gerezen bij het project. In de Zonnevisie zijn diverse regels en afspraken vastgelegd. Een misschien wel subjectieve voorwaarde in de visie is, dat er draagvlak moet zijn voor de toestemming voor aanleg van een zonneveld op de aangegeven plaatsen.

Helaas is er over de mogelijke gevolgen van de visie veel te weinig gecommuniceerd met de inwoners van Helmond. Achteraf is er een enquête uitgeschreven onder de direct betrokken bewoners van Stiphout. Waarom is er voor deze optie gekozen om het draagvlak te inventariseren? Het zou beter zijn om te kiezen voor de optie van een referendum en dan onder alle inwoners van Helmond. Nu is er het risico dat bij een volgende aanvraag voor een van de andere gebieden wederom een enquête moet worden gehouden. Mede omdat er voldoende mogelijkheden bestaan om, eventueel tegen het voorliggende besluit in beroep te gaan, wordt er geconcludeerd dat kan worden ingestemd met het voorgenomen weigering tot verklaring van geen bedenkingen. De heer Van der Burgt (VVD) heeft veel terughoudendheid gezien en er komt heel veel meer weerstand. Nog steeds blijft overeind het zoeken naar participatie en dat geldt niet alleen voor de energietransitie. Zonnevelden raken direct de leefomgeving van mensen. Het succes van de transitie staat of valt met de bereidheid van de burgers om hierin mee te gaan. Het gaat om draagvlak, een van de gestelde kaders in de Zonnevisie, en dat was en is er niet. Bij de ruimtelijke onderbouwing komt telkens terug het bestemmingsplan wijzigen. Een aanzienlijk deel van het oppervlak dat bestemd is voor het zonnepark heeft momenteel de bestemming natuur.

Hoe gaat het college ervoor zorgen dat de natuur in het gebied wordt hersteld? Het is onbegrijpelijk dat Enexis aangeeft het netwerk te bezitten, maar dat de gemeenten als aandeelhouders en de Provincie als grootste aandeelhouder, dat niet kunnen aansturen. Het moet mogelijk Vergadering Advies- en Opiniecommissie

Blz. 5

zijn om gezamenlijk een vuist te maken. Er moet ernaar worden gestreefd om eerst de zon op dak oplossingen te creëren. De Zonnevisie moet worden geëvalueerd. De grote marktpartijen die trachten met de subsidie ervan door te gaan, moeten worden geweerd. De heer M. van Lierop (50PLUS) zegt dat er gebrek aan draagvlak is. Ook het ontbreken van zekerheden ten aanzien van de financiële participatie lijkt reëel. Immers het draagvlak van de bewoners is uitermate laag en daardoor is mogelijke participatie in het vervolgtraject een risico. De toepassing van de Zonneladder wordt gezien als een niet erg sterk argument. De conclusie met betrekking tot het aspect ruimtelijke inpasbaarheid is te volgen. Dat geldt dan met name voor het onderdeel stedenbouw. Beschouwd vanuit het kleinschalig karakter toont de omvang van het project geen verantwoorde samenhang met de bestaande bebouwing. Het welstandadvies is rechtstreeks gekoppeld aan de ruimtelijke niet inpasbaarheid. Hetgeen onder 2.1 is opgenomen, komt niet voor als een argument, maar als een vorm van logica. Het roept de vraag op als de raad negatief beslist, dus wel een verklaring van geen bedenkingen afgeeft, er wel een omgevingsvergunning zou kunnen worden verstrekt. Het advies luidt dat het voorstel van het college wordt gevolgd Echter kijkend naar het proces, dan blijft er toch een aantal vragen over.

Had er niet eerder aan de noodrem moeten worden getrokken? Was er destijds ingegrepen, dan had dit proces er totaal anders uitgezien. Dus blijft de vraag waarom er toen niet bestuurlijk en/of ambtelijk is ingegrepen? Wat is de mogelijkheid op termijn? In hoeverre wordt er bij toekomstige aanvragen weer tegen dit euvel aangelopen? Zijn de kaders voor wat betreft de landschappelijke inpasbaarheid houdbaar? Moet de visie op dat punt opnieuw onder de loep worden genomen, immers panelen op dak zal niet voldoende zijn. Als gemeente is er een opgave om een bijdrage te leveren aan schonere energievoorziening. Daarnaast is er te weinig opslagcapaciteit voor het maatschappelijk verantwoord opwekken van energie. Welke visie is er op het invullen van de aan Helmond opgelegde opgave voor de toekomst? Het is relevant om te achterhalen wat er van dit alles is geleerd. De heer M.P.J. Rieter sr. (Fractie Michael Rieter) vindt het ontzettend duidelijk dat er totaal geen draagvlak is bij de Stiphoutse inwoners. De stem van de inwoners is ontzettend belangrijk. Zeker bij dit dossier. Het belangrijkste is dat zonneweides pas in beeld kunnen komen als alle daken in de gemeente Helmond zijn vol gelegd, los van de wellicht beperkte invloed op de opdracht die de gemeente heeft. Het is wellicht belangrijker dat de energiemaatschappijen nauwelijks capaciteit hebben om de opgewerkte energie op te vangen.

Dat belemmert zelfs de ontwikkeling van zonnepanelen op daken. Dat is een kwalijke zaak en staat haaks op de toekomst van de kinderen en kleinkinderen. Naast de klimaat- of energiecrisis zijn er in Helmond ook andere zaken die als crisis te noemen zijn en net zo belangrijk zijn om snel en adequaat aan te pakken. De heer Vervoort (CDA) bedankt allereerst de inwoners van de Stiphout voor het aanbieden van de 1.139 handtekeningen. Hierin is veel energie gestoken. Door dit project is de onderlinge band verstevigd. Zonnepanelen moet op het dak komen. Het is zeer positief dat het college bedenkingen heeft om een vergunning af te geven. Het vertrouwen van de burger heeft een flinke deuk opgelopen. Vanaf het begin is er geen draagvlak geweest voor de aanleg van het zonnepark. Zonder de strijd van de werkgroep was er een zonnepark gekomen. De kwaliteit van leven in Stiphout zou daardoor zijn teruggelopen. Het college wordt opgeroepen om zelf het goede voorbeeld te geven, want nog maar 15% van de gemeentelijke gebouwen is uitgerust met zonnepanelen. Als de daken vol liggen, kan op een later moment worden beslist wat er dan moet gebeuren. Het is zeer positief dat geen vergunning wordt afgegeven. De heer Smits (Helmond Aktief) denkt dat de initiatiefnemer de aanvraag heeft onderschat en de kaders van de Zonnevisie niet goed heeft bekeken.

De huidige afwijzing door het college is gebaseerd op de acht kaders. Met name het kader participatie, draagvlak geeft de doorslag. Er wordt ervan uitgegaan dat de afwijzing voor het verlenen van een omgevingsvergunning juridisch verdedigbaar is, c.q. mogelijk Raad van State proof. Of worden er geen juridische procedures verwacht? Er kan worden ingestemd met het voorliggende raadsvoorstel. Wordt het dossier gesloten of is hieruit lering getrokken? Bijvoorbeeld moeten de kaders in de Zonnevisie niet worden aangescherpt? Er is een aantal gemeenten die het aantal zonneparken bepalen. Of het aantal hectare wat mogelijk is. Aanscherpingen die mogelijk moeten worden overgenomen wanneer wordt begonnen met de evaluatie. Het onderwerp heeft een heel groot Nimby-gehalte Duurzaam energie opwekken blijft een issue. Nu ingegeven door zon, maar wind blijft ook een belangrijke factor. Er wordt opgeroepen de nodige kaders op te stellen voor het opwekken van windenergie. De heer Van den Bogaard (D66) vindt het een lastig thema. Het is duidelijk dat er iets moet worden gedaan aan het grote klimaatprobleem. Het begint allereerst met duurzaamheidsmaatregelen in huizen en op daken, maar er is meer nodig om de grote duurzaamheidsopgave te halen. Het aanleggen van zonnevelden is een van de mogelijkheden. De capaciteit op het elektriciteitsnetwerk is echter beperkt.

Dit moet zo snel mogelijk worden uitgebreid om de zonnepanelen op daken te kunnen leggen. Het vergunningsverleningstraject en het voortraject hebben de gemoederen flink bezig gehouden. De Vergadering Advies- en Opiniecommissie

Blz. 6

omwonenden voelden zich vanaf het begin niet serieus genomen door de marktpartij en er zijn nogal wat verwijten gemaakt. Ook richting de gemeente en wethouder Maas. Hierbij zijn de fatsoensnormen ver overschreden. Dit verdient absoluut geen schoonheidsprijs. Dit alles laat zien dat het participatietraject niet goed is verlopen vanuit SolarCentury. Daarnaast zijn er ruimtelijke en maatschappelijke bezwaren als het gaat om de inpasbaarheid. De gemeente heeft zich steeds op het standpunt gesteld dat initiatieven van onderaf moeten komen en dat het aan de initiatiefnemer is om voor de vergunningaanvraag voldoende draagvlak te realiseren. Op basis van de enquêteresultaten is er sprake van te weinig draagvlak. Bijna 70% van de respondenten staat negatief tegenover het plan. Het plan scoort een onvoldoende, want er is een gebrek aan draagvlak, stedenbouwkundig en maatschappelijk is het zonneveld onvoldoende inpasbaar, het participatieproces en het proces in zijn geheel zijn niet goed aangevlogen vanuit SolarCentury. Daarom wordt het standpunt van het college gedeeld. Dit betekent niet dat er per definitie niet kan worden ingestemd met het vestigen van eventueel kleinere zonnevelden. Elk plan voor realisatie van een zonneveld moet op merites worden beoordeeld. Daarbij zijn belangrijke voorwaarden draagvlak bij de inwoners en voldoende participatiemogelijkheden. De heer M. Rieter jr.

(Helder Helmond) heeft onder een aantal voorwaarden voor de Zonnevisie gestemd, zoals geen zonnevelden opleggen bij inwoners, alleen dit soort initiatieven laten plaatsvinden met voldoende draagvlak en eerst de daken vo leggen. Uit de enquête is duidelijk naar voren gekomen dat er geen draagvlak is. Ook is er een gebrek aan participatie met de bewoners in Stiphout, waarvoor eerder is gewaarschuwd. Het voorliggende voorstel is verheugend. De ongeremde lokale ambitie lijkt toch een halt te zijn toegeroepen. Helmond moet niet voorop willen lopen. Het plan is te massaal en maatschappelijk niet passend. Er liggen kansen om de daken bij bedrijven te benutten. Het is schrijnend dat aanvragen voor zonnepanelen op dak niet kunnen doorgaan vanwege de reeds gereserveerde netcapaciteit voor het mogelijke zonneveld. Dit gaat in tegen het principe van de Zonneladder. Het lijkt wel alsof de coalitie een patent heeft op procesfouten, waardoor de afstand tussen inwoners en politiek alleen maar groter wordt. Mevrouw Maráczi (SP) wil bezwaar maken tegen het feit dat er wordt beweerd dat het proces onzorgvuldig is verlopen. Het is juist een zorgvuldig proces geweest, waarbij partijen eigenlijk al op voorhand het proces hebben verstoord. Hiervan wordt afstand genomen, want het is een echt een verkeerde conclusie en eigenlijk de omgekeerde wereld. Allereerst is de visie vastgesteld.

In de visie is duidelijk afgesproken, dat de initiatiefnemer het initiatief neemt om het draagvlak te creëren. Het college en het bestuur zijn pas aan zet zodra de vergunningverlening van toepassing is. Door alle commotie is er heel veel verwarring ontstaan, maar er kan niet worden gesteld dat het proces niet zorgvuldig is doorlopen. De heer M. Rieter jr. (Helder Helmond) respecteert de mening van mevrouw Maráczi, maar heeft een andere opinie. Zeker kijkend naar de enquête. Er zijn veel suggestieve vragen gesteld en in een richting duwend. Kan er worden aangegeven hoe vooraf het proces is beïnvloed? Mevrouw Maráczi (SP) geeft als voorbeeld, dat wordt gesproken over de suggestieve enquête, maar op voorhand zijn er door Helder Helmond heel veel vragen gesteld en toen is ook verweten dat er suggestieve antwoorden werden gekregen, maar het waren ontzettend suggestieve vragen. De heer Van de Werff (Helder Helmond) vult aan dat een jaar geleden in de commissie is gezegd, dat voor de zonnevelden in Stiphout nog duidelijk met de inwoners moest worden gepraat door middel van een enquête. Een reactie van de coalitie was letterlijk: “Wij zijn geen ombudsman, wij gaan niet bij elk akkefietje de bewoners vragen om een mening”. Mevrouw Maráczi (SP) begrijpt de reactie, want in Helmond wordt geen ombuds politiek gevoerd. De heer M. Rieter jr.

(Helder Helmond) vervolgt dat de gemeente het standpunt had dat initiatieven voor zonnevelden van onderaf moeten komen en dat de initiatiefnemer aan de voorzijde voldoende draagvlak moet realiseren. Er is al aangegeven dat een evaluatie zal volgen, welke nader wordt besproken. Kunnen de burgers worden bevraagd door burgerfora of een referendum? Er gaan miljoenen subsidies naar het buitenland. In hoeverre is dat in beeld? De term Nimby zou eigenlijk moeten worden verboden, want er is eigenlijk sprake van een Imby-geval, want de insprekers van SolarCentury en Honey Highway hebben een duidelijk belang en spreken voor eigen parochie. Als er sprake is van een Imby, dan geldt dat zeker ook voor de inbreng van deze beide insprekers. De heer De Mare (PvdA) merkt op aan te willen sluiten bij de opmerkingen dat bij de hoog opgelopen emoties helaas de fatsoensnormen flink zijn overschreden. Vorig jaar is nagenoeg unaniem de visie Zonnevelden en Zonnedaken vastgesteld. Daarin is vastgelegd dat de gemeente Helmond een aanzienlijke eigen verantwoordelijkheid heeft om maatregelen inzake de energietransitie te gaan nemen en werden kaders geschapen om dat ten aanzien van zonnevelden op een zorgvuldige en correcte wijze te kunnen doen. Er kan worden geconstateerd dat dat jammerlijk is mislukt.

Er is matig tot zeer slecht gecommuniceerd door alle betrokkenen, er zijn feiten onbenoemd gebleven en er zijn onwaarheden geventileerd. Er is geprobeerd met raadsvragen meer duidelijkheid te verkrijgen, met slechts een beperkt resultaat. Het blijkt dat velen zich hebben opgewonden over een voorstel waarvan het college allang wist Vergadering Advies- en Opiniecommissie

Blz. 7

dat het op belangrijke onderdelen niet aan de vastgestelde uitgangspunten voldeed. In april is een enquête uitgevoerd over het toen bekende conceptvoorstel van SolarCentury, zonder in de toelichting op te nemen dat het conceptvoorstel gedeeltelijk niet aan de visie Zonnevelden voldeed en in grote mate ook niet aan de reeds in september 2020 aan SolarCentury verstrekte conceptbeoordeling. Het was een enquête over een voorstel dat zeker niet gerealiseerd kon worden. Dat geeft een wrang gevoel over het afgelopen halfjaar. Als nu blijkt dat er al die tijd is gesteggeld over een voorstel wat niet aan de randvoorwaarden en conceptbeoordeling voldoet, dan is dat toch wel dieptriest. Behalve dat de initiatiefnemer blijkbaar erg eigenwijs is geweest, moet er ook worden geconcludeerd dat het college door de gekozen communicatie in grote mate actief heeft bijgedragen aan alle commotie. Daarbij is zeker ook belangrijk een afnemend draagvlak voor de politiek en de energietransitie in het algemeen. Het raadsvoorstel kan met alle bijlagen in de prullenbak en de enquête ook, want die betrof sowieso een niet vergunbaar voorstel. Alles kan worden vervangen door een korte mededeling, namelijk het ingediende voorstel is beoordeeld en voldoet gedeeltelijk niet aan de daarvoor gestelde randvoorwaarden en ook niet aan de al lang geleden verstrekte conceptbeoordeling.

Daarom kan niet met de aanvraag worden ingestemd. Er wordt met belangstelling een aangepast voorstel tegemoetgezien wat wel aan de randvoorwaarden en de conceptbeoordeling voldoet en waarbij hopelijk de communicatie voor het verkrijgen van draagvlak vooral vooraf een heel stuk beter zal gaan. De visie moet worden geëvalueerd en geconcretiseerd, zodat dit soort misverstanden minder zullen voorkomen. De heer Van der Burgt (VVD) luistert met verbazing naar de bijdrage van de heer De Mare. Als namelijk wordt gekeken naar het afgelopen halfjaar en de vragen van de PvdA en het gaat om activiteiten als ruimtelijke ordening, bouwen en wonen, dan wordt er bovenop gezeten en wordt op elke slak zou gelegd. Waarom is er niet veel eerder gekomen met de zinsnede: dit past nooit in het bestemmingsplan? De heer De Mare (PvdA) vindt het jammer dat de heer Van der Burgt het verschil niet kent tussen een bestemmingsplan en een vrijstellingsbevoegdheid van een bestemmingsplan. Natuurlijk weet iedereen dat het hele proces gaat om een vrijstelling van het bestemmingsplan. Dus is inderdaad allang bekend dat het plan niet aan het bestemmingsplan voldoet. Recent werd tot grote verbijstering ontdekt, dat een gedeelte van de zonnevelden buiten het zoekgebied zonnevelden van de Zonnevisie.

De uitslag van de enquête had anders kunnen zijn als de gemeente in de enquête had opgenomen, zoals dat nu eindelijk bij de bijlage zit, met alleen het centrale vlak voor maximaal 6,5 hectare zonneveld en daar vragen over had gesteld als compromis. En wellicht waren daarop andere antwoorden gegeven door de Stiphoutse bevolking. Mevrouw Spierings-van Deursen (Lokaal Sterk) heeft de commotie gevolgd. Het respect voor elkaar ontbrak. Hopelijk zal in de toekomst respect voor elkaar worden gehouden. De aanvraag die Solar Century heeft ingediend, voldoet niet aan de toetsingskaders. Er kan worden ingestemd met voorliggend voorstel. Mevrouw Bach-Smits (Fractie Bach Plus) zegt dat in de communicatie flink wat steken zijn gevallen naar de inwoners, maar vooral ook naar de initiatiefnemer SolarCentury. Door het niet duidelijk informeren van alle partijen is er veel onrust ontstaan. Dat mag niet gebeuren. Daar moet lering uit worden getrokken. Het blijkt dat participatie nog geen ingeburgerd begrip is. In elke samenleving is draagvlak en communicatie het allerbelangrijkste. Er wordt akkoord gegaan met de beslissing een weigering te geven betreffende verklaring van geen bedenkingen. De heer Tuerlings (GroenLinks) zegt dat de raad voor het eerst aan zet komt in het proces rondom de zonnevelden in Stiphout. In feite zou dit geen moeilijk dossier moeten zijn.

Een ontwikkelaar heeft een plan opgesteld en voorgelegd aan de gemeente. Het college heeft kaders gekregen van de raad om het plan aan te toetsen. De toets is geweest. Er ligt een beoordeling en de raad heeft het laatste woord. Wat procesmatig eenvoudig had moeten zijn, is verworden tot een gedrocht. Twee partijen met conflicterende wensen staan lijnrecht tegenover elkaar. In de beeldvorming naar de inwoner wordt het besluit dat nu aan de raad is, neergezet als een besluit over wie van deze twee partijen gelijk krijgt. Hiervan wordt afstand genomen. Vanaf het allereerste begin van de totstandkoming van het aan de raad gevraagde besluit wordt het proces gekenmerkt door opeenstapelingen van onhandigheden vanuit de kant van de ontwikkelaar. Tegelijkertijd hebben verschillende partijen vanaf het allereerste begin geprobeerd een zuiver proces te verstoren. Er is dermate veel onjuiste of bevooroordeelde informatie verspreid, dat een zuiver feitelijke beoordeling van het gehele proces vrijwel onmogelijk is geworden. De raad en ook het college worden al maanden bestookt met berichten waarvan de toon echt voorbij de grenzen van het fatsoenlijke gaat. Berichten die bovendien ook nog eens bol staan van incorrecte aannames.

De gemeenteraad is er voor iedere inwoner en inwoners mogen zonder meer kritisch zijn op de volksvertegenwoordiging, maar in dit proces zijn door sommige inwoners grenzen overschreden. Dat mag ook wel eens worden teruggekoppeld. Gelukkig spreken ook anderen hun afkeer hierover uit. Bij behoorlijk besturen, behoort een raad, maar ook een college zich te houden aan wettelijke processen en procedures. De raad is nu pas aan zet, dus niet eerder. Inwoners hebben het stadsbestuur, zowel college als raad, gevraagd en bijna onder druk gezet om onbehoorlijk bestuur te voeren. Als wordt gezwicht voor Vergadering Advies- en Opiniecommissie

Blz. 8

deze druk, dan is de democratie verloren. Het stemt droevig dat ook vanuit de raad is geprobeerd een zuiver proces te frustreren. Het staat politieke partijen vrij om vragen te stellen, maar de raad heeft het afgelopen halfjaar in het betreffende dossier geschuurd tegen onbehoorlijk bestuur door af te willen wijken van de geijkte processen en procedures. Deze casus is een hele goede reden voor een grondig gesprek over integriteit. De raad heeft middels in de visie Zonnevelden en zonnedaken 2020 kaders gesteld voor eventuele plannen. Het college toetst aan deze kaders en brengt vervolgens een advies uit. Toetsing aan de kaders geschiedt waar mogelijk op objectieve basis, maar voor een deel ook op subjectieve basis. En dat is waar de schoen wringt in dit dossier. Uit de enquête blijkt dat voor het nu ingediende plan van SolarCentury geen draagvlak is. Voor- en tegenstanders vinden de enquête sturen. Een ander probleem van de enquête is dat een groot deel van de respondenten zich mogelijk heeft gebaseerd op een onjuiste informatie van bevooroordeelde bronnen. Het is voor de raad onmogelijk om te beoordelen hoe objectief het resultaat van de draagvlak enquête is. Draagvlak is niet het enige aspect waarop het ingediende plan volgens het college mank gaat. De ontwikkelaar heeft onhandigheid op onhandigheid gestapeld.

Dit resulteert in een plan dat de toets van de gestelde kaders op meerdere aspecten niet haalt. Als het voorliggende plan geen verklaring van geen bedenkingen krijgt, vervalt de bij Enexis gereserveerde netcapaciteit en komt deze beschikbaar voor het eerstvolgende plan in de enorme berg plannen waarvoor Enexis op dit moment onvoldoende capaciteit heeft. Het is een regelrechte schande dat een modern en ver ontwikkeld land als Nederland anno 2021 capaciteitsproblemen op het net heeft. Het klimaat kan zich niet veroorloven tijd te verdoen met oeverloze discussies over de interpretatie van draagvlak en geruzie over beperkte netcapaciteit. Er is met spoed een Rijksoverheid nodig die ook daadkracht durft te tonen. Het is een illusie dat de buurtgemeenten de problemen van Helmond gaan oplossen. Met de steeds strengere regelgeving vanuit Europa wordt de opgave groter. Het nu voorliggende plan voldoet niet aan de door de raad gestelde kaders, maar het is bittere noodzaak dat het zoekgebied behouden blijft als zoekgebied. Er zal een voorbehoud worden gemaakt, omdat de dilemma’s nog steeds onderwerp van gesprek zijn. Wethouder Maas vindt dat de discussie goed verwoordt wat er in de maatschappij en Helmond leeft. Het proces is doorlopen, zoals het vorig jaar is vastgesteld.

Als wordt besloten het proces anders te willen, omdat kaders moeten worden aangescherpt, er iets moet gebeuren met de hectares, zoekgebieden et cetera, dan staat de raad aan de lat tijdens de evaluatie in september. Er wordt vooropgesteld dat het een vergunningprocedure is, welke aan alle kanten wordt getoetst, ruimtelijk, maatschappelijk, stedelijk en ook op het gebied van draagvlak en participatie, conform de vorig jaar vastgestelde kaders. Er wordt benadrukt, dat vorig jaar ook nagenoeg unaniem de Zonnevisie is vastgesteld, waarin een aantal zoekgebieden is opgenomen. Ook staat erin dat een zonneladder wordt gevolgd. Dit betekent dat er altijd wordt gekeken of er de mogelijkheid is voor zon op dak, ook in de directe omgeving. Dat wordt al voortdurend gedaan. Bedrijven en inwoners kunnen niet worden verplicht om de daken vol te leggen. Bovendien wordt er al gerefereerd aan de capaciteit op het netwerk. Ook daar is er een fors probleem. Het Rijk en de Provincie zijn niet blind voor de netcapaciteit. Er vinden veel gesprekken plaats met Enexis. Door de vijf grootste Brabantse gemeenten is een statement gemaakt dat er nu echt iets moet gebeuren. Er wordt een plan van aanpak opgesteld, zodat het land niet de komende twee of drie jaar stil komt te liggen. Het is landelijk vastgesteld dat bij Enexis de regel is wie het eerst komt, het eerst maalt.

Als een zonneveld bovenop ligt, dan wordt het zonneveld het eerst vergund. Vorig jaar zijn alle aanvragen voor zonnevelden stilgelegd om ervoor te zorgen dat alle aanvragen voor zon op dak voorrang krijgen. De aanvraag van SolarCentury was al voor die tijd gereserveerd bij Enexis. Dat is niet terug te draaien. Het Europese beleid zit op 55% van de CO2 -reductie waaraan in 2030 moet worden voldaan. Nederland staat op 49%. Kijkend naar de cijfers van Helmond wordt bestreden dat voorop wordt gelopen. Momenteel is 5% gerealiseerd. De heer Vervoort (CDA) vraagt hoe een ontwikkelaar al een claim kan leggen bij Enexis als zij geen eigenaar zijn of geen toestemming krijgen om een zonnepark te ontwikkelen. Wethouder Maas licht toe dat er geen claim is. Er is gewoon ruimte gereserveerd op het net. Dat wordt door de ontwikkelaar zelf gedaan voorafgaand aan de vergunningprocedure. Wellicht is het mogelijk met voorstellen te komen en wordt er gezegd dat het belangrijker is dat de gemeente de regie houdt. Nu is in de Zonnevisie neergelegd, dat het aan de ontwikkelaar is om het communicatieproces aan de voorkant in te richten. Wellicht is een lokale overheid eerder aan zet, met bijvoorbeeld een burgercoöperatie. Dat zijn allemaal aspecten die later worden geëvalueerd. Ook als gemeente wordt hiervan geleerd.

Er wordt in herinnering gebracht, dat een aantal maanden geleden er een dilemmadialoog is geweest over draagvlak en participatie. Dit om aan te geven hoe ongelooflijk ingewikkeld het is om te duiden wat draagvlak en participatie is. Daar kampen alle gemeenten mee, maar ook de VNG, de Provincie en het Rijk. Het is een

Vergadering Advies- en Opiniecommissie

Blz. 9

goede suggestie om in ieder geval de daken te inventariseren. Dan kan hierop eenvoudig worden teruggegrepen. De heer M.P.J. Rieter sr. (Fractie Michael Rieter) merkt op dat Enexis zou moeten kiezen voor de daken in plaats van de zonneparken, anders heeft het weinig zin om als politiek te gaan voor de daken. Wethouder Maas legt uit dat Enexis een stapel heeft en dat is wettelijk bepaald. Er wordt gekeken hoe het mogelijk is te prioriteren binnen de huidige wet- en regelgeving. Het Rijk zal waarschijnlijk na de kabinetsformatie dit proces aanpassen. Hopelijk heeft het vertrouwen in Stiphout geen deuk opgelopen. Het is altijd de intentie geweest om open en transparant te zijn. Dat zal ook de komende tijd het geval zijn. Ook bij de evaluatie van de Zonnevisie wordt graag de inbreng van de inwoners gehoord. Het traject van de Zonnevisie is zo zorgvuldig mogelijk gedaan en is het hopelijk aan alle kanten verdedigbaar, want de belangen van iedereen dienen te worden gerespecteerd. Niet alleen van de inwoners, maar ook van de ontwikkelaar en de grondeigenaren. In de Regionale Energiestrategie is ergens in Asten een windmolen opgenomen. Dat is de enige windmolen die mogelijk is in Helmond. Andere mogelijkheden zijn in feite niet haalbaar. De intentie is geweest en daar is constant naar geacteerd om het proces zeer zorgvuldig te doorlopen.

Tussentijdse leermomenten worden graag overgenomen bij de evaluatie. In het bijgevoegde tijdspad wordt getoond dat er voortdurend contact is geweest met de ontwikkelaar. Op 9 maart jl. is er een volledige aanvraag ingediend. Het college heeft het pas kunnen beoordelen op het moment dat de aanvraag compleet was en dat was vrij recent. Op het moment dat de enquête werd uitgedaan, waren de stukken nog lang niet compleet. Kijkend naar de commotie die is ontstaan en het afgesproken proces welke partijen verantwoordelijk waren voor de informatievoorziening aan de voorzijde, dan is het verstandig dit in het evaluatiemoment mee te nemen, zodat kan worden bekeken of als lokale overheid meer de regie moet worden genomen in de informatievoorziening. Er is al eerder aangegeven, dat het heel goed zou zijn als een stuk van de regie wordt teruggepakt door de Provincie en het Rijk. Al het mogelijke wordt gedaan om lokaal ervoor te zorgen dat op een goede manier de energietransitie wordt doorgevoerd, maar het is duidelijk wat dat aan maatschappelijke discussie oplevert. Als de regie weer een stukje wordt teruggepakt door het Rijk, dan zal het vermoedelijk gemakkelijker gaan. Bij de behandeling van het concept van de Regionale Energiestrategie is aangegeven dat het goed is om participatietrajecten als burgerfora en referendum nader te onderzoeken.

Wethouder Van den Waardenburg vermeldt dat op 9 maart 2021 de aanvraag is ingediend en is er verzocht om aanvullende stukken. Voor de exploitatie van een zonneveld moet een omgevingsvergunning worden aangevraagd, zowel voor bouwen als voor afwijken van het bestemmingsplan. Als de raad niet akkoord is en de verklaring van geen bedenkingen wordt geweigerd, dan kunnen zienswijzen worden ingediend en wordt hierover nogmaals een besluit genomen. De beoordeling kan alleen worden gedaan op basis van de vastgestelde kaders en dat is onder meer het kader rondom de zonnevelden. Dat mogen alleen maar ruimtelijk relevante elementen zijn en bijvoorbeeld niet draagvlak, omdat dat ook is opgenomen in dat beleidskader. Er is zo zorgvuldig mogelijk een proces doorlopen. Uiteraard is er vertrouwen in de onderbouwing, anders was deze niet voorgelegd. Deze juridische onderbouwing wordt voorgelegd, waarbij echt de beleidskaders zijn afgepeld en er is gekeken of daaraan wordt voldaan. De weigering van een verklaring van geen bedenkingen gaat naar de raad. Uiteindelijk voldoet de aanvraag niet aan de kaders. Als bij de enquête een kaartje had gezeten, dan was dat geweest van een gebied wat niet was aangevraagd en zouden er verkeerde verwachtingen zijn gewekt. De heer De Mare (PvdA) merkt op dat de enquête aanzienlijk breder was geformuleerd dan alleen deze aanvraag.

Naast het feit dat een enquête werd gehouden over een concept, was het plezierig geweest als ook de kaartjes die al in september 2020 bekend waren, waren toegevoegd en daarover vragen waren gesteld, want het is voor te stellen dat daar tegen minder oppositie zou zijn geweest. Wat was er gebeurd als er voor dit plan draagvlak was geweest? Was het dan afgekeurd op basis van de Zonnevisie? Wethouder Van den Waardenburg antwoordt dat er dan was getoetst aan de beleidskaders en dan had het wederom niet aan de kaders voldaan. Daarnaast is Welstand niet akkoord. De enquête is zorgvuldig samengesteld. Op dat moment was de aanvraag anders. Mevrouw Valkenburg licht toe dat in de visie is gerefereerd aan zon op dak. Een voorwaarde van de Provincie is dat wordt aangetoond dat zon op dak een noodzaak is, maar niet voldoende zal zijn voor de opgave. De opgave is ongeveer 1 terawatt en met zon op dak zal daarvan ongeveer een derde worden gerealiseerd. Daarmee is bekend dat de opgave groot is en dat er meer noodzakelijk zal zijn. Het tempo is afhankelijk van bepaalde factoren. Er kan niet alleen maar worden ingezet op zon op dak, om de opgave voor elkaar te krijgen. Bij het aanvragen van offertes bij Enexis zitten geen voorwaarden van feitelijk grondeigenaarschap. Het is een offerteaanvraag voor ruimte op het net. Een voorwaarde is wel dat een Vergadering Advies- en Opiniecommissie

Blz. 10

vergunning moet worden verleend binnen een bepaalde termijn. Helmond heeft twee hoofdstation waarop een aantal Peelgemeenten is aangesloten. Met de Peelgemeenten is afgesproken dat zon op veld wordt stilgelegd, maar op de stapel van Enexis ligt nog heel veel wat vanuit andere gemeenten komt en hierin moet worden afgestemd. De termijnen die Enexis heeft opgenomen, is een kader dat vanuit de landelijke overheid wordt gesteld. Dat was een jaar, voor zover bekend. Enexis heeft op basis van de druk die vanuit de gemeenten wordt geleverd, gezegd dat het nog maar drie maanden is. Dit houdt in dat er veel verder in het proces van de vergunning moet zijn, voordat een offerte wordt afgegeven. Maar daarmee wordt de bestaande stapel niet opgelost. Er is een windzoekgebied benoemd. In de laatste versie van de RES zijn de MER opgaven vermeld, maar het zoekgebied zal in principe geen standhouden, omdat daar geen drie windmolens mogelijk zijn. Tweede termijn: De heer M.P.J. Rieter sr. (Fractie Michael Rieter) vraagt hoe Helmond ervoor kan zorgen dat er bij Enexis twee stapels gaan komen, zodat in Helmond kan worden doorgegaan met het vol leggen van daken. Wethouder Maas zegt dat de gemeente niet gaat over de stapels van Enexis. Er kan niet worden gevraagd om meerdere stapels te maken. Er kan alleen druk worden gezet.

De voorzitter concludeert dat GroenLinks, de VVD, Helder Helmond, Lokaal sterk, plan!, het CDA, 50PLUS, Fractie Bach Plus, Fractie Michael Rieter en Helmond Aktief een voorbehoud maken. Informerende onderwerpen: 3.

Regionale programmeringsafspraken bedrijventerreinen.

Wethouder Van de Brug zegt dat de stad de ambitie heeft om te groeien naar een 100.000 plus gemeente. Daarbij hoort de groei van arbeidsplaatsen, maar ook de uitbreiding van bedrijventerreinen. Het bedrijfsleven schreeuwt om extra bedrijventerreinen. De gevestigde bedrijven zouden de mogelijkheid moeten hebben om te kunnen groeien, maar dat is momenteel zeer beperkt. Het is onmogelijk innovatieve bedrijven naar de stad te halen, omdat locaties ontbreken. De conceptafspraken zijn gebaseerd op de laatste prognoses van de Provincie, welke stammen uit 2018. Er wordt geworsteld met het feit dat vaak achter de feiten aan wordt gelopen als het gaat om bedrijventerreinenprogrammering. Dit signaal is ook vanuit andere gemeenten gekregen. De heer Verbruggen geeft een toelichting op de presentatie Voortgang Regionale Bedrijventerreinen afspraken. Eerste termijn: De heer Van Aert (50PLUS) zegt dat Varenschut wordt klaargemaakt voor uitgifte. Hoe zit het met de grondvervuiling? De heer Van Sas (GroenLinks) neemt aan dat bedrijventerreinen graag worden uitgegeven vanwege de werkgelegenheid. Hopelijk zal niet weer een fout worden gemaakt zoals bij het huidige BZOB waar het gaat om 200 hectare bedrijventerrein met nauwelijks werkgelegenheid. Er werken 3.000 mensen, waarvan de helft op een postzegel van het gehele bedrijventerrein, namelijk bij de slachterij.

Als voor kwaliteit wordt gegaan, dan wordt ervan uitgegaan dat niet wordt gegaan voor een mestverwerker met alle ellende van dien en nauwelijks werkgelegenheid. Gaat er een draagvlakonderzoek plaatsvinden? De heer Van de Werff (Helder Helmond) vindt het nog algemeen geformuleerd. Hopelijk worden de tekorten in de toekomst opgelost. Er wordt afgewacht wat er komen gaat. Mevrouw Janssen-Jansen (VVD) vindt een uitbreiding van de bedrijventerreinen hard nodig, maar het moeten geen grote blokkendozen worden en het moet om werkgelegenheid gaan. Is al bekend waar het regionale bedrijventerrein moet komen? Stel dat een bedrijf heel hard ruimte nodig heeft en eind 2022 worden de bestemmingsplannen pas vastgesteld, is het dan niet mogelijk de procedure te versnellen? Mevrouw Spierings-van Deursen (Lokaal Sterk) zegt dat het fijn zou zijn als de werkgelegenheid zou aansluiten op het onderwijs en wat in de regio nodig is aan bedrijven, zodat de eigen mensen werkgelegenheid wordt geboden.

Vergadering Advies- en Opiniecommissie

Blz. 11

Wethouder Van de Brug legt uit dat het de bedoeling is in te zetten op kwaliteit. Dus er moet ervoor worden gezorgd hoogwaardige bedrijven binnen de gemeentegrenzen te krijgen, waar uiteraard ook duurzaamheid bij zit en ook werkgelegenheid naar de stad wordt gehaald. Daarbij gaat het niet om een tweede mestverwerker. De bestemmingsplanprocedure wordt ingegaan. Uiteindelijk zal het een Omgevingswet worden. Een onderdeel van de Omgevingswet is dat draagvlak wordt gekregen. Dus dat zal aandacht krijgen. Het proces verloopt voor spoedig. Uiteindelijk is er gegaan naar drie locaties, die verder worden uitgewerkt. Er wordt gekeken of het mogelijk is de procedure te bespoedigen, maar er is niet veel hoop op versnelling. De heer Verbruggen vertelt dat in de regio wordt afgestemd op basis van de prognoses. Dus eerst moeten er afspraken komen over het aantal te ontwikkelen hectaren. Vervolgens is het aan Helmond en de Peel om daar invulling aan te geven. De heer Van den Hombergh vermeldt dat er inderdaad grondvervuiling is op Varenschut Noord. In 2019 heeft een onderzoek plaatsgevonden. Daaruit bleek dat het mogelijk is een bedrijventerrein te realiseren. Het is de enige plek waar het nog mogelijk is op eigen grondgebied een bedrijventerrein te ontwikkelen. Vandaar dat ervoor is gekozen dat te gaan opstarten. Op relatief korte termijn kunnen hectaren worden uitgegeven.

Echter geeft het onderzoek naar de grondvervuiling wat momenteel plaatsvindt, geeft wel enig risico in de ontwikkeling en met name de doorlooptijd. Als er moet worden gesaneerd, dan heeft dat wel consequenties, maar het is absoluut mogelijk daar een bedrijventerrein te realiseren, ondanks het feit dat er zeker sprake is van grondvervuiling. Wethouder Van de Brug vraagt of er nog punten zijn die moeten worden meegenomen in de afronding van de afspraken? Eventueel kunnen die ook per mail worden doorgegeven. Ruim een derde van de totale programmering is binnengehaald en dat is iets om trots op te zijn. De heer Van Sas (GroenLinks) merkt op dat tien jaar geleden werd gegarandeerd dat BZOB een werkgelegenheid zou opleveren van 50 arbeidsplaatsen per hectare. Uiteindelijk heeft het maar een paar procent Helmondse werkgelegenheid opgeleverd. Hoe wordt geborgd dat het nu wel gegarandeerd een bepaalde werkgelegenheid oplevert? Wethouder Van de Brug antwoordt dat het niet helemaal is dicht te timmeren. Maar het is wel een stukje van de kwalitatieve invulling die wordt gegeven aan de bedrijventerreinenprogrammering. Er kan worden meegenomen dat het streven moet zijn een bepaald aantal personeelsleden per vierkante meter. Echter wordt daarmee voor een aantal bedrijven wellicht de mogelijkheid dichtgetimmerd om uit te breiden. In een later stadium kan dit worden besproken.

De voorzitter bedankt de deelnemers voor de bijdrage en sluit de vergadering om 22.15 uur. Aldus vastgesteld in de vergadering van de Adviescommissie d.d. xxxxx 2021 De commissievoorzitter, xxxxx

Vergadering Advies- en Opiniecommissie

de commissiegriffier, xxxxx

Blz. 12