20210608 Notulen Opiniecommissie

Notulen vergadering 8 juni 2021

Aanwezig:

Opiniecommissie

Voorzitter Commissiegriffiers

: dhr. M. Rieter jr. : dhr. B. van der Berg, dhr. P. Leenders en dhr. J. Jaspers

GroenLinks CDA SP VVD Lokaal sterk 50PLUS Helder Helmond D66 PvdA Helmond Aktief plan! Fractie Bach Plus Fractie Michael Rieter

: dhr. R. Bleekrode, dhr. H. Panjoel : dhr. Y. Yeyden, dhr. M. Heesakkers, dhr. J. Roefs : dhr. A. Spruijt, dhr. J. van Gemert, dhr. G. Klaus : mevr. A. Janssen-Jansen, dhr. C. Vereijken, dhr. C. van der Burgt : dhr. J. Hamacher, mevr. J. Spierings-van Deursen : dhr. J. van der Zanden : dhr. L. van de Werff, mevr. A. Koolen-van der Zee : dhr. S. Stevens : dhr. L. Valentijn, dhr. J. de Mare : dhr. L. Smits : dhr. G. Bosch : mevr. J. Bach-Smits : dhr. M.P.J. Rieter sr.

Portefeuillehouder(s)

: burgemeester Blanksma, wethouder Van den Waardenburg

Overig

: dhr. Schalkx, dhr. Heijmans, dhr. Middel

Notulist

: mevr. A. Smetsers (Notuleerservice Nederland)

1.a Opening en mededelingen De voorzitter, de heer M. Rieter Jr. opent de volledig digitale vergadering om 19.00 uur. De deelnemers en belangstellenden via de livestream worden welkom geheten. Er zijn geen berichten van verhindering ontvangen. 1.b Beëdiging burgercommissielid mevrouw M. Brouwers Als nieuwe burgercommissielid wordt beëdigd mevrouw M. Brouwers van de fractie D66. De voorzitter leest de tekst voor het afleggen van de eed voor. Mevrouw Brouwers antwoordt: Zo waarlijk helpe mij God almachtig! Mevrouw Brouwers wordt gefeliciteerd en haar wordt veel succes toegewenst. 2. Vaststellen notulen vergadering Opinie- en Adviescommissie van 29 april 2021 De voorzitter stelt aan de orde de notulen van Opinie- en Adviescommissie van 29 april 2021. Er zijn geen op- of aanmerkingen. De notulen worden vastgesteld. Opiniërende onderwerpen: 3. Opvolging quickscan veiligheidsaanpak; plan voor versteviging van de aanpak Burgemeester Blanksma zegt dat het Galan-rapport toont dat met beperkte middelen hard is gewerkt om de veiligheid en leefbaarheid vorm te geven, maar dat gezien de problematiek in de stad het niet voldoende is. Het mag duidelijk zijn dat verslappen geen optie is en de aandacht moet integraal zijn. Hopelijk worden voor de verdere uitwerking accenten meegegeven.

Vergadering Opiniecommissie

Blz. 1

Eerste termijn: Mevrouw Janssen-Jansen (VVD) vraagt of kan worden aangegeven met welke referentiegemeenten een aantal zaken niet kan doorgaan. Er wordt aangenomen dat de Wet Damocles nog steeds in beeld is. Waarom wordt de afdelingsmanager buiten de telling gehouden? Hoe wordt vormgegeven aan meer monitoring om bijsturing mogelijk te maken, want de formatie is ontoereikend. Zijn uit de genomen coronamaatregelen wellicht andere punten naar voren gekomen? Het is belangrijk dat er prioriteiten worden gesteld en dat er wordt gekeken hoe het een en ander in de wijken verloopt. Het belang van een integrale samenwerking wordt onderschreven. Er wordt aangenomen dat bij de analyses met inwoners, ondernemers en professionals gebruik wordt gemaakt van de mogelijkheden van slimme oplossingen en big data, zodat de informatiesturing wordt verbeterd. De opstelling van Helmond belemmert de effectiviteit van het Zorg- en Veiligheidshuis. Kan worden uitgelegd wat hiermee wordt bedoeld? De heer Van de Werff (Helder Helmond) vindt het stuk goed te lezen. De objectieve veiligheid is een gok. Hoeveel is niet geregistreerd? Ook de invloed van versnippering, de grootte van het aantal gremia dat zich ermee bemoeit et cetera bepaalt de effectiviteit. De Jeugdzorg heeft verschrikkelijk te lijden onder het grote aantal loketten dat zich ermee bemoeit.

Er moet worden gekeken naar de veroorzaker en deze moet worden aangepakt. Hoe klein de overtreding ook is en wie het ook is, hard en duidelijk aanpakken, handhaven en daarna kunnen de teugels worden gevierd. In het onderzoek wordt slechts weinig gesproken over degene die de onveiligheid veroorzaakt, wat met diegene gebeurt en hoe snel. Kan er meer worden verteld over de handhavingseffectiviteit? Er wordt niet gesproken over de ernst van de incidenten. Hiermee zijn zoveel mensen, geld, gremia, regels en wetten gemoeid, dat hetgeen waarover het gaat soms wordt vergeten. De heer Spruijt (SP) vraagt of er nog aandacht is voor de loverboys of is het probleem in Helmond opgelost? De heer Smits (Helmond Aktief) kan instemmen met de genoemde acties. Met name de aandacht voor het herstel van buurtpreventie, de stadspionier, de uitbreiding boa’s en jeugdproblematiek zijn aansprekende thema’s, zonder de andere te willen wegcijferen. Het masterplan wordt met het verbeterplan aangescherpt. In de volgende raadsperiode volgt een herijking. Dat is zeker weer een geschikt moment om zaken nog verder aan te scherpen. De heer Valentijn (PvdA) vermeldt dat veiligheid voor en het veiligheidsgevoel van burgers leidend zijn bij het onderwerp. Helmond moet keuzes maken en meer geld vrijmaken om de noodzakelijke verbeteringen zichtbaar en voelbaar voor burgers effectief te realiseren.

Veiligheid zal meer intern met het sociaal domein de samenwerking moeten zoeken. De verbinding met ambtenaren van het wijkgericht werken en leerplicht moet nadrukkelijker gerealiseerd worden. Net als de samenwerking met IBOR. Ondanks de groei van het aantal buurtpreventieteams bleef het onderhouden van goed contact uit, waardoor er weer terrein en vertrouwen verloren zijn gegaan. Iedere wijk zou minstens twee boa’s van de Stadswacht moeten hebben. Vijftien burgemeesters van steden met grote achterstanden hebben onlangs een verzoek gedaan voor anderhalf miljard euro om problematieken goed aan te kunnen pakken. Er wordt aangenomen dat Helmond ook is aangemeld. Mevrouw Bach-Smits (Fractie Bach Plus) zegt dat boa’s in de wijken belangrijk zijn voor het veiligheidsgevoel. Evenals het samenwerken van de LEVgroep, jongerenwerkers, buurtpreventie- en wijkteams, et cetera. Hun aanwezigheid zal meer veiligheid bewerkstelligen. Korte lijnen in de wijken zijn belangrijk, zeker in wijken die bekend staan als probleemwijken. Digitale informatie kan hierin een grote rol spelen. Uiteraard hangt hieraan een prijskaartje. Het budget moet worden verhoogd met minstens 50%. De heer Hamacher (Lokaal sterk) zegt dat na lezing van het rapport een niet al te florissant beeld blijft hangen. De meting van de subjectieve veiligheid is verontrustend.

Dit zegt meer dan de statistieken die alleen zijn gebaseerd op feitelijke meldingen en veel onvermeld laten. Het is van groot belang om snel en adequaat te reageren op meldingen van criminaliteit en overlast, zichtbaar te handhaven en terug te koppelen naar de melders. Overlast dient zichtbaar te worden aangepakt. Ook de perscommunicatie moet hierbij worden betrokken, zodat de inwoners weten dat actie wordt ondernomen. De gezamenlijke aanpak door teams van verschillende disciplines moet worden versterkt, evenals de gezagspositie van de boa’s. Verder moeten combinaties van overlast zoals in de Heistraat gecoördineerd en zichtbaar worden aangepakt en worden opgevolgd. De preventie dient te worden gestimuleerd en de inwoners moeten mede verantwoordelijk worden gemaakt. Zij dienen te signaleren en te melden, maar zonder dat de eigen veiligheid in het geding komt. Het is goed om te focussen op de voorliggende plannen en daar te zoeken naar verbetering in de uitvoering. De heer Bleekrode (GroenLinks) kan zich vinden in de vier speerpunten. Vooral de focus op inwoners is de basis. Vergadering Opiniecommissie

Blz. 2

De meldingsbereidheid is laag. Dat heeft te maken met vertrouwen, maar ook met de manier waarop een melding kan worden gemaakt. Misschien dat de boa’s hierin een rol kunnen spelen. Wat zijn de ontwikkelingen van het gebruik van de BuitenBeter-app? Op basis van deze kennis kan worden geleerd hoe deze beter is in te richten. Het vertrouwen onder inwoners en ondernemers is de sleutel tot succes om tot een goede samenwerking te komen en te bouwen aan duurzaam veilige en leefbare wijken. Hoe wordt gebouwd aan het vertrouwen, het opzetten en versterken van netwerken en de buurtpreventie? Wie krijgt hiervoor de verantwoordelijkheid? Naast de regierol is het belangrijk dat de gemeente de inwoners maximaal faciliteert en ondersteunt om zelf de regie terug te nemen over de eigen leefomgeving. De financiële middelen zouden gemakkelijk bereikbaar moeten zijn en niet alleen voor degenen die de routes weten te bewandelen. De huidige capaciteit is onvoldoende. Wat is op de lange termijn nodig om de ambities te realiseren? De heer Van der Zanden (50PLUS) vindt dat de titel van het plan steviger had gemogen voor aansporing tot een actievere opstelling. Het is goed dat veel zaken van de quickscan terug worden gezien in het plan. Het is van belang dat er sprake is van een adequate bestuurlijke en ambtelijke aansturing, maar de overhead mag niet de overhand in het proces krijgen.

Het is begrijpelijk dat niet alles in een keer goed op de rit kan worden gezet en dat een lange adem noodzakelijk is, maar er mag een tandje bij. Er wordt een koppeling gelegd met de ambitie 2040, maar dat moet geen aanleiding worden om inhoudelijke stappen door te schuiven en vervolgstappen over te laten aan een volgende bestuursperiode. Hierdoor mag de uitwerking van het onderwerp niet vertragen. De heer M.P.J. Rieter sr. (Fractie Michael Rieter) vindt een leefbaar en veilig Helmond een enorm belangrijk onderwerp, want dit raakt iedere inwoner van Helmond en is belangrijker dan de vaak doorgeschoten discussies en aanpak van de klimaatcrisis. Er mag nog veel meer geld naar het onderwerp. Voetgangers en fietsers in het verkeer zijn ’s avonds en ’s nachts vaak nauwelijks zichtbaar. Er wordt voorgesteld om dit zo spoedig mogelijk aan te pakken. Dat kan door de inwoners te stimuleren om reflecterende hesjes of armbanden te gaan dragen. De heer Yeyden (CDA) vindt dat leefbaarheid en veiligheid continu aandacht nodig hebben en ingebed moeten worden in bestaande programma’s. Daarbij is natuurlijk het veiligheidsgevoel belangrijk. Het is moeilijk om hiermee aan de slag te gaan, omdat een ieder dat anders ervaart.

Is concreet aan te geven hoe dit wordt aangepakt? Kan worden aangegeven wanneer de stadspionier gaat beginnen? Het is opmerkelijk dat wordt vermeld dat het Handhavingsknelpunt een tijdelijk karakter heeft, maar dat er wordt ingezet op inbedding van de aanpak binnen bestaande organisaties. Kan worden uitgelegd wat hiermee wordt bedoeld? De informatiepositie is belangrijk, maar hoe wordt omgegaan met de beschikbare informatie? Kan ook de “I” van integriteit worden toegevoegd? Burgemeester Blanksma legt uit dat niet bekend is welke gemeenten in de benchmark zitten. Het is niet belangrijk om deze informatie te hebben, want het gaat om Helmond. De vergelijking is op de achtergrond gemaakt. De gemeenten zijn wel vergelijkbaar. De referentiegemeenten hebben geen aparte manager voor de afdeling Toezicht en Handhaving. Daarom is alleen de capaciteit van de boa’s gemeten. Als er iets voor de toekomst moet worden geleerd, is het dat de effectiviteit, doelkracht, zichtbaarheid en vertrouwen naar de inwoners voorop moeten staan. Op de eerste plaats moet overlast worden voorkomen. Dan komt de criminaliteit met kop en kont aanpakken, wat wordt gedaan met het Openbaar Ministerie en de politie. En dan volgt preventie. Voor deze drie pijlers zijn de vier I’s bedacht en wordt geprobeerd hierop het beleid in te richten.

Als alles beter en integraler met elkaar wordt afgestemd, dan is dat effectiever. Momenteel zijn er 44 buurtpreventieteams en 150 whatsappgroepen. Het doel is om een dekkend paneel te hebben van buurtpreventieteams in de hele stad, waarin de inwoners de eigen verantwoordelijkheid nemen. Echter, corona heeft daaraan geen goed gedaan. Nu de samenleving weer langzaam wat opengaat, is er een activiteitenkalender gemaakt om de buurtpreventieteams te activeren, zodat deze worden erkend en voldoende gefaciliteerd, waardoor er kan worden doorgestart naar een dekkend buurtpreventienetwerk, met whatsappgroepen. De naam Leenderbos had helemaal niet in het stuk moeten staan, want dat is een werknaam. Het handhavingsknelpunt is een samenwerking met de Belastingdienst, het Openbaar Ministerie, politie en de gemeente. Het afgelopen jaar zijn er meer dan vijftig harddrugsdealers opgepakt. Er zijn grote interventies gepleegd. Aan het einde van het jaar wordt het handhavingsknelpunt opgeheven en moet het zijn ingebed in de reguliere werkprocessen. Het vraagt een studie om dit goed te borgen in de bestaande systemen. De zichtbaarheid van fietsers en voetgangers is een belangrijk punt. Veilig Verkeer Nederland, afdeling Helmond wordt gevraagd hieraan extra aandacht te besteden. De monitoring moet beter worden ingericht en met elkaar worden gedaan.

Hierdoor is het mogelijk effectiever te zijn, maar het is onmogelijk de samenleving een 100% veilig Helmond te beloven. Al het mogelijke wordt gedaan om gezamenlijk de leefbaarheid en veiligheid zo maximaal mogelijk te stimuleren. Vergadering Opiniecommissie

Blz. 3

Het gaat niet alleen maar over veel geld, maar ook de manier van samenwerking en zichtbaar willen zijn. Er is genoeg beleid, maar het is duidelijk dat meer doel- en executiekracht moeten worden ingericht. Samen kan dan meer het verschil worden gemaakt dan door nog meer capaciteit in te zetten. Als er regels zijn, moeten deze worden gehandhaafd. De samenleving vraagt om zichtbaar te handhaven. Er is een slag gemaakt met de uitbreiding van de capaciteit van de boa’s, maar er kan nog wel een slag overheen. Dat gaan de burgers zien en dat is belangrijk. Er is vertrouwen dat veiligheid en leefbaarheid een belangrijke rol blijven spelen en dat ook de ingezette weg gesteund blijft. In het komend VNGcongres wordt een motie ingediend waarin het beschikbare geld voor wijken met meer achterstand voor alle gemeenten geldt. Het is geen exclusief recht voor vijftien gemeenten. Het zal duidelijk zijn dat Helmond de problematiek heeft waarvoor het geld beschikbaar is. Het rapport zegt ook dat Helmond van oudsher een stevige, drugsgerelateerde ondermijnende criminaliteit heeft en dat vraagt extra capaciteit, welke met landelijke middelen moet worden geworven. De heer Schalkx licht toe dat corona uiteraard ook veel impact heeft, zeker op een afdeling als Veiligheid en Naleving. De meer traditionele criminaliteit, zoals woninginbraken, is lager, maar daarentegen is de sociale overlast hoger.

Tweede termijn: De heer Van de Werff (Helder Helmond) zegt dat het aantal meldingen is afgenomen. Is de ernst van de meldingen toegenomen? De heer Smits (Helmond Aktief) vraagt hoe nu verder wordt gegaan. Binnen de vier I’s wordt een aantal thema’s genoemd. Wordt de gemeenteraad hierin meegenomen? De heer Hamacher (Lokaal sterk) gaat terug naar een praktijksituatie waar combinaties van overlast plaatsvinden, zoals in de Heistraat. Er is gepleit voor een gecoördineerde, zichtbare aanpak en opvolging daarvan. Het idee bestaat niet dat daar zichtbaar dingen worden gedaan. Hierop wordt nog een keer de aandacht gevestigd. Mevrouw Janssen-Jansen (VVD) merkt op dat de opstelling van Helmond de effectiviteit zou belemmeren van het Zorg- en Veiligheidshuis. De heer Yeyden (CDA) zegt dat de vraag met betrekking tot de stadspionier is blijven liggen. Hoe wordt omgegaan met de vier I’s? Moet de vijfde I van integriteit worden toegevoegd? De heer Spruijt (SP) heeft het antwoord gemist op de vraag over de loverboys. Burgemeester Blanksma legt uit dat na het vaststellen van de kaders er wordt geprobeerd hierbinnen uitvoering te geven. Bij tijd en wijle wordt het onderwerp geagendeerd om te reflecteren. Als iemand een betere naam heeft voor het plan, dan zijn suggesties welkom. De stadspionier is geen gemakkelijke functie. Er worden hoge eisen gesteld. Momenteel vindt de werving plaats.

Het is iemand met bevoegdheden die het verschil op de straat kan maken en moet kunnen verbinden. De praktijken van de loverboys zijn niet opgelost. Dit onderwerp wordt aangepakt samen met de politie en scholen. Hiervoor blijft aandacht bestaan. De heer Schalkx vult aan dat in het Galan-rapport als aandachtspunt wordt genoemd de samenwerking tussen het Go-team en het Veiligheidshuis. Het Go-team is gespecialiseerd in meervoudige problematiek. Dat kent niet iedere gemeente. Een specialistisch team vraagt een goede afstemming, juist met het Zorgen Veiligheidshuis. Dat is een punt van aandacht en hieraan wordt gewerkt. 4. Actualisatie Beleidsregel kamerbewoning Wethouder Van den Waardenburg vertelt dat er behoefte is aan onzelfstandige woonruimte. Dat houdt in een gedeelde keuken of badkamer. Hierbij moet ook worden gedacht aan starters, studenten, statushouders en expats. Er bestaan reeds beleidsregels, welke worden geactualiseerd, waarbij wordt voorgesteld om een schaarse vergunning te gaan verlenen, een beheerplan verplicht te stellen en de vergunning tijdelijk voor tien jaar of korter te verlenen. De heer Heijmans geeft een toelichting op de presentatie Beleidsregel Kamerbewoning Helmond 2021. Hierbij wordt specifiek stilgestaan bij de huidige regels en hoe deze gaan veranderen.

Eerste termijn: De heer Vereijken (VVD) vindt dat de regels voor kleinschalige vormen van kamerbewoning natuurlijk moeten worden geactualiseerd. De toestemming voor kamerbewoning moet altijd worden getoetst aan draagvlak en leefbaarheid in de omgeving. Er worden grote vraagtekens gezet bij de tenderprocedure.

Vergadering Opiniecommissie

Blz. 4

Het is een goede zaak om de duur van de omgevingsvergunning voor kamerbewoning van onbepaalde tijd om te zetten naar een duur voor bepaalde tijd. Waarom is de duur tien jaar en niet korter? De heer M.P.J. Rieter sr. (Fractie Michael Rieter) is voor alsnog sceptisch ten opzichte van de voorgestelde kamerbewoning. De huisjesmelkers en de vastgoedeigenaren zullen de hoofdprijs gaan vragen voor een kamerverhuur en mensen met een kleine beurs zullen afhaken. Wat is de maximale huur van deze kamers? Aan hoeveel vierkante meter moet een kamer voldoen? Wie gaat handhaven dat er meer grip op de kamerbewoning is? Hoe gaan de verhuurders om met de brandveiligheid? Mevrouw Koolen-van der Zee (Helder Helmond) heeft vanuit de stad vernomen dat sommige huiseigenaren met of zonder vergunning proberen om snel een pand gereed te maken voor kamerbewoning. Wat gebeurt er als dit wordt gedaan zonder vergunning? Het college kan afwijken van het bestemmingsplan. Kunnen omwonenden hiertegen bezwaar maken? Om hoeveel panden in Helmond gaat het? Hoeveel cirkels van 100 meter zijn er in Helmond? Gelden de huidige aanvragen onder het beleid van 2016? In de wijk moet draagkracht zijn, ook gezien de eventuele parkeerproblemen.

Waarom wordt er bij de omgevingsvergunning gekozen voor een duur van tien jaar? De heer Smits (Helmond Aktief) vindt het prima dat de beleidsregels voor kamerbewoning worden aangescherpt. Deze zijn concreter ten opzichte van de beleidsregels van 2016. De tenderprocedure lijkt een goed middel om de bestaande adressen te kunnen toetsen en legaliseren. Om hoeveel adressen gaat het? In hoeverre worden woningcorporaties hierin betrokken? Zijn zij ook verplicht een kamerbewoning aan te vragen? Mevrouw Spierings-van Deursen (Lokaal sterk) vermeldt dat er gevallen bekend zijn waarbij iemand een huis koopt en vervolgens een oom of tante of neef of nicht of ver familielid in huis laat wonen. Dit is eigenlijk ook een vorm van kamerbewoning. Valt dit ook onder de regels van kamerbewoning, want er is geen sprake van een gezin. Er moet worden toegezien op het aantal bewoners. De heer Bosch (plan!) vindt het goed dat er nieuwe beleidsregels komen die worden aangepast aan de actualiteit en kan zich vinden in de nieuwe beleidsregels. De heer De Mare (PvdA) vindt het terecht dat er veel aandacht wordt besteed aan het voorkomen van overlast en te veel kamerbewoningspanden Het is echter niet helemaal duidelijk wanneer iets een kamerbewoningspand wordt.

Als bijvoorbeeld een gezin een student op kamers neemt, wordt hiervoor dan een vergunning benodigd? Is het dan een kamerbewoningspand? Moet er een scheiding worden gemaakt tussen kamerbewoning met hoofdbewoning of kamerbewoning zonder hoofdbewoning, waarbij het meerdere, zelfstandige, eenpersoonshuishoudens zijn in een eengezinswoning? Het lijkt erop dat er nog maar een student per cirkel van 100 meter mag wonen en dat zal ongetwijfeld niet de bedoeling zijn. Voor de rest is het een goede opzet. De heer Van Gemert (SP) vertelt dat veelal de leefsituaties en omstandigheden niet meer van deze tijd zijn. Leefbaarheid en goede leefomstandigheden zijn een vereiste voor iedereen die een kamer zoekt. Misstanden komen regelmatig voor. Het is belangrijk om te weten wie er woont en waarom iemand voor deze woonvorm kiest. De actualisatie wordt als positief gezien. Door het beleid zal de kamerbewoning transparanter worden en controleerbaar. Hoe wordt het beleid uitgevoerd en gehandhaafd? Mevrouw Bach (Fractie Bach Plus) vindt het acceptabel dat er in bepaalde straten binnen minder dan 100 meter niet meerdere panden kunnen komen met bestemming kamerverhuur.

Als er bijvoorbeeld vier volwassenen in een pand wonen met een auto, komt dan de leefbaarheid voor de buurt niet in het gedrang? Er wordt ervan uitgegaan dat de tenderprocedure duidelijk aangeeft wat de voorwaarden zijn om een omgevingsvergunning te krijgen. Het is belangrijk dat er communicatie met de omwonenden is. De heer Van der Zanden (50PLUS) kan zich vinden in het streven om de regels beter inzichtelijk te krijgen. Er wordt gesteld dat met de actualisatie van de regels er meer grip komt om misstanden te voorkomen. Deze stelling wordt echter niet voldoende met argumenten onderbouwd. Graag een verduidelijking op dit punt. Er wordt gesproken over een maximum van vier voor een eengezinswoning en vijf voor een vrijstaand huis. Als een tussenwoning aan vier personen wordt verhuurd, wekt dat dan niet de suggestie dat het wel goed zit met de omgevingsvergunning? De heer Heesakkers (CDA) merkt op de vermelde website nog niet te hebben gevonden. Is deze al online? De heer Panjoel (GroenLinks) verwacht niet dat met de nieuwe regels alles in goede banen zal lopen, maar dat het belangrijk is oog voor de handhaving te hebben.

Hoe zit het met recht van de huurders? Wat gebeurt er met de huurder als na de termijn van maximaal tien jaar de vergunning afloopt? Wat maakt of het een vergunning voor tien jaar is of misschien korter? Vanaf september kunnen aanvragen worden ingediend, dus de communicatie gaat in de zomerperiode plaatsvinden. Wat wordt er gedaan om het goed onder de aandacht te krijgen? De heer Stevens (D66) gaat ervan uit dat bij de genoemde 100 meter het om hemelsbreed gaat. Als de illegale huurpanden mee gaan doen aan de loting en deze geen vergunning krijgen, worden de huidige Vergadering Opiniecommissie

Blz. 5

huurders dan uitgezet? Kamerbewoning is belangrijk om de woningnood enigszins te verminderen. Het is een dilemma wat moet worden gedaan met de regels in verhouding met de woningnood, vooral bij de jongeren. Hiermee moet dus voorzichtig worden omgegaan. Te strenge regels of te stringente handhaving zal leiden tot meer woningnood. Aangezien er zoveel verschillende situaties zijn, is het niet mogelijk om alleen maar regels toe te passen en dat maakt het moeilijk. De vraag is dus hoe stringent de regels zijn. Wethouder Van den Waardenburg denkt dat er woningnood is voor alle bevolkingsgroepen. Het gaat hierbij niet alleen om de arbeidsmigranten. Het is ook van belang dat bijvoorbeeld een beheerplan moet worden opgesteld en contactgegevens aan de buurt worden verstrekt, zodat eventuele overlast kan worden gemeld en vragen gesteld kunnen worden. Dergelijke regels worden meegenomen in het op te stellen nieuwe beleid. De termijn is tien jaar, omdat er om de vijf jaar een tenderprocedure wordt gedaan en dan overlappen de vergunningen elkaar enigszins. Hiermee is ook aangesloten bij de tijdelijkheid van Wabo-vergunningen. Deze kunnen tijdelijk tot tien jaar worden verleend. De maximale huur voor kamers mag niet worden geregeld met het kamerverhuurbeleid, maar wel het aantal vierkante meters.

In de regeling wordt opgenomen hoeveel algemene ruimte er moet zijn en hoe groot de kamer moet zijn. De brandveiligheid wordt getoetst bij de vergunningaanvraag. Dan kan op basis van de plattegrond worden gekeken of wordt voldaan aan de eisen van het bouwbesluit en aan het keurmerk brandveiligheid. Er is geen sprake van een trend, maar er liggen verschillende aanvragen en die overlappen elkaar soms als het gaat om de 100 metercirkel. Er wordt naar de tenderprocedure gegaan, zodat er een eerlijker verdeelsysteem komt. In principe moeten bestaande aanvragen worden getoetst aan nieuwe wet- en regelgeving. Dus zodra deze in werking treedt, moet worden getoetst aan de nieuwe beleidsregel. Het is de bedoeling om met corporaties te gaan kijken hoe bestaande woningvoorraad op een andere manier kan worden ingezet. Het bestemmingsplan maakt kamerbewoning in principe niet mogelijk. Dus als een corporatie dat zou willen, dan moeten ook zij een vergunning aanvragen, omdat wordt afgeweken van het bestemmingsplan. Een huishouden wordt getypeerd als een bewoning door een of meerdere personen die als samenlevingsverband een duurzaam gemeenschappelijk huishouden voeren, waarbij sprake is van onderlinge verbondenheid en continuïteit in samenstelling. De heer Heijmans vult aan dat onder huishouden wordt verstaan mensen die een affectieve relatie hebben met elkaar.

Daarbij gelden ook mensen tot en met de tweede graad, die worden meegerekend bij het huishouden. Dus een neef of nicht valt binnen de tweede graad en hiervoor is geen vergunning benodigd. Wethouder Van den Waardenburg merkt op dat een gezin met een student zal worden opgenomen als een kleinschalige kamerbewoning, met een gezin en een persoon extra. Deze zijn uitgezonderd van bijvoorbeeld de spreidingscirkel en het beheerplan. Hiervoor geldt geen planschadeovereenkomst. De gemeente moet gaan handhaven. Het is de bedoeling een slag te maken als het gaat om het aantal illegale situaties. Als een aanvraag wordt ingediend en er wordt niet voldaan aan de regels, dan zal dit leiden tot minder mensen in de woning. Er wordt gerekend met een parkeernorm. Stel dat de parkeernorm ertoe leidt dat er minder dan vier personen in een woning mogen wonen, dan geldt het mindere aantal. Er wordt rekening gehouden met het aantal parkeerplaatsen, het aantal vierkante meters in het gebouw en dergelijke. In de vergunning kan het maximaal aantal personen worden aangegeven. Naar de communicatie zal nog een keer worden gekeken. De 100 meter is hemelsbreed en geldt als een straal van de hoofdingang van het ene pand tot het volgende pand. Daarvan wordt niet afgeweken. Als het traject wordt doorlopen, zal er een goede overgangsregeling komen.

Sommige vergunningen zullen kleiner worden, waardoor personen naar een andere locatie moeten. De heer Heijmans vindt het belangrijk om het onderscheid in het oog te houden van het publiekrecht en het privaatrecht. Er wordt een omgevingsvergunning verleend om af te wijken van het bestemmingsplan, maar dat heeft een duidelijke begin- en eindtermijn. Zolang de vergunning geldt, is het mogelijk om een kamer te bewonen. Het is vervolgens privaatrechtelijk aan de huurder en verhuurder om daarover fatsoenlijke afspraken te maken. Zodra de omgevingsvergunning is uitgewerkt en de kamerverhuur moet stoppen, zou de huurder aan het einde van de contractduur moeten zitten. Mocht onverhoopt de huurder blijven zitten en de verhuurder blijft verhuren nadat de omgevingsvergunning is vervallen, dan is er strijd met het bestemmingsplan en daartegen kan in principe de gemeente handhaven. Dan zijn zowel de huurder als de verhuurder in overtreding. De website komt online zodra het college de beleidsregel heeft vastgesteld. Het afgelopen jaar waren er bijna zestig te handhaven illegale panden. In 2021 zijn er 25 meldingen gekomen van situaties die moeten worden onderzocht. Hierbij kan er ook sprake zijn van bijvoorbeeld woningsplitsing. Het zou goed zijn als de tenderprocedure uitnodigt om ook bij bestaande verhuursituaties een legaliserende vergunning onder te leggen.

In de Vergadering Opiniecommissie

Blz. 6

tenderprocedure worden de vergunningen verstrekt voor een termijn van maximaal tien jaar. Maar na afloop van de tenderprocedure blijft het nog steeds mogelijk voor verhuurders om een vergunning aan te vragen. De termijn bedraagt dan minder dan tien jaar en neemt af naarmate de tijd vordert. Daarmee wordt geprobeerd te bereiken dat iedereen die belangstelling heeft of op dit moment zonder vergunning een pand verhuurt, meedoet met de tenderprocedure, omdat er dan de meeste kans is op een lange geldigheidsduur en er wordt voorkomen dat iemand in de buurt al eerder een vergunning heeft gekregen. Wethouder Van den Waardenburg vermeldt dat alle bestemmingsplannen vrij strikte regels hebben als het gaat om wonen voor een huishouden. De beleidsregel zal leiden tot de legalisering van een aantal panden, waarbij wordt gekeken of het voldoet aan de regelgeving, het aantal vierkante meters, parkeernormen, beheerplan et cetera. Bij de handhaving zal het helpen als bekend is welke situaties er zijn en of deze goed zijn, want dan is er een kader om aan te toetsen. De zaken die in de illegaliteit plaatsvinden, zijn moeilijker te handhaven. Nieuwe en bestaande situaties kunnen meedoen met de tenderprocedure. Als het een lange straat betreft, wordt er aangesloten bij de huidige beleidsregel en dat is, dat in een lange straat niet meer dan 10% van de bestaande gebouwen kamerbewoning mag zijn.

Tweede termijn: De heer Vereijken (VVD) vraagt hoe de handhaving bij illegale bewoning zal plaatsvinden. Ook bij de arbeidsmigranten zal de illegale bewoning weer toenemen bij collega-arbeidsmigranten. Waar kan een burger met een probleem terecht? Meestal duurt het te lang voordat handhaving komt. Wethouder Van den Waardenburg licht toe dat de beleidsregel de regels omtrent kamerbewoning regelt. Dus hoe wordt omgegaan met handhaving is hierin niet vermeld. Als de beleidsregel wordt ingesteld, geldt deze voor het gehele grondgebied van Helmond. Als er ergens overlast plaatsvindt, dan wordt vaak gehoord dat de gemeente niet altijd op tijd kan reageren, het helpt wel als er een beheerplan is waarop kan worden gehandhaafd en er een contactpersoon bekend is. Naar de communicatie zal nog een keer goed worden gekeken. 5. Prestatie-afspraken met woningcorporaties en huurdersbelangenverenigingen Wethouder Van den Waardenburg vertelt dat jaarlijks de prestatie-afspraken met alle corporaties tegelijk worden vastgesteld. Dit is een wettelijke plicht. Corporaties zijn belangrijke partners en zij zien zich geconfronteerd met een aantal regelgeving, zoals de verhuurdersheffing en de vennootschapsbelasting. Met de corporaties wordt bijvoorbeeld doorgepakt op het thema anticyclisch investeren, het standaardiseren van sociale huurwoningen, maar ook het uitrollen van de sociale teams.

De heer Smits (Helmond aktief) vraagt ook aandacht voor het belang van de huurdersbelangenverenigingen. Wethouder Van den Waardenburg vult aan dat de huurdersbelangenverenigingen ook een belangrijke partner zijn, want zij pakken de signalen op vanuit de huurders en nemen deze mee. Zij zijn ook van belang bij de wijze van omgaan met thema’s als leefbaarheid, veiligheid, maar ook sociale aspecten. De heer Middel verzorgt de presentatie Prestatie-afspraken met de woningcorporaties en de huurdersbelangenverenigingen. Eerste termijn: De heer Roefs (CDA) vindt het een goede zaak dat er prestatie-afspraken worden gemaakt. Er zou graag jaarlijks worden gemonitord. Momenteel is het een bijzondere tijd, ook vanwege de spanning op de woningmarkt. In Helmond is de gemiddelde wachttijd drie jaar en elf maanden. Heeft de gemeente een taak te vervullen bij de verduurzaming van woningen? Wat betekent het Stimuleringsfonds Sociale Woningbouw voor Helmond? Mevrouw Spierings-van Deursen (Lokaal sterk) heeft begrepen dat de corporatie Mooiland in Helmond woningen verhuurt, maar niet deelneemt aan de prestatie-afspraken. Hoe kan dit worden opgelost? De heer Klaus (SP) vindt de prestatie-afspraken zeer belangrijk voor de volkshuisvesting maar zeker zo belangrijk is het beschikbaar hebben van voldoende woningen voor de inwoners. Het is dus zaak iets te doen aan het tekort aan woningen en de prijzen.

Dat kan alleen door de volkshuisvesters de kans te geven te bouwen en dat kan alleen als de landelijke overheid daartoe de kans geeft. Om te beginnen moet daarom de verhuurderheffing worden afgeschaft. Er wordt ervoor gepleit dat zodanig wordt gebouwd dat er zoveel mogelijk gebruik kan worden gemaakt van groene daken met daarop zonnepanelen. Wat betreft de leefbaarheid is de gemeente gestart met de Vergadering Opiniecommissie

Blz. 7

actie “Steentje eruit, plantje erin”. Echter in diverse wijken gebeurt het tegenovergestelde. De corporaties kunnen hieraan bijdragen door hun huurders erop te wijzen dat het betegelen van de tuinen niet de bedoeling is. Er wordt graag gezien dat de drie partners er alles aan zullen doen om waar mogelijk huisuitzettingen te voorkomen. De heer Smits (Helmond Aktief) zegt dat de woningmarkt oververhit is. Mogelijk draagt de sociale sector bij om de oververhitte woningmarkt te tackelen. De prestatie-afspraken zouden jaarlijks onder de aandacht moeten worden gebracht en mogelijk is de monitoring van de afspraken ook belangrijk. De heer Van der Zanden (50PLUS) merkt op dat aandacht voor de huisvesting voor ouderen ontbreekt. Ergo het woord ouderen of senioren komt in het hele stuk niet voor. Een groeiend deel van deze leeftijdscategorie denkt erover om kleiner te gaan wonen en laat vaak interessante huizen achter. Het is verbazingwekkend dat deze doelgroep niet tot de focus behoort. Er wordt opgeroepen om bij het maken van de prestatie-afspraken de 50-plussers op te nemen in de focus. De heer Panjoel (GroenLinks) vraagt hoe de regie is geregeld om ervoor te zorgen dat het eigenaarschap niet alleen bij de drie partijen ligt, maar breder. Er wordt gesproken over een goede mix en diversiteit.

Hoe ziet deze er concreet uit en hoe wordt de goede samenstelling bereikt, los van bouw in verschillende segmenten en type woningen. De heer Van der Burgt (VVD) vindt de betaalbare huurwoningen een belangrijk aspect. Hebben de corporaties nog steeds grote verschillen in bedrijfslasten? Is het mogelijk om extra woningen toe te voegen? Er bestaat sterk de indruk dat niet alleen bij jongeren, maar ook bij ouderen de slaagkans heel klein is. De heer De Mare (PvdA) vond het stuk ontzettend algemeen, met weinig concrete gegevens, maar in de presentatie werd meer concrete informatie gegeven dan in het hele stuk wordt vermeld. De prestatieafspraken van 2019 staan vol met concrete getallen, doelstellingen et cetera. Waarom is van dat systeem afgestapt? Hoe staat het met de leefbaarheid in de woningen zelf? Hoe komt het dat het aantal huisuitzettingen zo sterk is verminderd? Er is eerder de suggestie gedaan om bij nieuwe projecten voortuintjes om te bouwen tot meer algemeen groen, in beheer bij de corporatie of de gemeente, zodat er meer een groene buurt wordt gekregen. Mevrouw Bach (Fractie Bach Plus) vraagt waarom er geen verstandig huurbeleid is voor de middenklasse, want daar is echt vraag naar. Hofjes zouden de eenzaamheid bij ouderen kunnen verminderen.

Hoe is bewoning in het centrum nog mogelijk voor de middeninkomens in de toekomst? De heer Van de Werff (Helder Helmond) vindt dat er eigenlijk een duidelijke doorloop moet zijn van huizen op maat. Dat zou fantastisch zijn. Wethouder Van den Waardenburg vindt de opmerking over de monitoring van bijvoorbeeld de zoekduur een terecht punt. Er is een app ontwikkeld waarop duidelijk te zien is hoe de zoekduur per stad is. Er moet wel onderscheid worden gemaakt tussen inschrijf- en zoekduur. Het is mogelijk om de monitoring met een presentatie jaarlijks te agenderen. Er wordt gestreefd naar een label. Ook wordt met de gemeente gekeken hoe een wijk kan worden verduurzaamd. De corporaties zijn daarbij belangrijke partners, omdat zij vaak veel woningbezit hebben in een bepaalde wijk. Het is duur per pand te verduurzamen. Daarom is het belangrijk vast te stellen hoe dat het beste per wijk kan worden gedaan. Woningcorporatie Mooiland heeft inderdaad enkele panden en neemt geen deel, maar het is ook niet verplicht. De beschikbaarheid is een belangrijk thema en daarom zijn op alle thema’s prestatie-afspraken gemaakt, maar de beschikbaarheid is een speciaal thema. In het komende jaar wordt overlegd hoe dat beter te doen. Daarnaast is er niet op te bouwen tegen de vraag.

Corporaties is daarom verzocht om te kijken hoe op andere manieren bestaand bezit kan worden verhuurd, zoals splitsing of kamerbewoning. Daarbij wordt uiteraard ook gekeken naar spreiding. Dat zou kunnen bijdragen aan de beschikbaarheid. Het helemaal dicht leggen van de tuin is niet goed voor de klimaatadaptatie. Woonpartners draait een pilot waarbij de huurders de voortuin in beheer kunnen geven bij Woonpartners. Zij legt de tuin dan aan en onderhoudt deze. De pilot wordt in het oog gehouden, want het kan een oplossing zijn voor andere wijken. Daarnaast zijn er wijkontwikkelingsplannen waarbij wordt ingezet op dit soort thema’s. Huisuitzetting is een belangrijk thema en was goed gemonitord. Tijdens de corona hebben de corporaties aangegeven niemand uit de woning te zetten. De huisuitzettingen die nu plaatsvinden, hebben samenhang met overlast et cetera. Wat betreft het ontbreken van de senioren is bij de corporaties aangedrongen op drempelloos. Daarnaast is er veel aandacht voor wonen en zorg. Deze ziet ook toe op de doorstroming van senioren. De verhuisbereidheid is niet zo hoog, omdat het vaak te maken heeft met het feit dat nu de huur laag is en het veel gedoe is om te verhuizen. Als in een huis van de corporatie sprake is van hennepteelt, dan wordt het pand voor een half jaar gesloten om de loop eruit te halen. De corporaties zijn vaak ook de ogen en oren in de wijk.

Op verzoek van de corporaties is het de bedoeling volgend jaar het woonoverlastconvenant op te stellen. Corporaties gaan vaker kijken of het Vergadering Opiniecommissie

Blz. 8

mogelijk en gewenst is bepaalde complexen aan te wijzen waar bijvoorbeeld jongeren kunnen worden gehuisvest. Dan vindt vaak een gesprek met de betreffende huurder plaats om te bepalen of die daar kan worden gehuisvest. Zo is het mogelijk te mixen. De bedrijfslast verschilt inderdaad per corporatie. De ruimte is schaars en er wordt met corporaties gezocht naar locaties, soms ook inbreidingslocaties, om woningen toe te voegen. Daarnaast kijken corporaties goed naar het eigen bezit en hoe dat zo efficiënt mogelijk kan worden ingericht. Uit onderzoek is gebleken dat jongeren het meeste moeite hebben met het vinden van een woning. Dit komt meestal omdat zij minder lang staan ingeschreven. Voorheen waren de prestatie-afspraken concreter, maar dat komt mede door corona. Er is namelijk aangegeven dat onbekend is wat corona zou brengen en daarom is de langetermijnvisie met elkaar vastgesteld. De corporatiewoningen moeten gewoon voldoen aan de eisen en bouwbesluiteisen. Dus als daarbij problemen zijn, worden de corporaties daarop aangesproken, maar daarvan zijn geen signalen bekend. Door de vroegsignalering zijn er minder huisuitzettingen. Corporaties worden aangespoord om wat meer in de middenklassehuur te gaan doen. Sommige denken daarover na en andere geven aan dat de corebusiness de lagere inkomens zijn.

Doorstroming is lastig, omdat mensen niet altijd bereid zijn te verhuizen, maar uit onderzoek blijkt dat, als doorstroming wordt gefaciliteerd, dan de druk van de sociale woningbouw af wordt gehaald, maar dan moeten veel middenkoopwoningen worden toegevoegd. Tweede termijn: De heer Roefs (CDA) vindt het een goede zaak dat het punt jaarlijks wordt geagendeerd. Het zou verstandig zijn om de jaarverantwoording van 1 mei mee te nemen, zodat er een overzicht is en het beter te volgen is. Is er een idee hoe groot het Stimuleringsfonds Sociale Woningbouw is en wat het voor Helmond betekent? Wethouder Van den Waardenburg vindt het goed het punt te agenderen, zodat er vragen gesteld kunnen worden. De heer Middel licht toe dat vanuit het Rijk de mogelijkheid is gekregen om deel te nemen aan het Stimuleringsfonds Sociale Woningbouw. In de tranche voor het centrumplan is een bijdrage gekregen en voor de tweede tranche voor BSD. Er is het voornemen om ook voor de derde tranche in te schrijven. Daarnaast is in het voorjaar 450 miljoen euro beschikbaar gekomen in het kader van het Volkshuisvestingsfonds. Inmiddels is er in overleg met woningbouwvereniging Volksbelang een aanvraag ingediend, welke is berekend op een bijdrage van 17 miljoen euro, welke met name is voor de Leonardusbuurt. Het is niet bekend of deze zal worden verkregen, want de buurt behoort niet tot de prioritaire wijken.

Maar in de contacten met het ministerie bleek dat zij aanvullende informatie hadden en daaruit wordt afgeleid, dat het niet zonder meer wordt afgewezen. Mooiland heeft 112 woningen in de Beatrixlaan. In 2015 is er bij de nieuwe woningen contact geweest over het aansluiten bij prestatieafspraken. Mooiland is in principe voornemens om de woningen te gaan verkopen, omdat deze niet tot het woningmarktgebied behoren. Zodra de verkoop zal plaatsvinden, zal worden gevraagd of zij dat met een van de plaatselijke corporaties in gang wil zetten. Het tegengaan van hittestress heeft zeker de aandacht. Er is overleg om te kijken of in het kader van het vasthouden van water en het vergroenen van wijken achtertuinen met subsidie te verbeteren is. De voorzitter dankt de deelnemers voor de inbreng en sluit de vergadering om 22.30 uur. Aldus vastgesteld in de vergadering van de Opiniecommissie d.d. xxxx 2021 De commissievoorzitter, XXXXX.

Vergadering Opiniecommissie

de commissiegriffier, XXXX

Blz. 9