20210408 Notulen Adviescommissie

Adviescommissie

Notulen vergadering 8 april 2021

Aanwezig:

Voorzitter Commissiegriffiers

: dhr. J. Roefs : dhr. B. van der Berg, dhr. P. Leenders en dhr. J. Jaspers

GroenLinks CDA SP VVD Lokaal sterk 50PLUS Helder Helmond D66 PvdA Helmond Aktief plan! Fractie Bach Plus

: dhr. L. van Sas, mevr. L. Tamarinof, dhr. T. van de Meulengraaf : dhr. M. Heesakkers, dhr. S. Dere, dhr. R. Peters : dhr. G. Klaus, dhr. H. Terzioglu : dhr. C. van der Burgt mevr. A. Janssen-Jansen, dhr. T. Manders : dhr. J. Kuypers, mevr. J. Spierings-van Deursen, mevr. K. Breuer-Dijkers : dhr. J. van Aert, dhr. M. van Lierop : dhr. M. Rieter jr., dhr. L. van de Werff : dhr. M. van Geel, dhr. J. van den Bogaard : dhr. J. de Mare : dhr. L. Smits, dhr. G. van Vugt : mevr. W. Warmerdam-Kampen, dhr. G. Bosch : mevr. J. Bach-Smits

Portefeuillehouder(s)

: wethouder De Vries, wethouder Maas

Overig : dhr. Peeters, dhr. Snellen (Bureau Kragten), dhr. Verleisdonk, mevr. Mesman, mevr. Stienen Notulist

: mevr. A. Smetsers (Notuleerservice Nederland)

1. Opening en mededelingen De voorzitter, de heer J. Roefs opent de volledig digitale vergadering om 19.00 uur. De deelnemers en belangstellenden via livestream worden welkom geheten. Er is een bericht van verhindering ontvangen van mevrouw Koolen-van der Zee. Adviesstukken: 2. Landschapspark Kloostereind en Brouwhuissche Heide Wethouder De Vries zegt de afgelopen jaren volop bezig te zijn geweest met de ontwikkeling van de natuur binnen de stadsgrenzen. Ook bij dit project is bureau Kragten ingeschakeld om het proces te begeleiden en in samenspraak met de betrokkenen te komen tot een plan en visie. De heer Vogel spreekt in namens Stichting Landschapspark Kloostereind (SLK): Het plan wordt gezien als een ontwikkelingsrichting die op een mooie manier invulling geeft aan het uitloopgebied en de groene buffer. Er is nog een potje van ongeveer 10.000 euro om verder te werken aan biodiversiteit en een gevarieerde landschappelijke invulling met kleine landschapselementen. De fietsroute vanuit de Brouwhuissche Heide (het BZOB-bos) door het gebied langs de N279 levert voor de bewoners in het uiterste zuidoosten bezwaren op. Er wordt in overweging gegeven de recreatieve fietsroute te verleggen en daarbij de nog enige zandweg in Brouwhuis, de Donkerstraat oost-west te benutten en verderop de Peeleik.

De fietstunnel onder de Rochadeweg is noodzakelijk om een veilige oversteek te realiseren en aansluiting te geven op de aan te leggen fietsroute door het BZOB-bos richting Ommel. Verder zou de uit de Middeleeuwen stammende visvijver via een struinroute/wandelpad toegankelijk moeten worden gemaakt. Vergadering Adviescommissie

Blz. 1

Het rood- voor groengebied, waarbinnen een grote kas en een kalkoenfokkerij zijn gevestigd, moeten op termijn groen worden ingevuld. In de klankbordgroep zijn ideeën voor kleine of grote zonneweides in het gebied, vanwege landschappelijke redenen unaniem afgeschoten. Er wordt in overweging gegeven, indien de Rochadeweg onderdeel zou worden van een zuidelijke rondweg, geluidswering aan te brengen en deze dan aan de zuidzijde te benutten om zonne-energie op te wekken. De heer Smits (Helmond Aktief) vraagt waarom de gewenste aanpassing van de fietsroute in de klankbordgroep niet is overgenomen. De heer Van Geel (D66) vraagt als de bestaande tunnel onder de Rochadeweg wordt benut als fietsroute, hoe wordt dan de ontsluiting van het BZOB-bos gezien? De heer M. Rieter Jr. (Helder Helmond) wil weten hoeveel bewoners betrokken zijn geweest bij het stuk. Een aantal opmerkingen kan niet worden teruggevonden in het voorliggende stuk. In hoeverre kan de wethouder een afweging maken waarom iets wel of niet is opgenomen? De Kuypers (Lokaal sterk) merkt op, dat er terug moet worden gegaan naar de fractie om de nieuwe aanvullingen te bespreken en daarbij is de vraag of de nieuwe fietsroutes meegenomen moeten worden. De heer Vogel legt uit dat het lang geleden is dat de klankbordgroep bij elkaar is gekomen. De voorliggende visie is nog maar kort bekend.

Bij het laatste overleg is akkoord gegaan met de fietsroute langs de N279 ondanks de bezwaren van bewoners. Het idee van een andere fietsroute is recent opgekomen. Er wordt graag een fietsroute gezien tussen Kloostereind en Ommel door het BZOB-bos via een nieuwe ontsluiting op het punt van de huidige oversteekmogelijkheid, welke onveilig is, omdat de Rochadeweg daar niet overzichtelijk is. Er zullen ongeveer vijf bewoners hebben deelgenomen aan de klankbordgroep. De heer Snellen van bureau Kragten geeft een toelichting op de presentatie Gebiedsvisie – Kloostereind – Doel. Er is een gebiedsvisie gemaakt, waarbij de maatregelen en kosten zijn geformuleerd. Eerste termijn: De heer Van Aert (50PLUS) vindt het positief dat er ontwikkelingen zijn. Het is begrijpelijk dat er geen geld op de plank ligt, maar enig zicht daarop zou in de besluitvorming welkom zijn. In de nota van de Uitgangspunten is vermeld, dat daar waar mogelijk voor de inrichting en het gebruik wordt samengewerkt met de Stichting Landschapspark Kloostereind. Het is van belang dat de samenwerking met de stichting als randvoorwaarde wordt gedefinieerd. De heer M. Rieter Jr. (Helder Helmond) is positief gestemd over de voorliggende visie. Wel staat een aantal ontwikkelingen haaks op de visie.

Bijvoorbeeld de uitgangspunten van de MIRT, omdat de Rochadeweg de gebieden in twee delen splitst, zal hier in de toekomst veel meer verkeer komen. Ook het realiseren, dan wel onderzoeken van een zonnepark strookt niet met de ambities namelijk het realiseren van een stevige, groene, landschappelijk waardevolle buffer tussen het BZOB en Brouwhuis. Het valt op dat wordt aangegeven, dat weerstand niet kan worden uitgesloten. Welke weerstand wordt verwacht? Is er met de verschillende partijen en betrokkenen gesproken? Zijn bepaalde initiatieven niet ingewilligd? Of wordt reeds vooruitgelopen op het onderzoek naar het zonnepark? Door onvoldoende financiering kan niet alles worden gerealiseerd. Is er een prioritering van initiatieven? Het is positief dat de agrarische functie behouden blijft. Er zijn echter zorgen over het onderzoek naar de inpasbaarheid van een zonnepark. Het onderzoek zou geschrapt moeten worden. Wat betekent KLE op tekening 1? Kan meer informatie worden gegeven over de in de bijlage globale kostenraming genoemde educatieve akker? Er waren weinig bewoners betrokken. Is er getracht het met de wijk breder op te zetten? De heer Van Sas (GroenLinks) zegt dat er 30 jaar geleden al sprake was van plannen voor de Geledingszone Brouwhuis. Het is jarenlang stil geweest. Een groep inwoners van Brouwhuis vond dat er een begin moest worden gemaakt met de Geledingszone.

Het is deze groep gelukt een provinciale subsidie in de wacht te slepen. Er wordt voortgeborduurd op wat de Stichting Landschapspark Kloostereind in gang heeft gezet. Als een zonnepark wordt overwogen, dan moet zeer nauwkeurig de Zonneladder uit de visie op zonnevelden worden gevolgd. Daarnaast moet de inpasbaarheid optimaal zijn, dus niet zichtbaar vanuit de publieke wegstructuur. Echter als de Rochadeweg in de toekomst wordt opgewaardeerd, dan is er ongetwijfeld een nieuwe geluidswal noodzakelijk, welke voor twee kilometer op het zuiden is gericht. Dat biedt een niet te verwaarlozen opwekcapaciteit. Voor de fietsroute is het mogelijk en goedkoper een verbinding te maken vanaf de oversteek van de N279 via de Weijerweg. Dit is een recreatieve fietsroute. Het is onverantwoord de oversteek van de Rochadeweg niet aan te passen, omdat deze gevaarlijk is. De kruising met de N279 wordt half verdiept aangelegd. Dus moet de Rochadeweg richting de kruising worden verhoogd. Het is relatief eenvoudig hier een tunnel aan te leggen voor het fietsverkeer. Er zal een kwaliteitsverbetering van de bossen moeten plaatsvinden. Waarom is het stukje bos tussen het geplande gedenkbos en Vlierdensedijk uitgezonderd? Het BZOB-bos wordt aangeduid met Brouwhuissche Heide(bosje), maar het is 60 hectare en kan dus Vergadering Adviescommissie

Blz. 2

gerust bos worden genoemd. De heer Klaus (SP) is blij met de visie en het ambitieniveau. De financiering kan nog een punt zijn. Zal er in de toekomst nog sprake zijn, dat een gedeelte wordt veranderd in een sportpark? Er is sprake van een fietstunnel onder de Rochadeweg. In de visie zouden faunatunnels mogen worden opgenomen onder de Rochadeweg en de N279. Bij het viaduct over de nieuwe Zuid-Willemsvaart ligt tussen de reling en de vangrail aan de zuidkant een niet gebruikte strook verharding van vier meter breed. Hier zou graag een faunapassage worden gezien die de Groene Punt verbindt met het industrieterrein. Er kan akkoord worden gegaan met de voorgenomen stappen en het raadsvoorstel. De heer Van Geel (D66) zegt dat de opwaardering van de N279 en Rochadeweg druk op het gebied zal leggen. Voor de rust in het gebied is het noodzakelijk geluidswallen aan te leggen, maar misschien is het wettelijk niet vereist. Dus daar ligt een knelpunt. De fietstunnel richting de Bouwhuissche Heide en BZOB is onontbeerlijk. Vooral als in de toekomst de schaarse ruimte meer wordt benut en er toch bebouwing in de Geledingszone komt. Dan is een goed uitloopgebied nodig in de omliggende natuur. De fietsverbinding dient voldoende robuust te worden. Ook zouden er passeermogelijkheden moeten komen voor fauna.

Is er een prioritering of fasering in de financiering bedacht? Als er geen cofinanciering wordt gevonden, is er dan een terugvaloptie? Een van de grootste kostenposten is de opwaardering van de kwaliteit van de bebossing. Kan de provincie worden aangesproken op natuurcompensatie voor de N279, zodat voor dit gedeelte van het plan de cofinanciering is geregeld? Als zonneweide kan ook nog worden gedacht aan het gebied langs het kanaal waar nu bomen staan. Eventueel kunnen naast de bomen zonnepanelen worden geplaatst. De heer Smits (Helmond Aktief) wil nog toevoegen als mooi uitloopgebied de Grolloopzone. Het plan bevat mooie ontwikkelingen voor de zone tussen Brouwhuis en BZOB. Het is een prima initiatief. In het rapport van Kragten staat, dat de gemeente maar een beperkt aantal eigendommen in Kloostereind heeft. Er wordt uitgegaan van minnelijke werving, maar hoe minnelijk wordt het plan aangeboden om zodoende andere eigenaren te enthousiasmeren? In de kostenraming zijn geen kosten opgenomen voor aankoop van gronden door de gemeente. Of worden deze op een andere wijze opgenomen? Als kan worden voldaan aan de opgestelde Zonnevisie, dan is communicatie en participatie een belangrijk onderdeel. Wie zijn aangesloten bij de stichting en hoe wordt het beheer gefinancierd? De gemeente zoekt middelen binnen de reguliere programma’s, maar het is niet duidelijk hoeveel dat is.

Hoe belangrijk is de cofinanciering voor de uitwerking van de visie? Het is een mooi initiatief, maar er dienen nog veel zaken te worden opgepakt. Ziet bureau Kragten mogelijkheden om de fietsroute een andere richting te geven? Worden de kosten voor de fietstunnel onder de Rochadeweg meegenomen met de totale kosten voor de omleiding van de zuidelijke route? De heer Heesakkers (CDA) zegt contact te hebben gehad met bewoners in het gebied en zij waren verbaasd over de plannen. Het is dus noodzakelijk de communicatie met de bewoners op te zoeken. De heer Van Geel (D66) vertelt dat het plan al meerdere malen bij de wijkraad is langsgeweest. Hierover wordt al jarenlang gesproken. Het is niets nieuws. De heer Heesakkers (CDA) vindt het niet veel als er vijf bewoners betrokken zijn bij de klankbordgroep. De bewoners gaven aan het niet fijn te vinden als er een fietstunnel in de achtertuin komt. Het is normaal, dat als er werkzaamheden of wijzigingen gaan plaatsvinden dit vooraf bij de bewoners wordt gemeld. Het zou goed zijn de bewoners te betrekken. In een andere wijk van Helmond zijn er plannen voor een zonnepark. Er is daar weinig draagvlak en veel commotie. Dus bezint eer gij begint! De heer Van der Burgt (VVD) vindt het een mooie ambitie en belangrijk voor de wijk. Uitloopgebieden zijn steeds belangrijker geworden.

Een stevige, groene landschappelijke buffer wordt van harte onderschreven. Voor wat betreft de fietsroute staat veiligheid voorop. Er wordt aandacht gevraagd voor het BZOB-bos, want het is versleten en heeft veel achterstallig onderhoud. Wat kan de provincie betekenen, omdat zij opkoopregelingen in het leven hebben geroepen? Wat zijn de mogelijkheden? De zonneparken zullen in de komende tijd veel weerstand opwekken. Het is goed als er naar alternatieven wordt gekeken. Het nabijgelegen bedrijventerrein biedt misschien een oplossing. Er kan akkoord worden gegaan met de nota van Uitgangspunten. De heer De Mare (PvdA) vindt het een vrij beknopte visie met beperkte ingrepen. Het nut ligt vooral in het feit welke toekomstontwikkelingen er in het gebied niet mogelijk worden geacht, zoals geen villawijken of grootschalige andere voorzieningen. Zijn de gelden vooral bedoeld voor de ontwikkeling van het kleinere gebied Landschapspark Kloostereind, ten oosten van het sportpark Bruheze? Klimaatadaptatie wordt niet als een van de hoofduitgangspunten genoemd. Dat had prominenter mogen worden opgenomen. De aandacht om fietsverbindingen belangrijk te maken, wordt van harte ondersteund. Nergens staat vermeld waar het zonneveld een plek gaat krijgen.

Is het zonnepark eigenlijk al afgewezen? Zo ja, wat is daar dan de reden van? Zonnevelden zouden niet nodig zijn, als de gehele Rochadeweg van oost naar west vol wordt gezet met windmolens. Dan is er op het industrieterrein voldoende duurzame opwek van energie. Het is een geweldig idee om Vergadering Adviescommissie

Blz. 3

compensatiegeld van de N279 vlak naast de weg te laten landen, want dat is de doelstelling van de gelden. Mevrouw Bach-Smits (Fractie Bach Plus) vindt het een mooi plan en kan het alleen maar stimuleren. Het is belangrijk dat het een gedragen feit is en blijft. Iedereen moet betrokken blijven. Wordt door BZOB ook iets bijgedragen? Voor het zonnepark moet eerst de Zonnevisie worden geraadpleegd. Het is een mooi vooruitstrevend plan voor iedereen. De visie is akkoord. De heer Kuypers (Lokaal sterk) vindt de opgestelde visie bijzonder goed. Het is belangrijk dat er een veilige oversteek komt bij de N279 door een tunnel of brug. Als er niet genoeg geld is, dan wordt er afgeschaald. Staat al vast wat dan komt te vervallen? Wethouder De Vries legt uit, dat eerst een visie wordt opgesteld en als daarvoor draagvlak is, dan wordt gekeken hoe het ten uitvoer wordt gebracht. Dit is mogelijk door het gebruik van incidentele middelen, maar ook door het in tijd uit te spreiden. Een dergelijke visie wordt namelijk voor een langere periode vastgesteld. Er wordt gekeken naar bestaande budgetten. Bij de cofinanciering zijn er tal van mogelijkheden, zoals het Groenfonds, waarop een beroep gedaan kan worden. Het is in dit gebied niet mogelijk de compensatiemiddelen rond de N279 te gebruiken, omdat het niet de NNB-status heeft.

De samenwerking met het Landschapspark Kloostereind loopt goed en zal zo in de toekomst blijven. In de visie is alleen hetgeen vermeld wat in de Zonnevisie is vastgesteld en daarin staat het ingetekend als zoekgebied. Er worden geen verdere uitspraken gedaan, want die discussie behoort bij de Zonnevisie. Er is geen weerstand te verwachten, want op hoofdlijnen kan op draagvlak worden gerekend, maar een maatregel, zoals bijvoorbeeld het fietspad, kan misschien bij omwonenden op weerstand stuiten. Hiermee moet rekening worden gehouden. In de klankbordgroep waren vertegenwoordigers uit het gebied aanwezig, zoals de wijkraad, Stichting Landschapspark Kloostereind en een afvaardiging van de omwonenden. Er is volop gecommuniceerd in het wijkblad et cetera, zodat de ontwikkelingen echt met de wijk zijn gedeeld. Er kan worden toegezegd dat de communicatie met de omwonenden wordt opgezocht, zodra de visie is vastgesteld en over wordt gegaan op fasegewijze uitvoering. De suggestie om zonnepanelen op de geluidswallen aan te leggen, wordt zeker meegenomen als de N279 concreet wordt uitgevoerd. Het fietspad is zoals omschreven neergelegd vanwege de beperkt beschikbare gronden. Verder wordt er een verbinding vanuit het noorden naar het industriegebied gewenst, welke past in de ontwikkelingen rond de N279. Daarmee kunnen de kosten in dat project worden meegenomen.

Uiteindelijk was er ook in de klankbordgroep instemming voor deze route. De insteek is om de fietstunnel mee te nemen als aanpassing, omdat de gelijkvloerse kruisingen gevaarlijk zijn, zeker als het verkeer nog verder toe zal nemen. Over de fietstunnel zelf is nog geen besluit genomen. Dat was een van de aandachtspunten die in de klankbordgroep naar voren is gekomen. Er zijn nog geen middelen, maar er is wel een nadrukkelijke wens om daar een ongelijkvloerse oversteek te maken. Faunatunnels zijn niet voorzien in het plan van de N279. Onder de N279 is een faunatunnel in dit gebied niet mogelijk, omdat er straks sprake zal zijn van een verdiepte ligging ter hoogte van Kloostereind. Onder de Rochadeweg, onder het stuk richting de aansluiting met de N279 is er wel een mogelijkheid. Er moet worden onderzocht of het ecologisch op die plek een meerwaarde zal hebben. Daarnaast is de faunapassage over het viaduct van de nieuwe Zuid-Willemsvaart interessant, want de verharding aan de rand van het viaduct heeft momenteel geen functie. Een fietstunnel laat zich moeilijk combineren met een faunapassage. Er wordt gekeken waar verbindingen gelegd kunnen worden en het een meerwaarde heeft. Daar waar wegen worden opgewaardeerd, wordt gekeken wat de geluidsbelasting zal zijn voor de omgeving.

Het beperkt aantal gronden in het bezit van de gemeente hoeft geen belemmering te zijn voor de ontwikkeling. Als het mogelijk is, zal er met bewoners in der minne worden uitgekomen en zijn er aanknopingspunten om de financiering te stimuleren en onderbouwen. Het moet wel op basis van vrijwilligheid zijn. Het is bekend, dat een aantal bewoners absoluut niet weg wil. Er wordt dan niet overgegaan tot onteigening, want dat gaat te ver en is ook niet nodig om de ontwikkeling mogelijk te maken. Het zou mooi zijn als bedrijven bereid zouden zijn tot een bijdrage. De heer Van Aert (50PLUS) vraagt of het geen eis moet worden dat er een tunnel komt tussen de N279 in verband met de veiligheid. Wethouder De Vries zegt, dat er een ongelijkvloerse oversteek in de plannen van de provincie voor de N279 zit. De heer Verleisdonk corrigeert dat de tunnel door de gemeente Helmond is ingebracht in het N279project. Daarbij is gebruikgemaakt van het feit dat de Rochadeweg in het ontwerp wordt getrokken, waardoor de tunnel goedkoper kan worden gerealiseerd. Het is echter nog geen besluit, dus de provincie heeft nog niet ingestemd om medewerking te verlenen. Wethouder De Vries vult aan, dat in de N279 een ongelijkvloerse kruising zit, die is verbonden met de Vlierdense Bosdijk en deze is onderdeel van het plan.

De andere tunnel zit aan de zuidzijde op de Rochadeweg en is een wens, maar hierover is er nog geen uitspraak. Vergadering Adviescommissie

Blz. 4

De heer Peeters heeft de upgrade van het BZOB-bos niet geheel in beeld, maar er wordt al een aantal jaar meer loofhout in het bos gecreëerd. Hiermede zullen de ambities wellicht een impuls krijgen. Het perceel van Landschapspark Kloostereind stond nadrukkelijk op de kaart en hiervoor bestaat een aparte begroting. Daarnaast is er een begroting en zijn er andere maatregelen die er buiten liggen. Bijvoorbeeld de kwaliteitsmeting van het bos en de struinpaden hebben betrekking op de Geledingszone. De heer Snellen legt uit, dat KLE staat voor kleine landschapselementen, dus de bosjes, singels et cetera. Bij een educatieve akker wordt er informatie geboden over hetgeen daar wordt geteeld. Ook kunnen mensen zelf actief zijn met bijvoorbeeld planten, oogsten, eten et cetera. Er loopt een fietsroute over de Vlierdense Bosdijk en een in het zuidwesten van het gebied. De route langs de N279 is zowel recreatief als utilitair bedoeld en heeft te maken met grondeigendom. Daarnaast kan er een klein stukje langs de N279 worden gefietst, maar verder is de route gevarieerd. Tweede termijn: De heer M. Rieter jr. (Helder Helmond) verwacht nog antwoord op de vraag over de prioritering van de projecten.

Mevrouw Bach-Smits (Fractie Bach Plus) vraagt of de Dela bijdraagt aan de kosten van het gedenkbos en is er een kostenraming voor de wateroverlast van de Rochadevijver? De heer De Mare (PvdA) merkt op, dat niet is teruggekomen op de rij windmolens langs de Rochadeweg, maar dat kan ook langs de Korendijk of de Gerstdijk. Er kan worden ingestemd met het raadsvoorstel. De heer Van Sas (GroenLinks) vraagt waarom een van de bosgebieden niet is gearceerd als verbetering bosgebied. Wethouder De Vries legt uit, dat als er niet voldoende budget is, er eerst wordt gekeken of het mogelijk is te schuiven in tijd. Als er echt wordt geprioriteerd dan gebeurt dat in overleg met de betrokkenen. De voorzitter concludeert dat het CDA en Helder Helmond een voorbehoud maken. 3. Uitvoeringsagenda 2021 – 2025 Klimaatbestendig Helmond Mevrouw Mesman geeft de presentatie Klimaatbestendig Helmond, “Vergroenen met gezond verstand”. Eerste termijn: De heer Van de Werff (Helder Helmond) zegt dat in de samenvatting staat, dat het natter, droger en heter wordt. Klimaat- en weersomstandigheden worden vaak als begrip door elkaar gehaald. In toenemende mate nemen de grinttuinen, antraciet gekleurd met plantenbakken, antraciet gekleurd en kunstgras toe. Grote zonnevelden, kunstgrasvelden en industriële daken zorgen voor veel hitte.

Kunstgrasvelden kunnen zorgen voor een microklimaat, omdat zij wel tot 80° warmte op een meter hoogte kunnen geven. Wat wordt hieraan gedaan? Klimaatbestendigheid moet ook niet doorslaan ten koste van bijvoorbeeld de verkeersveiligheid. Kan dit worden toegezegd? Wordt de climate summit ook meegenomen in het raadsvoorstel? Waar wordt lichtvervuiling ondergebracht? Dit is een zwaar onderschat probleem en heeft indirect met klimaat te maken. De twee beslispunten worden akkoord bevonden. Mevrouw Janssen-Jansen (VVD) merkt op, dat het plan in een kleine opmaak is gezet, zodat het moeite kost om het te lezen. Het is belangrijk de klimaatdialoog te voeren. Maar ondernemers die zon op dak willen, krijgen geen vergunning van de netbeheerder. Het is een groot probleem dat alle plannen on hold worden gezet. De wet- en regelgeving vormt een blokkade voor collectieve initiatieven. Is de gemeente bereid om medewerking te verlenen aan toegankelijke subsidieregelingen? Het is geen doel op zich om al in 2045 klimaatneutraal te zijn. Wellicht komen er de komende jaren nog goede innovatieve ideeën, die dan beter geïmplementeerd kunnen worden en het dan goedkoper is. Op het lijstje van prioriteiten bij de keuze van werkzaamheden om wateroverlast te voorkomen, ontbreekt De Braak.

Zijn inmiddels alle loden leidingen in Helmond vervangen? Wat houdt het plan Tegel eruit, plant erin concreet in? Tot 2026 gaat er jaarlijks 90.000 euro naar Operatie Steenbreek, terwijl naar de klimaatadaptatie bij de bedrijventerreinen maar 6000 euro gaat tot 2024. Het zal een hele toer worden om draagvlak te creëren. Goed communiceren is daarbij van het grootste belang voor de inwoners. Verder is het een goed idee om klimaatbestendigheid mee te nemen in alle nieuwe projecten. De heer Smits (Helmond Aktief) vindt het een goed uitvoeringsplan. Kan er een keer per jaar in de commissie worden teruggekomen om de stand van zaken door te nemen? Mevrouw Bach-Smits (Fractie Bach Plus) vindt het een goed opgesteld plan en laat zien wat er wordt gedaan en mogelijk is. Het is belangrijk de inwoners en industrie te bereiken. De mogelijkheden in de wijken moeten meer worden nagegaan. Vaak worden de goedkoopste oplossingen bedacht, zoals stenen, grint, Vergadering Adviescommissie

Blz. 5

beton et cetera. Het is belangrijk te communiceren, informeren en de bewoners mee te nemen. Klimaatadaptatie aangegeven in duidelijke taal zal verhelderend werken en een vooruitgang zijn, ook voor kinderen. Bewustwording is het allerbelangrijkste. Er kan worden ingestemd met de uitvoeringsagenda. Er moet hard worden gewerkt om klimaatbestendig te zijn of te worden. Mevrouw Spierings-van Deursen (Lokaal sterk) vindt het een uitgebreid verslag. Er kan worden ingestemd met de nota en zeker met de voorliggende plannen voor de eerste jaren om iedereen bewust te maken, draagvlak te creëren. Alles wat wordt ontworpen, dient klimaatadaptatief te gebeuren. De heer Klaus (SP) is blij dat er eindelijk wordt begonnen met Operatie Steenbreek en andere aanpassingen in de openbare ruimte. Het zal nog een hele kluif worden om omdenken te laten plaatsvinden. Zal alles gebaseerd op vrijwilligheid, voldoende soelaas bieden? In het commissieformat ontbreken de belangrijke actoren die een voorbeeldfunctie kunnen zijn, te weten woningcorporaties en projectontwikkelaars. De komende jaren worden 10.000 woningen gebouwd. Het valt op, dat er nauwelijks wordt ingezet op bijvoorbeeld groene daken. Er bestaat alleen een subsidie voor vergroening van bestaande daken. Beide actoren zouden architecten en bouwers moeten inhuren, die alleen nog maar huizen bouwen met groene daken en/of gevels.

Er is kennis genomen van het initiatief van Coppelmans Tuincentrum voor een klimaatlijn in hun tuincentrum. Mogelijk kunnen anderen ook zoiets overwegen. Op de website moet een goed antwoord worden geformuleerd als er wordt gezocht naar tegeltuin. De heer M. van Lierop (50PLUS) vindt dat er een hoge prioriteit aan het onderwerp moet worden gegeven. Voorstellen kunnen niet snel genoeg worden gerealiseerd. Het vergroten van de bewustwording is een belangrijk aspect voor het draagvlak van maatregelen. Maatregelen die de ambitie kunnen verwezenlijken zijn van groot belang. Om een goede realisatie van de maatregelen te bevorderen, moet er worden gecommuniceerd en dat mag best met wat meer druk op de ketel. Het voorstel wordt goedgekeurd. Er wordt gesproken over uitbreiding van de stad. Staat dat niet haaks op de bouwopgave uit de MIRT waarin wordt gesproken over verdichting? Gaat Helmond in de komende jaren deelnemen aan het NK Tegelwippen? De heer Van den Bogaard (D66) is blij met de voorliggende uitvoeringsagenda. Deze kan niet snel genoeg worden uitgevoerd, want door de klimaatverandering wordt het steeds warmer en daardoor neemt de hittestress toe. Ook is de riolering lang niet altijd berekend op de flinke regenbuien. Het groener inrichten van bedrijventerreinen kan zorgen voor een verbinding via het industrieterrein naar het BZOB-bos.

Het zou een goed idee zijn om in de omgevingsvisie ook het waterbeheer en klimaatadaptatie vast te leggen als uitgangspunt voor het ruimtelijk beleid. Hierbij kan worden gedacht aan ondergronds parkeren, parken en bomen in plaats van pleinen of parkeerplekken. Daarnaast moet er worden ingezet op bewustwording bij de inwoners. Er kan een vergroeningscampagne worden opgezet, waarin burgers actief worden benaderd om maatregelen te nemen en te laten zien wat de gevolgen zijn van een betegelde tuin. Hoe wordt de communicatiecampagne gezien? Daarnaast kan er worden gekeken of de inwoners financieel gestimuleerd kunnen worden om het huis te vergroenen, zoals ondersteuning door groene leningen of subsidies voor vergroeningsmaatregelen. Bij nieuwbouwwoningen kan worden gekeken of het bouwbesluit kan worden aangepast, zodat een woning klimaatbestendig wordt gebouwd. Er moeten zoveel mogelijk natuur en waterbuffers worden aangelegd. Hopelijk kan het plan zo snel mogelijk worden uitgewerkt. Er kan worden ingestemd met het voorliggende plan. Mevrouw Tamarinof (GroenLinks) wordt optimistisch van alle groene en blauwe plannen. Helmond maakt zich klaar voor extremer weer. Alle bewoners zijn gebaat bij een groenere omgeving om van te genieten, zonder waterproblemen. Iedereen wil graag vergroenen. Het is belangrijk de jeugd en scholen bij de plannen te betrekken.

Het zijn plannen voor de lange termijn, dus ook voor de jongeren en kinderen zeer relevant. Bovendien dragen zij thuis de boodschap over. Vergroenen hoeft niet persé een permanente of vaste vergroening te zijn. Er kan worden gedacht aan verplaatsbare plantenbakken om de binnenstad te vergroenen. Dat lost het probleem op, dat het groen in de weg staat bij evenementen en wordt er een dynamische omgeving gemaakt. Is de gemeente voorbereid om wijken te beschermen of te evacueren bij bosbranden? Zijn er plannen voor het hittestressgat rond de Vossenbeemd, Annawijk Engelseweg en Suytkade? Geldt het streven van 75 m2 openbaar groen bij nieuwbouwwoningen ook voor hoogbouw en bestaande woningen? Wordt de 75 m2 openbaar groen in de Omgevingswet meegenomen? In het raadsvoorstel op pagina 3 staat aan het einde 15 maart 201 en dat zal 2021 moeten zijn. Elke boom die wordt gekapt, maakt zoveel met moeite gecreëerde bewustwording kapot. Hier moet echt het goede voorbeeld worden gegeven. De heer De Mare (PvdA) merkt op, dat als de ijskap van Groenland gaat smelten, dan zal de zeespiegelstijging 6 meter zijn. Als ook de ijskap van Antarctica gaat smelten, dan zal de stijging meer dan 60 meter zijn. Helmond ligt op 18 meter boven de zeespiegel. Er zal in deze scenario’s heel weinig Nederland overblijven.

Er moet dus worden nagedacht om dingen te gaan doen en niet alleen erover praten en uitstellen. Het is goed dat wordt erkend dat in de Helmondse bevolking nog flink sprake is van onwetendheid en onverschilligheid. Het is daarom goed veel aandacht aan bewustwording te besteden. De Vergadering Adviescommissie

Blz. 6

grote ingrepen zullen niet van de burgers kunnen komen, maar moeten komen van de overheden op alle niveaus. De nota is een aardige aanzet hiervoor. Mevrouw Warmerdam-Kampen (plan!) kan instemmen met de uitvoeringsagenda. Om de CO2-uitstoot te beperken, is het plaatsen van onder meer zonnepanelen van belang. Voor de inrichting van een klimaatadaptatief Helmond is het vergroenen van daken een middel. Gaat de voorkeur naar groene of zwarte daken? Hoe staat het met de vergroening of de verzwarting van de gemeentelijke panden? Er is een relatief beperkt budget van jaarlijks 300.000 euro. Dus moeten er keuzes worden gemaakt. Er wordt geopteerd voor een zo groen mogelijke stad, omdat het in een groene stad prettiger leven is. Hoe wordt met de communicatie begonnen? Er wordt een groot appèl gedaan voor een adequate communicatiestrategie. De heer Dere (CDA) vindt het mooi dat de gemeente gaat aansluiten bij de landelijke ambities. Er moet iets worden gedaan aan bewustwording, draagvlak en er moet snel worden begonnen. Wethouder De Vries legt uit dat verschillende groepen worden onderscheiden en de bereidwilligheid van het veranderen van het gedrag. Er is geprobeerd deze in te passen in de verschillende wijken. Vooral in het belang van de communicatie. Het is absoluut niet bedoeld om te stigmatiseren. Er wordt terecht aandacht voor de communicatie gevraagd.

Met het genoemde lage bedrag voor de bedrijventerreinen wordt een project gefinancierd waar mogelijk nog meer nadere uitwerking van maatregelen uit zal komen. Er wordt heel bewust ingezet op de bewoners en de bewustwording. Ook in de eigen organisatie moet ervoor worden gezorgd, dat er volgens de agenda wordt gewerkt. Iedere zes jaar komt de nota terug en wordt er gekeken wat nodig is, welke ontwikkelingen er zijn, worden nieuwe testen gedaan et cetera. Als er eerder mooie technieken zijn die aansluiten bij de ambitie, dan wordt er uiteraard geen zes jaar gewacht. Het jaarlijks terug laten komen op de agenda is te vaak, omdat sommige maatregelen langjariger zijn. Er wordt voorgesteld om halverwege een soort tussenstand te presenteren. Uiteraard is verkeersveiligheid ook heel belangrijk. Dus daar waar belangen botsen, moet er goed worden overwogen wat prevaleert. Met de lichtvervuiling wordt rekening gehouden bij de aanleg van fietspaden en wegen, zeker daar waar natuur in de buurt is. De discussie over de zonnepanelen wordt geparkeerd en zal binnenkort aan de orde komen. Bij De Braak wordt extra aandacht besteed aan de klimaatadaptatie, zowel bij het ontwerp van het gebouw, als bij de directe omgeving.

Een betere afwatering in de wijk De Braak is een opgave die specifiek aangepakt moet worden, omdat het probleem te groot is en er niet gewacht kan worden op specifieke onderhoudswerkzaamheden. Het communicatieplan wordt verder uitgewerkt, nadat de visie is vastgesteld. Voor wat betreft het vergrijzen van de tuinen, moet worden gekeken hoe het gedrag kan worden omgekeerd. Het is mogelijk dit een stukje te faciliteren, zoals met Operatie Steenbreek, waarbij wordt gezorgd voor een container in de buurt of gratis plantjes worden geleverd et cetera. Door de opgave vast te leggen, ook bij nieuwbouw, kan er zoveel als mogelijk rekening worden gehouden met de vergroening. Bijvoorbeeld met de afwatering, het aanleggen van groene daken et cetera. Dat belangen zullen botsen is inherent aan het zijn van een stad en het hebben van meerdere functies in een openbare ruimte. Als in een straat parkeerplaatsen worden opgeofferd voor een groenstrook, dan zal dat discussie geven. Ook dan zal met elkaar naar een oplossing moeten worden gezocht. Voor het minimaal terugbrengen van dezelfde hoeveelheid groen als wordt ingenomen, wordt de rekenmodule van Eindhoven gebruikt. Hiermee is er geen onderscheid tussen gemeenten in klimaatadaptatief bouwen en de daaruit voortvloeiende kosten.

De heer Van den Bogaard (D66) vraagt of verplicht gesteld kan worden dat bij verstening van tuinen een bepaalde vorm van wateropvang wordt ingebouwd. Wethouder De Vries vreest dat het een lastige opgave is om zoiets te verplichten. In deze fase zou eerder worden gekozen voor het stimuleren en informeren. Als mensen een stenen tuin willen is informatievoorziening mogelijk. Er zijn creatieve manieren om een wateropvang en natuurlijke afvloeiing aan te brengen. De gemeente gaat aansluiten bij de Stichting Steenbreek, maar dat wordt gedaan nadat er goedkeuring is gegeven aan het plan. Er wordt gekeken of het NK Tegelwippen kan worden gecombineerd met Operatie Steenbreek. Alle aandacht die uitgaat naar het ontstenen, is meegenomen. Bij nieuwbouw wordt rekening gehouden met waterberging en -opvang. Dat zit in de opgave. De uitvoeringsagenda is in samenwerking met veel collega’s intern opgesteld en getoetst. Ontwerpers werken graag met randvoorwaarden en bestekschrijvers zijn technisch en praktisch ingesteld. De visie geeft kaders voor de organisatie om verder te kunnen werken. De jeugd en scholen worden al betrokken. Bijvoorbeeld het waterschap subsidieert momenteel een klimaatles met een watertafel waar kinderen spelenderwijs bij wordt gebracht hoe regenwater zich verplaatst en welke invloed kan worden uitgeoefend.

De impact op de hittestress is bij het gebruik van verplaatsbare plantenbakken een stuk minder dan bij een geplante boom. De Bosgroep heeft opdracht gekregen om een risico-inventarisatie te maken van natuurbranden. Met Operatie Steenbreek wordt in de Annawijk en de Waard begonnen. Het is een landelijk initiatief, waarna het NK Tegelwippen is ontstaan. Vanwege corona wordt Operatie Steenbreek het eerste jaar klein ingezet. Daarna zal het breder worden opgezet met grotere wijken. Momenteel wordt het project Annawijk– Vergadering Adviescommissie

Blz. 7

Overspoor uitgerold en hierbij is ook op vergroening ingezet. Bij de Suytkade worden bij bestaande delen de mogelijkheden tot vergroening bekeken. Voor de nieuwe delen worden de voorlopige ontwerpen onder de loep genomen om meer groen toe te passen. Het uitgangspunt van 75 m 2 groen was al vastgesteld in het beleidsplan Stedelijk Groen uit 2008. Het streven is uitbreiding voor de stad en per woning, dus ook hoogbouw, maar bij de inbreiding en bestaande woningen wordt dat niet gehaald. Dan is het alleen haalbaar om in te zetten op de groene ruimtes die binnen een straal van 250 tot 300 meter bereikbaar zijn. Er wordt onderzocht of de 75 m 2 openbaar groen een plek moet krijgen in de omgevingsvisie of -plan. In samenwerking met NL Greenlabel wordt een start gemaakt in Mierlo-Hout. De combinatie van groene daken en zonnepanelen hoeft geen conflict te geven. Het is mogelijk een groen dak te maken met daarboven zonnepanelen. Dat komt de effectiviteit van zonnepanelen ten goede. Er zijn al voorbeelden van gemeentelijk bezit waar dit is toegepast. Mevrouw Mesman legt uit dat banken zelf aan de slag gaan met leningen voor het vergroenen van een huis. Bij de gemeente kan voor zonnepanelen een groene lening worden aangevraagd. De ondersteuning voor het vergroenen van een huis zit heel erg in Operatie Steenbreek, de geveltuinen aanleg en de actie voor regentonnen.

De voorzitter concludeert dat geen voorbehoud wordt gemaakt, dus wordt het een hamerstuk voor de volgende raadsagenda. 4. Samenwerkingsovereenkomst summit Slimme en duurzame mobiliteit 2020 tot en met 2023 Wethouder Maas legt uit dat een voortzetting voorligt van de eerdere overeenkomsten, dus de krachtenbundeling ook met secundaire partijen. Het is een actueel uitvoeringsprogramma, maar van groot belang voor Helmond en de regio met name gezien de enorme bereikbaarheidsopgave. Het wordt voorgelegd voor advies. De andere vier Brabantse steden hebben het vastgelegd in het college, maar als een samenwerkingsovereenkomst opnieuw voor vier jaar wordt aangegaan, dan gaat uiteraard de raad daarover. Mevrouw Stienen toont de presentatie Samenwerkingsovereenkomst (SOK) Summit Slimme en Duurzame Mobiliteit 2020 – 2023. Eerste termijn: De heer M. van Lierop (50PLUS) vindt het belangrijk dat in de regio wordt samengewerkt. Er wordt aangegeven welke projecten aan bod komen. Deze opsomming is echter wat krap. Ongetwijfeld zullen de projecten een meerwaarde kennen voor de stad. Het is echter ook belangrijk dat projecten een verband hebben met de majeure projecten in de stad. Hierbij wordt gedacht aan sport- en beleefcampus De Braak, maar ook aan de plannen rond het autoluwe centrum. De heer Peters (CDA) vindt het keurig dat de overeenkomst ter formele goedkeuring wordt voorgelegd.

Is het mogelijk periodiek te worden meegenomen in de stand van zaken? Het is namelijk een grote hoeveelheid van zaken die er speelt in de regio en het samenwerkingsverband. De heer Van de Werff (Helder Helmond) vindt alle vier de beslispunten akkoord. De heer Van den Bogaard (D66) vindt de samenwerking mooi. Het is goed om op deze manier samen te werken op het gebied van smart mobility. Er kan worden ingestemd. De heer Bosch (plan!) vraagt om bij de schriftelijke informatie voor de leesbaarheid zoveel mogelijk Nederlands te blijven gebruiken en afkortingen te verklaren of niet te gebruiken. De samenwerking is prima en wordt akkoord bevonden, maar de plannen voor Helmond dreigen ondergeschikt te worden aan de regioplannen. De heer Manders (VVD) vraagt om geen afkortingen te gebruiken, want het kost tijd om de betekenis op te zoeken. Als gevolg van de samenwerking komen extra middelen voor Helmond beschikbaar en zorgt ervoor dat er meer projecten kunnen worden gerealiseerd. Er kan achter de plannen worden gestaan. De heer De Mare (PvdA) zegt dat de ondertekenaars van de overeenkomst de B5-steden en provincie zijn. In het stuk wordt echter gezegd, dat met het ondertekenen een grote stap wordt gezet op het gebied van de gebiedsgerichte samenwerking tussen de 21 MRE-gemeenten en SmartwayZ.NL. Dat zijn andere partijen.

Hoe zit het met de positie van de kleine gemeenten? Bij de opsomming van de projecten, staan projecten op het grondgebied van kleinere gemeenten. Soms is het onduidelijk hoeveel samenwerkingsverbanden er zijn. Waarom is voor elk van dit soort onderwerpen weer een apart samenwerkingsverband nodig? De heer Terzioglu (SP) vindt het goed dat er werk wordt gemaakt om een slimme en duurzame mobiliteit te realiseren. Het is noodzakelijk dat de transitie gezamenlijk wordt gepland en uitgevoerd. De opgave is fors. Slimme en duurzame mobiliteit moet de kans krijgen zich te ontwikkelen en te bewijzen. Er kan worden ingestemd met raadsvoorstel 20. Vergadering Adviescommissie

Blz. 8

De heer Van Vugt (Helmond Aktief) zegt dat de samenwerkingsovereenkomst mooie kansen biedt voor de regio. Er kan worden ingestemd met de financiële bijdrage van de gemeente Helmond. Het is vreemd dat goedkeuring wordt gevraagd, terwijl in maart jl. al een handtekening is gezet. Mevrouw Breuer-Dijkers (Lokaal sterk) kan akkoord gaan met het voorliggend raadsvoorstel. De samenwerking biedt voor iedereen kansen. De heer Van de Meulengraaf (GroenLinks) vindt de overeenkomst goed. Wethouder Maas legt uit dat de bijgevoegde bijlage niet compleet is. Het is een summiere opsomming van de hoofdlijnen. Aangezien er behoefte is aan uitgebreidere informatie, kan deze worden toegezegd. Er zal een completere en periodieke verslaglegging volgen. In de projecten de MIRT, het autoluwe centrum en De Braak zitten bijvoorbeeld ook de werkgeversaanpak, zitten er zeker raakvlakken in en wordt het aangepakt met de regio. Op het gebruik van afkortingen zal worden gelet en eventueel wordt een lijst met verklaringen toegevoegd. In feite wordt als Helmond en Eindhoven als grote steden ondertekend, ook voor de regio. Vanuit de MRE wordt een forse bijdrage geleverd als cofinanciering en dan is het niet meer dan logisch, dat het smart mobility project wordt doorgetrokken naar de regio. Bovendien houdt mobiliteit nooit op aan de gemeentegrens. Gemeenten overlappen elkaar vaak met projecten.

Daarom is er een gebiedsgerichte samenwerking. Het enorme aantal samenwerkingsverbanden is bekend. De MRE onderzoekt hoe een efficiëntere inrichting mogelijk is. Tweede termijn: De heer Manders (VVD) zegt dat in het verleden uit rapporten is gebleken, dat bij samenwerkingsverbanden zaken weleens niet goed lopen, omdat niet iedereen even actief is. Is er met de kleinere gemeenten ook een actieve samenwerking? Wethouder Maas legt uit dat binnen mobiliteit uitstekend wordt samengewerkt. Overigens ook binnen de vijf Brabantse steden. Als er al een hiaat valt, dan is dat meestal door capaciteitsgebrek, omdat het aantal projecten enorm is, maar iedereen ziet de meerwaarde. Er wordt gekeken of in het kader van de MRE de raden meegenomen kunnen worden in alle projecten die de afgelopen jaren zijn gerealiseerd en degene die op stapel staan. De voorzitter concludeert dat het agendapunt kan worden voorgedragen als hamerstuk. De deelnemers worden bedankt voor de inbreng. De vergadering wordt om 22.30 uur gesloten. Aldus vastgesteld in de vergadering van de Adviescommissie xxxxxxx 2021 De commissievoorzitter, XXXXX

Vergadering Adviescommissie

de commissiegriffier, XXXXXX

Blz. 9