20210128 Notulen Opiniecommissie

Notulen vergadering 28 januari 2021

Aanwezig:

Opiniecommissie

Voorzitter Commissiegriffiers

: dhr. M. Selten : dhr. B. van der Berg, dhr. P. Leenders en dhr. J. Jaspers

GroenLinks CDA SP VVD Lokaal sterk 50PLUS Helder Helmond D66 PvdA Helmond Aktief plan! Fractie Bach Plus

: dhr. T. Tuerlings, mevr. L. Tamarinof : dhr. M. Heesakkers, dhr. Y. Yeyden : dhr. H. Terzioglu, dhr. D. van Dam : dhr. C. van der Burgt, mevr. S. Stijkel-van den Braken : mevr. J. Spierings-van Deursen, dhr. J. Hamacher : dhr. J. van der Zanden, dhr. F. Mol : dhr. L. van der Werff, mevr. A. Koolen-van der Zee : dhr. S. Stevens, dhr. M. van Geel : dhr. J. de Mare, dhr. L. Valentijn : dhr. G. van Vugt, dhr. L. Smits : dhr. G. Bosch, mevr. W. Warmerdam-Kampen : mevr. J. Bach-Smits

Portefeuillehouder(s)

: wethouder Van de Brug, wethouder Van Dijk

Overig : mevr. Mooibroek, dhr. Neggers (Ramphastos), dhr. Van de Ven (Bouwbedrijf Van de Ven), mevr Niderost Notulist

: mevr. A. Smetsers (Notuleerservice Nederland)

1. Opening en mededelingen De voorzitter, de heer Selten opent de volledig digitale vergadering om 19.00 uur. De deelnemers en belangstellenden via livestream worden welkom geheten. Er zijn geen berichten van verhindering ontvangen. Opiniërende onderwerpen: 2. Visie privatisering Automotive Campus Wethouder Van de Brug zegt dat er een intentieovereenkomst is gesloten met de provincie, bouwbedrijf Van de Ven en Ramphastos voor privatisering van de Helmondse Automotive Campus. Het is een belangrijke stap voorwaarts in de verdere ontwikkeling van de campus. In bouwbedrijf Van de Ven en Ramphastos, ook eigenaar van de hightech campus in Eindhoven, zijn de partners gevonden om de ontwikkelingen door te zetten en de campus te versterken. Er heeft een digitale inloopavond plaatsgevonden met de campusbewoners, waarmee zij in de gelegenheid werden gesteld vragen te stellen. De campusbewoners ervaren de ontwikkelingen als zeer positief. De expertise die Ramphastos en Van de Ven meebrengen wordt gezien als een groot voordeel voor de privatisering. Er moet nog een aantal zaken worden uitgewerkt, zoals onder andere de financiële consequenties, de verwerking van percelen en de resultaten uit de lopende bodemonderzoeken. Er volgt de presentatie Privatisering Automotive Campus, waarvan wethouder Van de Brug de introductie verzorgt.

De heer Neggers, de heer Van de Ven en mevrouw Mooibroek geven een verdere toelichting. Eerste termijn: De heer De Mare (PvdA) staat positief ten opzichte van de privatisering. Vergadering Opiniecommissie

Blz. 1

Het is essentieel dat de hele campus overgaat in private handen en dus ook de openbare ruimte. Een aandachtspunt is de toegankelijkheid. Wordt het terrein volledig aan de openbaarheid onttrokken? Er is de afgelopen jaren sprake geweest van gedeeltelijk slagbomen, maar ook gedeeltelijk openbare toegankelijkheid. Voor wat betreft de aansprakelijkheid is de vraag wat er gebeurt met de verkeersregels en handhaving door politie of specifieke beveiligers in de openbare ruimte als het privaat terrein is. Wie is aansprakelijk voor letsel of kosten als er door slecht onderhoud of onduidelijke verkeerssituaties ongelukken gebeuren op het private terrein wat openbaar is? Voor wie zijn de kosten voor het onderhoud van de openbare ruimte? Hoe zit het daarbij met de kwaliteitsambities en worden deze gewaarborgd? Er wordt ervan uitgegaan, dat de ontwikkelingscombinatie goed uit de voeten kan met het op 9 april 2019 onherroepelijk vastgestelde bestemmingsplan en de beperkingen ten aanzien van de staat van bedrijfsactiviteiten. Dit zijn aandachtspunten voor de vervolgvragen. Er is ooit een voorkeur uitgesproken voor een sterke campus. Kan er iets worden gezegd in hoeverre er in organisatorische zin een samengaan met de Food Tech Campus is overwogen? Er worden publieke gronden verkocht en daarmee wordt de gemeente van toekomstige verplichtingen ontslagen.

Graag wordt een goed overzicht van alle financiële consequenties tegemoetgezien. De heer Van der Werff (Helder Helmond) zegt dat er niet alleen economische, maar ook ideële belangen zijn. Het is belangrijk dat de etalagefunctie wordt gewaarborgd, zodat de hele wereld kan zien hoe het ook kan. Ook de continuïteit is belangrijk. Hoe worden interne en externe punten gewaarborgd? Kunnen er nog partners aansluiten? Er moeten nog gronden door de gemeente worden aangekocht. Zit hier geen vertragend addertje onder het gras? Met wie zal het klankborden plaatsvinden? De heer Van Vugt (Helmond Aktief) is niet afwijzend tegen de intentie om de campus te verkopen. Wat is de mening van de bestaande bedrijven en eventuele stakeholders? Kan in kaart worden gebracht hoeveel geld er in het verleden is en in de toekomst nog wordt geïnvesteerd door de gemeente? Wat zijn de voorwaarden die aan de koper worden gesteld, zoals welke industrie mag er in de toekomst worden gevestigd? Blijft de infrastructuur van Helmond of komen deze kosten voor rekening van de koper? Zijn eventuele nieuwe partners gebonden om met bouwbedrijf Van de Ven in zee te gaan om daar te bouwen? Wordt overwogen om de Food Tech Campus in deze verkoop te betrekken? Het is een mooie kans voor Helmond als alles goed wordt geregeld en daarom wordt verzocht om zo goed mogelijk te worden geïnformeerd.

De heer Terzioglu (SP) zegt dat de Automotive Campus belangrijk is voor de stad, de regio en Nederland als geheel. De innovaties zijn van een open karakter en niet ondergeschikt aan bedrijfsbelangen. Een goede werking van het ecosysteem is erg belangrijk. Hoe wordt de onafhankelijke rol van het onderwijs gewaarborgd? Hoe worden de maatschappelijke belangen geborgd? Hoe wordt de lokale binding van de Automotive Campus gewaarborgd? Hoe wordt de toegang van de verschillende onderwijs- en opleidingsniveaus geborgd? Mevrouw Spierings-van Deursen (Lokaal sterk) valt op dat er constant wordt gesproken over de Automotive Campus, maar in het verleden werd altijd gesproken over de Hightech Automotive Campus. Wat is de reden dat Hightech ontbreekt? Er is vertrouwen in de privatisering van de campus. De in het verleden gestelde doelen moeten door de gemeente voor ogen worden gehouden, want Automotive is en blijft een speerpunt, ondanks de privatisering. De Triple Helix is heel belangrijk. Hopelijk blijft het voor de gemeente mogelijk om te blijven participeren en zal de campus niet worden verkocht aan het buitenland. De financiële uitwerking wordt graag afgewacht. De heer Van der Zanden (50PLUS) vraagt of de financiële informatie niet te laat zal komen, want dan zal de verkoopovereenkomst nagenoeg getekend zijn.

Krijgen de gemeente en provincie geen formele zeggenschap? Er bestaan zorgen dat de campus in de toekomst wellicht naar het buitenland wordt verkocht. Er bestaat de mogelijkheid van voorkeursrecht tot koop, maar wat als er sprake is van indirecte vervreemding? De heer Tuerlings (GroenLinks) heeft vragen over de waarborging van de maatschappelijke meerwaarde voor Helmond. Wat is naast beleggen en rendement behalen de motivatie van de investeerders om in de campus te stappen? Wat gebeurt er wanneer de investeerders omvallen of besluiten zich terug te trekken? Wat als de campus is uitontwikkeld? Wat betekent dit voor de huidige werknemers van de Automotive Campus organisatie? Wat gaan de studenten van de overstap merken? Wie heeft de zeggenschap als er een omstreden of maatschappelijk gezien onwenselijke partij wil instappen op de Automotive Campus? Kan de fietsbrug vanaf het Schootensepad eindelijk worden opengesteld? De heer Bosch (plan!) vindt het een goede ontwikkeling. De gemeente kan zich met deze exercitie verder gaan concentreren op andere grote projecten. De heer Heesakkers (CDA) kan de visie voor wat betreft het belang van de Automotive Campus onderschrijven. Er wordt uitgekeken naar de financiële uitwerking van de plannen. De heer Stevens (D66) zegt dat in het verleden het risico is genomen om te starten met de Automotive Campus en is er veel geld ingestoken.

Nu het een succes blijkt te zijn, wordt het verkocht. Vergadering Opiniecommissie

Blz. 2

Wordt er niet te vroeg verkocht? Wat als na verkoop de afspraken niet worden nagekomen? Welke invloed wordt na verkoop behouden? Hoe gaat ongeveer het financiële plaatje eruitzien? Moet er geld worden bijgelegd? De heer Van der Burgt (VVD) is enthousiast, want de Automotive Campus is van groot belang voor de stad en regio. Er is meer expertise nodig om de Campus verder te ontwikkelen. De florerende Automotive Campus kan een boost geven aan de Brainport. Het geeft veel vertrouwen dat de gemeente en provincie in de toekomst nauw betrokken blijven bij de ontwikkeling van de campus. Graag wordt te zijner tijd het uitgewerkte voorstel tegemoetgezien. Ook het bodemonderzoek wordt graag afgewacht. Het inrichten van de campus is een belangrijk aandachtspunt, want het moet aangenaam zijn om daar te werken en te verblijven. Het fietspad met de brug is al meer dan anderhalf jaar afgesloten. Hiervoor moet een oplossing worden gevonden. Binnenkort kunnen zonnecellen overal worden toegepast. Aan de rand van de Automotive Campus staat het pand van Kuijpers. Wellicht kunnen de zonnecellen hier worden toegepast in plaats van het buitengebied vol te leggen met foeilelijke zonnepanelen. Het is belangrijk dat start-ups hulp wordt geboden en in de omgeving terechtkomen. Mevrouw Bach-Smits (Fractie Bach Plus) begrijpt dat voor de groei van de Automotive Campus privatisering de oplossing is.

De gemeente kan niet als ondernemer fungeren. De maatschappelijke belangen staan voorop. Hoe staat het met de grondverkopen en -aankopen? Wat is de toestand van de bodem? Hoe is het geregeld dat het financiële belang van de gemeente ten opzichte van de kopende partijen tot zijn recht komt? Wethouder Van de Brug zegt dat er aan de vooravond wordt gestaan van de uitwerking van de LOI. Er is nog niet alle gewenste duidelijkheid. Hiervoor is er nog tijd. De transactie gaat niet alleen over gronden, maar het gaat om de overdracht van een totaal ecosysteem wat de gemeente de afgelopen jaren heeft neergezet. Aangezien de gemeente niet beschikt over de kennis om de ontwikkeling te versnellen, wordt de campus geprivatiseerd. In principe zal het campusterrein in het geheel overgaan naar de nieuwe eigenaren. De gemeente heeft geen zeggenschap over een paar kavels, zoals van de school. De aansprakelijkheden en het onderhoudsniveau gaat over naar de nieuwe eigenaren. Zij hebben er alle belang bij om het onderhoudsniveau op peil te houden. Het is niet mogelijk de Food Tech Campus aan te laten sluiten bij de Automotive Campus, omdat het bestemmingsplan daarvoor niet de ruimte biedt. Daarnaast zijn Automotive en Food andere speerpunten. De heer Van der Werff (Helder Helmond) vraagt of de wegen ook privé worden.

Wethouder Van de Brug antwoordt dat het in principe een eigen campusterrein wordt met slagbomen, die er al staan. Het is wel vrij toegankelijk, maar het eigendom gaat over naar de nieuwe eigenaren. Natuurlijk blijft op het terrein de Wegenverkeerswet van toepassing. Een aantal zaken moet nog worden uitgewerkt. Uiteraard is belangrijk dat de continuïteit van de Automotive Campus wordt gewaarborgd. Thans wordt toegewerkt naar een definitieve koopovereenkomst. Voordat een overeenkomst wordt gesloten, gaat deze eerst naar de raad. Het zal moeilijk zijn, maar er wordt geprobeerd een extra commissiebijeenkomst in te plannen, voordat de overeenkomst wordt gesloten. De financiële paragraaf wordt nog verder uitgewerkt. Er moet nog een aantal kavels worden aangekocht. Ook is er nog de opgave van een mogelijke grondverontreiniging en is er nog het btw-verhaal richting de Belastingdienst. De indertijd gestelde doelen staan nog steeds overeind, maar door de technologische ontwikkelingen kunnen er op de lange termijn misschien verschuivingen ontstaan. Als tot een overdracht wordt gekomen, zal de gemeente formeel geen aandeelhouder meer zijn, maar dit betekent niet dat er geen zeggenschap meer is. Het behoeft nog uitwerking hoe de maatschappelijke belangen worden geborgd.

De heer Stevens (D66) vraagt of de optie wordt meegenomen om gedeeltelijk te verkopen, met een minderheidsbelang voor de gemeente. Wethouder Van de Brug antwoordt dat deze optie niet is meegenomen, omdat een verdere ontwikkeling een flinke investering vergt en de gemeente niet beschikt over de benodigde financiële middelen. Om de doorontwikkeling te realiseren is de enige optie om het geheel over te dragen. Het fietspad was ’s nachts afgesloten vanwege een aantal veiligheidsincidenten. Er zijn duidelijke voorwaarden gesteld dat het fietspad continu open moet blijven. Er wordt gekeken hoe de veiligheidsproblemen opgevangen kunnen worden. Er is bewust voor genoemde, ervaren partijen gekozen. Er is niet onderzocht of andere partijen kunnen aanhaken. Voorop staat dat met deze partijen de doorontwikkeling wordt gerealiseerd, want dat is in het belang van de stad. Mevrouw Spierings-van Deursen (Lokaal sterk) merkt op, dat op eigen terrein nooit de wettelijke verkeersregels gelden. Wethouder Van de Brug antwoordt geen verkeersdeskundige te zijn, maar het is vaak zo, dat een instelling verwijst naar het verkeersreglement wat in openbare ruimte van toepassing is. Mevrouw Mooibroek zegt dat in het vastgestelde bestemmingsplan exact zijn beschreven de automotive Vergadering Opiniecommissie

Blz. 3

bestemming en de typologie bedrijven die automotive gerelateerd moeten zijn. Deze kaders blijven staan. Momenteel is de fase van de letter of intent en de te waarborgen punten moeten nog worden uitgewerkt. Ook over het verloop van de grondverwerving moet nog duidelijkheid worden gekregen. De onderwijspartijen hebben zich recentelijk gevestigd op de campus, omdat zij het interessant vinden om direct bij de bedrijven te zitten, zodat studenten daar stage kunnen lopen, oefenopdrachten kunnen doen en zij hopelijk gezamenlijke faciliteiten zullen hebben. Op de hoofdwegen staan al slagbomen. Dat heeft ook te maken met afspraken met onder andere Rijkswaterstaat in verband met de veiligheid van de werknemers, maar ook voor de bestaande de processen. Dat blijft na de verkoop ongewijzigd. De heer Neggers legt uit dat er een afspraak is dat gezamenlijk wordt gekeken wat marktconforme kosten zijn voor de bouw, waarbij Bouwbedrijf Van de Ven in eerste aanleg de mogelijkheid krijgt om daar te bouwen. Als het voorstel niet marktconform zou zijn, dan is er mogelijkheid om een verdere soort van aanbesteding te doen. Er is een lange ervaring met het investeren in allerlei soorten vastgoed. Het investeren in sterk gethematiseerd vastgoed is de core business. Een van de doelen is om zo veel mogelijk te investeren in Nederlandse bedrijven.

Er wordt gekeken naar de impact op werkgelegenheid en maatschappelijke belangen. Een investering in een campus, zoals in Helmond, voldoet aan de uitgangspunten. Er zijn niet veel kansrijke campusproposities in Nederland. Helmond en Eindhoven hebben een sterk verankerd thema, wat in het DNA van de regio zit. Het is voortborduren op een decennialange industrie en innovatie die al plaatsvindt in Helmond. Er worden veel mogelijkheden gezien om synergie te creëren tussen de twee campussen, waarbij de thema’s elkaar aanvullen. Ook de locatie is van belang. Tweede termijn: De heer Stevens (D66) gaat uit van het positieve, maar wil de gemeente graag verkopen of wil de andere partij juist heel graag kopen? Aangezien er nog zoveel moet worden uitgewerkt, wordt aangeraden een tussenvergadering in te plannen, zodat niet het gevoel zal ontstaan dat er niet meer bijgestuurd kan worden en problemen voorkomen kunnen worden. Wethouder Van de Brug zegt dat de gesprekken al lange tijd worden gevoerd en dat de raad aan de voorkant voldoende wordt meegenomen. Er is nog tijd om zaken uit te werken. Er wordt al een heel eind richting de koopovereenkomst gegaan. De letter of intent biedt voldoende aanrakingspunten om hiermee verder te gaan. Het is wellicht mogelijk om een informatiebijeenkomst te houden. Er zal met het presidium worden afgestemd wanneer dit mogelijk is.

De heer Neggers zegt dat voor wat betreft de verduurzaming van de campus het in alle gevallen het streven is om naar de laatste standaarden te bouwen en ontwikkelen. Er is een investeringsschema gestart, waarbij de huidige gebouwen worden vergroend, de daken worden voorzien van zonnepanelen en er wordt geprobeerd de nieuwe gebouwen gasloos en volledig klimaatneutraal te ontwikkelen. De heer Van de Ven legt uit, dat de laatste gebouwen die gezet zijn de modernste technieken hebben en zijn voorzien van zonnepanelen op het dak. Hierop wordt volop ingezet. Er wordt gekeken om de bestaande huisvesting verder te verduurzamen. Voor de start-ups wordt gekeken om een bestaand gebouw, wat maar half in gebruik is, te fatsoeneren en klaar te maken, zodat zij op een laagdrempelige manier intrek kunnen nemen op de campus. Informatieve onderwerpen: 3. Eenzaamheid – Toelichting beleid en bestaande initiatieven Mevrouw Niderost geeft een toelichting op de presentatie Eenzaamheid, wat gebeurt in Helmond om eenzaamheid tegen te gaan. De heer Hamacher (Lokaal sterk) zegt dat eenzaamheid een verschrikkelijk probleem is, dat in omvang toeneemt en door de coronacrisis wordt verergerd. Er wordt benadrukt dat er een groot verschil is tussen alleen zijn en eenzaam zijn. Het is belangrijk dat onderscheid te maken.

De kern van de bestrijding van eenzaamheid zou de basishouding van eenieder moeten zijn door op elkaar te letten en voor elkaar te zorgen. Hiervoor zou meer aandacht moeten zijn. Dat kan bij het opvoeden, onderwijs en ook de overheid kan een steentje bijdragen. Als de basishouding meer ontwikkeld zou zijn in de vorm van bijvoorbeeld burenhulp en normaal sociaal verkeer, dan zou er een wereld gewonnen zijn. De heer Van Dam (SP) zegt dat eenzaamheid een complex probleem is waar maatwerk moet worden geboden. De aandacht ontbreekt om het meer uit de taboesfeer te halen, ook gezien vanuit preventie. Wat wordt hieraan gedaan? Wordt het thema bijvoorbeeld op scholen en in verzorgingstehuizen actief bespreekbaar gemaakt? Een goed samenwerkend netwerk, dat integraal werkt, kan een goede bijdrage leveren bij het tegengaan van eenzaamheid. De stichting Het Vergeten Kind heeft drie aanbevelingen voor gemeenten geformuleerd

Vergadering Opiniecommissie

Blz. 4

om het sociaal isolement van kinderen te stoppen. Is er bereidheid aan deze aanbevelingen opvolging te geven? Mevrouw Warmerdam-Kampen (plan!) zegt dat een op de elf tot twaalf inwoners aangeeft zich ernstig tot zeer ernstig eenzaam te voelen. Ondanks de initiatieven is er de laatste jaren een betreurenswaardige stijgende lijn. Een deel van de risicogroepen kan worden geassocieerd met andersoortige problematieken. Dat is niet vreemd, want het is een zeer complexe maatschappij waar niet iedereen zijn weg kan vinden. Het vermogen dat iemand zich gelukkig kan voelen, gaat over lichamelijk, geestelijk en sociaalmaatschappelijk welbevinden, participatie en perspectief. Wellicht zijn er in het basis- en vervolgonderwijs programma’s waarin kinderen en jongeren de vaardigheid tot het oefenen van de levenskunst kunnen leren. Er is nog weinig bekend over de werkzaamheid van de elementen die worden ingezet ter bestrijding of voorkoming van eenzaamheid. Er mag worden verwacht dat instellingen, die door de gemeente worden gesubsidieerd, aan resultaatmeting doen om te bezien of de beoogde effecten worden gerealiseerd. Er wordt sterk geloofd in initiatieven vanuit bewoners of wijken zelf. Er wordt geadviseerd om succesvolle initiatieven op wijkniveau te honoreren en waar relevant te kopiëren naar andere wijken.

Wijken of wijkraden of wijkinitiatiefgroepen moeten de middelen krijgen om deze problematiek aan te pakken, maar uiteraard op basis van een solide plan. De gemeente blinkt niet echt uit in communicatie. De cijfers zijn erg confronterend. Zou het goed zijn om deze cijfers met enige regelmaat met alle inwoners te delen? Hiermee druppelt de omvang van het probleem bij iedereen binnen, ook bij degenen die zich eenzaam voelen, zodat zij worden gesterkt door het idee dat zij lang niet de enigen zijn. Bij een zoekopdracht op de gemeentelijke website naar eenzaamheid, was het resultaat ‘glasvezel brengt zorgen bij u thuis’. Ook op Google werd niet verder gekomen. Dat kan niet de bedoeling zijn bij een onderwerp dat zovelen raakt. Is het een idee om als gemeente een overzicht te verspreiden waarop voor de verschillende leeftijdsgroepen te zien is tot wie zij zich kunnen wenden en dit niet alleen op de website te publiceren, maar ook te verspreiden onder alle adressen in Helmond? Hiermee wordt de drempel verlaagd om een stap te gaan zetten. De heer Yeyden (CDA) zegt dat eenzaamheid een ernstig probleem is. Het leveren van maatwerk is van belang. De diverse redenen van eenzaamheid verdienen elk een eigen aanpak. De oorzaak moet helder zijn, want daarop moet maatwerk worden geleverd. Ook moet worden gekeken naar de resultaten.

Mevrouw Tamarinof (GroenLinks) zegt dat eenzaamheid al een groot probleem was in Helmond. Dat was te zien aan de informatie uit 2018 en 2019. De resultaten van de onderzoeken 2020 en 2021 hoeven niet te worden afgewacht om te concluderen dat de eenzaamheid groter is geworden. Mede door corona ervaren ook steeds meer jongeren eenzaamheid. Tijdens een hele belangrijke periode in hun leven staan zij er nu zo goed als alleen voor. Hoe kan bijvoorbeeld het onderwijs worden gemobiliseerd om het thema meer bespreekbaar te maken? Kan de netwerkorganisaties ruimte worden gegeven om de professionals handvatten te geven hoe dit bespreekbaar te maken? Het is goed om te zien dat de stad zoveel oog heeft voor eenzame inwoners. Er zijn vele mensen die zich van hun menselijke kant laten zien en voor elkaar zorgen. Het is belangrijk dat de tweedeling wordt tegengegaan en dat een inclusieve samenleving wordt gefaciliteerd. Er zijn al veel plannen en activiteiten om tweedeling tegen te gaan en de stad inclusiever te maken. De heer Van Geel (D66) vindt de aantallen opvallend. Het probleem is veel groter dan door velen wordt toegegeven. Er is een aantal goede initiatieven. In hoeverre kan er meer hands-on ondersteuning worden gegeven, want vrijwilligers hebben een beperkte capaciteit.

Hoeveel erger is het in het coronatijdperk geworden? Mevrouw Koolen-van der Zee (Helder Helmond) zegt dat informatievoorziening kan beginnen op scholen. Bij de cijfers valt het op dat er veel eenzaamheid is in de leeftijd tussen twaalf en achttien jaar. Hoe worden de jongeren bereikt? Kinderen die hulp bieden in het huishouden, omdat hun ouders een beperking hebben of gezondheidsklachten, waardoor de kinderen nauwelijks buiten de deur komen, moeten niet worden vergeten. Het huidige beleidsmotto is, dat als een werkend kind in huis acht uur tijd over heeft om de ouders te helpen, dan krijgt men niet de gevraagde hulp, want er is iemand in huis die daarvoor kan zorgen. De druk wordt daarbij de kinderen erg opgelegd. De bezuiniging op wijkhuizen kan bijdragen aan de stijging van de cijfers, omdat jongeren geen plek hebben waar zij heen kunnen gaan en zich daardoor eenzamer voelen. Er wordt opgeroepen om, net als tijdens de eerste coronagolf, eens een kaartje op de bus te doen naar eenzame mensen. Dit zal zeker worden gewaardeerd. De heer Mol (50PLUS) vraagt of eenzaamheid van alle tijd is of heeft het te maken met corona? Misschien is het van belang om terug te kijken.

Ligt het aan het gebrek aan sociaal contact? Of aan het gebrek om sociaal contact te willen hebben? Is het besef voldoende ontwikkeld elkaar ook buiten rampen nodig te hebben? Ondanks de vele mooie initiatieven, is een stijging van de eenzaamheid zichtbaar. Kan worden uitgelegd wat sociale eenzaamheid inhoudt? Mevrouw Bach-Smits (Fractie Bach Plus) vraagt waarom er ondanks de mogelijkheden nog zoveel mensen eenzaam zijn. Veel factoren zijn hieraan debet, zoals het verlies van dierbaren. Ook het niet hebben van het vermogen om contacten te maken, is minstens zo belangrijk. Schulden en armoede kunnen Vergadering Opiniecommissie

Blz. 5

iemand in en sociaal isolement brengen. Pesten en intimideren dragen ook bij. Er zijn veel instanties die mogelijkheden bieden, maar hoe worden de eenzamen bereikt? Het begint bij het dagelijks leven, zoals bijvoorbeeld bij het constateren van afwijkend gedrag in de buurt, eenvoudige toegang tot informatie, preventief werken, informatie ophalen door de gemeente door middel van buurtbijeenkomsten, et cetera. Eenzaamheid is niet populair, dus niemand loopt ermee te koop. De heer Valentijn (PvdA) merkt op dat veel partijen zich op eenzaamheid richten. De zorgen met betrekking tot jongeren worden gedeeld. De maatschappelijke ongelijkheid werkt ook bij eenzaamheid door. Het onderwerp eenzaamheid mag hoger op de politiek maatschappelijke agenda komen te staan. In het kader van eenzaamheid is er geen specifiek beleid, maar het maakt onderdeel uit van andere beleidsvelden en verdwijnt daarmee dikwijls uit het oog. Er wordt gepleit om tot een soort beleidsmatige kapstok te komen, want dat kan het onsamenhangende geheel van activiteiten beter ordenen en geeft samenhang, stuurt op hechte samenwerking en afstemming binnen het professionele netwerk en biedt een gevarieerde set aan interventiemogelijkheden. Mensen willen gezien en gehoord worden, ook de mensen in instellingen.

De heer Smits (Helmond Aktief) zegt dat er veel initiatieven zijn, maar door de bomen wordt het bos bijna niet meer gezien. Als er wordt gekeken op de website www.socialekaarthelmond.nl, de naam is weliswaar helemaal verkeerd, maar daar kan alle informatie worden gevonden. Er wordt gepleit voor een vorm van beleidsmatige inbedding, zodat meer richting gegeven kan worden aan alle beschikbare initiatieven. Mevrouw Stijkel-van den Braken (VVD) merkt op, dat veel ouderen, maar ook jongeren extreem eenzaam zijn en daarmee wordt bedoeld het hebben van minder dan een sociaal contact per maand. De scholieren die al maanden door corona niet naar school kunnen, hebben letterlijk minder dan een sociaal contact per kwartaal. Dat doet extreem veel met de mentale gezondheid van de middelbare scholieren. Er zijn veel initiatieven voor vooral de oudere generatie. Eigenlijk zijn er weinig initiatieven voor de jeugd. Welke initiatieven voor de jeugd kunnen worden toegevoegd? Mevrouw Niderost onderkent dat er voor de jeugd minder initiatieven zijn, omdat deze nog niet zo lang in beeld zijn als risicogroep. Het jongerenwerk zet daar vol op in. Op scholen zijn er verschillende weerbaarheidstrainingen. Er wordt gekeken of het overzicht kan worden aangepast.

Veel ondervraagde mensen ervaren geen verschil voor of na corona, maar de kwaliteit van de contacten is goed, waardoor het algemeen welbevinden niet heel erg achteruit is gegaan. Het is niet altijd eenvoudig om de effecten te meten van een enkele interventie. Er wordt geprobeerd aan te sluiten op een aantal structurele rapporten en qua eenzaamheid wordt daarbij gevaren op de GGD. Wat wordt bedoeld met het meer hands-on ondersteuning geven aan vrijwilligers? De heer Van Geel (D66) legt uit, dat bij initiatieven vaak dingen georganiseerd moeten worden en daarin zijn de vrijwilligers misschien niet altijd even goed. Als zij hands-on worden ondersteund door de basis neer te zetten, kunnen zij zich bezighouden met het onderwerp waarvoor zij zich in willen zetten en kan er druk worden weggehaald, waardoor de vrijwilligers meer kunnen doen met hun energie. Mevrouw Niderost ondersteunt dat de problematiek niet als overheid of aparte organisaties kan worden opgelost. De inspanningen voor zorgzame buurten dragen daarin bij. Er zijn positieve voorbeelden, maar het kan door de overheid maar ten dele kan worden gestuurd. Wel kan een goede voedingsbodem worden gelegd. Een ontwikkeling als individualisering is ook een van de oorzaken van de toename onder jongeren. Contacten alleen via de digitale kanalen leidt ook tot vereenzaming.

Op het individuele welzijn scoren de digitale contacten slecht, omdat het kwalitatief gezien geen goede contacten zijn. Wethouder Van Dijk waardeert de enorme betrokkenheid. Eigenlijk begint het bij de basishouding. De eenzaamheid wordt het beste bestreden dicht bij de mensen zelf. In de wijken ontstaan veel initiatieven, zoals Kansrijk Mierlo-Hout. Later wordt gekeken hoe van dit initiatief dingen meegenomen kunnen worden naar andere wijken. Ook is er aandacht voor de initiatieven van de inwoners zelf. Deze moeten worden omarmd. Het is begrijpelijk dat er aandacht wordt gevraagd voor communicatie. Naast de website www.socialekaarthelmond.nl bestaat ook www.helmondvoorelkaar.nl. Hierop staan ook allerlei initiatieven hoe iedereen elkaar kan helpen en verbinding met elkaar kan worden gezocht. De suggestie om de communicatie inzichtelijker te maken of de website beter neer te zetten, zal zeker worden meegenomen. Terecht wordt er veel aandacht gevraagd voor jongeren. In het kader van de Kindvriendelijke Stad zijn er gesprekken met de jeugd om te kijken welke activiteiten kunnen worden georganiseerd. Door professionele en vrijwillige organisaties zijn allerlei zaken opgericht. Hiervoor moet zeker aandacht zijn. Zij hebben een belangrijke rol bij het verzachten van eenzaamheid. Er gebeurt veel en dat is heel breed overal weggezet.

De suggestie voor de beleidsmatige kapstok wordt meegenomen om te kijken of deze in een bepaalde vorm kan worden gegoten. De heer Van Dam (SP) vraagt of de aanbevelingen worden meegenomen van het Vergeten Kind, zoals zorgen voor een stevige basis in buurten en wijken, versterkte samenwerking met het onderwijs en vergroot de kring van aandacht. Vergadering Opiniecommissie

Blz. 6

Wethouder Van Dijk zegt dat hieraan reeds wordt gewerkt. Dit wordt kortgesloten en hierop wordt teruggekomen. De voorzitter dankt de deelnemers voor de bijdrage en sluit de vergadering om 22.00 uur. Aldus vastgesteld in de vergadering van de Opiniecommissie d.d. XXXXX De commissievoorzitter, XXXXXX

Vergadering Opiniecommissie

de commissiegriffier, XXXXXX

Blz. 7