20201103 Notulen Commissie begroting - onderdeel Inwoners
Tekst van het document
Notulen vergadering 3 november 2020
Aanwezig:
1.
Commissie Programmabegroting 2021-2024 – onderdeel Inwoners
Voorzitter Commissiegriffier
: dhr. J. Roefs : dhr. P. Leenders
GroenLinks CDA SP VVD Lokaal sterk 50PLUS Helder Helmond D66 PvdA Helmond Aktief plan! Fractie Bach Plus Fractie Meulenbroek
: dhr. T. Tuerlings : dhr. P. Vervoort, dhr. R. Peters : mevr. L. Maráczi : dhr. M. Akkers, dhr. C. van der Burgt : dhr. J. Hamacher : dhr. J. van der Zanden : dhr. M. Rieter, : dhr. S. Stevens, dhr. M. Selten : mevr. P. Peijs, dhr. L. Valentijn : dhr. L. Smits : dhr. S. van Lierop : mevr. J. Bach-Smits : mevr. D. Meulenbroek
Portefeuillehouder(s)
: Burgemeester Blanksma, wethouder De Vries, wethouder Van Dijk, wethouder Dortmans, wethouder Van de Brug
Overig
: --
Notulist
: mevr. A. Smetsers (Notuleerservice Nederland)
Opening en mededelingen
De voorzitter, de heer Roefs opent de hybride vergadering om 17.00 uur. De deelnemers en ook de belangstellenden via livestream worden welkom geheten. 2.
Insprekers
Er hebben zich geen insprekers gemeld. 3.
1e Termijn fracties
Mevrouw Maráczi (SP) vindt het tegengaan van ongelijkheid en tweedeling van essentieel belang, waarbij leefbaarheid en brede welvaart als uitgangspunten gelden. Programma 01, Veiligheid en handhaving: veiligheid is ook preventie. Preventie vraagt om een integrale aanpak. Het tegengaan van ongelijkheid op alle beleidsterreinen draagt bij aan de preventie. Programma 02, Werk en inkomen: niet iedereen profiteert automatisch mee als de economie groeit. Ongelijke kansen op de arbeidsmarkt moeten effectief worden aangepakt. Iedereen moet de kans krijgen mee te doen. Er wordt aandacht gevraagd voor de lobby ten aanzien van het tekort op de Participatiewet en het gehele sociale domein. Voor wat betreft de aanpak van schulden en armoede, is het verheugend dat ervaringsdeskundigen worden ingezet. Er wordt aandacht gevraagd voor een bredere samenwerking van allerlei partners vanuit Vergadering Commissie Begrotingsbehandeling - Inwoners
Blz. 1
het sociale domein, zoals zorginstellingen en ouderenbonden. Zo kan worden toegewerkt naar een coöperatieve samenwerking. Het Stadsleerbedrijf is het ultieme voorbeeld van werken volgens de bedoeling. Het is logisch dat hiervoor structureel middelen beschikbaar worden gesteld. Programma 03, Zorg en welzijn: dat de kadernota als leidraad wordt gebruikt, wordt van harte ondersteund. Het blijft van belang te focussen op het werken volgens de bedoeling. De kerngedachte is dat de inwoners centraal staan. Het is noodzakelijk dat de benodigde tijd en ruimte worden gegeven. De transformatie moet niet worden gezien als doel, maar als middel om maatschappelijk resultaat te bereiken, met aan de voorkant de nodige investeringen om uiteindelijk aan de achterkant kosten te besparen. Bij het tegengaan van de tweedeling is er aandacht voor het principe van de brede welvaart. Kan er uitgebreider worden geïnformeerd over de Helmondse focus? Programma 04, Jeugd en onderwijs: ook dit thema vergt een brede integrale aanpak, want ongelijkheid begint vaak in de wieg waarin men wordt geboren. Kinderen kunnen door middel van het meerjarig beleidsperspectief en integrale aanpak kansen worden gegeven. Het laten meepraten en betrekken van de kinderen en jongeren is cruciaal. Ook hier gaat het om een lange adem.
Ook dit domein vraagt om een structureel, duurzaam beleid voor de lange termijn, met als kerngedachte doen wat nodig is. Er wordt veel waarde gehecht aan een integer, open en transparant college. Het is verbazend dat een deel van de raad het nog steeds moeilijk heeft met het openbaar maken van het presidium. Tijdens de raadsvergadering van 10 november a.s. zal een amendement worden ingediend. De heer Akkers (VVD) zegt dat er wederom aandacht wordt gevraagd voor het vergroten van het veiligheidsgevoel voor alle inwoners. Het glasvezelnetwerk is hierin onmisbaar, aangezien dit belangrijk is voor cameratoezicht. Hoe staat het met de voortgang van het uitrusten van de politie en boa’s met bodycams? Hoe wordt er vormgegeven aan de motie Rent-a-cop? Momenteel wordt veel overlast door vuurwerk ondervonden. Het volledig voorkomen van vuurwerkoverlast is haast onmogelijk. Het succes van een Mobile Alertapp staat of valt met de wijze waarop wordt omgegaan met de meldingen. Het zou wellicht bijdragen als het socialmedia-account van de gemeente regelmatig terugkoppelt naar de inwoners wat er concreet is gebeurd met de meldingen. Er zijn zorgen over de stijgende kosten voor jeugdhulp en Wmo. Iemand die zorg nodig heeft, behoort deze te krijgen. Er moet op zoek worden gegaan naar een werkwijze waarop de kosten beheersbaar zijn en de juiste hulp kan worden verleend.
De gemeente Utrecht is in staat om een budgettair beheersbare transformatie van jeugdhulp te realiseren. Hierin is de belangrijkste keuze om de basis jeugdhulp onder te brengen in buurtteams, aangestuurd door een zorgaanbieder. Aangezien er in Helmond al buurtteams zijn, lijkt het model toepasbaar. Is dit Utrechtse zorgmodel bekend? Kan dit bijdragen aan het efficiënter inrichten van de zorg? Het liefst wordt ingezet op preventie, zoals het voorkomen van oplopende schulden. Een belangrijk aandachtspunt is het leren omgaan met geld. De aanstelling van budgetcoaches helpt om grip te krijgen op inkomsten en uitgaven. Liggen er nog kansen om dit te versterken? De coronapandemie heeft een flinke impact op de inwoners en baanzekerheid. Er zijn zorgen over de jeugdwerkeloosheid die daardoor kan toenemen en dit verdient de aandacht. Het is belangrijk voldoende stageplaatsen beschikbaar te houden. Het glasvezelnetwerk is noodzakelijk voor een snelle uitrol van 5G. Het eigen glasvezelnetwerk is uniek en geeft een voorsprong. Op langere termijn zal het geld opleveren, dat kan worden ingezet voor andere projecten binnen de stad. De heer Vervoort (CDA) is benieuwd wat de VVD vindt van het beleidsplan Herijking Financieel Beleid, met het vergroten van de mogelijke schuldenlast van 125 miljoen euro naar 375 miljoen euro.
De heer Akkers (VVD) antwoordt dat deze vraag aan de wethouder gesteld dient te worden. De heer Smits (Helmond Aktief) vraagt hoe de verhouding is tussen het werken met buurtbudgetten en het huidige systeem. De heer Akkers (VVD) antwoordt dat is te onderzoeken of iets passend kan zijn om de kosten te laten dalen, zonder kwaliteitsverlies. De heer M. Rieter (Helder Helmond) zegt dat bij programma 01: alles valt of staat met handhaven. Er is een tekort aan personeel. Zijn er mogelijkheden om op een creatieve manier extra handhavers in te zetten? Ook de zedenpolitie komt handen tekort. De slachtoffers moeten soms maandenlang wachten tot de politie de zaak grondig onderzoekt. Wat kan worden gedaan om de werkdruk te verlichten? Het hebben van buurtpreventies en WhatsAppgroepen is essentieel om het veiligheidsgevoel te vergroten. Er moet zo spoedig mogelijk naar een stadsdekkend systeem worden gegaan. Wat wordt gedaan om een stadsdekkend netwerk te realiseren? Hierover wordt een motie voorbereid. De inwoners zijn vaak meldingsmoe, omdat er weinig met de meldingen wordt gedaan. Er moet een omslag worden gemaakt en niet alleen worden gehandeld op incidenten, maar er moeten ook dossiers worden gemaakt. De politie geeft aan dat bekend is waar de jongeren zich bevinden die vuurwerkoverlast veroorzaken. Hoe wordt hierop gehandeld? Helmond heeft nog steeds geen stadsdekkend AED-netwerk.
Is het een doelstelling om een stadsdekkend AED-systeem te realiseren? Ook hiervoor wordt het indienen van een motie voorbereid. Privacy is belangrijk, maar is ondergeschikt aan de veiligheid en het veiligheidsgevoel van de Vergadering Commissie Begrotingsbehandeling - Inwoners
Blz. 2
inwoners. Particuliere camera’s worden al vaak gebruikt door de politie. Wanneer wordt er meer geïnvesteerd in cameratoezicht? Er wordt gevraagd om aan te sluiten bij de oproep van de burgemeesters tot een landelijk messenverbod. Als er geen landelijk verbod komt, kan dit dan lokaal worden ingevoerd? Programma 02: veel kleine ondernemers lopen op hun laatste benen. Bij de bedrijven ontstaat een tweedeling. Waarom helpen de grote bedrijven de kleine niet? Kan hierop worden gestuurd? Een betere aansluiting van het onderwijs op de vraag vanuit werkgevers wordt gestimuleerd en gefaciliteerd. Hoe zal dit er in de praktijk uitzien? Programma 03: er is tweedeling door projecten met dure koopappartementen. De inwoners willen de juiste zorg en ondersteuning. Er moet niet worden vastgehouden aan de regels, zodat mensen buiten de boot vallen, maar geef daar waar nodig de gepaste zorg. Er zijn signalen dat er geen maatwerk is. De krachten moeten worden gebundeld en daarnaast dient er dossiervorming te zijn waar iedere hulpverlener bij kan. Communicatie bij personen met verward gedrag is belangrijk. Meedoen en meedenken geeft inwoners het gevoel dat zij worden meegenomen in beslissingen.
Kan worden aangegeven of er verbetering is met meer beschutte werkplekken? Omdat er een groot tekort is aan personeel in de zorg en onderwijs, wordt in Eindhoven gesproken over initiatieven zoals een zorgwacht in de wijken. In hoeverre wordt hieraan gedacht of zijn er andere mogelijkheden? Mevrouw Maráczi (SP) vindt dat hier gemakkelijk over wordt gedacht, want verzorgende is een beroep. Er moet worden opgepast dat niet iedereen wordt verplicht in de zorg te gaan werken. De heer M. Rieter (Helder Helmond) zegt dat uiteraard niet iedereen kan worden ingezet. Programma 04: het is goed dat een onderzoek is aangekondigd over de doordecentralisatie van Jan van Brabant. Waarom mogen de openbare scholen niet zelf beslissen? Is het mogelijk om voor het onderzoek met een principeakkoord te komen? Is er bereidheid het gesprek hierover met Jan van Brabant aan te gaan? Er wordt veel geld besteed aan de jeugd, maar dat is symptoombestrijding. Waarom gaat er niet meer geld naar gezinnen in plaats van jeugd? Programma 13: er kunnen nog stappen worden gemaakt op het gebied van lokale democratie. Er zal een quickscan van de gemeente worden gemaakt. De uitkomst is een prima startpunt om in gesprek te gaan met de inwoners om de lokale democratie te versterken. Dialoog in veel groepen moet leiden tot een versterking van het sociale weefsel in de gemeenschap.
De heer Peters (CDA) vindt de quickscan een interessant voorstel. Wordt daarmee bij de burgers gevraagd hoe zij tegen het gemeentelijk apparaat aankijken? Of wordt het gemeentelijk apparaat ook bij de quickscan betrokken? De heer M. Rieter (Helder Helmond) antwoordt dat beide de bedoeling is. Er wordt een motie voorbereid voor de quickscan. De heer Tuerlings (GroenLinks) zegt dat armoede grote impact heeft op de levensverwachting. Door de coronapandemie dreigt de kloof groter te worden. Het is goed dat wordt ingezet om de sociale en maatschappelijke tweedeling te verkleinen. Door kansenongelijkheid, armoede en gebrek aan perspectief is er meer kwetsbaarheid. De kans neemt toe om in de criminaliteit te belanden. Het verminderen van criminaliteit begint bij het wegnemen van uitzichtloze situaties. Echter in sommige gevallen is stevig optreden noodzakelijk. Om succesvol te zijn met preventie, is het zaak om in te zetten op het ontdekken en ontwikkelen van de talenten en kwaliteiten van de inwoners. Het is van belang om kansen te creëren om deze in te zetten. Bij jongeren speelt dit een grote rol. Het herijken van de opdracht aan jongerenwerkers, waarbij de nadruk wordt gelegd op de zwaardere doelgroep, lijkt de verkeerde insteek. In plaats daarvan is er meer belang bij preventie.
Er moet zo vroeg mogelijk worden geïnvesteerd in talent- en kansenontwikkeling voor kinderen en jongeren. Ook dient de verbinding te worden gelegd tussen de thuissituatie, onderwijs en vrije tijd. Zijn er binnen het jongerenprogramma mogelijkheden om voor jongeren die een sterke positieve ontwikkeling hebben doorgemaakt een bijdrage te leveren aan de leefbaarheid en het behalen van de doelen met betrekking tot preventie? Kan er eventueel via de wijkraden een geoormerkt budget beschikbaar worden gesteld voor buurtpreventieteams? Er is ook een groeiende kloof tussen groepen en een hokjesdenken. De tegenstellingen in de stad nemen toe en er komen groepen tegenover elkaar te staan. Zolang er maatschappelijke en sociale tweedeling is tussen bevolkingsgroepen, blijft het hokjesdenken bestaan. Het is belangrijk om met wijkbewoners van verschillende culturen, achtergronden en leeftijden actie te ondernemen om samen te bouwen aan een mooi, inclusief Helmond. De huidige crisis versterkt de bestaande arbeidsdiscriminatie. Hierover wordt een motie aangekondigd. Het is belangrijk dat jongeren, net als alle inwoners, deel kunnen nemen aan de samenleving.
Is het mogelijk om Wijkhuis Bredeschool weer als huiskamer in de binnenstad in te richten, waar jong en oud samen kunnen komen? De tweedeling kan effectief kleiner worden gemaakt door stevig in te zetten op de jongste jeugd, zodat zij meer kans krijgen op succes in de toekomst. Er zijn zorgen over de signalen van de toename van complexe problematiek in de huiselijke sfeer en huiselijk geweld als gevolg van de coronacrisis. Is er contact met scholen over de toename van deze problemen? Bij het terugbrengen van het aantal consultatiebureaus moet rekening worden gehouden met een goede spreiding over de stad als het openbaar vervoer flink vermindert na het stopzetten van Bravoflex. Is er al Vergadering Commissie Begrotingsbehandeling - Inwoners
Blz. 3
meer bekend over een oplossing voor Zuiderbos? Er kan meer worden ingezet op de interactie met inwoners via sociale media. Mevrouw Peijs (PvdA) zegt dat de grootste zorg is de almaar toenemende maatschappelijke tweedeling. De maatschappelijke tweedeling moet een rode draad zijn in alles wat wordt gedaan. Programma 01: het is verheugend dat het Weverspark ’s avonds met poorten wordt afgesloten. Deze suggestie is samen met de bewoners goed opgepakt en is een goed voorbeeld hoe gezamenlijk een front te vormen tegen onveiligheid. Het veiligheidsgevoel is belangrijk, zowel thuis als op straat. Het is in dat licht vreemd, dat wordt bezuinigd op de bemensing van de fietsenstalling op het station. Dit vergroot niet het veiligheidsgevoel. Kan hieraan nog iets worden gedaan? Anders wordt een amendement ingediend om op zoek te gaan naar een andere bezuiniging. Bovendien wordt er prima werkgelegenheid weggehaald, juist bij mensen die niet gemakkelijk een nieuwe baan vinden. De heer Van de Burgt (VVD) vraagt of het kan worden opgelost met meer cameratoezicht. Mevrouw Peijs (PvdA) antwoordt dat een camera een zwart gat is en deze heeft een ander effect dan wanneer er mensen aanwezig zijn. Menselijke interactie vergroot het gevoel van veiligheid. De voorgestelde intensivering in programma 01 is onvoldoende onderbouwd. Er wordt gevraagd hiervoor 300.000 euro uit te trekken.
Graag hierover meer duidelijkheid. Programma 02: er wordt wederom gehamerd op het belang van het doorzetten en opstarten van de pilot Maatschappelijke Banen. Hiermee worden succesvolle ervaringen opgedaan. Het kost minder dan het verstrekken van een uitkering. Zijn de pilots in het land en de opbrengsten bekend? Zijn ook de pilots bekend waarin mantelzorgtaken worden omgezet naar een maatschappelijke baan? Er zal een motie worden ingediend met als doel ook minima aan de energietransitie mee te kunnen laten doen. Ook is het belangrijk dat de energiecoaches een link hebben met de sociale teams. Veel minima kunnen nog op energie besparen en het is goed hen daarbij te ondersteunen. De heer Van de Burgt (VVD) zegt dat op dat gebied al heel veel wordt gedaan, zoals het Energiehuis; er zijn fondsen voor zonnepanelen, isolatie et cetera. Mevrouw Peijs (PvdA) zegt dat er inderdaad een aantal acties is. Uit elk onderzoek komt naar voren, dat minima onvoldoende aangehaakt raken bij alle maatregelen rondom de energietransitie. Dat is in Helmond zeker niet anders. Er kan beter worden voorkomen dan later te worden geconfronteerd met mensen die hierdoor extra in de financiële problemen zijn gekomen. Mevrouw Maráczi (SP) pleit voor een zorgvuldig onderzoek hoe kan worden aangesloten, zodat er niet nu al een oplossing wordt gezocht voor een probleem waar het hele land aan het begin staat.
Mevrouw Peijs (PvdA) antwoordt dat twee moties worden ingediend als het gaat om de energietransitie. Programma 03: gezondheid is de kern van het programma. Er is een motie in voorbereiding met een concreet traject, gericht op sporten en bewegen voor kwetsbare mensen uit de wijken rondom Sport- en Beleefcampus De Braak. Om samen met alle maatschappelijke organisaties in de stad mensen in beweging te brengen. De dekking zou gevonden kunnen worden binnen het eigen programma, binnen de middelen voor dagbesteding en eventueel wordt gewezen op de landelijke subsidieregeling Onbeperkt meedoen. Helmond heeft in de eerste tranche niet meegedaan. Dit project wordt graag ingediend voor de tweede tranche. Graag een reactie op dit idee. De heer M. Rieter (Helder Helmond) vindt het een mooi initiatief bij De Braak. In hoeverre heeft het raakvlakken met het gelanceerde initiatief Helmondse sporthelden en Heel Helmond sport? Mevrouw Peijs (PvdA) legt uit dat het zeker synergie heeft, want eenzelfde doel wordt gediend. Met Heel Helmond sport is contact geweest en zij zijn aangehaakt. Het initiatief Helmondse sporthelden is vrij recent, maar het is een goede tip om ook met hen het gesprek aan te gaan. Bij de Wmo is nog wel wat te winnen. Er worden nog te veel verhalen gehoord van kwetsbare mensen waarbij het beter had gekund. Zij verdienen echt de ondersteuning van de ‘O’ uit het woord Wmo.
Ook hier is er een financiële uitdaging. Het is belangrijk dat de kwaliteit leidend blijft. Transformeren heeft tijd nodig. Mensen die zorg leveren, verdienen te allen tijde een fatsoenlijk loon. Ondersteuning van mensen en de mensen die in de zorg werken, mogen nooit ondergeschikt zijn aan welke ombuiging dan ook. Hoe wordt aangekeken tegen het voornemen om de huishoudelijke ondersteuning uit de Wmo te halen en onder te brengen bij bijvoorbeeld de Bijzondere Bijstand? Programma 04: kan meer worden verteld hoe de samenwerking zal gaan tussen de ambtenaren en zorgprofessionals? Het openbaar onderwijs in Helmond verdient een moderne school. Jan van Brabant ervaart de gesprekken als positief en hoopvol. Kan worden toegezegd dat Helmondse leerlingen ook in de toekomst voor openbaar voortgezet onderwijs kunnen blijven kiezen? Er wordt momenteel niet gewerkt met gedifferentieerde rioolheffingen. Op die manier kan er een meer eerlijke verdeling van de kosten worden gekregen. Hiervoor kan de rioolheffing worden gekoppeld aan de WOZ of aan de omvang van een huishouden. Kan worden onderzocht wat hiervan de consequenties zijn? De heer Van der Zanden (50PLUS) zegt dat in het gehele programma 01 het woord ouderen niet wordt aangehaald. Er is reeds een aantal keer aandacht gevraagd voor de veiligheid in de openbare ruimte. Er Vergadering Commissie Begrotingsbehandeling - Inwoners
Blz. 4
is gevraagd naar de status van het rampenplan in relatie tot het goederenvervoer bij het spoor. Is de gemeente voldoende voorbereid op het eventueel onheil wat dagelijks door de stad dendert? De inwoners leggen veel nadruk op handhaving. Het programma geeft daarvoor niet veel handvatten. Kan er op dit onderwerp worden bijgestuurd? Kan de communicatie naar de burgers directer zijn? Programma 02: in dit programma wordt met geen woord gesproken over de hoge werkeloosheid onder ouderen. De arbeidsmarktpositie van de oudere medemens is bepaald niet florissant. Er is aan de aangenomen motie over het systeem van open hiring geen uitvoering gegeven. Kan worden toegezegd dat er voor 31 december 2020 een plan van aanpak voor de uitvoering van deze motie zal liggen? In hoeverre levert het college als werkgever een positieve bijdrage aan het terugdringen van de werkeloosheid onder 55+’ers? Is er bereidheid te kijken naar de mogelijkheden om gekwalificeerde 55+’ers aan te nemen? Kan worden aangegeven hoe het staat met het personeelsbeleid van de oudere ambtenaar en wat zijn de mogelijkheden om gezond de pensioenleeftijd te halen? Deeltijdpensioen bijvoorbeeld? Programma 03: er kan absoluut niet worden ingestemd met het schrappen van de beleidsregel taxibusvervoer 75+. De openbaarvervoersituatie wordt op deze manier zeer belabberd.
Is er een oplossing voor het wegvallen van Bravoflex? Krijgt het AutoMaatje een extra boost? Het ontbreekt aan een inhoudelijke onderbouwing voor het intrekken van de beleidsregel en is het dus een botte bezuiniging. Er wordt overwogen om hiervoor een amendement in te dienen. Onder paragraaf 4.1.3 wordt vastgesteld, dat het tarief van de toeristenbelasting gehandhaafd blijft op 1,50 euro per persoon, per nacht. Dat is aan de magere kant. Er wordt in overweging gegeven het bedrag aan te passen. In paragraaf 4.5.3 onder ad 6 wordt vermeld, dat de dienstverlening inhuur opnieuw wordt aanbesteed. Welk element wordt gehanteerd om de kosten te verminderen? Er wordt voorgesteld dat het college met een beleidsnota met betrekking tot inhuur komt. Wellicht kan de raad een opdracht geven aan een onafhankelijke Rekenkamer om een onderzoek te doen naar inhuur. Bij paragraaf 4.2.6 zijn er zorgen over de negatieve ontwikkeling van de reserves. De structurele exploitatieruimte staat onder druk. Het voorstel om uit te gaan van een minimale solvabiliteit van 30% en een maximale schuldquote van 75% is een verkeerd signaal. Er wordt met geen enkel woord gesproken over het uitwerken van de crisis- en herstelnota. Er is concreet gevraagd om de specifieke aandacht voor ouderen.
De raad wordt opgeroepen de in te dienen moties te steunen om in het kader van de crisis- en herstelmaatregelen de positie van de ouderen te verbeteren. De heer Smits (Helmond Aktief) vraagt waarom alleen maar in de crisis- en herstelnota wordt aangegeven om de ouderen daarin te vernoemen. De heer Van der Zanden (50PLUS) legt uit, dat het is opgevallen dat naar aanleiding van de coronacrisis er totaal geen aandacht is gevraagd voor de oudere medemens. Het ouderenbeleid is nog niet goed ontwikkeld. Mevrouw Meulenbroek (Fractie Meulenbroek) wil bepleiten om te proberen van de crisis een kans te maken. Er wordt een breed pleidooi gedaan om inwoners nog meer te betrekken bij het beleid. Er moet meer worden gefocust op de uitvoering, hoe dingen worden gedaan en wat de gevolgen zijn voor de inwoners. Als dat in beeld is, is het relevant om daarover met de inwoners te praten. Hoe wordt aangekeken tegen een dergelijke organisatieverandering? Er moet meer worden georiënteerd op wat bekend is over mensen. Mensen willen onderdeel uitmaken van een gemeenschap. Uit onderzoek blijkt dat als mensen wordt gevraagd iets voor de gemeenschap te doen, de bereidheid vaak groter is, dan wanneer er alleen met geld wordt gestimuleerd. Er moet goed worden gekeken wat er wordt gedaan op de markt van zorg en welzijn. Het is de overheid die de markt maakt. De overheid is niet zo’n goede ondernemer.
Als er een markt wordt gemaakt, moet er extra alertheid zijn dat van de gelegenheid geen dief wordt gemaakt. De coronacrisis biedt de gelegenheid om stappen te zetten. Anders participeren met de inwoners, meer focussen op wat samen wordt gedaan, meer werken vanuit gemeenschapsgevoel en vooral ook zelfkritisch zijn hoe de zelf gecreëerde markten zijn. Programma 01: er wordt gepleit dat de veiligheid thuis wordt meegenomen als meest belangrijke aandachtspunt. Hiermee wordt de grootste kans gemist om aan preventie te doen. Programma 03: de aanpak om de gezondheidsverschillen te beperken, wordt toegejuicht. Kan bij Vitaal Eindhoven worden gekeken wat dit voor Helmond kan betekenen? Er wordt ingestemd met de begroting, maar het instellen van een toegangstoets voor taxivervoer is een vreemde bezuiniging. Weegt deze bezuiniging op tegen de ambtelijke capaciteit? De uitvoeringskosten zullen gelijk zijn aan wat wordt bespaard. Het zal een barrière zijn voor ouderen, omdat weer een formulier moet worden ingevuld. Hopelijk kan een andere bezuiniging worden gevonden. Programma 04: er zijn veel goede initiatieven. Er wordt uitgekeken naar de uitkomsten van het onderzoek naar Jan van Brabant. Minder consultatiebureaus is zorgwekkend. De primaire eerste zorg is belangrijk en moet in de wijk blijven. Misschien kan een oplossing worden gevonden door samen te werken met scholen of wijkhuizen.
Er wordt een motie ingediend voor meer waardering van de vrijwilligers en deze te laten landen met een eigen paragraaf in het programma begroting om deze groep de waardering te geven die zij verdienen. Vergadering Commissie Begrotingsbehandeling - Inwoners
Blz. 5
De heer Vervoort (CDA) zegt elk mens en dier een veilig onderdak te willen bieden. Een verruwing in de samenleving is zichtbaar. Dat komt mede door het drugsgebruik. Een tweede coffeeshop zal de problemen niet oplossen. Het zal alleen maar normaler worden om drugs te gebruiken. Er is geen instemming met het uitbreiden van de coffeeshops, het gedoogbeleid en alles wat daarbij komt kijken. De heer Stevens (D66) vraagt hoe het kan dat de kop steeds weer in het zand wordt gestoken en dat bijvoorbeeld bij de echte problemen van verslaving en dat is alcohol, alles goed wordt gekeurd. De heer Vervoort (CDA) zou willen vragen wat drugs goed heeft gebracht in de wereld. Het is alleen maar ellende. Hele gezinnen gaan eraan kapot. De heer Stevens (D66) zegt dat er in Nederland een miljoen probleemdrinkers zijn en 100.000 drugsverslaafden en toch wordt gesteld dat drugs een veel groter probleem is dan alcohol. Dan wordt niet gezien wat er in de werkelijkheid gebeurt, want degenen die aan alcohol zijn verslaafd, zijn tien keer meer gezinnen dan degenen die drugs gebruiken. De heer Vervoort (CDA) kan zich niet voorstellen dat een miljoen gezinnen door drank in de problemen zitten, terwijl veel kinderen van gezinnen door drugsgebruik wel problemen hebben. Daarnaast neemt in tal van wijken de vernielzucht toe.
Er wordt verzocht meer in de wijken te controleren op de juiste momenten en de veroorzaker hard aan te pakken. Programma 02: om armoede te bestrijden is werken het beste medicijn. Helaas is het verschil tussen werken en thuis zitten te klein door alle heffingen. Werken moet echt lonen. Laat Senzer de mensen op een juiste manier begeleiden en betalen, zodat iedereen meedoet in de maatschappij. Een goede infrastructuur brengt meer bedrijven naar Helmond en kunnen meer Helmonders aan het werk. Programma 03: veel ouderen maken gebruik van de zorginstanties. Er wordt gekozen voor goede kwalitatieve aanbieders, die passen bij de vraag en behoefte van de cliënt. Een kleine zorgaanbieder kan betere zorg bieden, dan een grote speler. De administratieve processen moeten goed verlopen. Geef de kleine zorgaanbieders uit de stad of omgeving zeker een kans. Programma 04: sporten kan een uitlaatklep zijn voor de jeugd. Er moet alles worden geprobeerd om de jeugd van de straat te houden. De jeugd heeft recht op goede scholen, waarvan de luchtkwaliteit goed moet zijn. Er moet voorrang worden gegeven aan de huisvesting van Jan van Brabant.
Kan worden aangegeven of alle Helmondse scholen voldoen aan de huidige eisen die gesteld worden met betrekking tot de luchtkwaliteit? Als dat niet het geval is, wanneer kan wel worden voldaan aan voldoende luchtkwaliteit? Programma 13: er wordt gestreefd naar een dienstbare overheid, waar wordt gekeken naar oplossingen in plaats van onmogelijkheden. Er zijn zorgen over het ambtenarenkorps. Er zijn te veel verloop en vacatures, wat de werkdruk enorm verhoogt. Het is een hels karwei om een bouwvergunning te krijgen. Hoe wordt ervoor gezorgd, dat het probleem rond voldoende ambtenaren wordt opgelost? Reeds enkele jaren wordt aangegeven, dat er op te grote voet wordt geleefd. Er wordt al enkele jaren meer uit de bestemmingsreserve gehaald, dan wordt toegevoegd. De laatste drie jaar al meer dan 28 miljoen euro en er komt voor 2020 nog een kleine 20 miljoen euro bij. Vanaf 2017 is al bijna 50 miljoen euro meer opgemaakt. Als de meerjarenbegroting wordt aangenomen, wordt er nog een aanslag gepleegd van ruim 25 miljoen euro. Kortom, er is 75 miljoen euro meer opgemaakt in een periode van acht jaar. Er is een herijking van het financieel beleid toegevoegd en er wordt om instemming gevraagd. Eerst zou er een discussie gevoerd moeten worden over de toekomst van het grondbedrijf.
Wat wordt gedaan met de ruim 200 miljoen euro, die geleend kan worden als de meerjarenbegroting wordt aangenomen? De heer Hamacher (Lokaal sterk) vindt de begroting een sluitend geheel. Helmond staat er financieel goed voor. Programma 01: een zorgpunt is de veiligheid. Nog steeds steekt de criminaliteit behoorlijk de kop op. De politie doet wat zij kan, maar soms is het dweilen met de kraan open. De handhaving is een fors probleem. Hoe worden de handhavers in staat gesteld om dat op adequate wijze te doen? Hoe kan via preventieve maatregelen worden voorkomen, dat de ellende nog groter wordt? Programma 02: de relatie tussen het hebben van werk en de factor onderwijs, taal en inburgering wordt benadrukt. Er wordt gewezen op de belangrijke positie van het onderwijs, maar ook vooral op de functie van het werkbedrijf Senzer en de bijzondere prestaties van het Stadsleerbedrijf. Senzer dient regionaal te worden gesteund en het Stadsleerbedrijf verdient voortzetting en financiële steun. Er wordt gewezen op de nog steeds bestaande armoede onder de burgers en de schuldenproblematiek. Er wordt gepleit voor intensivering van de aanpak en aandacht voor de positie van kinderen in deze gezinnen. Programma 03: het pleidooi voor een zorgzame en inclusieve samenleving wordt onderschreven. De Wmo dient daarbij de ‘O’ van ondersteuning van harte waar te maken.
Er moeten goede afspraken worden gemaakt met niet te veel zorgaanbieders en deze dienen bewaakt te worden. Er wordt speciale aandacht gevraagd voor de positie van daklozen en personen met verward gedrag. Ook zij hebben recht op aandacht en zorg. Programma 04: de jeugd is de toekomst van Helmond. Het onderwijs heeft een uitstekende kwaliteit en is redelijk divers van aard. Dat moet worden gekoesterd. Via de functie leerplicht kan een vinger aan de pols worden gehouden en kan ervoor worden gezorgd dat leerplichtige kinderen in elk geval naar school gaan. Vergadering Commissie Begrotingsbehandeling - Inwoners
Blz. 6
Leerplichtig ambtenaren kunnen functioneren als intermediair tussen school en maatschappelijke functies. Signaleren en zo mogelijk het voorkomen van grotere schade is de boodschap. Programma 13: de ambtelijke organisatie lijkt tot rust gekomen. Het arbeidsklimaat oogt goed en de geluiden zijn redelijk positief. Kan worden geregeld dat periodiek inzicht wordt verschaft in het reilen en zeilen van de organisatie? De heer S. van Lierop (plan!) vraagt aandacht voor een andere manier van werken, waarin de raad een aansturende rol pakt en programma’s resultaatgericht worden vastgelegd. Programma’s 03 en 04: er is instemming met de toevoeging van 4,1 miljoen euro vanuit de algemene middelen aan de Wmo en Jeugdzorg en de impuls van 5 miljoen aan de reserve sociaal domein. Er zijn wel wat aandachtspunten. Het capaciteits- en expertiseprobleem binnen sociale teams wordt niet opgelost door de opdracht aan te scherpen en na te denken over de positionering van de sociale teams. Hoe groot is het capaciteitsprobleem? Welke expertise ontbreekt? Er dient te worden gerapporteerd welk percentage van de genoemde 2900 aanvragen Jeugd- en Wmo dit jaar werden afgehandeld binnen de sociale teams, dus zonder te indiceren.
Welke kosten zijn gemoeid met het opschalen van de sociale teams naar voldoende capaciteit en expertise? Hiervoor wordt graag een structurele oplossing gezien en niet de relatief dure inhuur. De heer Smits (Helmond Aktief) hoort een aantal getallen, welke niet zijn gelezen in de begroting. Waar komen deze cijfers vandaan? De heer S. van Lierop (plan!) zegt dat in september hierover een bijdrage is gekregen in de commissie. Deze maken deel uit van de programmabegroting, omdat de programma’s 03 en 04 25% van de begroting inhouden. Welk percentage van de aanvragen wordt in 2021 binnen de sociale teams afgehandeld? In het infographic, behorend bij de voortgang kadernota sociaal domein, staat dat in de eerste helft van 2020 7% minder unieke cliënten, jeugdzorgvoorzieningen zijn gerapporteerd en dat bij de fors stijgende kosten. In het nieuwe contractmanagement moeten KPI’s worden opgenomen ten aanzien van het te bereiken resultaat. Er wordt opgeroepen nogmaals kritisch te kijken naar de partijen die worden gecontracteerd. Wat zijn de winstpercentages afgezet tegen de omzet? Hoe efficiënt zijn de organisaties procesmatig ingericht? Welke kwaliteitscertificeringen bezitten zij? Er wordt benadrukt, dat indien er sprake is van complexe problematiek er de noodzaak is dat diverse hulpverleners deel uitmaken van een organisatie.
Het wordt hoog tijd, dat de begroting resultaatgericht in plaats van inspanningsgericht wordt neergezet. Op 27 oktober jl. is aangekondigd dat een amendement wordt ingediend inzake de Taxbus. Er wordt steeds gesproken over een inclusieve samenleving. Mensen van 75 jaar en ouder moeten gebruik kunnen blijven maken van de Taxbus tegen gereduceerd tarief, zodat zij deel kunnen blijven nemen aan de samenleving. Bij afschaffing van de regeling geldt een commercieel tarief, dat 2,18 euro per gereden kilometer duurder is. Er zijn twijfels bij de kostenbesparing van 35.000 euro. Circa 1000 75+’ers zonder Wmo-indicatie maken gebruik van de Taxbus. Er wordt vermoed dat 20% geen Wmo-indicatie zal krijgen. Het is moeilijk te geloven dat indien de 1000 gebruikers een Wmo-indicatie gaan aanvragen, dit binnen de bestaande capaciteit mogelijk is, zoals wordt gesuggereerd. Al zou de besparing toch op 35.000 euro uitkomen, dan is dat 0,06% van de totaal beoogde uitgaven voor zorg en welzijn in 2021. Er wordt voorgesteld deze te differentiëren uit de reserve sociaal domein. Programma 13: Wat bereikt dient te worden, is niet resultaatgericht omschreven. Wat zijn de te verwachten resultaten, waarmee gecontroleerd kan worden of het beleid werkt? Het programma stelt dat participatie alleen wijkgericht is en voorop staat dat wordt getoond wat de gemeente doet.
Er moet echter worden vooropgesteld dat er wordt geluisterd naar de inwoners, begrijpen wat er wordt verwacht en daarnaar handelen, samen met de inwoners. Wat wordt gedaan om meer participatie te creëren? Mevrouw Bach-Smits (Fractie Bach Plus) zegt dat waar coaches naar huis worden gestuurd er directer moet worden gehandeld en gehandhaafd. Wat is er aan de hand? Wie zijn deze jongeren? Zijn hier cultuurgebonden aspecten aan het werk? Het is belangrijk de thuissituatie te begrijpen. Is de stadsmarinier hierop het antwoord? Zorg, welzijn en wijkontwikkelingsplannen lopen vaak in elkaar over. Misschien zou een financieel deel van de wijkontwikkelingsplannen voor een betere integratie moeten dienen. Dat geldt ook voor de autochtonen, want ongekend is onbemind. Zeker preventief is hier veel te winnen. Is hierover al nagedacht? Er wordt 11,7 miljoen euro uitgetrokken voor structuurversterkend beleid in verband met de coronacrisis. De inwoners en zeker de meest kwetsbare mensen zijn het belangrijkste. Tweedeling in een leefgemeenschap werkt altijd ondermijnend. De aandacht moet worden gefixeerd op een bredere categorie kwetsbare groepen, zoals ouderen, ontheemde mensen, mensen met schulden en eenzame mensen. Er zou een speciaal loket moeten komen voor verwarde mensen en hun naasten om 24/7 te kunnen aankloppen, zeker in de coronatijd.
Hoe wordt hier in de coronatijd mee omgegaan? Programma 02: corona is niet goed voor de economie. Bepaalde groepen worden hierdoor harder getroffen, zoals de jeugd en de oudere werkelozen. Er moet niet in doelgroepen worden gedacht. Er wordt echter gekozen voor de jeugd, maar dan moet er ook aandacht zijn voor een groep werkloze Vergadering Commissie Begrotingsbehandeling - Inwoners
Blz. 7
75+’ers, die dat ook hard nodig hebben. In welke categorie leeftijdsgroep zijn de meeste werklozen te vinden? Wat wordt bedoeld met de herpositionering van de wijkteams? Zijn hierin andere disciplines ondergebracht? De heer Smits (Helmond Aktief) zegt dat in de programma’s 01 tot en met 13 de drie W’s duidelijk zijn aangegeven. De ‘W’s’ voor: wat willen wij bereiken, wat gaan wij ervoor doen en wat gaat het kosten? Bij de tweede ‘W’ zijn projecten genoemd die worden aangepakt. Zou het mogelijk zijn bij de tweede ‘W’ deze thema’s te kwantificeren naar de inzet van de uren? Ook van de externen en zo mogelijk kwalificeren op budgetniveau. Dat zal de controlerende taak van de raad zeker doen versterken. Deze vraag zou als een rode draad door alle beleidsprogramma’s geleid kunnen worden. Programma 01: het is belangrijk om de burgers te blijven betrekken. Buurtpreventie en WhatsApp zijn en blijven goede instrumenten. Er moeten echter de nodige ruimte en feedback worden gegeven. Fysieke handhaving blijft belangrijk om veiligheid en handhaving tot een succes te maken. Programma 02: werk geeft inkomen en hiermee kunnen vele problemen worden opgelost. Armoede is aanleiding tot tweedeling. Vele instrumenten worden ingezet ter bestrijding hiervan. De integrale aanpak voor de bestrijding van armoede en schulden zal zeker resultaten gaan opleveren.
Programma 03: de huishoudelijke ondersteuning geeft vaak discussie en onbegrip. Het maatwerk wordt voor sommige aanvragers niet correct uitgevoerd. In het programma staan diverse ombuigingen. Op een totaal budget van in totaal ruim 51 miljoen euro zou ruimte moeten worden gezocht om de ombuigingen te kunnen pareren. Graag hierover een nadere uitleg. Programma 04: er wordt nog steeds gedaan aan doelgroepenbeleid. De doelgroep jeugd krijgt in dit programma specifieke aandacht. Er is ook aandacht nodig voor de senioren. Het seniorenbeleid dient meer te worden benoemd in een separate notitie. Het is noodzaak deze doelgroep beter te faciliteren. Hiervoor zal een motie worden ingediend. Programma 13: de organisatie heeft de laatste jaren fikse hervormingen doorstaan. De bestuurlijke samenwerking verloopt goed. Hoe komt het project Global Goals dit jaar tot uitwerking? Voor 2021 worden diverse beleidsintensiveringen vanuit andere financieringen afgedekt. De lokale heffingen zullen licht stijgen. De afvalstofheffing is hiervan de grootste oorzaak. Dit kan echter positief worden beïnvloed door het hanteren van een correcte afvalscheiding, waardoor de burger wordt beloond en de vervuiler betaalt. De heer Stevens (D66) zegt dat veel maatschappelijke instellingen die gebruikmaken van gemeentelijk vastgoed het zwaar hebben.
Hoe ziet het college de toekomst van deze instellingen in relatie tot dit gemeentelijk vastgoed? Krijgen zij uitstel? Wordt er gedeeltelijk kwijtgescholden? Programma 01: de doelstellingen worden onderschreven. Veiligheid voor alles en iedereen. Het coffeeshopbeleid is aan de ene kant illegaal, maar aan de andere kant zijn coffeeshops niet meer weg te denken uit Nederland. Is het onderzoek al gestart om het aantal coffeeshops voor Helmond te bepalen? Zijn er al voorzichtige conclusies? Er wordt aangedrongen op een spoedig vervolg in dit dossier. Programma 02: ook deze doelstellingen worden volkomen ondersteund. Als iemand, door welke oorzaak dan ook, niet zelfstandig in zijn eigen levensbehoefte kan voorzien, moet er worden geholpen. Dus maatwerk en investeren op de juiste momenten en op de juiste plaatsen. Programma 03: er wordt uitgekeken naar de herijking subsidies in het sociaal domein. Het is goed dit met enige regelmaat te doen. Welke rol heeft de raad hierin? Bij het taxibusvervoer voor 65+ is voor een deel de keuze van het intrekken van de beleidsregeling begrijpelijk. Er moet worden voorkomen dat gebruikers in een sociaal isolement komen. Hoe wordt hier tegenaan gekeken? Programma 04: er moet niet alleen worden gezocht naar de mogelijkheden binnen de gemeentegrenzen, maar veel breder.
Jammer dat er nog geen perspectief is voor Jan van Brabant, maar het belangrijkste is dat er een perspectief is. Er wordt opgeroepen daarmee niet te wachten tot de Begroting 2022, maar zodra de mogelijkheden duidelijk zijn, daarmee naar de raad te komen. Programma 13: waarom wordt de post onvoorzien incidenteel verlaagd? Een ratio weerstandsvermogen van 2,17 is zeer hoog. Er moet niet worden opgepot. Eventuele tegenvallers of noodzakelijke uitgaven in het kader van de coronacrisis kunnen aan de raad worden voorgelegd, om zodoende het weerstandsvermogen in te zetten daar waarvoor het is bedoeld, namelijk het opvangen van onverwachte tegenvallers. Hoe staat het met de ontwikkeling van het project Gulden Land? 4.
Schorsing voor collegeberaad/pauze
De voorzitter schorst om 19.10 uur de vergadering. De vergadering wordt om 20.05 heropend. 5.
1e termijn college; inclusief interrupties
Burgemeester Blanksma zegt dat de integraliteit van veiligheid bij velen hoog in het vaandel staat. De integraliteit zal in het beleid vorm worden gegeven op alle onderwerpen. Ook aan de preventieve kant wordt geprobeerd veiligheid vorm te geven. Er is opgeroepen veel zichtbaar te handhaven en dat zal ook Vergadering Commissie Begrotingsbehandeling - Inwoners
Blz. 8
zo veel als mogelijk worden gedaan. Hopelijk zal de samenleving zien dat de handhavingskant heel serieus wordt opgepakt. Het is belangrijk om te kijken naar de capaciteit op handhaving. De 300.000 euro meer die wordt gevraagd op het gebied van veiligheid, is voornamelijk op dit onderwerp inzetbaar. De handhavingscapaciteit wordt met 4 fte uitgebreid. Verder wordt de strategische advisering op openbare orde en veiligheid uitgebreid. Dat is nodig om zichtbaarheid op handhaving te hebben. Alleen handhaving is niet voldoende en kan niet alleen met boa’s- en politiecapaciteit de veiligheid in de stad worden bemenst. Daarvoor zijn ook andere oren en ogen benodigd. Een creatieve manier zijn de buurtpreventieteams en de WhatsAppgroepen. Er moet permanent aandacht worden besteed aan buurtpreventieteams. Er heeft een evaluatie plaatsgevonden. Er zal worden teruggekomen hoe toekomstbestendige buurtpreventieteams en de burgerparticipatie meer vorm te geven. Momenteel wordt bij de oprichting van een buurtpreventieteam een startsubsidie gekregen van 500 euro. Als er behoefte is aan extra geld, gaat dat via de wijkraad. Ook de financiële kant kan nog een keer tegen het licht worden gehouden. Hierop zal worden teruggekomen.
Mevrouw Peijs (PvdA) vindt het inderdaad een illusie om te denken overal terug te kunnen naar menselijk toezicht, maar in de programmabegroting wordt een bezuinigingsvoorstel gedaan om menselijk toezicht op het station te beëindigen. Daar zou een andere keuze gemaakt moeten worden. Burgemeester Blanksma legt uit, dat op het station menselijk toezicht wordt vervangen door cameratoezicht. De politie heeft een aantal bodycams. Er is een uitbreiding aangevraagd. Voor de boa’s zijn de bodycams in aanvraag. Vanwege privacy redenen is de verwachting dat de boa’s eind 2020 of begin 2021 met bodycams uitgerust kunnen worden. Er wordt voorgesteld om als er een tijdelijk landelijk vuurwerkverbod komt, dit te volgen. Met de politie wordt besproken om Rent-a-cop binnen de Heistraat in te zetten. Voor wat betreft het messenverbod, wordt graag aangesloten op de Wapenwet. Er kan al worden gehandhaafd op messenbezit, zeker in de horeca. Een algeheel messenverbod is een landelijk item. Er wordt graag aangesloten bij een landelijk verbod, maar dan moet daarop gehandhaafd kunnen worden. Preventief fouilleren is de hoogste inzet, maar daarvoor moet een aanleiding zijn. Het onderzoek naar de coffeeshop is gestart. Begin 2021 wordt de uitslag verwacht en wordt er verder in debat gegaan over een tweede coffeeshop. In Helmond zijn 37 camera’s. Het cameratoezicht wordt herijkt.
Op drie plekken kunnen de camera’s worden weggehaald en kunnen deze worden ingezet als flexibele camera’s, wat veel preventiever en verrassender kan werken. In Helmond-Noord wordt gewerkt aan een inbraakvrije wijk. Daar wordt een pilot gestart om via sensing de wijk veiliger te maken. Ook hierop zal worden teruggekomen. De stadsmarinier zit tussen het bestuur en de straat. Deze probeert met extra bevoegdheden een lik-op-stukbeleid uit te voeren en te komen tot meer veiligheid. De sollicitatieprocedure is gestart. Hopelijk kan hiermee in 2021 worden gestart. In het reglement staat, dat het presidium in beslotenheid wordt gedaan. Echter de raad gaat hierover en wordt uitgenodigd om het debat aan te gaan om te kijken of iedereen dat in openbaarheid wil. Als iemand bij een melding over vuurwerkoverlast een telefoonnummer achterlaat, dan wordt er een terugkoppeling gegeven. Wethouder De Vries zegt dat er een lokale coalitie wordt gesmeed tegen tweedeling. Er zijn in 2019 al twee budgetcoaches aangesteld om budgetcoaching en budgetbeheer aan te bieden, gerelateerd aan het schuldentraject. Sindsdien zijn er 141 dossiers in behandeling genomen, waarvan er inmiddels achttien succesvol zijn afgerond. Er wordt gekeken om budgetcoaching breder aan te bieden. De LEVgroep biedt ook ondersteuning en training aan. Er wordt benadrukt dat in de zorg deskundige en gemotiveerde mensen nodig zijn.
Mensen worden nooit verplicht om in de zorg te gaan werken, maar als er belangstelling is, dan wordt dat ondersteund. Bij de fietsenstalling op het station spelen meerdere factoren. Er is een afweging gemaakt van kosten en baten. Een andere invulling van het toezicht via camera’s levert structureel 300.000 euro op. Natuurlijk wordt er oog gehouden voor de menselijke maat. Met de mensen die er nu werken, wordt zorgvuldig omgegaan. De pilot Maatschappelijke banen, waarin mantelzorgbanen centraal staan, is niet bekend. Er wordt graag nadere informatie ontvangen. Op de eigen pilot Maatschappelijke banen, wordt in het eerste kwartaal van 2021 teruggekomen. Mensen met een laag inkomen hebben moeite om mee te komen met de energietransitie. Hiervoor is zeker oog. Er wordt gekeken wat nodig is om deze groep tegemoet te komen, zodat ook zij mee kunnen met de zo noodzakelijke energietransitie. Mevrouw Peijs (PvdA) vindt het wegbezuinigen van de mensen op het station een lastig verhaal. Is in het programma echt niet op een andere manier 300.000 euro te vinden? Wie wordt er blij van deze bezuiniging? Wethouder De Vries doet het niet om ergens geld te vinden, maar het gaat om hier om een bedrag van structureel 300.000 euro. Het was een forse opgave om de begroting sluitend te krijgen. Dit was een van de opties die op tafel kwam.
Natuurlijk moet er oog zijn voor de veiligheid en werkgelegenheid. Hier is een brede afweging gemaakt in het sluitend maken van de begroting en alle andere opgaves die ook aandacht vragen. Vergadering Commissie Begrotingsbehandeling - Inwoners
Blz. 9
Wethouder Van Dijk zegt dat de inwoner centraal moet staan en niet de systemen. Dat vraagt om een hele lange adem. De doorontwikkeling is nog steeds in volle gang. Er wordt volledig onderschreven, dat iedere inwoner die zorg nodig heeft, deze moet krijgen. Dat zal nooit een discussie zijn. Er wordt graag aangesloten, dat de ‘O’ van ondersteuning leidend moet zijn. Het Utrechts model heeft raakvlakken met het Helmondse model van de sociale teams. De kenmerken van de Utrechtse buurtteams zijn, dat zij een brede basisondersteuning bieden aan de inwoners. Zij zijn dusdanig ingericht, dat zij meer dan 80% van de hulpvragen zelf kunnen oppakken, zonder dat een verwijzing nodig is naar aanvullende hulp. Het voornemen is om bij de externe positionering van de sociale teams precies dezelfde beweging te maken. Daarom wordt gehanteerd één huishouden, één plan, één regisseur. Het is een interessante gedachtegang om huishoudelijke ondersteuning onder te brengen bij de bijzondere bijstand. Momenteel is dat nog niet verder uitgewerkt. De landelijke ontwikkeling wordt afgewacht, want er zijn nog veel onduidelijkheden over de juridische mogelijkheden en consequenties. In de regio is hierover volop overleg. Via de VNG wordt geprobeerd hier druk op te zetten. Mevrouw Bach-Smits (Fractie Bach Plus) vraagt wat wordt bedoeld met de herpositionering van de wijkteams.
Wethouder Van Dijk legt uit, dat de sociale teams nog bij de gemeente zitten. Het is de bedoeling de teams van de gemeente af te positioneren, zodat zorg en uitvoering gescheiden zijn. De doelgroep 75+ is gewijzigd qua vervoersproblematiek. Steeds meer ouderen zijn langer vitaal of in staat zich met eigen vervoer te verplaatsen. Het enkele feit dat iemand 75 of ouder wordt, is niet de aanleiding voor de inzet van een voorziening. Als de extra inzet wel noodzakelijk is en hiervoor wordt een Wmo-indicatie gekregen, dan kan gebruik worden gemaakt van de Taxbus. Het kost enige extra inzet voor de beoordeling en dat is meegenomen in de berekening. De kilometervergoedingen aan de doelgroep met een pas, zonder indicatie bedragen, ongeveer 35.000 euro. De Taxbus is in feite van toepassing voor alle inwoners. Mevrouw Meulenbroek (Fractie Meulenbroek) zegt dat van de extra regelgeving een soort van wantrouwen uitgaat. Er kan niet worden ingestemd met het instellen van een regeling, ervan uitgaande dat mensen misbruik maken. Wordt er gedacht 135.000 euro te besparen, waarvan 35.000 euro wordt overgehouden in verband met de kosten? Dat pleit er dan weer voor om dit soort maatregelen gewoon niet te treffen. Wethouder Van Dijk zegt dat er een ombuiging van 35.000 euro wordt bespaard. De discussie is niet dat mensen worden gewantrouwd.
De Wmo is verantwoordelijk voor mensen die een indicatie hebben en die moeten op weg worden geholpen. In deze constructie zat nog een regeling waarvan alle 75+’ers gebruik kunnen maken. Overigens kan men ook zonder pas van de Wmo gebruik blijven maken van de Taxbus en AutoMaatje. De financiële tegemoetkoming komt te vervallen voor 75+’ers, zonder pas. In de beantwoording van de technische vragen is uitgelegd waarom er geen apart seniorenbeleid is opgesteld. De kadernota sociaal domein is het vertrekpunt voor het beleid binnen het sociaal domein. Daarbij wordt het uitgangspunt gehanteerd dat voor iedere volwassen inwoner zorg en ondersteuning worden verzorgd, wanneer dat nodig is. Ouderen komen binnen diverse programma’s terug. De heer S. van Lierop (plan!) zegt dat bij AutoMaatje minimaal twee werkdagen vooraf een rit aangevraagd moet worden. Bij de Taxbus is dat minimaal een uur. AutoMaatje is dus geen goed alternatief. Hierover zal een amendement worden opgesteld. De collega’s worden uitgenodigd om gezamenlijk te kijken naar een betere oplossing. De heer Smits (Helmond Aktief) zegt dat overal, zeker ook in het sociaal domein, Wmo van alles zit voor wat betreft senioren. Dat zit versnipperd in het totale beleid. Zeker voor senioren, die het toch al moeilijk hebben om zaken te begrijpen in deze digitale wereld, zou het goed zijn om alles te bundelen in een nota.
Er wordt gepleit om het de senioren een stukje gemakkelijker te maken om te weten waar de gemeente kan faciliteren. De heer Van der Zanden (50PLUS) vindt dat er een aparte beleidsnota moet komen voor wat betreft het seniorenbeleid. Wethouder Van Dijk merkt op dat de ouderen niet zomaar in alle programma’s zitten. Hiermee wordt terdege rekening gehouden. De heer Hamacher (Lokaal sterk) valt het op, dat de groep senioren en ouderen over een kam worden geschoren en er mag geen doelgroepenbeleid worden gevoerd. De groep ouderen is zo divers als elke andere groep. Er zijn een heleboel ouderen die uitstekend voor zichzelf kunnen zorgen en er zijn ouderen die er moeite mee hebben om voor zichzelf op te komen. Dat onderscheid moet wel worden gemaakt. De heer Valentijn (PvdA) denkt dat in een brochure heel handzaam alle regelingen voor ouderen bijeengebracht kunnen worden. Wethouder Van Dijk vindt de brochure een leuke suggestie, waarnaar wordt gekeken. Er moet worden uitgegaan van de ondersteuningsvraag en niet van de doelgroep. De vrijwilligers dragen in hoge mate bij Vergadering Commissie Begrotingsbehandeling - Inwoners
Blz. 10
aan het welzijn van de inwoners. In Helmond zijn ongeveer 20.000 vrijwilligers actief, maar er zijn ook nog heel veel ongeorganiseerde vrijwilligers. De waardering staat echt niet ter discussie. In de motie om het sociaal rendement van vrijwilligers op te nemen als paragraaf in de begroting wordt weinig potentie gezien. Er zijn heel veel terreinen die rendement opleveren, maar niet worden opgenomen in een paragraaf in de begroting. Mevrouw Meulenbroek (Fractie Meulenbroek) vindt het een teleurstellende reactie. In de begroting wordt het woord vrijwilliger drie keer genoemd en niet een keer in relatie tot waardering. Wat is de moeite om een paragraaf aan de 20.000 vrijwilligers te wijden die zich onbetaald inzetten voor Helmond? Wethouder Van Dijk ziet een paragraaf in de begroting niet als waardering. Tijdens de podiumbijeenkomst op 8 december a.s. wordt hierop uitgebreid terugkomen. Er wordt al heel veel gedaan, zoals het geven van cursussen, er is de vrijwilligerspen, er zijn de jaarlijkse waarderingsacties et cetera. Komend jaar wordt het jaar van de vrijwilliger, waaraan heel veel aandacht wordt besteed. Het is een interessante suggestie om deel te nemen aan de landelijke subsidieregeling Onbeperkt meedoen. Er zal worden gekeken naar de mogelijkheden voor de tweede tranche. De eerste tranche gaat over werk en opleiding naar werk.
Het betrekken van de wijken rondom De Braak past volledig in de doelstelling voor de ontwikkeling van Sport- en Beleefcampus De Braak. Met de maatschappelijke partners wordt een programma opgesteld om ook ongebonden deel te kunnen nemen aan allerlei activiteiten. Sport en beweging kan ook plaatsvinden binnen de dagbesteding, als onderdeel van een indicatie. De mogelijkheden worden met de zorgaanbieders besproken. De vragen over de organisatieontwikkeling en inhuur worden graag opgepakt. In het presidium wordt een moment gezocht waarop de gemeentesecretaris hierop zal ingaan. Er is ingezet op invulling van alle strategische functies waar inhuurkrachten op actief zijn. Er is een plan om een deel van de inhuur om te zetten in eigen personeel, zodat er minder afhankelijkheid zal zijn van inhuurkrachten. Er wordt alles gedaan om de tweedeling in de samenleving te verkleinen en in elk geval de voorspelde toename te voorkomen. Hierbij moet ook voldoende oog zijn voor ouderen. De toenemende isolatie en eenzaamheid van de ouderen is in deze coronatijd een probleem. Alle lopende trajecten geven hieraan aandacht en worden deze waar nodig vergroot. Ouderen zijn een belangrijke doelgroep in de ambitie om het digitaal bewustzijn te vergroten. Ouderen hebben echt wel de aandacht.
De heer Smits (Helmond Aktief) zegt dat uit programma 03 en 04 een kostenbesparing van 192.000 euro is voortgekomen, welke wordt verdeeld in de Wmo en Jeugdwet. Hoe is dit neergedaald in het sociaal domein en taakstelling? Wethouder Van Dijk zegt dat op deze financiële vraag schriftelijk wordt teruggekomen. Wethouder Dortmans zegt dat er aandacht is gevraagd voor het tegengaan van de tweedeling. In principe worden gezondheid en armoede in relatie tot elkaar gezien. In het eerste kwartaal van 2021 wordt samen met betrokken partners een conferentie georganiseerd. Met partners in de stad wordt een omslag gecreëerd, waarbij inwoners worden geholpen zichzelf te helpen. Het bieden van alleen voorzieningen en een vangnet is onvoldoende. Ook moet een gevoel van eigenwaarde worden gegeven. De stuurgroep heeft besloten als prioritaire dimensies voor Helmond te kiezen: welzijn, gezondheid, samenleving, materiële welvaart en arbeid en vrije tijd. Er is aandacht voor jeugdwerkeloosheid. Er is gekeken wat het probleem precies is en wat in de coronaperiode gedaan kan worden om de problemen op te lossen. Het gaat daarbij om stages, opleidingen en banen. Er is afgesproken om elke drie weken een overleg te hebben met het platform Jeugdwerkeloosheid. Verder is er overleg met de regio Eindhoven om elkaar te helpen.
Het blijkt dat alle wijken in Helmond beschikken over een of meerdere AED-apparaten. Er zijn nog twee plekken in Helmond-Noord en Oost niet ingekleurd, maar zijn er wel apparaten beschikbaar. Op korte termijn wordt in Helmond-Noord een geschikte locatie gevonden voor de allerlaatste plek. In Helmond-Oost vraagt dat wat meer gesprek, omdat er hier afhankelijkheid is van particulieren. Uiteraard wordt gestreefd naar een volledig dekkend netwerk. De gemeente is ook betrokken bij het geven van cursussen. Op de informatie over het opvolgen van de AED-meldingen zal schriftelijk worden teruggekomen. Nog dit jaar zal terug worden gekomen met de uitkomsten van het onderzoek van doordecentralisatie van de middelen voor onderwijshuisvesting van het Jan van Brabant. Dan worden ook andere scenario’s voorgelegd. Het is momenteel niet wenselijk om te komen tot een principeakkoord, omdat het duidelijk moet zijn waarover afspraken worden gemaakt. Hiervoor zijn de resultaten van het onderzoek noodzakelijk. Bij doordecentralisatie wordt namelijk de uitvoering van de wettelijke zorgplicht gelegd bij het schoolbestuur, maar de zorgplicht blijft bij de gemeente. Scholieren kunnen in de toekomst rekenen op openbaar onderwijs. Er wordt al ingezet op gezinnen. Er zijn bijvoorbeeld verschillende trainingen voor ouders, zoals Stevig ouderschap.
Er is opvoedondersteuning voor specifieke doelgroepen, bijvoorbeeld statushouders. Het programma Nu niet zwanger is geïntroduceerd et cetera. Een goede preventie voor kinderen begint ook bij goede opvoedondersteuning. Het is een mooie suggestie om binnen het jongerenprogramma ruimte te bieden aan jongeren die een Vergadering Commissie Begrotingsbehandeling - Inwoners
Blz. 11
sterke positieve ontwikkeling hebben doorgemaakt. Het gaat namelijk om het weerbaar maken van de jeugd. Er is aandacht gevraagd voor wijkhuis Bredeschool. Er wordt gekeken hoe de ontwikkeling op meerdere plekken in de stad kan worden uitgerold. Ook zijn jongeren op zoek naar een eigen plek. Het is het vinden van de balans tussen wijkhuis Bredeschool en het mogelijk maken van een eigen plek. Er wordt een inspanning verricht als het gaat over Zuiderbos. Zij hebben een groot knelpunt in de huisvesting. Het gaat om de doelgroep kinderen met psychiatrische problemen. Het plan Digitale inclusie ligt op 24 november a.s. in het college. Voor wat betreft de Global Goals wordt inzichtelijk gemaakt wat al wordt gedaan en zal er een impuls worden gegeven als het gaat om bewustwording. Alle input is van harte welkom. Het verminderen van het aantal consultatiebureaus zal in nauw overleg met de GGD worden gedaan. Er wordt gekeken naar een goede spreiding over Helmond. In Helmond is er een gebouwenbestand waarvan 46% ouder is dan 40 jaar. In deze gebouwen is natuurlijke ventilatie de enige mogelijkheid om te ventileren. Er worden gesprekken met de scholen gevoerd over bijstand die kan worden verleend om te kijken naar langetermijnoplossingen. De heer Selten (D66) zegt dat er voor frisse scholen landelijk veel mogelijkheden zijn qua subsidiëring en financiering.
Wethouder Dortmans antwoordt dat uiteraard gebruik wordt gemaakt van alles wat landelijk ter beschikking staat. De raad zal worden geïnformeerd over hetgeen het college van plan is te doen op het gebied van bewustwording van Global Goals. Er is gevraagd om kritisch te kijken naar contracten en winstpercentages van aanbieders. Dit heeft de nadrukkelijke aandacht onder andere in de inkoopstrategie Tien voor de jeugd. Een onderdeel daarvan is de professionalisering van het contractmanagement. Er is goed aangehaakt bij scholen en er wordt preventief gewerkt om verzuim te voorkomen. Met de outreachende aanpak wordt via WhatsAppcontact en huisbezoek met jongeren in contact gekomen om hen weer naar school te begeleiden of aan het werk te krijgen. Aan scholen is gevraagd in hoeverre gebruik kan worden gemaakt van de sportfaciliteiten. Dit was een suggestie van jongerenwerkers. Jongeren hebben het niet altijd even gemakkelijk en al helemaal niet in deze coronasituatie. Het gaat om maatwerk leveren en recht te doen aan diversiteit. Hopelijk kan vanaf 2022 een nieuwe manier van subsidiëring worden uitgerold, waarbij meer wordt gekeken naar de maatschappelijke opgave en hoe de partners een bijdrage kunnen leveren. Uiteraard wordt de raad hierover geïnformeerd. Wethouder Van de Brug zegt dat de begroting sluitend is. De inzet van de reserves wordt gebruikt voor specifieke uitgaven.