Vragen en antwoorden energiecoöperaties over lokaal eigendom EPD

Beantwoorden van vragen, gesteld tijdens debatronde gemeenteraad d.d. 10 december 2024 Vragen van insprekers:

Vraag

Jannie Vokkert

hoe beheers je de risicos? Externe risicotoetsing? Krijgen we inzicht? Bijlage gemeente voorziet in een deel van de risico's. Externe toetsing prima idee. Verdeling is Hoe leg je uit dat partijen sterk genoeg zijn? Zo niet kan er een uiteindelijk aan de leden van de cooperaties buitenlandse partij komen? Wie kan er inleggen? Hoe is de verdeling? Wat wordt Daarle er beter van? Garantstelling gaat over 50% lokaal eigendom terwijl in dec. 2023 100% Nee, geen zwabberbeleid. Provincie is bevoegd gezag en derhalve is gemeentelijk beleid in dezen niet is vastgesteld in de gemeenteraad. Hebben we hier te maken met aan de orde. Cooperaties hebben gevochten om in elk geval 50% mogelijk te maken. Dan zijn we zwabberbeleid? gelijkwaardig partner en kunnen gelijkwaardig meebeslissen over alles dat nog komt in het proces.

1 Martin Kremer / Tegenwind

Antwoord

2 Hebben de cooperaties u inzicht gegeven in de compensatie t.b.v. de omwonenden? Wij weten het niet, en is het hele verhaal door geheimhoudingen omgeven.

Wat we kunnen betekenen voor omwonenden hangt alles af van de uiteindelijke businesscase. Die is afhankelijk van wel of geen SDE, de rentestand, de stroomsprijs en vele andere aspecten ten tijde van financial close. En dat kan nog wel enkele jaren duren. Daar kan dus niets met zekerheid worden gezegd. Wel kunnen we aangeven dat de cooperaties geen winstoogmerk hebben. Dat houdt in dat alle opbrengsten (onze 50% procent) op één of andere manier ten goede zullen komen aan de omwonenden en deelnemers. Denk hierbij aan rente op obligaties, investeringen in natuur, duurzame energie en andere sociaal-maatschappelijke doelen. Welke dat zijn beslissen we als leden van de cooperatie zelf. Iedereen kan lid worden en iedereen kan dus meebeslissen over hoeveel er waar aan wordt besteed. Van geheimhouding is absoluut geen sprake, we zijn transparant over alle beschikbare informatie, alleen als we iets op dit moment niet weten, kunnen we geen antwoord geven. Mensen wat wijs maken heb je niets aan.

Die aandeelhouders mogen ook uit Rusland of Zeeland komen zo blijkt nu.

Dit klopt niet. Om lid te worden van de cooperatie moet je minimaal een Nederlands paspoort hebben. Buitenland is dus uitgesloten. Het klopt dat in principe iedereen lid zou kunnen worden. Maar afgesproken is (en ook het intrinsieke doel van de cooperaties is) dat opbrengsten besteed worden in de gemeente Hellendoorn. Ook wordt de participatie in de molens in fasen uitgegeven. Eerst zo dicht mogelijk rondom het plangebied en afhankelijk van de opbrengst/behoefte in steeds iets grotere cirkels. Dit alles volgens de zogenaamde baksteenmethode; het doel is zoveel mogelijk deelnemers voor relatief kleine bedragen. Niet een enkele of paar investerdeers die met een dik bedrag meedoen. Ieder lid heeft overigens 1 stem, dus of je nou meedoet voor veel of weinig, dat maakt voor je stemrecht niet uit. Dat is ook juist de kracht van de cooperaties. Samen op basis van gelijkwaardigheid.

Heeft u garantie dat het park kan worden aangesloten? Ook is er kans dat Wierden niet mee doet. Wat dan? Dan komt er niks.

Ja, er is een overeenkomst met Enexis dat er een aansluiting gereserveerd is. Zoals al eerder aangegeven, de provincie is bevoegd gezag. Dus gemeentelijk beleid is in die zin niet relevant. Het wel of niet verschijnen van het windpark is niet (meer) aan de gemeenten.

3

4 5

6

Pagina 1 van 5

16-12-2024

Vragen n.a.v. inspraak: Partij PVDA

Raadslid Paalman

GroenLinks

Ter Harmsel

LOH

Ten Have

7

8 9

10

11

12 13 14

Vraag Antwoord Zou u nader kunnen toe kunnen lichten wat de consequenties en risico's Geen of minder lokaal eigendom, project vervolgt gewoon vergunningsproces. zijn als de gemeente de garantstelling niet toekent. Bent u op de hoogte van recent onderzoek hoe windparken de We zijn op de hoogte. Onder andere: Stilstandsvoorziening windturbines Eemshaven 11-11-2016 vogelsterfte kunnen verminderen? Zoals bijv. is gekeken in Delfzijl en Tussenrapportage onderzoek Flevopolder? ‘zwarte wiek’ Eemshaven 23-02-2024 Aanvulling op ten Have: ik begrijp dus dat u de opbrengst u de Aan gemeente Hellendoorn, leden beslissen over waar en welke projecten precies businesscase ten goede wilt laten komen aan Daarle Aanvulling: begrijp ik goed dat er bij de provincie alleen een Ja, klopt. Provincie duwt best hard op 50%, maar is uiteindelijk geen planologische eis en dus ook inspanningsverplichting is en niet zozeer dat de 50% gehaald moet geen breekpunt. worden als er geen medewerking is. Als je 50/50 zeggenschap hebt kan je een patstelling krijgen bij Patstelling is in 2 richtingen. Je moet er, net als in een huwelijk of elke andere BV met 2 beslissingen. Hoe ziet u dat voor zich? Wat zijn uw verwachtingen? aandeelhouders, gewoon uitkomen met elkaar. Dat kan lastig zijn, maar biedt ook kansen.

Je bent gewoon volledig gelijkwaardig partner Aanvulling: andere partij is een grotere investeerder en die zou zijn Andere partij is gedeeltelijk een professionele investerder en 2 lokale ondernemers. Als zij van hun aandeelhouders dividend uit willen keren. Zo simpel zou het kunnen zijn 50% dividend willen uitkeren is dat hun goed recht. dat je daarover al en patstelling krijgt. 50% eigendom, betekent dat eigendom voor inwoners van de gemeente dat betekent eigendom voor de cooperaties en daarmee voor hun leden. Iedereen kan lid worden, dus Hellendoorn? in potentie ja voor alle inwoners van gemeente Hellendoorn. Heeft u contact gehad met PB Daarlerveen, zij hebben aangegeven grote PB Daarlerveen heeft met name zorgen over plan de Stouwe en in mindere mate over EPD vanwege de zorgen te hebben. veel grotere afstand. Er is contact maar in dit voorstel niet zo relevant Wat is concreet de compensatie richting Daarle en evt. Daarlerveen Dat moeten de leden straks samen beslissen. Basis gedachte is een omwonenden regeling, omgevingsfonds, rendement op participatie, eigen stroom en duurzame projecten in de omgeving.

15 Aanvullende vraag: u vraagt garantie van de gemeente, maar welke garantie hebben wij dat die opbrengst er is en dat die ook als zodanig verdeeld wordt.

Garantie is er niet. Businesscase afhankelijk van kosten (o.a. door moment van instap), rente, stroomprijs, procedures etc. etc. Op dit moment is er een positieve business case maar gebaseerd op verwachtingen. Over een paar jaar kan alles anders zijn. Pas bij financial close, het woord zegt het al, heb je zekerheid. En reken maar er wordt alleen gebouwd als er een positieve BC is. Cooperaties hebben geen winstoogmerk dus alles onder de streep kan ten goede komen aan de omgeving. Leden beslissen

Nog een aanvulling: staat in de business case hoeveel, hoe en dat Daarle daar ook flink van profiteert?

Zie vorige antw.

In het voorstel van het college staat dat het gesprek over lokaal eigendom wordt voortgezet. Kunt u daar een beeld over schetsen?

We zijn als cooperaties al heel lang in gesprek met als doel zoveel mogelijk, liefst 100% lokaal eigendom. Na veel 5-en en 6-en zijn we op de 50/50 verdeling uitgekomen zals die nu voorligt. Als één van de partijen zijn aandelen in de ontwikkel bv wil verkopen moet hij/zij z'n aandelen aanbieden aan de mede-aandeelhouders. Dat is statutair vastgelegd in de BV. Eén van de aandeelhouders heeft aangegeven mogelijk na realistatie van het park uit te willen stappen. Daar zit mogelijk ruimte.

16 17 CDA

Haitsma

18

Pagina 2 van 5

16-12-2024

Vragen aan wethouder: CDA

Haitsma

Gezien de context is dit het maximaal haalbare. En dan gaan we in de bouw en exploitatiefase verder in gesprek

Zoals hierboven genoemd zijn we na veel en goede gesprekken gekomen tot de 50/50 verdeling. De andere aandeelhouders van EPD willen zich niet nu al in een minderheidspositie brengen (logisch, waarom zouden ze? Zie ook punt 11). Ze zijn best bereid mee te denken over de aandelen van Pondera, daar lopen gesprekken over. En die gesprekken zullen we blijven voeren.

19 Op geen enkele wijze geeft het college in dit raadsvoorstel aan zich ingezet te hebben voor uitvoering van dit raadsbesluit (mbt die 100%)

Ook splitsing van het park na realisatie is onderwerp van gesprek. Daar zitten nog wel een hoop haken en ogen aan, o.a. de financierbaarheid van het geheel en de vergunningverlening. Maar de stip op de horizon is na realisatie een gescheiden exploitatie waarbij dan molens op Hellendoorns grondgebied Het lijkt erop dat het college zich met de woorden "gezien de context" en in eigendom zijn van de cooperatie. Dat zou dan 100% lokaal eigendom zijn. Maar om deze gesprekken te kunnen voeren moeten we wel partij in het project worden. En dat hangt in die zin af van met de geschiedenis neerlegt bij het door de provincie aangegeven de garantstelling; als we weten dat we die krijgen hebben we een gesprek, als we die niet krijgen zijn minimum van 50%. En die verdediging context en geschiedenis is wat we mogelijk helemaal geen partij.... kort door de bocht. Kortgezegd aan de voorkant regelen dat vaststaat dat het % lokaal eigendom in een laterstadium hoger wordt dan die 50% Het amendement: toevoeging aan het 1e punt van het besluit. punt 1.: 50% Lokaal Eigendom en zeggenschap in het windproject Energiepark Daarle (EPD) te faciliteren door een garantstelling af te geven aan de ‘geldverstrekker’ ter hoogte van € 1.000.000,--.

20 LOH 21

Gerard ter Horst

op voorwaarde dat voorafgaand aan de ondertekening van de garantstelling, bij spijkerharde overeenkomst, 100% lokaal eigendom en zeggenschap, en tegen welke voorwaarden, per opleveringsdatum EPD is vastgelegd. En daarover voor ondertekening terug te koppelen naar de raad. Rol van EFO is raar. Hogere rente en dan risico bij EFO, voorgelegd aan Klopt, vinden wij ook raar, en de voorwaarden ongunstig. Vandaar dat we de gemeente vragen om de gedeputeerde? garantstelling. Gezondheidsaspecten zijn heel belangrijk voor LOH. Wachten op de Hoeven we niet op te wachten, tegen de tijd dat vergunningen uberhaupt verleend zouden kunnen normen van 2025? worden zijn ze van kracht en moet EPD voldoen. Het gebied rondom Daarlerveen waar mogelijkerwijs dit park komt is EPD ligt o.i. voldoende ver van Daarlerveen af dat invloed van trillingen op huizen en/of kanaal niet voor de bevolking veel te fragiel. Door de trillingen en de hoge meteen punt van zorg is. Er wordt conform motie extra onderzoek gedaan naar bodemgesteldheid. Bij windturbines vrezen zij naast het kanaaldrama voor nog een ramp. Zou 50% eigendom ook gelijkwaardige inspraak op welke partij dat zou moeten uitvoeren. het niet een klap in het gezicht van Daarlerveen zijn? Met al zoveel zorgen in het gebied? Daarom zullen we niet voor het windpark stemmen zolang bovengenoemde zaken voor LOH nog niet duidelijk zijn.

22

Pagina 3 van 5

16-12-2024

We vinden het raar dat we als gemeente energieparken voor de Eens. Maar voorwaarden zijn gewoon ongunstig. Kunnen we van alles van vinden, maar het is wat het provincie moeten bekostigen of voor garant moeten staan. Is een groot is. Hoe langer we wachten, hoe hoger de prijs. en risicovol bedrag. We praten wel over gemeenschapsgeld. EFO is hier speciaal voor opgericht. Ons is bekend dat het draagvlak in de buurt helemaal niet zo groot is. Over welke deelnemers gaat het hier? Het draagvlak voor deze EPD is respectievelijk 17 en 40 deelnemers. Dit is wel heel minimaal. Hier hebben we enkele vragen over:

23

24 1. wat verstaat u onder groot draagvlak?

Het project zit al in procedure. Tenzij er juridische gronden zijn voor afwijzing gaat het project door. Met of zonder draagvlak. Lokaal eigendom zou juist dat draagvlak flink kunnen vergroten.

2. geeft deze investering garantie over het lokaal eigendom? De provincie geeft aan 'streven naar'. 3. vind de wethouder dat we spreken over lokaal eigendom als vanuit heel nederland aandelen gekocht kunnen worden?

Ja, met deze garantie worden de coops 50% aandeelhouder van EPD BV

4. maken we ons als gemeente gevoelig voor juridische verantwoordelijkheid door dergelijke regels? 5. gaat de gemeente nu alle projecten financieren? We denken dat precendent werking volop aanwezig is. Dit schept verwachtingen naar andere energieprojecten 6. bent u nog steeds van mening dat overleg met Wierden niet nodig is?

In onze ogen maakt dat geen verschil

25 26

Is hopelijk niet aan de orde. Participatie in fases met een steeds grotere cirkel. We gaan voor zoveel mogelijk deelnemers en zo klein mogelijke porties. Ook lokale bedrijven kunnen meedoen. Als we samen de schouders eronder zetten hebben geld van buiten niet nodig.

27 28

29

Gemeente fincanciert niet, staat alleen garant om zaken van de grond te krijgen in lokaal eigendom. Dat zou je als gemeente juist moeten willen bij zoveel mogelijk projecten! Er is overleg, maar zij varen een andere koers. Het zal blijken of dat de juiste is geweest.

30

31 Ten Have 32 Runneboom 33 34 Samen Hellendoorn PVDA 35

Hazelhorst Paalman

36 Groenlinks 37 38

Pagina 4 van 5

Ter Harmsel

7. We zouden bezig moeten zijn met positive energy districts dit houdt in Helemaal eens. Maar dat betekent helaas niet alleen maar zonnepanelen op huizen. We hebben meer opwekken bij de gebruiker, en niet een kabel graven naar het nodig en daarvoor zijn deze turbines een heel goede en schone oplossing. Juist ook voor bedrijven met buitengebied. veel energievraag. Laten we wachten op de nieuwe gezondheidsnormen. We moeten ons Hoeft niet, we gaan sowieso voldoen aan alle actuele regelgeving. Waar mogelijk willen we als niet in de hoek laten drukken door de provincie. cooperatie zelfs sturen op beter. Dat is onze toegevoegde waarde. In vragenronden nav wethouder: om hoeveel procent gaat het? 51? 85? Nu niet te zeggen, maar wat is de achterliggende vraag? Waarom is dat relevant. Met 50% zijn we in elk Waar hebben we het over? Als u uitspraken doet zijn die toch ergens op geval volwaardig partner. gebaseerd? Geeft argumenten om in te stemmen. Geen vragen Hoe zit het college de consequenties als we de garantstelling niet zie punt 7 geven? Zitten de lokale eigenaars ook in de 50% van de ontwikkelaar. ja. Als je dat als lokaal eigendom zou bestempelen zitten we ver over de 50%. Maar de cooperaties zien dat anders. Lokaal eigendom is gezamenlijk, open en democratisch. Wat zijn de gevolgen voor het project als 100% LE niet doorgaat? geen gevolgen voor project zelf.

Voor de omgeving wel erg sneu… Waarom staat de provincie niet garant?

willen ze wel, maar tegen minder gunstige voorwaarden

16-12-2024

39 40 41 ChristenUnie

Samsen

42 43

44 45 D66 VVD 46 47 48

49 50

51

Pagina 5 van 5

Op den Dries Vloedgraven

Welke invloed heeft de gemeente op het project? Ligt bij de cooperaties, cooperaties zijn net als de gemeente een democratische club. Bestuurd door gedreven kundige gemeente staat aan de zijlijn. vrijwilligers ondersteund door professionals en in zeer goed contact met de gemeente. Wat je maar zijlijn noemt. Is de gemeente een partij in deze om er voor te zorgen dat de 50% Niet perse, de kracht ligt hier bij de cooperaties. Daar zou de raad ook vertrouwen in moeten hebben. verhoogd wordt? Willen ook 100% eigendom of beter gezegd zeggenschap. Eens. Maar eerst maar eens beginnen. is 50% het hoogst haalbare. En is een amendement voor 100% wel 100% zal nooit haalbaar zijn, behalve bij splitsing. Lokale eigenaren hebben aangeven gewoon te haalbaar? willen exploiteren. Is het logische dat we het bestuur overlaten aan de ontwikkelaar of Waarom niet? cooperatie? Zadelen we het college op met een probleem als het amendement van In onze ogen wel CDA wordt aangenomen? M.a.w. is het amendement uitvoerbaar? wel of niet instemmen niet relevant voor vergunning verlenen Waarom moet de gemeente dit doen? EFO of waterschap zou ook kunnen? Hoe wordt het in Raalte opgelost? Kunnen we niet beter aandeelhouder worden? Dan kunnen we aan de knoppen draaien? Dan laten we het niet over aan een bestuur met veel vrijwilligers.

Is het moreel wel juist om een gerantstelling in handen te leggen van deze mensen. Provincie heeft deze ellende veroorzaakt, zij moeten het ook oplossen.

VVD vind lokaal eigendom geen voorwaarde. Dus dat provincie geen lokaal eigendom is, is geen probleem.

Eens Klopt, zie punt 20 en 38 Op dit moment niet duidelijk wat er precies speelt in Raalte en hoe de gemeente aldaar daarmee om gaat. Waarom zou je dat willen? Er spreekt niet veel vertrouwen uit een dergelijke uitspraak… En dan had je als gemeente toch ook al lang dat gesprek moeten starten? Dan had je moeten doen waar de cooperaties nu al 2 jaar (zoniet langer) hard mee aan de slag zijn. VVD wil ook geen gemeentelijk energie bedrijf, aandeelhouder worden spreekt van een ontwikkelrol voor de gemeente, die rol past toch niet? zie boven. Eens, in zoverre dat de provincie wel wíl oplossen, maar tegen condities die voor lokaal eigendom heel ongunstig zijn. Dit is voor de gemeente de kans om toch een stuk regie terug te pakken en haar inwoners een kans te geven op goede verdeling lusten en lasten Dat is ook een denkrichting. Niet de onze, maar als je dat vindt is er ook geen discussie.

16-12-2024