V1.0 Memo huisvesting statushouders

Memo huisvesting statushouders Datum:

05-09-2024

Aan:

Gerrit Breeman en Jan van den Bosch

Van:

Inge Veldhuis, Marthe Wassink (Reggewoon), Lieke van Buuren, Ellen Wolberink en Jesse Satink (gemeente Hellendoorn)

Onderwerp:

Memo maatregelenpakket huisvesting statushouders

Deze memo bevat de bestuurlijk intentie van Reggewoon en de gemeente Hellendoorn voor een maatregelenpakket om de huisvestingsopgave voor statushouders in te vullen. Het maatregelenpakket helpt de realisatie van de taakstelling mogelijk te maken de komende jaren. Inleiding Er bestaat landelijk een aanhoudende vraag naar opvangplekken voor nieuwkomers. Ook de groep statushouders die zoekt naar huisvesting is groot. In de huidige woningmarkt is het alleen lastig om huisvesting te realiseren. Tegelijkertijd roept het kabinet in haar brief van 14 juni jl. op om versneld statushouders te huisvesten om druk van de asielketen te halen. Taakstelling De gemeente Hellendoorn heeft in 2024 de taak om 92 statushouders te huisvesten. Dit is inclusief de achterstand van 2023. Tot augustus 2024 zijn er 30 statushouders gehuisvest. Dat betekent dat de gemeente in dit kalenderjaar nog 62 statushouders moet huisvesten. De taakstelling van het eerst halfjaar is niet bereikt. We staan daarom op de eerste trede van de interventieladder bij de toezichthouder. Een plan van aanpak om de taakstelling te behalen is ook onderdeel van het verplichte Twentse opvangplan van de Twentse Regietafel (TRA). De TRA bespreekt op 26 september het definitieve opvangplan. Invulling taakstelling Hellendoorn Momenteel vullen we de taakstelling voor statushouders in via huurwoningen van Reggewoon.

We gebruiken hiervoor ongeveer 15% van alle mutaties onder de tweede aftoppingsgrens (€ 697,07). Door de vastzittende woningmarkt is dit ruim onvoldoende om de taakstelling te halen. Het eerste halfjaar hebben we 11 woningen ingezet en hiermee 30 statushouders gehuisvest. Als we deze lijn doortrekken voor het tweede halfjaar komen we 32 plaatsingen tekort om onze taakstelling te halen. Dit tekort zet zich naar verwachting ook de komende jaren door. Daarom zetten Reggewoon en de gemeente samen ook in op de realisatie van flexwoningen. Hiermee verminderen we de algemene druk op de sociale huurmarkt. Door de druk te verminderen kunnen er ook meer woningen worden toegewezen aan statushouders.

Vanwege krapte op de woningmarkt past de invulling van de taakstelling niet in het reguliere woningaanbod. Dit maakt het noodzakelijk om creatief en proactief te zoeken naar geschikte locaties om statushouders te huisvesten. De maatregelen uit dit memo die in samenwerking tussen Regggewoon en de gemeente Hellendoorn tot stand zijn gekomen, voorzien in die behoefte. Uitgangspunten invulling huisvestingsopgave Beide partijen voelen een gedeelde verantwoordelijkheid en verkennen andere mogelijkheden om de huisvestingsopgave in te vullen. Dit doen we op basis van de onderstaande uitgangspunten. Reggewoon en de gemeente Hellendoorn delen de intentie om te voorzien in de huisvestingsopgave van statushouders. Beide partijen concluderen dat er extra inzet nodig is om de taakstelling te behalen. We vinden het hierbij essentieel om niet alleen op korte termijn te denken en handelen, maar juist structurele huisvesting te realiseren. Om stabiliteit en continuïteit voor de inburgeraar te waarborgen en doelmatige inspanning van beide partijen te realiseren. We streven hierbij naar een duurzame manier van huisvesten. We zetten in op kwalitatief goede woningen voor de lange termijn en huisvesting van structurele aard. Om hele grote achterstanden op de taakstelling te voorkomen en de acute druk op de asielketen te verlichten, is er ook aandacht voor de korte termijn met tijdelijke huisvesting.

In realiteit zien we echter dat inzet op de korte termijn slechts het probleem verschuift. Het knelt alsnog als er vervolgens geen permanente huisvesting beschikbaar is. Onze inzet op tijdelijke huisvesting op de korte termijn is daarom wel beperkt. De lange termijn heeft van beide partijen de voorkeur. Maatregelenpakket Om te voorzien in de huisvesting van statushouders stellen Reggewoon en de gemeente Hellendoorn gezamenlijk het onderstaande maatregelenpakket voor. Door goedkeuring van dit voorstel tijdens het bestuurlijk overleg spreken de gemeente en Reggewoon de intentie uit om deze maatregelen in te zetten en zo aan de taakstelling te voldoen. 1. Verbreden van het mutatie-aanbod door inventariseren verkoopaanbod Het COA koppelt statushouders die moeten worden gehuisvest in onze gemeente al wanneer zij nog in het AZC zitten. Wij weten hierdoor vaak vroegtijdig welke personen en gezinnen we moeten huisvesten. Als er een koppeling past bij een woning die Reggewoon voornemens is te verkopen, is het kansrijk om te inventariseren of we deze woning kunnen inzetten voor huisvesting. Onlangs is dit gebeurt aan de Meeuwenweg 9 in Daarleveen. Hier is een gezin van vijf personen geplaatst. Zij wachtten al maanden met verblijfsvergunning in het AZC. 2.

Verbreden van het mutatie-aanbod met woningen tussen 2de aftoppingsgrens en liberaliseringsgrens Reggewoon moet woningen passend toewijzen. Dit betekent dat Reggewoon alleen woningen kan aanbieden waarbij de huurprijs gemaximeerd is op de tweede aftoppingsgrens (€ 697,07 per maand). Reggewoon heeft alleen ook woningen tussen de tweede aftoppingsgrens en de liberaliseringsgrens (€ 879,66 per maand). Deze woningen zijn interessant voor de huisvesting van grote gezinnen die gekoppeld zijn aan de gemeente. Statushouders komen alleen voor deze woningen in aanmerking als Reggewoon de huur verlaagd naar € 697,07. Omdat er geen afspraken zijn gemaakt over het dekken van de huurderving vallen deze woningen nu buiten het mutatie-aanbod. Het voorstel is om afhankelijk van de nood en het aanbod één tot drie woningen per jaar tot en met 2026 in dit segment in te zetten. Vanaf 2027 verwachten we nieuwbouwrealisatie waardoor er ook onder de 2de aftoppingsgrens meer aanbod is. De gemeente en Reggewoon nemen gezamenlijk de huurderving op

zich. Hierbij draagt de gemeente de eerste vier jaar zorg voor de huurderving. Daarna neemt Reggewoon de verantwoordelijkheid van mogelijke huurderving over. De maximaal te dekken huurderving per jaar is € 2.190,96 per woning. 3. Regeling Huisvesting Grote Gezinnen Vergunninghouders Sinds juni 2024 geldt de Regeling Huisvesting Grote Gezinnen Vergunninghouders. De regeling biedt gemeenten € 35.000 tot € 50.000 om een woning geschikt te maken voor huisvesting van gezinnen met zes personen of meer. De gemeente moet momenteel zes gezinnen huisvesten die inclusief gezinsherenigingsaanvragen met zes personen of meer zijn. De regeling is voor ons dan ook erg aantrekkelijk. We kunnen de regeling op de onderstaande wijzen inzetten. Splitsen Met de regeling kunnen we grote woningen splitsen zodat we twee gezinnen in één woning kunnen huisvesten. Hierbij kijkt de gemeente voornamelijk naar particuliere huur. Aangezien Reggewoon weinig woningen heeft die passend zijn voor twee gezinnen waarvan één gezin minimaal zes personen telt. We verkennen eerst de mogelijkheid voor een ‘zachte splitsing’. Hierbij zijn er per gezin aparte slaapkamers en sanitair maar zijn er verder ook gedeelde voorzieningen. Deze optie is sneller uit te voeren tegen kosten tot € 20.000. De Regeling is dan volledig dekkend. Het is wel van belang dat deze woonvorm past bij de bewoners.

Het huisvesten van meerdere gezinnen binnen dezelfde familie kan hiervoor geschikt zijn. We bespreken de mogelijkheden hiervan met het COA. Vervolgens is het ook mogelijk om twee volledig zelfstandige wooneenheden te creëren in één voormalige woning (bouwkundige splitsing). De kosten hiervan overstijgen mogelijk de maximaal te ontvangen subsidie via de regeling. Uitbouwen Met de regeling kunnen we eengezinswoningen uitbouwen die beschikbaar komen via Reggewoon. Hiermee maken we de woning passend voor zes personen of meer en voegen we waarde toe aan de bestaande woning. We maken alleen gebruik van deze optie als de volledige kosten van de uitbouw gedekt kunnen worden vanuit de regeling. Verbouwen De gemeente kan particulier panden huren die niet ingericht zijn voor de huisvesting van een groot gezin, maar wel deze potentie hebben. Met de regeling kunnen we de benodigde aanpassingen maken. 4. Flexwoningen versnellen Reggewoon en de gemeente zetten verder in op flexwonen. De gemeente is in contact met een expertteam om extra vaart te maken. Hiermee zetten we in op een snelle realisatie van 15 en 50 flexwoningen op eerder aangewezen locaties. We realiseren flexwoningen voor een brede doelgroep binnen de gemeente Hellendoorn waaronder starters en urgenten. We streven ernaar om 15% tot 20% van de woningen beschikbaar te stellen voor statushouders. 5.

Particuliere huur De gemeente huurt al enkele panden van particuliere partijen voor de huisvesting en opvang van statushouders. Het voorstel is om de mogelijkheid voor particuliere huur te verkennen indien de huur per gezin onder de tweede aftoppingsgrens valt en er voor minimaal drie jaar gehuurd kan worden. Met deze termijn hebben statushouders in ieder geval de tijd om het gehele inburgeringstraject te doorlopen vanuit dezelfde woonsituatie. Tevens bestaat de kans dat de zelfredzaamheid na de huurperiode voldoende is om zelf in een woning te voorzien.

Afhankelijk van de nood blijft deze optie beperkt tot maximaal 1 à 2 woningen per jaar. Zo beperken we de hoeveelheid statushouders die we na de huurperiode moeten herhuisvesten en houden we voldoende aandacht voor structurele oplossingen. 6. Afzonderlijke locaties Er doen zich soms locaties voor die potentieel interessant zijn voor huisvesting van statushouders. We verkennen mogelijkheden voor deze locaties maar zijn tegelijkertijd kritisch en houden vast aan de bovengenoemde uitgangspunten. Zo voorkomen we ondoelmatige inzet en houden we de langere termijn voor ogen. Een kansrijke locatie wordt afzonderlijk ter besluitvorming gebracht. Financiën Deze memo kent meerdere elementen met financiële gevolgen waarvoor financiële dekking noodzakelijk is. Beide partijen onderzoeken de financiële mogelijkheden binnen hun eigen organisatie om de dekking te realiseren.