Startnotitie opstellen participatievisie

Startnotitie Opstellen participatievisie Zaaknummer: 2024 - 003205

AANLEIDING In uw raad is de wens uitgesproken dat participatie een bewust afgewogen proces moet zijn waarbij overheid en inwoners weten wat ze aan elkaar hebben, wat de mogelijkheden zijn en waar de grenzen liggen. Een aantal raadsleden heeft initiatief genomen om op 9 januari 2024 een informatiebijeenkomst over participatie en burgerberaad voor uw raad te organiseren. De opbrengst van deze avond is als input voor deze startnotitie verwerkt. In het collegeprogramma 2023-2026 is een hoofdstuk ‘Anders Doen als randvoorwaarde’ opgenomen. Hierin staat: “het belangrijkste is dat we dingen anders doen: vanuit inhoudelijke samenhang en meer samen met inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties. We verwachten dat we op die manier meer kunnen betekenen en dat we het vertrouwen tussen inwoners, ondernemers, organisaties en gemeente daarmee versterken.”. Daarom ligt nu deze startnotitie aan u voor om te komen tot een participatievisie voor de gemeente Hellendoorn. Er spelen nog andere zaken die leiden tot deze startnotitie. De Rekenkamer West Twente heeft in het verleden onderzoek gedaan naar de huidige participatiecode en de uitvoering van het participatiebeleid. In het rapport van 31 januari 2022 trok de Rekenkamer de conclusie dat er een gesprek in de gemeenteraad moet plaatsvinden, zodat er overeenstemming in uw raad ontstaat over participatie en de uitvoering hiervan.

Tenslotte wordt op korte termijn in de Eerste Kamer de wet ‘Versterking participatie op decentraal niveau’ besproken. Deze wetswijziging verplicht gemeenten tot het opstellen van een participatieverordening. Deze startnotitie beschrijft de stappen om te komen tot een participatievisie. Uit deze visie volgt de participatieverordening.

DOELSTELLING Met het vaststellen van deze startnotitie door uw raad ontstaat er een eenduidig beeld van de route naar de participatievisie. Het doel van het opstellen van de participatievisie is het versterken van de lokale democratie.

ROUTE NAAR PARTICIPATIEVISIE Representatieve democratie vormt het uitgangspunt van de democratie. Participatieve democratie is een aanvulling hierop. De keuzes die u maakt in de participatievisie bepalen mede de rol die u als raad heeft (representatieve democratie) en welke zeggenschap uw raad geeft aan inwoners (participatieve democratie). Tijdens de informatieronde van 9 januari 2024 heeft u de volgende punten meegegeven: − Breng in kaart wat de gemeente Hellendoorn in het verleden aan participatie heeft gedaan; − Breng in kaart wat werkt in andere gemeenten van gelijksoortige omvang; − Voer het gesprek in de raad over het doel van participatie; − Betrek inwoners bij de te maken keuzes.

Daarnaast gaf u deze doelen voor participatie mee: − Transparantie en meer begrip voor elkaar; − Draagvlak voor het thema; − Kwaliteit van de besluitvorming; − Betere belangenafweging; − Vergroten van vertrouwen tussen inwoners en gemeente.

Deze punten worden meegenomen in de route naar de participatievisie. De route is opgebouwd uit verschillende stappen.

ROUTE Wat

Rol raad

Wanneer

Input leveren 9 jan. 2024

Q1 en Q2 2024

Vaststellen startnotitie

Raadsvergadering 9 april 2024 Q2 2024

Fase 1 Oriëntatie Stap 1: Informatie verzamelen In kaart brengen wat in de gemeente Hellendoorn is gedaan aan participatie, wat werkte en wat niet. Ook inventariseren wat werkt in andere gemeenten. De afgelopen jaren is in onze gemeente al veel ervaring opgedaan met participatie. Onder meer de CultuurCaravaan, Grotestraat, NoordZuidverbinding, Sjokken door de Blokken kwamen als goede voorbeelden aan de orde op 9 januari. De lessen die hieruit zijn geleerd, worden meegenomen in de participatievisie. Startnotitie opstellen participatievisie Stap 2: QuickScan Lokale Democratie De VNG biedt de mogelijkheid om een QuickScan Lokale Democratie te laten uitvoeren vanuit het programma Democratie in Actie. Raadsleden, collegeleden, ambtenaren en inwoners geven via een online vragenlijst hun mening over zaken als participatie, invloed, controle en bewonersinitiatieven. Dat geeft een goed beeld van de huidige situatie in de gemeente Hellendoorn. Op deze manier geven inwoners direct input. Fase 2 Kadervorming

Input leveren via deelname aan de QuickScan Lokale Democratie van VNG

Stap 3: Huidige identiteit participatie Onderwerpen: • Wat is participatie voor de gemeente Hellendoorn: waarom willen we participatie (motieven)? • Wat voor gemeente wil Hellendoorn zijn? • Hoe kijken we naar lokale democratie en participatie, welke bevoegdheden wil de raad bij participatie delen? • Welke lessen hebben we uit het verleden geleerd? • Wat zijn goede ervaringen van andere gemeenten? • Hoe denken inwoners over participatie (Quickscan)? • Vaststellen uitgangspunten van participatie

−

Gesprek voeren over opbrengsten tot nu toe (inforonde). Doel hiervan is toetsen.

−

Vervolgens vaststellen tijdens de volgende raadscyclus (debaten besluitronde).

Q3 2024

Stap 4: Toetsen inwoners van alle kernen en leeftijden Organiseren van bijeenkomsten waarin een representatieve steekproef van inwoners hun mening geeft over thema’s zoals: wanneer wil ik als inwoner betrokken zijn en wat verwacht ik dan? Welke vorm speekt mij als inwoner aan? Hierbij zorgen wij voor vertegenwoordiging van de verschillende kernen binnen de gemeente Hellendoorn. Fase 3 Invulling participatie in Hellendoorn

Geen

Q4 2024

Stap 5: Toekomstige invulling participatie • Welke participatievormen passen bij de keuzes uit stap 3 en wat zijn de voor- en nadelen van de verschillende vormen? Wat verwachten we ervan? Welke treden van de participatieladder gebruiken we en waarom? • Hoe geven we participatie vorm in de gemeente Hellendoorn, welke rollen onderscheiden we? Vaststellen van de rollen en instrumenten voor participatie in de gemeente Hellendoorn. Stap 6: Participatievisie

−

Gesprek voeren over de invulling van participatie in Hellendoorn (inforonde). Doel hiervan is toetsen.

Q4 2024

−

Vaststellen visie

Q1 2025

Stap 7: Participatieverordening

− −

Debatronde Vaststellen

Q1 2025

In de bijlage is de route visueel weergeven.

RANDVOORWAARDEN • • • • • •

Instemming van de raad met de route om te komen tot de participatievisie. Inhoudelijke input met betrekking tot participatie van de raad, het college, inwoners en de organisatie. Intern projectteam. Input van inwoners door hen te betrekken bij het opstellen van de participatievisie. Tijd in de raad om het proces zorgvuldig te doorlopen. Benodigde budget

BUDGET De QuickScan Lokale Democratie is kosteloos. Eventuele kosten voor externe begeleiding bij het proces en de bijeenkomsten met inwoners worden dit jaar gedekt uit het huidige communicatiebudget.

BIJLAGEN Routekaart naar participatievisie en participatieverordening voor de gemeente Hellendoorn.

BIJLAGE ROUTEPLANNER