Septembercirculaire gemeentefonds 2022

Raadsmededeling Aan Van Portefeuillehouder Datum Team Opsteller Zaak

onderwerp

Gemeenteraad College van burgemeester en wethouders 18 oktober 2022 team Bedrijfsvoering 2022-025998

Septembercirculaire gemeentefonds 2022

Samenvatting Kort na Prinsjesdag – op 21 september - is de septembercirculaire 2022 van het gemeentefonds ontvangen. Via deze raadsmededeling wordt u op de hoogte gebracht van de ontwikkelingen binnen het gemeentefonds en welke financiële gevolgen dit heeft voor de gemeente Hellendoorn. De gevolgen van deze septembercirculaire op de begroting 2022 en de meerjarenbegroting 2023-2026 zijn positief voor de jaren 2022, 2023 en 2026. Vooral voor 2026- het jaar dat nog met negatief begrotingssaldo sluit van € 2,1 miljoen – is het positieve budgettaire effect van € 947.000,-- vanuit het gemeentefonds een welkome meevaller. De jaren 2024 en 2025 – de jaren waarin forse overschotten begroot waren – moeten wat naar beneden worden bijgesteld.

Inhoud De septembercirculaire geeft een actueel beeld van de gemeentefondsuitkering, gebaseerd op de begrotingsbesluitvorming van het Rijk. Tot op de dag voor Prinsjesdag zijn er wijzigingen geweest in de Miljoenennota, die ook effecten hebben op de gemeentefondsuitkering. De informatie is onder voorbehoud van parlementaire goedkeuring. Bij de afgelopen meicirculaire zijn voor de jaren 2022-2025 forse accressen toebedeeld, dat was het aandeel dat gemeenten krijgen wegens de “trap op trap af” systematiek. Ook is de opschalingskorting geschrapt voor de jaren tot en met 2025. Beide zaken zorgden voor een fors hogere uitkering in de jaren 2022 tot en met 2025. In 2026 resulteert dit echter in een ‘ravijn’ in de gemeentefondsuitkering. Uit coulance, maar niet ergens op gebaseerd, heeft het Rijk bij haar begroting 2023 nog een eenmalig bedrag van € 1 miljard toegezegd aan de gemeenten voor het jaar 2026. Dit bedrag is in deze septembercirculaire opgenomen. In deze circulaire is ook de aanvulling op de eerste ronde in de energietoeslag toegekend die gemeenten uitkeren aan huishoudens met een laag inkomen als tegemoetkoming voor de gestegen energieprijzen in 2022. In de meicirculaire is de vergoeding tot € 800,-- per huishouden meegenomen, in deze circulaire de aanvullende € 500,-- voor 2022.

Daarnaast zijn in deze circulaire enkele taakmutaties en kortingen opgenomen die worden toegelicht in de bijlage. De grootste wijzigingen die in deze septembercirculaire zijn opgenomen hebben betrekking op het accres. De trap-op-trap-af systematiek is gestopt, waardoor het te ontvangen accres niet meer gekoppeld is aan de uitgaven van het Rijk. De VNG heeft afgelopen zomer met het Rijk de afspraak gemaakt het volume-accres volgend uit het coalitieakkoord (en verwerkt in de meicirculaire) te bevriezen

op een vast niveau voor de jaren 2022-2025. Alleen het nominale accres, ter compensatie van loonen prijsstijgingen, wordt nog meegenomen. Het reële accres (volume-accres) is vastgezet. In deze circulaire zien we een bijstelling van het accres voor lonen en prijzen in 2023. Dit werkt structureel door in de jaren daarna. De aanpassing voor lonen en prijzen is niet zo hoog als verwacht werd: het inflatiepercentage voor consumenten die in de media rondgaan, zien we niet terug in een hoger nominaal accres voor de gemeentefondsuitkering. Daarnaast wordt met ingang van deze circulaire een andere rekensystematiek gehanteerd voor het terugrekenen van zogenaamde “lopende prijzen”(verwachte prijsniveaus 2023 – 2026), naar “constante prijzen”(jaren v.a. 2023 op prijsniveau 2023). We volgen hierin de systematiek van onze adviseur en zij hanteren vanaf deze circulaire deze gewijzigde rekensystematiek. Bij de meicirculaire werd door onze adviseur al een winstwaarschuwing gegeven om niet het volledige accres in te boeken. Helaas heeft de correctie van de berekeningswijze voor loon- en prijscompensatie een groter negatief effect dan verwacht. Voor een nadere toelichting verwijzen we u naar de bijlage. bedragen x € 1.000 Septembercirculaire gemeentefonds 2022 gemeente Hellendoorn

2022

2023

2024

2025

2026

63.908 -

65.713 -

66.650 800

67.119 2.300

63.382 -

Wijziging raming uitkering gemeentefonds

65.936 2.028

66.601 889

67.685 235

69.097 -322

64.582 1.200

Mutaties Accres en wijzigingen in hoeveelheden Eenmalige rijksbijdrage financieringssystematiek BTW-compensatiefonds Energietoeslag 2022

-245 575 1.152

819 -

174 -

-314 -

-496 1.700 -

Invoeringskosten Omgevingswet

406

-

-

-

-

Overige taakmutaties Overige te ontvangen middelen Afwikkeling oude jaren Bijdragen in taken derden

129 51 -28 -12

113 -15 -28

93 -15 -18

27 -15 -21

27 -15 -16

Afrondingen en kleine mutaties

-

-

-

1

1

Totaal mutaties septembercirculaire

2.028

889

235

-321

1.200

Inzet voor specifieke zaken Energietoeslag 2022 Reservering doortrekken prijsniveau 2023 voor latere jaren

1.152 -

-

200

200

200

Veiligheidsmarge loonkostensubsidie Overige taakmutaties

129

113

93

27

25 27

Budgettair effect

747

776

-59

-549

947

Meicirculaire 2022 Weghalen behoedzaamheid bij begroting 2023-2026 Nieuwe raming gemeentefonds na septembercirculaire

Bovenstaande tabel schetst de totale verwachte ontwikkeling van de gemeentefondsuitkering en het budgettaire effect van de septembercirculaire op de gemeentelijke begroting. Dit met inachtneming van de nodige voorzichtigheid. Voorgesteld wordt de financiële effecten voor 2022 mee te nemen in de najaarsrapportage 2022 en de gevolgen voor 2023 en volgende jaren mee te nemen in de eerste begrotingswijziging van de (meerjaren)begroting 2023-2026.