RWT - Shortlist onderzoeksprogramma 2023 - Hellendoorn

Rekenkamer West-Twente Memo shortlist onderzoeksprogramma 2023 – Hellendoorn Rekenkamer West-Twente Utrecht, 31 maart 2023

Voor u ligt de shortlist 2023 van de Rekenkamer West-Twente voor de gemeente Hellendoorn. De Rekenkamer stelt jaarlijks een onderzoeksprogramma vast. Hoewel de rekenkamer onafhankelijk is en een eigen bevoegdheid heeft in het vaststellen van onderwerpen, komt een actieve betrokkenheid van de raad het onderzoeksprogramma ten goede. Wij willen immers een product leveren dat toegevoegde waarde heeft voor u. Daartoe heeft de Rekenkamer deze shortlist opgesteld. Uitnodiging raadsworkshop onderzoeksprogramma 2023 Middels dit memo willen wij uw fractie uitnodigen om aanvullende onderwerpen aan te dragen. U kunt deze onderwerpen uiterlijk donderdag 6 april om 12 uur gebundeld (per fractie) aanleveren bij de ambtelijk secretaris van de rekenkamer, de heer Bas Verkooijen via bas@necker.nl. De door uw fractie en de overige fracties aangedragen onderwerpen en de shortlist van de rekenkamer worden besproken tijdens een raadsworkshop op dinsdag 11 april. De fracties wordt gevraagd een korte toelichting te geven op de door hen aangedragen onderzoeksonderwerpen. Doel van deze workshop is te komen tot een prioritering van de onderzoeksonderwerpen en om afbakening van onderwerpen en mogelijke vraagstellingen te verkennen. Op basis van de uitkomst van de workshop zal de directeur van de rekenkamer het onderzoeksprogramma vaststellen.

In het onderzoeksprogramma wordt de onderwerpkeuze toegelicht en de verwachte planning weergeven. Het onderzoeksprogramma ontvangt u te zijner tijd ter kennisname. Daarnaast stelt de rekenkamer per onderwerp een onderzoeksopzet op die eveneens ter informatie aan u wordt toegezonden.

Shortlist onderwerpen 2023 Hieronder leest u de shortlist met onderwerpen voor 2023 waarvan de rekenkamer inschat dat een onderzoek toegevoegde waarde kan leveren voor de raad. We hebben een aantal nieuwe onderwerpen benoemd. Onderwerpen die afgelopen jaren op veel animo konden rekenen of anderszins relevant zijn gebleven, zijn ook in deze shortlist verwerkt. Tijdens de workshop is er ook ruimte voor aanvullende onderwerpen.

1 Doorwerkingsonderzoek De rekenkamer heeft afgelopen jaren diverse onderzoeken uitgevoerd naar het beleid en de bedrijfsvoering in Hellendoorn. In aanloop naar de inrichting van een nieuwe rekenkamer, per 2024, is dit een goed moment om terug te kijken. In hoeverre zijn aanbevelingen aan het college en/of de raad, die zijn overgenomen, volledig uitgevoerd? Van tijd tot tijd terugkijken naar de uitvoering van raadsbesluiten met een zogenaamd doorwerkingsonderzoek biedt de raad inzicht in de stand van zaken van de onderzochte beleidsterreinen. Het gaat daarbij niet enkel om het in kaart brengen van de feitelijke implementatie en het effect hiervan, maar ook om de redenen voor de mate van doorwerking. Dit stelt de raad in staat om het gesprek te voeren met het college en met elkaar over de realisatie van gemaakte afspraken en eventueel te komen tot hernieuwde afspraken, passend bij actuele ontwikkelingen. Daarmee draagt een doorwerkingsonderzoek bij aan goed openbaar bestuur in de gemeente.

2 Kwaliteit raadsvoorstellen De Gemeentewet stelt dat het college is belast met de voorbereiding en de uitvoering van beslissingen van de gemeenteraad en de gemeenteraad met het stellen van kaders en het vaststellen van verbindende regels. In het kader van deze taakverdeling het college raadsvoorstellen aan de raad aan. De ervaring is dat raadsvoorstellen in veel gemeenten een verbeterslag verdienen. Vaak zijn raadsleden gewend aan het format voor raadsvoorstellen, maar zien zij ook punten voor verbetering. Het gaat dan bijvoorbeeld over de volledigheid van beslispunten, onderbouwing, de factoren die een rol spelen bij de afweging, alternatieven en de juridische basis. Raadsvoorstellen moeten zodanig zijn opgesteld, dat raadsleden binnen een beperkte hoeveelheid tijd een afgewogen besluit kunnen nemen. Daartoe moet een raadsvoorstel in ieder geval overzichtelijk, leesbaar en volledig zijn. Maar ook voor het collectieve geheugen van raad en griffie zijn goede raadsvoorstellen onontbeerlijk: een archief met kwalitatief goede raadsvoorstellen geeft inzicht in hoe besluitvormingsprocessen in het verleden zijn verlopen, welke argumenten aan de besluiten ten grondslag hebben gelegen en welke middelen zijn ingezet. De raad is nu halverwege zijn periode en heeft inmiddels ervaring met goede en slechte raadsvoorstellen.

Deze quickscan biedt een moment om die ervaring op te halen, te duiden en te combineren met een expertoordeel. Het resulteert in concrete handvatten om het proces en de kwaliteit van raadsvoorstellen te verbeteren, zodat het gelijk kan worden toegepast.

3 Sport- en beweegbeleid Sport is voor gemeenten een belangrijk onderwerp. Gemeenten zijn een grote financier binnen de sport en sport en beweging kunnen een katalysator zijn voor gezondheidsbeleid en inclusie. Hoewel er geen wettelijk kader is voor sportbeleid – geen zogenaamde Sportwet – heeft de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport in de zomer van 2018 samen met de sportbranche, gemeenten en maatschappelijk betrokken partners een Nationaal Sportakkoord gesloten. Het hoofddoel hiervan was om zoveel mogelijk mensen met plezier te laten sporten en bewegen.

Aan gemeenten is gevraagd om hun eigen sportakkoorden te ontwikkelen en uit te voeren.1 In zo’n lokaal sportakkoord maken lokale partijen afspraken over hoe zij met elkaar hun eigen ambities op het gebied van sport en bewegen willen bereiken. Vaak is dit onder regie van de gemeente. Het landelijke sportakkoord heeft veel ruimte gelaten aan de lokale en sportspecifieke invulling. Zo is in Hellendoorn het Lokaal Sportakkoord vastgesteld. Waar staat de gemeente nu in het realiseren van die ambities? Wat zijn succesfactoren en belemmeringen voor het doelbereik? Een andere mogelijkheid is om het onderzoek te richten op de mate waarin het de gemeente lukt om samen te werken met maatschappelijke organisaties bij sport en beweging, evenals welke aandachtspunten zich daarbij voordoen.

4 Subsidiebeleid Het verstrekken van subsidies is een belangrijk middel voor gemeenten om te sturen op het bereiken van beleidsdoelen. Het is een zichtbare en transparante besteding van gemeenschapsgeld. Door het doelgericht en efficiënt inzetten van dit schaarse goed, kunnen gemeenten een directe bijdrage leveren aan het bereiken van maatschappelijke effecten. Het is daarbij van groot belang dat subsidiegeld zorgvuldig en eerlijk wordt ingezet. Is het subsidieproces efficiënt georganiseerd voor de ambtelijke organisatie, maar ook voor de subsidieaanvrager/-ontvanger? En wat zijn best practices? 5 Toegang tot jeugdzorg De gemeente is sinds de decentralisaties in de zorg verantwoordelijk voor de jeugdzorg. De gemeente heeft een regierol in het tot stand brengen van integrale en samenhangende jeugdhulp. Daarmee is de gemeente ook (mede) verantwoordelijk voor een goede inrichting van de toegang tot de jeugdhulp. Om hierop te kunnen sturen als gemeenteraad is het goed om een helder beeld van de praktijk van jeugdzorg in de gemeente te hebben. In een onderzoek naar de toegang tot jeugdzorg kan de rekenkamer de gemeenteraad inzicht bieden in de toegang van de jeugdhulp in Hellendoorn. Hoe zijn de processen vormgegeven en welke stappen doorloopt een persoon met een hulpvraag? En wat zijn aandachtspunten of lessen voor de toekomst? In hoeverre behaalt de gemeente haar doelstelling?

Met vriendelijke groet,

Lauryan Bakker Waarnemend directeur Rekenkamer West-Twente

1

Inspiratiesheets lokale sportakkoorden: https://sportengemeenten.nl/wpcontent/uploads/2019/03/Inspiratiesheets-lokale-sportakkoorden.pdf