Raadsvoorstel zienswijzen gemeenschappelijke regelingen begrotingen 2025

AAN DE RAAD Zaaknummer: 2024-009150 Onderwerp Zienswijzen voor begrotingen 2025 van gemeenschappelijke regelingen

VOORSTEL 1. Kennis te nemen van de jaarstukken 2023 en begrotingen 2025 van de gemeenschappelijke regelingen; 2. Kennis te nemen van de Quick scan van de gemeenschappelijke regelingen uitgevoerd in opdracht van alle Twentse rekenkamers en de reacties daarop van de gemeenschappelijke regelingen; 3. Bij het dagelijks bestuur van de gemeenschappelijke regelingen SamenTwente, Veiligheidsregio Twente, Omgevingsdienst Twente, Recreatieschap Twente en Stadsbank Oost-Nederland de volgende zienswijze in te dienen; Houd al vanaf de begroting 2025 beleidsmatig en financieel rekening met de verwachte forse financiële kortingen op het gemeentefonds vanaf het jaar 2026 door de huidige (wettelijke) taken zo effectief en efficiënt mogelijk uit te blijven voeren en nieuw beleid en extra inzet voor huidige taken alleen uit te gaan voeren na overleg met en goedkeuring van de gemeenteraden (die hier gebruik van willen maken); 4. In te stemmen met de Kaderbrief Twentse zienswijze begroting 2025 – 2028 met de formulering van de zienswijzen aan de gemeenschappelijke regelingen; 5. De financiële consequenties te betrekken bij het opstellen van de bestuursrapportage 2024 en de programmabegroting 2025.

INLEIDING Dit raadsvoorstel is bedoeld om u te adviseren over het al dan niet indienen van zienswijzen op de begrotingen 2025 van de volgende gemeenschappelijke regelingen van de gemeente Hellendoorn: 1. SamenTwente; 2. Veiligheidsregio Twente; 3. Omgevingsdienst Twente; 4. Recreatieschap Twente; en 5. Stadsbank Oost-Nederland De EUREGIO – die onder Duits recht valt – kent een ander juridisch regime (en planning) en wordt niet meegenomen in dit voorstel. De jaarstukken 2023 zijn alleen ter informatie en bedoeld om te informeren en verantwoording af te leggen. Op basis van de Wet gemeenschappelijke regelingen heeft u als gemeenteraad de mogelijkheid om zienswijzen over de begrotingen van gemeenschappelijke regelingen in te dienen. Deze zienswijzen behandelen de betreffende besturen vervolgens voordat ze de begrotingen 2025 definitief vaststellen. De begroting van een samenwerkingsverband is een verplichte uitgave voor een gemeente, en dus is de zienswijze in het leven geroepen om de beperking op het budgetrecht van de raad weer enigszins ongedaan te maken. De zienswijze mag uitsluitend gaan over de begroting van het samenwerkingsverband en wat daarin zou moeten worden opgenomen. De zienswijze is juridisch overigens niet bindend.

BEOOGD EFFECT Dit raadsvoorstel met alle bijlagen is bedoeld om raad te ondersteunen bij het beoordelen van de begrotingen 2025 en jaarstukken 2023, zodat de raad indien gewenst zienswijzen bij de begrotingen kan afgeven. De zienswijze in dit voorstel is erop gericht om de gemeenschappelijke regelingen hun aandeel te laten leveren in de verwachte forse bezuinigingen op uitkeringen uit het gemeentefonds vanaf 2026 (het “Ravijn jaar”).

ARGUMENTEN 3.1 Er is sprake van een behoorlijke kostenstijging De gevraagde bijdragen stijgen elk jaar vooral als gevolg van stijging loonkosten (cao), prijsinflatie en nieuw beleid. 3.2 Onze financiële ruimte als gemeente is de komende jaren beperkt We hebben bij het opstellen van de begroting 2024-2027 het standpunt van de VNG gevolgd en realistisch geraamd, waarbij structurele tekorten in de jaren 2026 en 2027 zichtbaar zijn gemaakt. 3.3 Het draagt bij aan bewustwording Met het indienen van een zienswijze maken we de gemeenschappelijke regelingen verder bewust van het aankomende ravijnjaar 2026 met het verzoek om mee te werken aan kostenbesparingen. 4.1 Dit adviseren de Twentse wethouders financiën Dit punt is aan de orde geweest bij de wethouders financiën in Twente. Er is een gezamenlijke brief opgesteld voor alle gemeenteraden voor een Twentse zienswijze begroting 2025 – 2028 aan de gemeenschappelijke regelingen.

KANTTEKENINGEN 2.1 Er is nog een overleg gepland over de quickscan De Quick scan is recent ontvangen vlak voor het opstellen van het college- en raadsvoorstel. Op 14 mei staat nog een beeldvormend beraad met de deelnemende gemeenten op de agenda. Verder hebben de gemeenschappelijke regelingen tot uiterlijk 17 mei de tijd om te reageren op de Quick scan. Kortom dit kan nog tot veranderingen leiden in het raadsvoorstel en mogelijke zienswijzen. 3.1 De financiën zijn nog niet duidelijk De formulering van zienswijze is mede afhankelijk van onze verwachte financiële situatie in de jaren 2026 en daarna. Uw raad kan besluiten tot een hardere zienswijze met strakkere financiële taakstellingen, maar belangrijk is daarbij om de discussie te voeren met de gemeenschappelijke regelingen over de te verrichten (wettelijke) taken. 3.2 Een kaasschaaf is altijd lastig Het is de vraag of het verstandig is om financiële taakstellingen op te leggen aan de gemeenschappelijke regelingen, zonder de discussie te voeren over de te verrichten (wettelijke) taken door de gemeenschappelijke regelingen.

FINANCIËN In totaal stijgen de gevraagde bijdragen voor de begrotingen 2025 van de gemeenschappelijke regelingen met € 532.930, -- naar € 6.780.168, -- volgens onderstaande tabel.

Gemeente Hellendoorn Samen Twente Veiligheidsregio Twente Omgevingsdienst Twente Recreatieschap Twente Stadsbank Oost Nederland Totalen

Bijdrage 2025 € 2.424.804 € 2.768.383 € 1.088.000 € 233.474 € 265.507 € 6.780.168

Bijdrage 2024 € 2.190.049 € 2.595.067 € 990.000 € 223.237 € 248.885 € 6.247.238

Verschil '25-/-'24 € 234.755 € 173.316 € 98.000 € 10.237 € 16.622 € 532.930

Bijdrage 2023 € 1.976.029 € 2.401.095 € 771.000 € 169.104 € 253.697 € 5.570.925

Daarnaast ontvangen we van het jaarrekening resultaat 2023 van SamenTwente: afgerond € 10.500, -- terug, van de Veiligheidsregio Twente: € 21.749, -- en van de Omgevingsdienst Twente € 33.714, --. Het Recreatieschap Twente heeft in 2023 een klein negatief resultaat geboekt dat wordt onttrokken aan een voorziening, waardoor geen extra bijdrage nodig is. De Stadsbank voegt het positieve resultaat van 2023 toe aan de algemene reserves. De mee- en tegenvallers worden meegenomen in de voorbereiding van de programmabegroting 2025 en de bestuursrapportage 2024.

VERVOLG Dit raadsvoorstel staat gepland voor de raadsvergadering van 18 juni met daaraan voorafgaand een debatronde op 11 juni 2024. De raadsvergadering van 18 juni 2024 komt op tijd om eventuele zienswijzen bij de dagelijkse besturen in te dienen. SamenTwente vraagt om dat uiterlijk 20 juni 2024 te doen. De andere gemeenschappelijke regelingen geven wat meer tijd. De eventuele zienswijzen worden vervolgens met een reactie van het dagelijks bestuur gevoegd bij de ontwerpbegroting 2025. Voorafgaande aan de uiteindelijke vaststelling van de begroting worden de gemeenteraden in kennis gesteld van de reactie van het dagelijks bestuur op de binnengekomen zienswijzen. De begroting wordt daarna in de vergadering van het algemeen bestuur vastgesteld.

COMMUNICATIE Eventuele zienswijzen zal de griffier toesturen aan de dagelijkse besturen van de gemeenschappelijke regelingen.

BIJLAGEN Bijlage 1 t/m 5: jaarstukken van de gemeenschappelijke regelingen Bijlage 6 t/m 10: begrotingen van de gemeenschappelijke regelingen Bijlage 11: samenvatting financiën en ontwikkelingen van de gemeenschappelijke regelingen Bijlage 12: Quick scan gemeenschappelijke regelingen 2024 Bijlage 13 t/m 17: reacties op Quick scan van de gemeenschappelijke regelingen Bijlage 18: Kaderbrief Twentse zienswijze begroting 2025 -2028