Raadsvoorstel Windbeleid

Aan de Raad Zaaknummer 2023-023344 Raadsvoorstel: Windbeleid Voorstel 1. Het windbeleid; zijnde de beleidsrapportage 'Windenergie in Hellendoorn' en de bijbehorende 'Technische studie windturbines Hellendoorn' vast te stellen. Inleiding In juni 2023 heeft de raad aangegeven dat windbeleid en zoekgebieden worden opgesteld. Het in kaart brengen van zoekgebieden voor zon en wind was één van de afspraken in de RES-Twente 1.0. De provincie, als bevoegd gezag voor wind > 5MW, heeft de gemeente tot 1 december 2023 de tijd gegeven om windbeleid en zoekgebieden vast te stellen (zie ook bijlage 4: Tijdlijn). Het opstellen van windbeleid en het bepalen van zoekgebieden is vervolgens uitgevoerd in samenwerking met bureau Overmorgen, waarbij voor een participatieve insteek is gekozen. Eind juni 2023 wordt de motie ‘grip op wind’ aangenomen door de provinciale staten. Hierin staat dat er een ruimtelijk afwegingskader moet komen vanuit de provincie voor windenergie. Op 18 juli 2023 neemt gedeputeerde staten een besluit over voorgenomen windbeleid (de invulling van de motie grip op wind). Het voorgenomen windbeleid, inclusief het aanwijzen van clustergebieden voor wind, is sinds 20 juli 2023 van kracht.

De belangrijkste punten zijn: Er komt een provinciaal ruimtelijk afwegingskader voor windinitiatieven; Er zijn vier provinciale clusters aangewezen voor windenergie binnen de provincie Overijssel; Er komt provinciaal windbeleid, met uitgebreide kaders voor financiële participatie & lokaal eigendom. Een deel van de gemeente Hellendoorn valt binnen het door de provincie aangewezen clustergebied A35/ATT. Dit cluster beslaat ruwweg de oostelijke grens van de gemeente (van 't Lochter tot Daarlerveen). Door het voorgenomen beleid van de provincie en het aanwijzen van clustergebieden voor windenergie verandert de speelruimte voor gemeentelijk beleid en wordt deze beperkt. Beoogd effect De vraag is niet of er windturbines komen in Hellendoorn, maar onder welke voorwaarden dat gebeurt. Het beoogd effect is derhalve om, binnen de bestaande kaders, te zorgen voor een leefbare en toekomstbestendige gemeente, waarbij we rekening houden met het belang van onze inwoners en de opgave van de energietransitie. Argumenten 1.1 Door het vaststellen van windbeleid en/of zoekgebieden krijgen we invloed op de voorwaarden waaronder windenergie wordt gerealiseerd binnen Hellendoorn. De provincie is het bevoegd gezag voor windturbines > 5MW. Zij geeft via haar (voorgenomen) beleid en besluit over clustergebieden voor windenergie steeds meer invulling aan haar wettelijke rol als

bevoegd gezag. Ondanks dit zijn lokaal eigendom en participatie nog steeds belangrijke onderwerpen waar een gemeente invulling aan kan geven in lokaal windbeleid. Met een ruimtelijke onderbouwing kunnen ook de zoekgebieden voor wind worden bepaald. 1.2 Met windbeleid gericht op lokaal eigendom, participatie en het bepalen van uitsluitingsgebieden geven we invulling aan de voorwaarden voor windenergie binnen Hellendoorn. De provincie sluit in haar beleid aan bij het landelijke uitgangspunt van 50% lokaal eigendom. Een hoger percentage lokaal eigendom is niet afdwingbaar via ruimtelijk beleid. Om te kunnen sturen op lokaal eigendom zou de gemeente een een actieve, ontwikkelende rol bij de realisatie van windenergie moeten aannemen. Met de voorgestelde beleidsuitgangspunten wordt invulling gegeven aan lokaal eigendom van tenminste 50%. Procesparticipatie (spelregels tussen omwonenden, initiatiefnemers, gemeente en de provincie) wordt vastgelegd in de participatieverordening (die onderdeel is van de Omgevingswet). Voorgesteld wordt om geen zoekgebieden voor windturbines aan te wijzen. Op grond van de technische studie (bijlage 2) blijkt dat de mogelijk geschikte locaties voor windenergie zich bevinden in het provinciale clustergebied A35/ATT, waar de provincie de regie heeft. De provincie wil graag dat gemeenten binnen haar clusters zoekgebieden aanwijst.

In het geval van Hellendoorn heeft dit geen zin om dat de uitsluitingsgronden (zie bijlage 2) en de clustereis leiden tot slechts drie kansrijke gebieden. Hiervan valt 't Lochter af volgens de concept-rijksnormen, en liggen er voor de andere twee gebieden al initiatiefvoorstellen. Wel wordt voorgesteld om de provinciale argumentatie voor minimale clusters van 4 windturbines van toepassing te verklaren op hele gemeente (i.p.v. enkel buiten het provinciale cluster A35/ATT), zodat in de hele gemeente één regime geldt in plaats van twee. De beleidsuitgangspunten windenergie zijn opgesomd in bijlage 3. Kanttekeningen 1.1 Lokaal windbeleid en/of zoekgebieden geven geen garanties De provincie is, op basis van de Elektriciteitswet, het bevoegd gezag voor windturbines > 5MW. Dit brengt met zich mee dat lokaal beleid en zoekgebieden geen garanties geven. Als ons windbeleid conflicteert met het provinciale beleid en een project frustreert, zal de provincie de regie houden en zal zij toetsen aan haar beleid. 1.2 Een participatieve aanpak past, door de provinciale kaders, niet meer bij de huidige speelruimte die je hebt als gemeente Door het besluit van de provincie is de speelruimte voor lokaal beleid beperkt en is de invulling van beleidsuitgangspunten inhoudelijk complexer geworden.

Dit past niet bij een participatieve aanpak, waarbij we samen met onze inwoners invulling willen geven aan het beleid. Deze wekt namelijk de verwachting dat er echt iets te kiezen valt. Voor zoekgebieden geldt eveneens een beperkte speelruimte. Binnen Hellendoorn zijn er twee, misschien drie, geschikte locaties voor meerdere windturbines (allen binnen het provinciale clustergebied). 1.3 Normen voor geluid, slagschaduw, externe veiligheid, lichthinder en afstand tot bebouwing worden landelijke vastgesteld Op 12 oktober 2023 is het 'Ontwerpbesluit windturbines leefomgeving' ter inzage gelegd. Hierin zijn landelijke normen voor geluid, slagschaduw, externe veiligheid, lichthinder en afstand tot bebouwing opgenomen. De verwachting is dat vaststelling plaatsvindt medio 2024. Er bestaat, net als nu, de mogelijkheid om lokale normen op te stellen, hierbij speelt echter kanttekening 1.1 een rol. Als ons

Pagina

2 van 4

windbeleid conflicteert met het provinciale beleid en een project frustreert, zal de provincie de regie houden en zal zij haar beleid voorrang geven. Financiën De kosten voor het opstellen van windbeleid wordt gedekt uit het budget duurzaamheid. Vervolg Inwoners Inwoners worden geïnformeerd over het windbeleid, de totstandkoming en wat dit betekent voor de reeds ingediende initiatieven. Dit zal via de gebruikelijke kanalen gaan (lokale media, social media, website etc.). Daarnaast worden informatiebijeenkomsten in de omgeving van de ingediende initiatieven georganiseerd. Nauw betrokkenen/belangenorganisaties informeren we in een persoonlijk gesprek. Werkgroepen De energiewerkgroepen en coöperaties worden tijdens het plenair overleg geïnformeerd over het genomen besluit. Hierbij willen we ook de rollen en verantwoordelijkheden binnen onze gemeentelijke grootschalige energieopgaves (zoals vastgelegd in het Energiewerkboek) bespreken. Provincie De provincie wordt op de hoogte gesteld van het genomen besluit via een brief (met het vastgestelde beleid als bijlage toegevoegd). Communicatie Communicatie over windenergie met energiewerkgroepen en coöperaties, belangengroepen, inwoners, bedrijven vindt plaats middels informatiebijeenkomsten, plenaire overleggen en gesprekken.

Na vaststelling van het windbeleid en ook bij het in behandeling nemen van initiatieven zullen we hierover blijven informeren. Bijlagen Bijlage 1: Beleidsrapportage 'Windenergie in Hellendoorn' Bijlage 2: Rapportage 'Technische studie windturbines Hellendoorn' Bijlage 3: Beleidsuitgangspunten windenergie infographic Bijlage 4: Tijdlijn

Planning Het voorgestelde windbeleid treedt direct in werking en zal gelden voor de reeds ingediende initiatieven. Nijverdal, 01 november 2023 Burgemeester en Wethouders van Hellendoorn,

Pagina

3 van 4

De secretaris,

de burgemeester,

A.M.. Ouwehand

J. Eijbersen

Pagina

4 van 4