Raadsvoorstel Wijziging begrotingspost Stichting Openbare Bibliotheek Hellendoorn-Nijverdal

AAN DE RAAD Zaaknummer: 2024-021987 Onderwerp Wijziging begrotingspost Stichting Openbare Bibliotheek Hellendoorn-Nijverdal

VOORSTEL 1. Het subsidiebedrag in de programmabegroting (bijlage 7) 2025 & 2026 voor Stichting Openbare Bibliotheek Hellendoorn-Nijverdal voor 2 jaar te verhogen met een totaalbedrag van € 213.958,--. 2. Stelpost Rijksvoornemens te verlagen met deze bovenstaande bedragen. 3. Begrotingswijziging 2025-27 vast te stellen.

INLEIDING De gemeente ontvangt vanuit het Rijk voor de jaren 2025 en 2026 financiële middelen om de opgebouwde bibliotheekcapaciteit voort te zetten en de bestaande bibliotheken te verbeteren. In de periode 2023-2024 konden gemeenten een specifieke uitkering ontvangen voor het versterken van het lokale bibliotheekstelsel. Er wordt een wettelijke zorgplicht voor gemeenten ingevoerd ten aanzien van de openbare bibliotheek. Voor het uitvoeren van deze taak zullen gemeenten een structurele bijdrage via het gemeentefonds ontvangen. In de periode tussen de specifieke uitkering en de invoering van de wettelijke zorgplicht ontvangen de gemeenten decentralisatiemiddelen, om zich op de periode van de zorgplicht te kunnen voorbereiden. Hiervoor is in 2025 en 2026 voor onze gemeente een bedrag van € 106.979,-- per jaar beschikbaar.

BEOOGD EFFECT Het beoogde effect is het beschikbaar stellen van de benodigde financiële middelen voor de jaren 2025 en 2026 aan de Stichting Openbare Bibliotheek Hellendoorn-Nijverdal. Hiermee wordt de reeds ingezette doorontwikkeling van de bibliotheken in de gemeente Hellendoorn voortgezet, met specifieke aandacht voor het versterken van de ontmoetingsfunctie en het bevorderen van culturele verbinding.

ARGUMENTEN 1.1, 2.1 & 3.1 Instemming vanuit de raad is noodzakelijk voor het rechtmatig besteden van de ontvangen uitkering Voor rechtmatige besteding van de ontvangen decentralisatiemiddelen is een wettelijke grondslag vereist. Deze wettelijke grondslag wordt in dit geval gevormd door deze gesubsidieerde partij en het bijbehorende bedrag op te nemen in de programmabegroting, in de Lijst specifieke subsidies in bijlage 7. Door dit raadsbesluit, wordt deze wettelijke grondslag gevormd. 1.2 De ontvangen middelen ondersteunen de stichting om de ingezette doorontwikkeling voort te zetten De gemeente heeft decentralisatiemiddelen ontvangen met als doel de opgebouwde bibliotheekcapaciteit te continueren en de bestaande bibliotheekvoorzieningen verder te versterken. Door deze middelen beschikbaar te stellen aan de stichting, kan zij de ingezette koers voortzetten en blijven investeren in de ontwikkeling van de bibliotheken en het bijdragen aan de maatschappelijke opgaven. De activiteiten die zij uitvoeren, onderverdeeld in enkele thema’s uit de strategische visie Sociaal Maatschappelijk Domein, zijn onder andere:

Meedoen: Boetevrij lenen, Uitvoering Taalhuis en ondersteunen van inwoners bij het kennismaken met kunst en cultuur. Leefbaarheid: het versterken van de ontmoetingsfunctie van de bibliotheken in de gemeente. 1.3 Stichting Openbare Bibliotheek Hellendoorn-Nijverdal richt zich op leefbare kernen en maatschappelijke ontwikkelingen De stichting speelt in op maatschappelijke ontwikkelingen en is méér dan alleen een uitleenpunt van boeken. Zij ontwikkelt zich tot een laagdrempelige voorziening waar inwoners elkaar kunnen ontmoeten, samenkomen en zich kunnen ontwikkelen. Op basis van de Wet Stelsel Openbare Bibliotheken richt de stichting zich op vijf wettelijke kerntaken: het beschikbaar stellen van kennis en informatie, het bieden van mogelijkheden voor ontwikkeling en educatie, het bevorderen van lezen en het kennismaken met literatuur, het organiseren van ontmoeting en debat, en het laten kennismaken met kunst en cultuur. De activiteiten die zij uitvoeren, zijn beschreven onder argument 1.2.

KANTTEKENINGEN 1.1 Stichting Openbare Bibliotheek Hellendoorn-Nijverdal voldoet al (deels) aan de eisen van de landelijke zorgplicht De zorgplicht wordt een landelijke verplichting. Hierbij geldt dat iedere gemeente ten minste één volwaardige bibliotheekvestiging heeft, met een fysieke collectie en een minimaal aantal openingsuren met professionele personeelsbezetting. Daarnaast moet de bibliotheek invulling geven aan de vijf wettelijke kerntaken. Doordat de zorgplicht landelijk gaat gelden, dus ook voor de kleinere gemeenten, wordt de norm bewust laag ingesteld zodat ook zij de mogelijkheid hebben om hieraan te voldoen. Hoewel Stichting Openbare Bibliotheek Hellendoorn-Nijverdal voldoet aan deze landelijke zorgplicht, wordt voorgesteld om in de komende twee jaar te onderzoeken of een hogere norm een betekenisvolle bijdrage kan leveren aan de strategische visie op het sociaal maatschappelijk domein van de gemeente Hellendoorn, ‘Samen bouwen aan een kansrijke, gezonde en leefbare toekomst’. Dit onderzoek wordt gefinancierd met extra middelen, maar dient nadrukkelijk niet als voorschot op structurele verhoging of blijvende verwachtingen voor de toekomst. Resultaten van het onderzoek zullen kritisch geëvalueerd worden alvorens eventuele beleidsmatige consequenties te trekken.

2.2 Er zijn nieuwe regels voor subsidies Op 23 juli 2025 heeft de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State een belangrijke uitspraak gedaan die mogelijk invloed heeft op hoe wij begrotingssubsidies toekennen. We onderzoeken de komende tijd wat dit betekent voor de subsidies op lijst 7 en het bijbehorende werkproces.

FINANCIËN De financiering wordt gedekt uit de decentralisatiemiddelen die de gemeente in 2025 en 2026 van het Rijk ontvangt, met een totaalbedrag van € 213.958,--. Het doel van deze ontvangen middelen is om de opgebouwde bibliotheekcapaciteit voort te zetten en de bestaande bibliotheken te verbeteren. De middelen zijn momenteel gereserveerd op de stelpost Rijksvoornemens. Met dit besluit worden deze middelen van deze post afgeboekt en ingezet voor de stichting.

VERVOLG Met vaststelling van dit voorstel worden de subsidiebedragen opgenomen in de programmabegroting (bijlage 7) 2025 en 2026. Vervolgens kunnen de subsidiebedragen worden toegekend.

COMMUNICATIE Stichting Openbare Bibliotheek Hellendoorn-Nijverdal wordt middels de verzending van een beschikking op de hoogte gebracht van het raadsbesluit.

BIJLAGEN 1. Raadsbesluit 2. Begrotingswijziging 2025 - 27 decentralisatiemiddelen bibliotheek