Raadsvoorstel voorkeursrecht Lochter IV Nijverdal

AAN DE RAAD Zaaknummer: 2024-019507 Onderwerp Voorkeursrecht ’t Lochter IV, Nijverdal

VOORSTEL 1. Ingevolge artikel 9.1 lid 1 onder c van de Omgevingswet een voorkeursrechtbeschikking te nemen op basis waarvan op meerdere onroerende zaken een voorkeursrecht wordt gevestigd, met de aantekening dat op deze onroerende zaken in de afgelopen 2 jaar niet eerder een voorkeursrecht is gevestigd, anders dan bij het collegebesluit van 19 november 2024. De onroerende zaken waarop het voorkeursrecht wordt gevestigd zijn aangegeven op de bij dit besluit behorende, daarvan deel uitmakende en gewaarmerkte kadastrale tekening/kaart (bijlage 1) en op de bij dit besluit behorende, daarvan deel uitmakende en gewaarmerkte lijst (bijlage 2). De lijst vermeldt de kadastrale aanduiding van de in deze voorkeursrechtbeschikking opgenomen onroerende zaken, de grootte daarvan en de naam van de eigenaar en zakelijk gerechtigden, volgens de openbare registers van het kadaster d.d. 28 oktober 2024. 2.

Toepassing te geven aan artikel 3:41 van de Awb door de voorkeursrechtbeschikking bekend te maken door toezending van de beschikking aan de eigenaren en zakelijk gerechtigden (bijlage 3).

3.

Toepassing te geven aan artikel 16.32b Ow door kennis te geven van de terinzagelegging van de voorkeursrechtbeschikking en de daarbij behorende bijlage conform het bepaalde in artikel 12 van de Bekendmakingswet (bekendmaking in het Gemeenteblad; bijlage 4).

4.

De voorkeursrechtbeschikking in te schrijven in de openbare register van het kadaster.

5.

Tegen het voorgenomen besluit/voorkeursrechtbeschikking wel zienswijzen zijn ingediend.

6.

Tegen voormeld collegebesluit (vestigen voorkeursrecht) zijn door drie belanghebbende bezwaar gemaakt. Deze drie bezwaren beschouwen wij ambtshalve als zienswijzen tegen het voorgenomen raadsbesluit. Deze zienswijzen te behandelen op de wijze als is aangegeven in de bij dit besluit behorende zienswijzenotitie (bijlage 5).

7.

Het college van burgemeester en wethouders volmacht te verlenen om alle in het kader van de Omgevingswet noodzakelijke handelingen te verrichten (of te laten verrichten), zoals onder meer het vertegenwoordigen van de raad in bezwaar- en beroepsprocedures en/of overige rechtsgedingen.

INLEIDING Uw raad wordt voorgesteld om een voorkeursrechtbeschikking te nemen waardoor op meerdere onroerende zaken in het gebied ‘t Lochter IV te Nijverdal opnieuw een voorkeursrecht wordt gevestigd. Uit een recent verricht behoeftenonderzoek blijkt dat er een tekort is aan bedrijfsterrein in Nijverdal. Lokale ondernemers kunnen hun bedrijf niet uitbreiden of verplaatsen en nieuwe ondernemers kunnen zich in vestigen in onze gemeente. Daarom verkennen wij welke mogelijkheden er zijn om aan de grote vraag te voldoen. Pagina 1 van 4

Door het vestigen van het voorkeursrecht worden de ontwikkelingsmogelijkheden – de transformatie naar bedrijventerrein – gemaximaliseerd en wordt prijsopdrijving voorkomen. De vestiging van het voorkeursrecht heeft tot gevolg dat eigenaren en zakelijk gerechtigden in dit deelgebied, wanneer zij hun eigendommen of rechten wensen te verkopen, deze eerst aan de gemeente moeten aanbieden. Aan de locatie ‘t Lochter IV te Nijverdal denkt de gemeente de functie als bedrijventerrein en daaraan gerelateerde functies toe. De aan te wijzen gronden hebben thans de functies agrarisch, bos, groen en wonen. In het kader van de beoogde herontwikkeling is het noodzakelijk (of op zijn minst gewenst) dat de gemeente de regie en sturing heeft. De gemeente wil de percelen (al dan niet samen met haar samenwerkingspartners) gaan herontwikkelen en kan regie nemen door de percelen te verwerven.

BEOOGD EFFECT Met het voorkeursrecht krijgt de gemeente een voorrangspositie bij een voorgenomen verkoop door de eigenaar. Door grond te verwerven verkrijgt de gemeente meer grip op de ontwikkeling van/transformatie tot bedrijventerrein en kan zij hieraan richting geven en regisserend optreden.

ARGUMENTEN 1.1. Dit is een bevoegdheid van de gemeenteraad. De gemeenteraad kan bij voorkeursrechtbeschikking op basis van artikel 9.1 lid 1 onder c een voorkeursrecht vestigen. De vestiging geldt dan maximaal voor een periode van 3 jaar. Binnen 3 jaar dient middels raadsbesluit een omgevingsplan te worden vastgesteld, waarmee het voorkeursrecht doorloopt. 1.2 Dit voorkomt grondposities marktpartijen Met het vestigen van voorkeursrecht wordt voorkomen dat derden strategische (grond)posities innemen. De grondposities worden als het ware bevroren en de marktpartijen kunnen geen gronden kopen zonder tussenkomst van de gemeente. 1.3 Dit geeft de gemeente een sterkere posities bij de verwerving van de percelen Het voorkeursrecht heeft als gevolg dat grondeigenaren eerst de gemeente in staat moeten stellen de percelen waarop voorkeursrecht is gevestigd te kopen vóórdat zij tot vervreemding aan een ander kunnen overgaan. Het voorkeursrecht geeft de gemeente een recht van eerste koop. 1.4 Het voorkeursrecht voorkomt prijsopdrijving Dit besluit gaat speculatie tegen. Het voorkeursrecht kan prijsopdrijving voorkomen. Prijsopdrijving heeft een nadelig effect op de financiële en economische haalbaarheid van de ontwikkeling van de percelen. De gemeente moet de marktwaarde betalen als ze aangeboden percelen wenst te verwerven.

Hiermee wordt voorkomen dat de gemeente de gronden voor een hogere prijs dan de marktwaarde moet kopen. 2.1, 3.1 en 4.1 Dit zijn wettelijke verplichtingen De gemeente voldoet hiermee aan de wettelijke voorschriften die uit de Omgevingswet en Algemene wet bestuursrecht volgen. Zonder hieraan uitvoering te geven treedt het voorkeursrecht niet in werking. 4.1 Dit geeft de mogelijkheid om het voorkeursrecht langer in stand te houden Deze voorkeursrechtbeschikking kent een maximale geldigheidsduur van 3 jaar, nadat het besluit tot het nemen van een voorkeursrecht is genomen. Binnen die geldigheidsduur dient een omgevingsvisie, programma of omgevingsplan te zijn vastgesteld. Het voorkeursrecht loopt dan door. Als geldigheidstermijnen verlopen zonder opvolgend planologisch besluit dan vervalt het voorkeursrecht na 3 jaar en kan de eerste 2 jaar daarna niet opnieuw een voorkeursrecht op dezelfde grondslag worden gevestigd.

Pagina 2 van 4

5.1 Volmacht aan het college van burgemeester en wethouders vereenvoudigt de administratieve handelingen in het kader van de Omgevingswet Met deze volmacht kan het college niet alleen zorgen voor bekendmaking aan belanghebbenden en kennisgeving van het onderhavige besluit, maar daarnaast ook handelingen verrichten (of laten verrichten), zoals onder meer het vertegenwoordigen van de raad in bezwaar- en beroepsprocedures en/of overige rechtsgedingen.

KANTTEKENINGEN 1.1 Het voorkeursrecht vereist actie van de gemeente De planontwikkeling is nog in een pril stadium. Daarom vraagt het voorkeursrecht om actie van de gemeente, onder andere op het gebied van planprocedure en aankoopoverwegingen. 1.2 Gemeente loopt mogelijk een financieel risico Het nemen van een voorkeursrechtbeschikking betekent niet dat de gemeente verplicht is de door de eigenaren en zakelijk gerechtigden aangeboden grond aan te kopen. Dit kan per keer en per locatie worden bezien. Wel loopt de gemeente een financieel risico wanneer zij gronden aankoopt en de beoogde ontwikkeling geen doorgang vindt. 2.1 Beroep en bezwaar De procedure staat open voor beroep en bezwaar. Mochten beroep of bezwaar gegrond worden verklaard dan vervalt het voorkeursrecht en is de verkopende partij 2 jaar lang vrij om te verkopen aan wie hij wil.

ZIENSWIJZE Door drie belanghebbenden is bezwaar gemaakt tegen voormeld collegebesluit. Deze bezwaren behandelen wij ambtshalve (ook) als zienswijzen tegen het onderhavige (voorgenomen) raadsbesluit. Deze zienswijzen worden behandelt in de bij dit besluit behorende zienswijzenotitie (bijlage 5). De zienswijzen geven geen aanleiding het raadsvoorstel om een voorkeursrecht te vestigen aan te passen. Zoals aangegeven hebben drie belanghebbenden een bezwaarschrift ingediend tegen de vestiging van het voorkeursrecht door het college. Dat bezwaarschrift heeft geen invloed op het onderhavige raadsvoorstel en -besluit. Het bezwaarschrift tegen het collegebesluit wordt conform de wettelijke bepalingen die van toepassing zijn op het voorkeursrecht een bezwaarschrift tegen het raadsbesluit, zodra dat besluit wordt genomen. Voor de behandeling van de bezwaren is een separate procedure van toepassing.

FINANCIËN Aan de uitvoering van dit besluit zijn, behalve kosten voor de beschikbare ambtelijke capaciteit, vooralsnog geen kosten verbonden. Als een eigenaar of zakelijk gerechtigde besluit om de gronden of het zakelijk recht aan de gemeente aan te bieden, ontstaan er mogelijk wel financiële gevolgen. In dit geval zal bezien worden of aankoop op dat moment nodig is, in welk geval de gemeenteraad om krediet gevraagd zal worden.

VERVOLG Na besluitvorming door de raad zullen de volgende acties worden opgepakt door het college: 1. Bekendmaking van de voorkeursrechtbeschikking door deze te verzenden naar de eigenaren en zakelijk gerechtigden. 2. Binnen 4 dagen na bekendmaking de voorkeursrechtbeschikking in te schrijven in de openbare registers van het Kadaster; het voorkeursrecht is op het moment van inschrijving gevestigd. 3. Kennisgeving van de terinzagelegging van de voorkeursrechtbeschikking in het gemeenteblad (officiëlebekendmakingen.nl). 4. Voortzetting van de planontwikkeling ‘t Lochter IV te Nijverdal en besluitvorming hierover.

Pagina 3 van 4

Belanghebbenden kunnen tegen uw besluit bezwaar en beroep in stellen, zodat van een zorgvuldige rechtsbescherming steeds sprake is. Binnen de daartoe in de wet gestelde termijn zal de gemeente een opvolgend planologisch besluit nemen voor de locatie ‘t Lochter IV te Nijverdal.

COMMUNICATIE Over dit besluit wordt gecommuniceerd op de wijze als in de wet voorgeschreven.

BIJLAGEN 1. 2. 3. 4. 5.

Kadastrale kaart bij raadsvoorstel; Lijst van onroerende zaken; Brief aan eigenaren en zakelijk gerechtigden bij raadsbesluit; Kennisgeving van de terinzagelegging; Zienswijzennotitie.

Pagina 4 van 4