Raadsvoorstel voorkeursrecht Hellendoorn Noord 3-6-2024

AAN DE RAAD Zaaknummer: 2024-006132 Onderwerp Voorkeursrecht bedrijventerrein Hellendoorn Noord

VOORSTEL 1. Ingevolge artikel 9.1 lid 1 onder c van de Omgevingswet een voorkeursrechtbeschikking te nemen op basis waarvan op meerdere onroerende zaken een voorkeursrecht wordt gevestigd, met de aantekening dat op deze onroerende zaken in de afgelopen 2 jaar niet eerder een voorkeursrecht is gevestigd, anders dan bij het collegebesluit van 9 april 2024. De onroerende zaken waarop het voorkeursrecht wordt gevestigd zijn aangegeven op de bij dit besluit behorende, daarvan deel uitmakende en gewaarmerkte kadastrale tekening/kaart (bijlage 1) en op de bij dit besluit behorende, daarvan deel uitmakende en gewaarmerkte lijst (bijlage 2). De lijst vermeldt de kadastrale aanduiding van de in deze voorkeursrechtbeschikking opgenomen onroerende zaken, de grootte daarvan en de naam en vestigingsplaats van de eigenaar en zakelijk gerechtigden, volgens de openbare registers van het kadaster de dato 16 april 2024. 2. Toepassing te geven aan artikel 3:41 van de Awb door de voorkeursrechtbeschikking bekend te maken door toezending van de beschikking aan de eigenaren en zakelijk gerechtigden (bijlage 3) en toepassing te geven aan artikel 16.32b Ow door kennis te geven van de terinzagelegging van de voorkeursrechtbeschikking en de daarbij behorende bijlagen conform het bepaalde in de artikelen 12 en 13 van de Bekendmakingswet (bekendmaking in het Gemeenteblad) (bijlage 4). 3.

Deze voorkeursrechtbeschikking binnen 4 dagen na bekendmaking ervan aan de belanghebbenden in te schrijven in de openbare register van het kadaster. 4. Tegen voormeld collegebesluit (vestigen voorkeursrecht) is door één belanghebbende bezwaar gemaakt. Dit bezwaar beschouwen wij ambtshalve als zienswijze tegen het voorgenomen raadsbesluit. Deze zienswijze te behandelen op de wijze als is aangegeven in de bij die besluit behorende zienswijzenotitie (bijlage 5). 5. Het college van burgemeester en wethouders volmacht te verlenen om alle in het kader van de Omgevingswet noodzakelijke handelingen te verrichten (of te laten verrichten), zoals onder meer het vertegenwoordigen van de raad in bezwaar- en beroepsprocedures en/of overige rechtsgedingen.

INLEIDING Uw raad wordt voorgesteld om een voorkeursrechtbeschikking te nemen waardoor op meerdere onroerende zaken in Hellendoorn Noord voorkeursrecht wordt gevestigd. Door het vestigen van het voorkeursrecht worden de ontwikkelingsmogelijkheden – de transformatie naar bedrijfsterrein – gemaximaliseerd en wordt prijsopdrijving voorkomen. De vestiging van het voorkeursrecht heeft tot gevolg dat eigenaren en zakelijk gerechtigden in dit deelgebied, wanneer zij hun eigendommen of rechten wensen te verkopen, deze eerst aan de gemeente moeten aanbieden. De locatie Hellendoorn Noord is een plek waar de gemeente een lokaal bedrijventerrein voorziet. Dit naar aanleiding van een door de gemeente uitgevoerd behoeftenonderzoek naar de te verwachten

vraag naar bedrijfsgrond en de recent gemaakte regionale programmeringsafspraken bedrijventerreinen Twente. Hierin wordt voor de kern Hellendoorn geconcludeerd om de verplaatsingsbehoefte van lokaal gebonden bedrijven op één locatie te bundelen is. De aan te wijzen gronden hebben thans de bestemming agrarische waarden. De gemeente acht deze locatie kansrijk voor transformatie naar een lokaal bedrijventerrein. In het kader van de beoogde herontwikkeling is het noodzakelijk (of op zijn minst gewenst) dat de gemeente de regie en sturing heeft. De gemeente wil de percelen (al dan niet samen met samenwerkingspartners) gaan herontwikkelen en kan regie nemen door de percelen te verwerven. Hiernaast is het van belang dat wordt voorkomen dat deze onroerende zaken voor speculatie door derden worden verworven. Het vestigen van een voorkeursrecht op de onroerende zaken bevriest de grondposities en zal bijdragen aan het voorkomen van speculatie. Het vestigen van het voorkeursrecht is een middel om een eerste recht van koop af te dwingen en daarmee een instrument om eigendom te verwerven ten behoeve van de gewenste ontwikkelingen.

BEOOGD EFFECT Met het voorkeursrecht krijgt de gemeente een voorrangspositie bij een voorgenomen verkoop door de eigenaar. Door grond te verwerven verkrijgt de gemeente meer grip op de ontwikkeling van/transformatie tot bedrijfsterrein en kan zij richting geven aan en regisserend optreden ten aanzien van de beoogde ontwikkeling/realisatie van een bedrijfsterrein in Hellendoorn Noord.

ARGUMENTEN 1.1. Dit is een bevoegdheid van de gemeenteraad. De gemeenteraad kan bij voorkeursrechtbeschikking op basis van artikel 9.1 lid 1 onder c een voorkeursrecht vestigen. De vestiging geldt dan maximaal voor een periode van 3 jaar. Binnen 3 jaar dient middels raadsbesluit een omgevingsplan of een omgevingsvisie te worden vastgesteld, waarmee het voorkeursrecht doorloopt. 1.2 Dit voorkomt grondposities marktpartijen Met het vestigen van voorkeursrecht wordt voorkomen dat derden strategische (grond)posities innemen. De grondposities worden als het ware bevroren en de marktpartijen kunnen geen gronden kopen zonder tussenkomst van de gemeente. 1.3 Dit geeft de gemeente een sterkere posities bij de verwerving van de percelen Het voorkeursrecht heeft als gevolg dat grondeigenaren eerst de gemeente in staat moeten stellen de percelen waarop voorkeursrecht is gevestigd te kopen voordat zij tot vervreemding aan een ander kunnen overgaan. Het voorkeursrecht geeft de gemeente een recht van eerste koop. 1.4 Het voorkeursrecht voorkomt prijsopdrijving Het voorkeursrecht gaat speculatie tegen. Het voorkeursrecht kan prijsopdrijving voorkomen. Prijsopdrijving heeft een nadelig effect op de financiële en economische haalbaarheid van de ontwikkeling van de percelen. De gemeente moet de marktwaarde betalen als ze aangeboden percelen wenst te verwerven.

Hiermee wordt voorkomen dat de gemeente de gronden voor een hogere prijs dan de marktwaarde moet kopen. 2.1 Dit zijn wettelijke verplichtingen De gemeente voldoet hiermee aan de wettelijke voorschriften die uit de Omgevingswet en Algemene wet bestuursrecht volgen. 4.1 Inschrijving in kadaster Door inschrijving van (een afschrift van) deze beschikking in de openbare registers van het kadaster treedt het voorkeursrecht in werking. 5.1 Volmacht aan het college van burgemeester en wethouders vereenvoudigt de administratieve handelingen in het kader van de Omgevingswet

Met deze volmacht kan het college niet alleen zorgen voor bekendmaking aan belanghebbenden en kennisgeving van het onderhavige besluit, maar daarnaast ook handelingen verrichten (of laten verrichten), zoals onder meer het vertegenwoordigen van de raad in bezwaar- en beroepsprocedures en/of overige rechtsgedingen.

KANTTEKENINGEN 1.1 Het voorkeursrecht vereist actie van de gemeente De planontwikkeling voor het bedrijventerrein Hellendoorn Noord is nog in een pril stadium. Daarom vraagt het voorkeursrecht om actie van de gemeente, onder andere op het gebied van planprocedure en aankoopoverwegingen. Deze voorkeursrechtbeschikking kent een maximale geldigheidsduur van 3 jaar. Binnen die geldigheidsduur dient ofwel een omgevingsvisie ofwel een omgevingsplan te zijn vastgesteld. Als geldigheidstermijnen verlopen zonder opvolgend planologisch besluit dan vervalt het voorkeursrecht na 3 jaar en kan er de eerste 2 jaar daarna niet opnieuw een voorkeursrecht op dezelfde grondslag worden gevestigd. 1.2 Gemeente loopt mogelijk een financieel risico Het nemen van een voorkeursrechtbeschikking betekent niet dat de gemeente verplicht is de door de eigenaren en zakelijk gerechtigden aangeboden grond aan te kopen. Dit kan per keer en per locatie worden bezien. Wel loopt de gemeente een financieel risico wanneer zij gronden aankoopt en de beoogde ontwikkeling geen doorgang vindt. 2.1 Beroep en bezwaar De procedure staat open voor beroep en bezwaar. Mochten beroep of bezwaar gegrond worden verklaard dan vervalt het voorkeursrecht en kan twee jaar lang niet op dezelfde grondslag een voorkeursrecht worden gevestigd.

ZIENSWIJZE Door één belanghebbende is bezwaar gemaakt tegen voormeld collegebesluit. Dit bezwaar behandelen wij ambtshalve (ook) als zienswijze tegen het onderhavige (voorgenomen) raadsbesluit. Deze zienswijze wordt behandelt in de bij dit besluit behorende zienswijzenotitie (bijlage 5). De zienswijze geeft geen aanleiding het raadsvoorstel om een voorkeursrecht te vestigen aan te passen. Zoals aangegeven heeft belanghebbende een bezwaarschrift ingediend tegen de vestiging van het voorkeursrecht door het college. Dat bezwaarschrift heeft geen invloed op het onderhavige raadsvoorstel en -besluit. Het bezwaarschrift tegen het collegebesluit wordt conform de wettelijke bepalingen die van toepassing zijn op het voorkeursrecht een bezwaarschrift tegen het raadsbesluit, zodra dat besluit wordt genomen. Voor de behandeling van het bezwaar is een separate procedure van toepassing.

FINANCIËN Aan de uitvoering van dit besluit zijn, behalve kosten voor de beschikbare ambtelijke capaciteit, vooralsnog geen kosten verbonden. Als een eigenaar of beperkt gerechtigde besluit om de gronden of het zakelijk recht aan de gemeente aan te bieden, ontstaan er mogelijk wel financiële gevolgen. In dit geval zal bezien worden of aankoop op dat moment nodig is in welk geval de gemeenteraad om krediet gevraagd zal worden.

VERVOLG Na besluitvorming door de raad zullen de volgende acties worden opgepakt door het college: 1. Bekendmaking van de voorkeursrechtbeschikking door deze te verzenden naar de eigenaren en zakelijk gerechtigden.

2. Binnen 4 dagen na bekendmaking de voorkeursrechtbeschikking in te schrijven in de openbare registers van het Kadaster; het voorkeursrecht is op het moment van inschrijving gevestigd. 3. Kennisgeving van de terinzagelegging van de voorkeursrechtbeschikking in het gemeenteblad (officiëlebekendmakingen.nl). 4. Voortzetting van de planontwikkeling Hellendoorn Noord en besluitvorming hierover. Belanghebbenden kunnen tegen uw besluit bezwaar en beroep in stellen, zodat van een zorgvuldige rechtsbescherming steeds sprake is.

COMMUNICATIE Over dit besluit wordt gecommuniceerd op de wijze als in de wet voorgeschreven.

BIJLAGEN 1. 2. 3. 4. 5.

Kadastrale kaart bij raadsvoorstel; Lijst van onroerende zaken; Brief aan eigenaren en zakelijk gerechtigden bij raadsbesluit; Kennisgeving van de terinzagelegging; Zienswijzenotitie.