Raadsvoorstel Vervolg gemeentelijk windbeleid

Aan de Raad Zaaknummer 2023-020463 Raadsvoorstel: Vervolg gemeentelijk windbeleid Voorstel 1. De strategie om windbeleid op te stellen en daaropvolgend zoekgebieden aan te wijzen aan te passen; 2. Dit te doen door maximale invloed uit te oefenen op provinciaal windbeleid, aan de hand van wat inwoners, energiewerkgroepen, belangengroepen en gemeenteraad belangrijke kaders voor windenergie vinden. Inleiding In juni 2023 geeft de raad aan dat windbeleid en zoekgebieden worden opgesteld voor 1 december 2023, in overeenstemming met het uitstel dat de provincie heeft verleend voor deze datum. Dit wordt, op participatieve wijze, uitgevoerd met bureau Overmorgen met als doel gemeentelijke regie op windenergie. Eind juni 2023 wordt de motie ‘grip op wind’ aangenomen door de provinciale staten. Hierin staat dat er een ruimtelijk afwegingskader moet komen vanuit de provincie voor windenergie. Op 18 juli 2023 neemt gedeputeerde staten een besluit over voorgenomen windbeleid (de invulling van de motie grip op wind). Het voorgenomen windbeleid, inclusief het aanwijzen van clustergebieden voor wind, is sinds 20 juli 2023 van kracht.

De belangrijkste punten zijn: Er komt een provinciaal ruimtelijk afwegingskader voor windinitiatieven; Er zijn vier provinciale clusters aangewezen voor windenergie binnen de provincie Overijssel; Er komt provinciaal windbeleid, met uitgebreide kaders voor financiële participatie & lokaal eigendom. Een deel van de gemeente Hellendoorn valt binnen het door de provincie aangewezen clustergebied A35/ATT. Het cluster beslaat ruwweg de oostelijke grens van de gemeente. Binnen dit gebied ziet de provincie mogelijkheden voor clusters én solitaire windturbines. Tevens wordt gestreefd naar optimalisatie van windturbines binnen het cluster. Buiten deze clusters mogen alleen initiatieven met méér dan vier windturbines worden gerealiseerd. Door het voorgenomen beleid van de provincie is de speelruimte voor gemeentelijk beleid voor windenergie gewijzigd en aanzienlijk beperkt. Dit vraagt om een heroverweging. Beoogd effect De vraag is niet of er windturbines komen in Hellendoorn, maar onder welke voorwaarden. Het beoogd effect is derhalve om, binnen de bestaande kaders, te zorgen voor een leefbare en toekomstbestendige gemeente in het belang van onze inwoners, rekening houdend met de realisatie van windturbines. Argumenten

1.1 Door het besluit van de provincie om zoekgebieden aan te wijzen en beleid op te stellen, is van regie geen sprake. Lokaal eigendom en financiële participatie zijn de belangrijkste factoren waar een gemeente invulling aan kan geven in lokaal windbeleid. Het provinciaal beleid geeft hier straks invulling aan en geldt als leidend. Het punt waar nog volop ruimte is voor lokale invulling betreft procesparticipatie. Dit wordt echter al uitgebreid opgenomen in de Omgevingswet, de participatieverordening en in een projectplan. Overige aspecten zoals afstand tot bebouwing, geluidsnormen en hoogte van turbines zijn normen die landelijk worden bepaald, door de plan- en project MER (milieueffectrapportage) en de economie (business case). Middels lokaal beleid hebben we hier zeer beperkt invloed op. Daar komt bij dat als onze strengere normen de realisatie van een project frustreren, de provincie de regie houdt en zal toetsen aan haar beleid. Het zelf opstellen van windbeleid voegt daardoor nauwelijks iets toe, biedt geen garanties, maar wekt wel verwachtingen. 1.2 Het opstellen van beleid en zoekgebieden vrijwaart ons niet van provinciale interventie Eigen beleid en zoekgebieden geven geen garantie op regie.

Als het regionale doel van 60% wind niet wordt behaald, bestaat de kans dat de provincie alsnog medewerking verleent aan projecten binnen de gemeente Hellendoorn (ook als deze niet passen binnen ons beleid of zoekgebieden). 1.3 De beperkte speelruimte/regie past niet bij de gekozen participatieve aanpak Door het besluit van de provincie is de speelruimte voor eigen beleid beperkt. Dit past niet bij een participatieve aanpak, waarbij we samen met onze inwoners invulling willen geven aan het beleid. Deze wekt namelijk de verwachting dat er echt iets te kiezen valt. Voor zoekgebieden geldt eveneens een beperkte speelruimte. Binnen Hellendoorn zijn er twee, misschien drie, geschikte locaties voor meerdere windturbines (allen binnen het provinciale clustergebied). Waarbij één locatie naar alle waarschijnlijkheid voldoende is om 60% van onze opgave in te vullen.

1.4 Door input te geven op het provinciaal beleid hebben we invloed op de voorwaarden voor realisatie van windturbines binnen Hellendoorn Door invloed uit te oefenen en input te leveren voor provinciaal windbeleid, kunnen we zorgen dat de voorwaarden voor windturbines worden opgenomen in provinciaal beleid. Dit doen we aan de hand van wat inwoners, energiewerkgroepen, belangengroepen en de gemeenteraad belangrijke kaders voor windenergie vinden.

Kanttekeningen 1.1 Het besluit van de provincie past niet binnen de gemaakte (proces)afspraken en de regionale samenwerking In juni zijn we het proces gestart om te komen tot lokaal windbeleid en zoekgebieden voor windenergie, op basis van afspraken met de provincie. De provincie doorkruist ons proces. De speelruimte voor lokaal beleid wordt beperkt door de opstelling van provinciaal beleid voor windenergie. 1.2 Het stopzetten van het proces om tot lokaal windbeleid en zoekgebieden te komen, zal wederom onrust en onduidelijkheid veroorzaken. Door de participatieve insteek heeft al brede communicatie plaatsgevonden (met de gemeenteraad, maar ook de energiewerkgroepen, Tegenwind en de samenleving via een gemeente brede flitspeiling over windenergie). Ook is er gecommuniceerd over het plaatsvinden van bewonersavonden. Door het starten van dit proces is er al onrust binnen de gemeente gecreëerd over windenergie.

Pagina

2 van 4

Het voortzetten van het proces rondom lokaal windbeleid zal echter ook tot onrust leiden, hetzij op een later moment. In dat geval wordt er windbeleid opgesteld en verwachtingen opgewekt. Dit in combinatie met beperkte speelruimte (door het komende provinciale beleid) en geen garanties. De kans is groot dat dit beleid niet tot uitvoering kan worden gebracht.

1.3 Het beleid van de provincie heeft ook gevolgen voor ons aandeel binnen de RES Twente. Door het aanwijzen van het clustergebied A35/ATT, waarbinnen het oostelijk deel van Hellendoorn valt, bestaat de mogelijkheid dat meerdere windprojecten in Hellendoorn worden gerealiseerd. Zelfs als we 60% van onze opgave invullen met windenergie. Duidelijkheid hierover ontstaat eind 2023 als de Twentse gemeenten hun zoekgebieden hebben aangewezen.

1.4 Invloed uitoefenen kan ook door windbeleid en zoekgebieden op te stellen Door lokaal windbeleid op te stellen kunnen we voorwaarden stellen voor windenergie binnen Hellendoorn. Omdat de speelruimte beperkt is, regie geen garantie is, en de provincie alsnog kan interveniëren als de regionale doelen niet worden behaald biedt dit veel onzekerheden, terwijl wel hoge verwachtingen worden gewekt.

Financiën nvt Vervolg Werkgroepen

De energiewerkgroepen worden tijdens de plenaire overleggen geïnformeerd. Provincie

Bijgevoegde brief is naar de provincie verstuurd, waarin we aangeven wat de gewijzigde koers van de provincie voor ons als gemeente betekent. Daarnaast vragen we duidelijkheid over het gehele proces van de provincie rondom windbeleid en de planning daaromheen. Ook vragen we opheldering over hoe initiatieven in behandeling worden genomen in het licht van ons uitstel tot 1 december 2023, terwijl het definitieve beleid van de provincie pas 1 januari 2024 vastgesteld wordt. Inwoners Inwoners worden geïnformeerd over het proces rondom windenergie en de uitkomsten van de flitspeiling. Communicatie Communicatie over windenergie met energiewerkgroepen, u en belangengroepen vindt regelmatig plaats middels inforondes, plenaire overleggen en gesprekken. Hier zullen we blijven informeren. Bijlagen - Brief college richting provincie motie grip op wind - Tijdlijn bestuurlijk proces windenergie Planning In oktober volgt verdere afhandeling in de raad. Nijverdal, 20 september 2023 Burgemeester en Wethouders van Hellendoorn,

Pagina

3 van 4

De secretaris,

de burgemeester,

A.M.. Ouwehand

J. Eijbersen

Pagina

4 van 4