Raadsvoorstel Vaststellen Subsidieverordening stimulering klimaatadaptatie, vergroening, vasthouden en verwerken hemelwater

Aan de Raad Zaaknummer 2023-004966 Vaststellen "Subsidieverordening stimulering klimaatadaptatie, vergroening, vasthouden en verwerken hemelwater" Samenvatting Korte samenvatting Op 21 februari 2021 heeft u de Subsidieverordening stimulering vergroening en vasthouden en verwerken. hemelwater op particulier terrein en schoolpleinen, vastgesteld. De verordening is onderdeel van het gemeentelijke waterbeleid: "Samen leven met water 2021 t/m 2025". Het doel van de regeling is om te vergroenen, de biodiversiteit te vergroten en om water op niet-openbaar terrein vast te houden en toe te voegen aan de bodem. Een ander belangrijk doel is om inwoners meer bewust te maken van het belang hiervan. Ruim 2 jaar later is het een mooi moment om de regeling te evalueren en waar nodig aan te passen. Ondanks dat er goed gebruik wordt gemaakt van de regeling, zien wij bij de evaluatie toch een aantal verbeterpunten, qua proces maar ook om de doelstelling te bereiken. Met de wijziging willen we ervoor zorgen dat het budget effectief en gelijkmatig wordt ingezet en dat het bij zoveel mogelijk inwoners terechtkomt. In dit voorstel gaan wij hier verder op in.

Aanleiding Klimaatverandering en teruglopende biodiversiteit vragen om gezamenlijke actie, van overheden, inwoners, bedrijven en maatschappelijke organisaties. Dit begint bij het werken aan bewustwording (communicatie) en aanzetten tot handelen. De huidige subsidieregeling ‘Subsidieverordening stimulering vergroening en vasthouden en verwerken hemelwater op particulier terrein en schoolpleinen’ is de eerste stap naar een bredere aanpak om de bewustwording van klimaatverandering te vergroten en de gevolgen van klimaatverandering te beperken. Een financiële bijdrage is een extra prikkel om tot handelen te komen. Het laat zien dat de gemeente het onderwerp echt belangrijk vindt. Deze gecombineerde aanpak leidt tot een gedragsverandering bij de inwoners van Hellendoorn én tot versterking van klimaatrobuustheid en biodiversiteit. Na het openstellen van de subsidieregeling in februari 2021 weten steeds meer inwoners gebruik te maken van de regeling. Ook hebben enkele scholen gebruik gemaakt van de regeling (Tabel 1). Desondanks zien wij, zowel qua proces als v.w.b. het behalen van de doelstelling, nog een aantal verbeterpunten.

Het doel van de aanpassingen is om bedrijven, stichtingen en verenigingen net zoals bewoners en scholen in de gemeente Hellendoorn te stimuleren om op niet-openbaar terrein en in hun directe woonomgeving maatregelen over de volle breedte van klimaatadaptatie te nemen die bijdragen aan vermindering van de gevolgen van extreem weer, klimaatstress en/of aan versterking van de biodiversiteit.

De maatregelen die worden ondersteund zijn in het algemeen effectief voor het beperken van de risico’s op wateroverlast, droogte en/of hittestress en dragen (indirect) bij aan de vergroting van de biodiversiteit. De mate van effectiviteit is afhankelijke van de lokale omstandigheden waar de maatregelen worden genomen. Uitgangspunt is dat de toegang van de regeling toegankelijk is en de uitvoering eenvoudig. Tabel 1: Overzicht van aanvragen 2021 en 2022 Onderdeel Groen i.p.v. verharding Groene daken Afkoppelen regenwater Regentonnen Vergroenen schoolpleinen Aantal aanvragen Totaal uitgekeerd

2021 617 m2 457 m2 401 m2 114 st 3 st 126 st € 26.326,-

2022 715 m2 409 m2 1551 m2 187 st 0 st 192 st € 37.129,-

Relevante eerdere besluiten Raadsbesluit 21 februari 2021, kenmerk 2020-034498, tot vaststelling van de huidige verordening. Vaststellen beleidsplan samen leven met water 2021 t/ 2025. Met het vaststellen van dit beleidsplan heeft de gemeenteraad van Hellendoorn tot en met 2025 jaarlijks een bedrag van € 50.000,- beschikbaar gesteld voor het uitvoeren van deze subsidieverordening.

Doelstelling Deze regeling heeft als doel inwoners, bedrijven en rechtspersonen in de gemeente Hellendoorn te stimuleren om zelf klimaatadaptatie- en biodiversiteitsversterkende maatregelen te treffen op/bij het perceel, om de leefomgeving te verbeteren. Het gaat om lokale maatregelen op privaat terrein waarmee effecten van de klimaatverandering worden beperkt (zoals wateroverlast, droogte en hitte) en om de biodiversiteit te versterken. De maatregelen leiden tot een afname van de risico’s op (economische) schade of ongemak. Ook richt deze verordening zich op het klimaatrobuust inrichten van schoolpleinen. Dit door schoolterreinen te vergroenen en het hemelwater lokaal vast te houden en te verwerken. Ten opzichte van de huidige subsidieregeling ‘Subsidieverordening stimulering vergroening en vasthouden en verwerken hemelwater op particulier terrein en schoolpleinen’ is de voorgestelde regeling meer inclusief om gelijkheid te waarborgen, om meer inwoners te kunnen bedienen en om bewustwording van klimaatadaptatie en biodiversiteit te vergroten.

Oplossing Om meer aan te zetten tot handelen en te sturen op klimaatadaptatie in de volle breedte (wateroverlast, droogte en hitte) en biodiversiteit, stellen wij de volgende aanpassingen ten opzichte van de huidige subsidieregeling voor:

Tabel 2: Overzicht van wijzigingen t.o.v. de Subsidieverordening stimulering vergroening en vasthouden en verwerken hemelwater

Pagina

2 van 6

Toelichting wijziging in minimale oppervlakte vereisen:

Pagina

3 van 6

De voorwaarden voor een groen dak, afkoppelen en ontharden en vergoenen, die een minimale oppervlakte vereisen (respectievelijk 10m2, 20m2 en 20m2), sluiten bewoners met een kleine tuin/ woning uit. Inwoners met een lager inkomen/vermogen zijn echter precies de mensen die we met de subsidieregeling willen bereiken. Een bijdrage zou hen kunnen helpen om maatregelen te treffen die ze anders niet kunnen bekostigen. Ook wonen ze vaak in kwetsbare wijken- denk hierbij bijvoorbeeld aan hittestress in de bebouwde kom. Deze voorwaarden zijn daarom verwijderd (Tabel 2). Toelichting wijzigingen in doelgroep: De huidige regeling sluit ook huurders uit. Met de wijzigingen kunnen ook huurders of pachters met instemming van de eigenaar een aanvraag indienen. Het idee is om bij de communicatie over de nieuwe regeling ook specifieke aandacht te geven aan kwetsbare buurten. Door aanpassingen in de regeling is het verder ook mogelijk om zowel individuele aanvragen als collectieve aanvragen in te dienen. Collectieve aanvragen hebben zowel fysiek impact (bijvoorbeeld kubieke meters afgekoppeld/vergroend) als sociaal (bewustwording) een groter effect. Het voordeel van deze aanvragen is dat er actief gewerkt wordt aan de bewustwording en kennisuitwisseling tussen meerdere mensen. Het kan dan ook gezien worden als een communicatie too l- buren gaan met elkaar in gesprek.

Bij een collectieve aanvraag gaat het om een aanvraag bestaande uit minimaal 3 huishoudens/bedrijven. Stichtingen en verenigingen worden ook beschouwd als collectieve aanvragen. Hitte is bijvoorbeeld ook een groot probleem in verzorgingstehuizen. Daar is een collectieve aanpak nodig. De aanvraag verloopt op dezelfde wijze als de individuele regeling met een korte omschrijving van de deelnemende partijen. De vergoeding wordt met 25% verhoogd ten opzichte van de individuele regeling. Toelichting wijziging in type maatregelen: Met de wijzigingen zorgen we er ook voor dat de regeling wordt ingezet in de volle breedte van klimaatadaptatie (wateroverlast, droogte en hitte) en het versterken van de biodiversiteit. We hebben daarom de regeling uitgebreid met twee additionele maatregelen: het planten van bomen en hergebruik van regenwater in panden (Tabel 2).

Effect Met de regeling worden op niet openbaar terrein maatregelen getroffen die leiden tot het verminderen van de effecten van klimaatverandering (wateroverlast, droogte en hittestress) en het versterken van de biodiversiteit, op het eigen terrein maar ook in de omgeving. Tevens geeft de regeling inwoners, bedrijven, stichtingen en verenigingen een groter handelingsperspectief om maatregelen te treffen en ondersteunt deze de bewustwording in de breedte van de maatschappij dat klimaatadaptatie- en biodiversiteitsversterkende maatregelen noodzakelijk zijn. Door water op meer plekken vast te houden en toe te voegen aan de bodem wordt verdroging tegen gegaan. Daarnaast neemt de kans op wateroverlast beetje bij beetje af. Het vergroenen van niet openbaar terrein neemt toe, evenals de biodiversiteit. Door bomen te planten wordt ook gewerkt aan het beleidsthema hittestress. Ook het geven van korting op de collectieve aanvraag vergroot de dialoog en daarmee de bewustwording. Het is aantoonbaar dat een groenblauwe leefomgeving positief bijdraagt aan de gezondheid van mensen.

Global goals Met welke van de 17 global goals zijn er raakvlakken/relaties en beschrijf deze kort en bondig: Global Goal 3 - goede gezondheid en welzijn Global Goal 6 - schoon water en sanitair Global Goal 11 - duurzame steden en gemeenschappen Global Goal 13 - klimaatactie

Pagina

4 van 6

Global Goal 15 - leven op het land Global Goal 17 - partnerschap om doelstellingen te bereiken

Planning 4 april behandeling B&W 2023 18 april debatronde Raad 16 mei besluitvormende raadsvergadering

Financiële consequenties n.v.t.

Personele consequenties n.v.t.

Juridische consequenties Er is voor gekozen een nieuwe verordening te ontwerpen in plaats van het wijzigen van de bestaande verordening.

Informatisering n.v.t.

Burger- en overheidsparticipatie n.v.t.

Communicatie Na inwerkingtreding van de subsidie wordt via diverse media kanalen hierover gecommuniceerd. Daarnaast wordt informatie beschikbaar gesteld op de gemeentelijke website

Overige consequenties n.v.t.

de plv. secretaris,

de burgemeester,

mr. A. Ouwehand

J.J. Eijbersen MBA

Pagina

5 van 6

Advies commissie(s): Concept besluit Wij stellen u voor om de Subsidieverordening stimulering klimaatadaptatie, vergroening, vasthouden en verwerken hemelwater vast te stellen conform bijgevoegd ontwerp-besluit.

Pagina

6 van 6