Raadsvoorstel Tegengaan onveilig en malafide ondernemersklimaat door wijzigen Algemene Plaatselijke Verordening gemeente Hellendoorn 2020 (hierna APV) en technische aanpassingen in verband met de nieuwe Alcoholwet

Aan de Raad Zaaknummer 2021-011012 Raadsvoorstel Tegengaan onveilig en malafide ondernemersklimaat door wijzigen Algemene Plaatselijke Verordening gemeente Hellendoorn 2020 (hierna: APV) en technische aanpassingen in verband met de nieuwe Alcoholwet Samenvatting De aanpak van ondermijning staat hoog op de politieke agenda; zowel landelijk, regionaal als lokaal. Naast de strafrechtelijke aanpak komt daarbij steeds meer nadruk te liggen op een bestuursrechtelijke aanpak. De ontwikkelingen binnen deze bestuursrechtelijke aanpak gaan dan ook snel en mede door de jurisprudentie die daardoor ontstaat, komt er steeds meer duidelijkheid over de mogelijkheden en onmogelijkheden daarvan. De gemeente Hellendoorn heeft sinds februari 2020 een zogenaamd exploitatievergunningstelsel in de APV opgenomen. Op basis van dit stelsel geldt een vergunningplicht voor in deze APV genoemde risicobranches. Uit recente jurisprudentie is gebleken dat het stelsel, zoals dat nu wordt gehanteerd, de nodige juridische risico's met zich meebrengt. Gelet daarop bestaat de behoefte om het stelsel in lijn te brengen met de actuele inzichten inzake de bestuursrechtelijke mogelijkheden.

Om de aanpak van ondermijning te versterken, is het voorstel om artikel 2:27 en 2:28 uit de APV te wijzigen en artikel 2:80 toe te voegen (zie voor de wijzigingen van artikel 2:27 en 2:28 de bijlage Waswordt-tabel gewijzigd beleid exploitatievergunning openbare inrichtingen). Deze artikelen zijn gericht op het stimuleren van een gezond ondernemersklimaat. Artikel 2:80 geeft de burgemeester de bevoegdheid om via een aanwijzingsbesluit een vergunningplicht te introduceren voor gebouwen, gebieden (bijvoorbeeld straten of bedrijventerreinen) of branches om zo een onveilig en malafide ondernemersklimaat tegen te gaan. Het betreft hier een vergunning in het belang van openbare orde en veiligheid. Om die reden is de bevoegdheid in de APV tot aanwijzing van een gebouw, gebied of bedrijfsmatige activiteit en vergunningverlening, door de gemeenteraad belegd bij de burgemeester. Dit maakt het mogelijk bestuursrechtelijk op te treden zonder daarbij een hele branche op te zadelen met een (administratieve) lastenverhoging. Met andere woorden een oplossing die maatwerk mogelijk maakt. Als gevolg van het nieuwe artikel 2:80 APV, de vergunningplicht die hierin is opgenomen, wordt om voor de behandeling van deze aanvraag om vergunning leges te kunnen heffen, ook voorgesteld om de Legesverordening aan te passen. Tot slot is per 1 juli 2021 de Drank- en Horecawet gewijzigd in de Alcoholwet.

Dit heeft tot gevolg dat er technische naamswijzigingen moeten worden doorgevoerd in onder andere de Algemene Plaatselijke Verordening gemeente Hellendoorn 2020. Aanleiding De aanpak van ondermijnende criminaliteit is een van de prioriteiten van het veiligheidsbeleid in de gemeente Hellendoorn. De aanpak van (georganiseerde) criminaliteit is lastig, maar absoluut

noodzakelijk om de verwevenheid van boven- en onderwereld tegen te gaan. Ondermijnende criminaliteit is niet altijd zichtbaar, maar daardoor des te gevaarlijker voor de integriteit van onze samenleving. Het tast de leefbaarheid aan, faciliteert zichtbare vormen van criminaliteit en zorgt voor een onveilig woon- en ondernemersklimaat. Het is daarom noodzakelijk dat gemeenten hun burgers en ondernemers beschermen tegen criminele ondermijnende activiteiten. In onze gemeente hebben we branches, gebouwen en gebieden die te maken hebben met verschillende vormen van ondermijnende criminaliteit, brancheverschraling (hoge concentraties van bepaalde exploitanten) en een hoog verloop van ondernemers. Tevens zien we in ondermijningzaken dat na een integrale aanpak vaak sprake is van een wijziging van (administratief) eigenaarschap (of bestuurder) van de rechtsvorm, verandering van branche of een combinatie van beiden. In veel gevallen leiden deze wijzigingen niet tot een bonafide bedrijfsvoering. Het risico bestaat dat malafide ondernemers zich vestigen in sectoren waar het toezicht van de overheid beperkter is (de vergunningvrije branches). Daarom is er gezocht naar een oplossing die het mogelijk maakt bestuursrechtelijk op te treden zonder daarbij een hele ondernemersbranche op te zadelen met een (administratieve) lastenverhoging.

Met andere woorden een oplossing die het mogelijk maakt in individuele gevallen op te treden. Op grond van het nieuwe artikel 2:80 van de APV kan de burgemeester branches, gebouwen of gebieden aanwijzen waarvoor een vergunningplicht gaat gelden (de burgemeester heeft daarvoor een bevoegdheid en kan deze vergunningplicht instellen maar de burgemeester hoeft dit niet te doen - het is geen verplichting). Het doel van de invoering van dit nieuwe artikel, te weten, het tegengaan van een onveilig en malafide ondernemersklimaat, is gelijk aan het doel wat wordt beoogd met het huidige stelsel. Het verschil zit er in dat het huidige stelsel bepaalt dat voor alle expliciet in onze huidige APV genoemde branches een vergunningplicht geldt. Het nieuwe stelsel houdt in dat deze vergunningplicht eerst moet worden 'geactiveerd' door middel van een aanwijzingsbesluit. Deze constructie heeft als voordeel dat meer op maat en ook extra onderbouwd (met bijvoorbeeld een analyse, onderzoek en/of politierapportage) de noodzaak voor de aanwijzing en vergunningplicht kan worden aangetoond. Bovendien kan een betrokkene tegen een aanwijzingsbesluit bezwaar maken. Andere voordelen van de voorgestelde wijzigingen zijn dat: • bepaalde branches niet meer op voorhand vergunningplichtig zijn maar enkel na een aanwijzingsbesluit door de burgemeester.

Ook gebieden of gebouwen kunnen op deze manier aangewezen worden; • naast de algemene weigerings- en intrekkingsgronden uit de APV er ook bijzondere gronden zijn voor intrekking van de vergunning zoals het in enig opzicht zijn van slecht levensgedrag, schijnbeheer of de nadelige invloed op de leefbaarheid in het gebied; • er een sluitingsbevoegdheid is voor de burgemeester indien een bedrijf in werking is zonder vergunning of in nader bepaalde situaties waaronder ook weer slecht levensgedrag, schijnbeheer of nadelige invloed op de leefbaarheid in het gebied; • voor aanwezige leidinggevenden van bedrijven een overgangstermijn geldt van minimaal zes maanden en maximaal één jaar; • door wijziging van het eerste lid van artikel 2:27 van de APV de afhaal- en bezorgcentra onder openbare inrichtingen komen te vallen en dat daardoor deze bedrijven vergunningplichtig worden. Dit is wenselijk omdat in omliggende gemeenten dergelijke bedrijven ook als openbare inrichtingen worden beschouwd (uniformiteit); • een "waterbedeffect (verplaatsing van criminele ondernemers van de ene gemeente naar de andere gemeente) "wordt voorkomen. Daarnaast is de Drank- en Horecawet gewijzigd. Dit naar aanleiding van de evaluatie van de wet en het in het najaar van 2018 gesloten nationaal Preventieakkoord. De gewijzigde wet is per 1 juli 2021 in

Pagina

2 van 5

werking getreden en wordt voortaan aangeduid als Alcoholwet door wijziging van de citeertitel in artikel 49 van de wet. Doelstelling Het tegengaan van een onveilig en malafide ondernemersklimaat. Voorgestelde oplossing Deze voorgestelde wijziging van de APV kent twee onderdelen: 1. Tegengaan van een onveilig en malafide ondernemersklimaat Om de aanpak van ondermijning te versterken, is in de APV een artikel (2:80) opgenomen dat gericht is op het stimuleren van een gezond ondernemersklimaat. Daarbij is er gezocht naar een oplossing die het mogelijk maakt bestuursrechtelijk op te treden zonder daarbij een hele ondernemersbranche op te zadelen met (administratieve) lastenverhoging. Artikel 2:80 geeft de burgemeester de bevoegdheid om via een aanwijzing een vergunningplicht te introduceren voor panden, gebieden (bijvoorbeeld straten of bedrijventerreinen) of branches om een onveilig en malafide ondernemersklimaat tegen te gaan. Op grond van de Gemeentewet is de gemeenteraad bevoegd op grond van de autonome verordenende bevoegdheid om openbare belangen zoals een veilig, leefbaar en bonafide ondernemersklimaat, te reguleren met een vergunningsplicht in de APV. Het betreft hier geen vergunning in het belang van economische ordening, maar in het belang van openbare orde en veiligheid.

Om die reden is de bevoegdheid in de APV tot aanwijzing van een gebouw, gebied of bedrijfsmatige activiteit en de vergunningverlening, door de gemeenteraad belegd bij de burgemeester. De mogelijkheid tot het instellen van een vergunningplicht voor ondernemers is een van de instrumenten voor de bestrijding van malafiditeit in het ondernemerschap. De gemeente kan controle uitoefenen op de naleving van de gestelde voorwaarden en handhaven bij overtreding. Van de mogelijkheid om een vergunningplicht te introduceren gaat bovendien een preventieve werking uit. Dit draagt bij aan het aantrekken van bonafide ondernemers en het weren van malafide ondernemers. Niet alle gemeenten zullen op dit moment branches, gebieden of gebouwen binnen de gemeentegrenzen hebben die aantoonbaar zijn besmet door criminelen. Maar door een strenge aanpak in de ene gemeente (bijvoorbeeld de gemeente Almelo) kan het gevreesde waterbedeffect optreden, waardoor een andere gemeente alsnog met deze problematiek wordt geconfronteerd. Daarom is het van belang om het instrumentarium op orde te hebben voor het geval de problematiek zich gaat voordoen. Criterium voor de aanwijzing is dat door bedrijfsmatige activiteiten de leefbaarheid of openbare orde en veiligheid onder druk staan dan wel nadelig kunnen worden beïnvloed. Dit zal met name kunnen blijken uit politierapportages.

Motivering, proportionaliteit (staat belang in verhouding tot de inbreuk?) en subsidiariteit (is dit de beste manier om het te bereiken?) zijn belangrijke uitgangspunten bij een aanwijzing. Het introduceren van een vergunningplicht maakt niet alleen toetsing aan de Wet Bevordering integriteitsbeoordelingen door het openbaar bestuur (hierna: Wet Bibob) mogelijk maar in het kader van handhaving kan in het uiterste geval worden overgegaan tot sluiting van een pand. Het instrument van een vergunningplicht is overigens niet ongebruikelijk in een gemeente. Zo geldt in de meeste gemeenten voor horeca-inrichtingen een vergunningplicht, waarbij aan vergelijkbare voorwaarden wordt getoetst. Het gaat dan ook om voorwaarden waarvan in beginsel van ondernemers kan worden geëist dat zij daar aan voldoen. Als gevolg van het nieuwe artikel 2:80 APV, de vergunningplicht die hierin is opgenomen, dient om voor de behandeling van deze aanvraag om vergunning leges te kunnen heffen, ook de Legesverordening te worden aangepast. In deze wijziging is eveneens de omschrijving voor het in rekening kunnen brengen van leges voor een gedoogbeschikking verruimd.

Pagina

3 van 5

2. Komst van de Alcoholwet Zoals in de aanleiding al aangegeven is de Drank- en Horecawet gewijzigd. De gewijzigde wet is per 1 juli 2021 in werking getreden. De wet wordt voortaan aangeduid als Alcoholwet door wijziging van de citeertitel in artikel 49 van de wet. Dit heeft tot gevolg dat er technische naamswijzigingen moeten worden doorgevoerd in de Algemene Plaatselijke Verordening gemeente Hellendoorn 2020. Omdat het om een verandering van regelgeving gaat, mag het college dit zelf vaststellen. Echter, de noodzakelijke wijzigingen in de APV zijn, omdat een deel al is opgenomen in de hiervoor genoemde artikelen 2:28 en 2:80 APV, voor de volledigheid opgenomen in de was/wordt tabel en het raadsbesluit "Verordening tot wijziging van de Algemene Plaatselijke Verordening gemeente Hellendoorn 2020 (5e wijziging)". Burger- en overheidsparticipatie De wijziging van de APV wordt op de gebruikelijke wijze bekendgemaakt. Communicatie Burgers/bedrijven zullen actief geïnformeerd moeten worden over de wijziging van de APV waardoor de burgemeester de mogelijkheid heeft om gebouwen, gebieden of bedrijfsmatige activiteit als vergunningplichtig aan te wijzen. Op grond van de artikel 139 van de Gemeentewet moet de wijziging van de APV bekend worden gemaakt. Dit gebeurt via www.overheid.nl in het Gemeenteblad.

Verder zal het ook op de website van de gemeente Hellendoorn en via de sociale media bekend worden gemaakt. Effecten meten N.v.t. Planning N.v.t.

Nijverdal, 6 juli 2021 Burgemeester en Wethouders van Hellendoorn, De secretaris,

de burgemeester,

drs. R.J.P. Willemsen

mevr. A.H.Raven BA

Advies commissie(s): Concept besluit

Pagina

4 van 5

1. De APV te wijzigen door artikelen 2:27 en 2:28 te wijzigen en door artikel 2:80 toe te voegen conform bijgevoegd raadsbesluit "Verordening tot wijziging van de Algemene Plaatselijke Verordening gemeente Hellendoorn 2020 (5e wijziging)"; 2. De artikelen 2:24, 2:48 en 3:7 APV wijzigen in verband met de Alcoholwet overeenkomstig hetzelfde bijgevoegde raadsbesluit "Verordening tot wijziging van de Algemene Plaatselijke Verordening gemeente Hellendoorn 2020 (5e wijziging)"; 3. De Legesverordening aanpassen inzake de hiervoor genoemde wijzigingen overeenkomstig het bijgevoegde raadsbesluit "Verordening tot wijziging van de Legesverordening";

Pagina

5 van 5