Raadsvoorstel Subsidieverordening verduurzamen maatschappelijk vastgoed

AAN DE RAAD Zaaknummer: 2024-013667 Onderwerp Subsidieverordening verduurzamen maatschappelijk vastgoed

VOORSTEL 1. De “Subsidieverordening Verduurzamen Maatschappelijk Vastgoed Gemeente Hellendoorn” vast te stellen. 2. Voor de “Subsidieverordening Verduurzamen Maatschappelijk Vastgoed Gemeente Hellendoorn” een subsidieplafond van €520.000,- vast te stellen. 3. Voor de uitvoering van de subsidieverordening €570.000,- uit de Reserve gelabelde middelen beschikbaar te stellen, de bedragen die in de periode 2025-2028 werkelijk worden besteed voor deze regeling worden onttrokken uit deze reserve.

INLEIDING Verduurzaming van maatschappelijk vastgoed is cruciaal voor het realiseren van een toekomstbestendige en veerkrachtige gemeenschap. Door te investeren in energiezuinige en duurzame gebouwen, dragen we niet alleen bij aan de vermindering van de CO2-uitstoot, maar ook aan de kwaliteit van leven voor onze inwoners. Hoewel het Rijk subsidies biedt, zoals de DUMAVA-regeling en de BOSA-regeling, ervaren verenigingen en stichtingen deze regelingen als ingewikkeld. De meeste van deze organisaties worden bestuurd door vrijwilligers die vaak niet de kennis of tijd hebben om dergelijke subsidies aan te vragen. Dit vormt een obstakel voor de noodzakelijke verduurzamingsinvesteringen. Op 7 november 2023 heeft uw raad een motie aangenomen waarin het college wordt verzocht om een subsidieregeling voor de verduurzaming van maatschappelijk vastgoed op te stellen. Daarnaast is er op 28 november 2023 een amendement aangenomen dat €721.000,- uit de VAR labelt voor de uitvoering van de motie. Dit bedrag is bedoeld om de subsidieregeling te financieren en zo de verduurzaming van maatschappelijk vastgoed in de gemeente Hellendoorn te stimuleren. Op 16 april 2024 heeft uw raad een presentatie gekregen over de verduurzamingsopgave voor het maatschappelijk vastgoed binnen de gemeente. Naar aanleiding van de presentatie is input opgehaald bij de fracties.

Deze input heeft bijgedragen aan het vormgeven van deze subsidieverordening.

BEOOGD EFFECT Met deze subsidieverordening wordt het maatschappelijk vastgoed in de gemeente verduurzaamd. Dit leidt tot een veerkrachtige en toekomstbestendige voorzieningenstructuur en gemeenschap. Hiermee wordt bijgedragen aan 55% CO2 reductie in 2030.

ARGUMENTEN 1.1 Verduurzaming draagt bij aan veerkrachtig maatschappelijk vastgoed Door verduurzaming worden maatschappelijke organisaties financieel veerkrachtiger, omdat hun gebouwen minder afhankelijk zijn van hoge energiekosten en lagere exploitatiekosten hebben. Dit maakt het voor organisaties makkelijker om hun vastgoed betaalbaar en toegankelijk te houden. Een

duurzaam en betaalbaar voorzieningenaanbod is belangrijk voor de leefbaarheid en sociale samenhang in onze wijken en dorpen. 1.2 De subsidieverordening ondersteunt de warmtetransitie en klimaatdoelen De subsidieverordening stimuleert maatschappelijke organisaties om hun vastgoed te verduurzamen, wat een belangrijke stap is in de warmtetransitie. Dit draagt direct bij aan de doelstelling om in 2030 de CO₂-uitstoot met 55% te reduceren. 1.3 Een eenvoudige regeling verlaagt drempel voor vrijwilligersorganisaties Het aanvraagproces is eenvoudig gemaakt door alleen essentiële informatie op te vragen. Hierdoor kunnen organisaties die door vrijwiligers bestuurd worden, eenvoudig deelnemen en profiteren van de regeling. Dit verlaagt de administratieve last voor deze organisaties en vergroot de kans dat zij de stap naar verduurzaming zetten. 1.4 De mate van ondersteuning maakt verduurzaming financieel haalbaar voor veel organisaties Veel maatschappelijke organisaties, zoals verenigingen en wijkcentra, beschikken niet over voldoende eigen middelen om te investeren in verduurzaming. Dankzij deze regeling kunnen ook zij maatregelen nemen om hun gebouwen duurzamer en toekomstbestendiger te maken, wat goed is voor zowel de organisatie als de gemeenschap. Deze regeling stimuleert organisaties om verduurzamingsmaatregelen te nemen die anders buiten hun bereik zouden liggen.

1.5 De subsidieverordening geldt met terugwerkende kracht vanaf 1 januari 2024 Door de verordening met terugwerkende kracht open te stellen, kunnen organisaties die al in verduurzaming hebben geïnvesteerd sinds 1 januari 2024 alsnog subsidie aanvragen. Dit doet recht aan deze organisaties, die met de financiële lasten van verduurzaming te maken hebben. 1.6 U bent bevoegd om kaders vast te stellen De bevoegdheid tot het vaststellen van deze kaders ligt op basis van de Gemeentewet en artikel 4.2 van de Algemene wet bestuursrecht bij de gemeenteraad. Daarom leggen we de verordening ter vaststelling aan uw raad voor. 2.1 Het subsidieplafond zorgt voor financiële duidelijkheid en beheersbaarheid Met een vastgesteld subsidieplafond van €520.000,- weten de organisaties hoeveel middelen beschikbaar zijn voor subsidieverstrekking. Dit voorkomt overschrijding van middelen en biedt duidelijkheid aan de aanvragers over de beschikbare middelen 3.1 De financiële middelen zijn noodzakelijk voor de uitvoering van de regeling Het bedrag van €570.000,- is nodig om het subsidieplafond van €520.000,- en de uitvoeringskosten van €50.000,- te dekken. Zonder deze middelen is het niet mogelijk om subsidieaanvragen te honoreren en de doelen van de verordening te realiseren. Het beschikbaar stellen van dit bedrag is daarmee essentieel voor een succesvolle uitvoering.

3.2 Het bedrag sluit aan bij de afspraken in het amendement van 28 november 2023 In het amendement heeft de raad €721.000,- uit de VAR gereserveerd voor verduurzaming van maatschappelijk vastgoed. Na een onttrekking van €151.000,- voor de verduurzaming van De Veldkamp in Haarle, afgelopen 9 juli, blijft €570.000,- beschikbaar. Het beschikbaar stellen van dit bedrag voldoet aan de intentie van het amendement en zorgt ervoor dat het resterende geld wordt ingezet waarvoor het oorspronkelijk is bedoeld.

KANTTEKENINGEN 1.1 Hiermee loopt de gemeente het risico op verspilling van middelen door niet op de accommodatievisie te wachten Het instellen van de subsidieverordening vóór de vaststelling van de accommodatievisie brengt een risico op verspilling van middelen met zich mee. Er bestaat een kans dat subsidies worden verleend aan gebouwen die op korte termijn leeg komen te staan. Dit omdat organisaties samen in een gebouw trekken volgens de visie. Door de verordening pas na vaststelling van de accommodatievisie vast te stellen, kunnen de middelen gerichter en duurzamer worden ingezet. 1.2 De regeling kan slechts één keer worden aangevraagd, verduurzaming vereist echter meerdere stappen over een periode van meerdere jaren

Dit kan beperkend werken voor organisaties die verduurzaming in fases willen doorvoeren vanwege de hoge investeringen. De verordening is ontworpen als een eenmalige subsidie om een brede groep organisaties te ondersteunen, maar hierdoor bestaat het risico dat sommige organisaties niet in staat zijn om al hun verduurzamingsstappen te financieren binnen één aanvraag. Een evaluatie kan inzichtelijk maken of er behoefte is aan verdere gemeentelijke ondersteuning na afloop van deze regeling. 1.3 Afstemming met landelijke BOSA- en DUMAVA-regelingen Er zijn landelijke subsidieregelingen voor de verduurzaming van maatschappelijk vastgoed, zoals BOSA en DUMAVA. Veel maatschappelijke organisaties ervaren deze regelingen echter als complex, waardoor ze niet altijd toegankelijk zijn. De gemeentelijke subsidieregeling kan hierin het verschil maken door een laagdrempeliger alternatief te bieden. De landelijke regelingen staan een combinatie met andere subsidieregelingen niet altijd toe, terwijl de gemeentelijke regeling dit wel mogelijk maakt. Hierdoor is het niet altijd direct duidelijk of de landelijke subsidies gecombineerd kunnen worden met de gemeentelijke subsidie. Om overlapping of onrechtmatige aanvragen te voorkomen, wordt tijdens gesprekken met maatschappelijke organisaties aandacht besteed aan de mogelijkheden en beperkingen van beide regelingen.

Hoewel dit de verantwoordelijkheid is van de maatschappelijke organisatie is het belangrijk om hier goed over te informeren. 2.1 Het subsidieplafond van €520.000,- is beperkt en mogelijk onvoldoende om alle aanvragen te honoreren Deze onzekerheid kan bij maatschappelijke organisaties leiden tot stress en spoed bij het indienen van aanvragen. Welke hoeveelheid middelen beschikbaar gesteld moet worden om alle aanvragen te kunnen honoreren is niet bekend. De resultaten van deze regeling, gecombineerd met de uitkomsten van de accommodatievisie, zullen inzichten geven die kunnen bijdragen aan eventuele besluiten over aanvullende budgetten of vervolgregelingen.

FINANCIËN Voor de uitvoering van de “Subsidieverordening Verduurzamen Maatschappelijk Vastgoed Gemeente Hellendoorn” wordt voorgesteld om een totaalbedrag van €570.000,- beschikbaar te stellen. Dit bedrag wordt gedekt uit de reserve gelabelde middelen en heeft een incidenteel karakter, bedoeld voor de looptijd van de verordening van 1 januari 2024 tot en met 30 juni 2028. Verdeling en dekking van de middelen: Het bedrag van €570.000,- wordt onttrokken aan de reserve gelabelde middelen. In november 2023 is door uw raad besloten om €721.000,- uit de VAR te labelen voor deze regeling naar aanleiding van een aangenomen amendement. Op 9 juli 2024 heeft uw raad besloten om een bedrag van €151.000,- beschikbaar te stellen voor de verduurzaming van De Veldkamp in Haarle. Hierdoor is er nog €570.000,- beschikbaar in de reserve gelabelde middelen. Subsidieplafond: Voor de daadwerkelijke subsidieverlening wordt een plafond van €520.000,vastgesteld. Hoewel het aantal aantal potentiële aanvragers bekend is, is op momenteel niet duidelijk hoeveel organisaties daadwerkelijk gebruik zullen maken van de regeling. De vraag bestaat daarom of met deze middelen alle aanvragen kunnen worden gehonoreerd of dat een hogere subsidieplafond benodig is. Uitvoeringskosten: Naast het subsidieplafond wordt €50.000,- gereserveerd voor de uitvoeringskosten van de regeling.

Deze kosten omvatten onder andere de administratie, controle van de aanvragen en toewijzing, en communicatie met organisaties. Deze uitvoeringskosten zijn noodzakelijk om de regeling goed te kunnen uitvoeren.

VERVOLG Na vaststelling van de verordening wordt deze gepubliceerd op de gemeentelijke website en in het Gemeenteblad. Hiermee treedt de verordening formeel in werking met terugwerkende kracht per 1 januari 2024. Het ontzorgingsprogramma maatschappelijk vastgoed van de provincie heeft aangegeven te willen ondersteunen bij de uitvoering van de regeling. Zij kunnen organisaties begeleiden in hun ‘verduurzamingsreis’.

Tijdens de looptijd van de regeling vindt een tussentijdse evaluatie plaats op basis van beschikbare gegevens uit aanvragen en rapportages. Na afloop van de regeling vindt een eindevaluatie plaats. Hierin worden de behaalde resultaten in kaart gebracht, waaronder de mate van CO2-reductie en het aantal ondersteunde organisaties.

COMMUNICATIE Om de regeling goed te laten verlopen, wordt een gerichte communicatieaanpak opgezet. Deze aanpak richt zich op het informeren van maatschappelijke organisaties en kerkgenootschappen over de landelijke regelingen en de gemeentelijke regeling.

BIJLAGEN Bijlage 2 – Raadsbesluit Subsidieverordening verduurzamen maatschappelijk vastgoed