Raadsvoorstel Regiovisie Jeugdhulp Twente

Aan de Raad Zaaknummer 2021-030674 Raadsvoorstel Regiovisie Jeugdhulp Twente Samenvatting De Algemene Leden Vergadering (ALV) van de VNG heeft in juni 2020 een resolutie aangenomen met de strekking dat alle gemeenten in 2021 in regioverband een regiovisie jeugdhulp moeten opstellen, die wordt vastgesteld door hun gemeenteraden. Afgelopen jaar is, samen met allerlei betrokkenen uit het jeugdveld, in Twente een dergelijke visie opgesteld. Op 17 november 2021 heeft het algemeen bestuur van de gezondheidsregio Twente ingestemd met deze Regiovisie Jeugdhulp Twente (bijlage 1). U wordt als gemeenteraad gevraagd de Twentse regiovisie jeugdhulp vast te stellen en daarnaast het college opdracht te geven om concrete afspraken over de uitvoering van deze visie neer te leggen in een meerjarige regionale samenwerkingsagenda. Aanleiding De resolutie van de ALV van de VNG stelt over de regiovisie jeugdhulp: “Gemeenten stellen in regionaal verband een regiovisie op die door de verschillende gemeenteraden wordt vastgesteld.” De regiovisie is ingevoerd als een tegenbeweging tegen de verregaande sturing van het rijk op regionale samenwerking op het gebied van jeugdhulp en inperking van de beleidsvrijheid van gemeenten. De gemeenten in Twente hebben de Organisatie voor Zorg en Jeugd in Twente (OZJT) in maart 2021 opdracht gegeven om een Twentse regiovisie jeugdhulp op te stellen.

U bent hierover op 25 maart 2021 per brief geïnformeerd. Vanuit de regionale projectgroep zijn betrokkenen vanuit verschillende invalshoeken uitgenodigd om input aan te leveren voor de regiovisie. Dat vond plaats op verschillende manieren: met (online) presentaties, met vragenlijsten, met (online) groepsgesprekken, enzovoort. Op regionaal niveau is dit georganiseerd voor alle belangrijke spelers: jeugdigen zelf, de professionals die in de jeugdhulp werken, de bestuurders van de zorgaanbieders en van de gemeenten en andere partners die een rol spelen zoals het onderwijs, de Raad voor de Kinderbescherming, Gecertificeerde Instellingen (GI’s) en de huisartsen. Ook hebben alle gemeenten hun eigen lokale ophaalsessie georganiseerd. In onze gemeente vond deze plaats op 22 september 2021 (verslag en opbrengst van deze avond als bijlagen 2 en 3). Hierbij waren enkele gemeenteraadsleden en leden van de Wmo-raad aanwezig, maar ook vertegenwoordigers uit het onderwijs, maatschappelijke organisaties, gecontracteerde zorgaanbieders, jeugd- en huisartsen en medewerkers van onze toegang.

Na een aantal opiniërende gesprekken tussen de portefeuillehouders jeugd van de Twentse gemeenten heeft het Algemeen Bestuur van de Gemeenschappelijke Regeling Gezondheid op 17 november 2021 ingestemd met de regiovisie en besloten tot doorgeleiding naar de colleges ten behoeve van lokale besluitvorming door de gemeenteraden. Doelstelling

Deze regiovisie geeft richting aan de ontwikkeling van de jeugdhulp in Twente. De acht leidende principes in de visie bieden houvast om in beeld te houden waar de kansen voor verbetering liggen en wat er nodig is om dat in gang te zetten. De regiovisie is overigens geen eindstation, maar vooral het begin van een meerjarig proces om verbeteringen aan te brengen in de organisatie van de jeugdhulp. Zowel regionaal als lokaal. Voorgestelde oplossing Alle opgehaalde input uit het veld is verwerkt in de nu voorliggende Regiovisie Jeugdhulp Twente met acht leidende principes. Die acht leidende principes zijn: 1. De jeugdige in zijn/haar omgeving staat centraal 2. Normaliseren is uitgangspunt 3. Ondersteuning is zo licht en zo nabij als mogelijk, zo zwaar en specialistisch als nodig 4. Thuis, tenzij… 5. In Twente kennen we een overzichtelijk zorglandschap, effectief en beheersbaar 6. In Twente werken wij zonder wachtlijsten 7. Wij investeren in blijvend leren en verbeteren, data gedreven 8. Het stelsel van jeugdhulp is duurzaam en betaalbaar Ons college staat achter de inhoud van de voorliggende visie en kijkt tevreden terug naar de constructieve wijze waarop met betrokkenen en de andere gemeenten is gekomen tot deze visie. De uitgangspunten zijn lokaal zeer herkenbaar.

In die zin sluit de visie en de daarin genoemde kansen en vervolgacties aan bij onze lokale beweging om te komen tot een lokale hervormingsagenda jeugd. Uw raad wordt gevraagd de Regiovisie Jeugdhulp Twente vast te stellen en ons college opdracht te geven om met andere Twentse gemeenten en relevante betrokkenen te komen tot een meerjarige regionale samenwerkingsagenda op basis van deze visie. Op de site www.samen14.nl/regiovisie is belangrijke achtergrondinformatie bij de Twentse regiovisie jeugdhulp te vinden. Wij bevelen u aan hiervan kennis te nemen. Argumenten Uitvoering van resolutie ALV van de VNG Door de regiovisie op te stellen en te laten vaststellen door de gemeenteraden voldoen de 14 Twentse gemeenten aan de door de gemeenten zelf aangenomen resolutie op de ALV van de VNG in juni 2020 over de Norm voor Opdrachtgeverschap. Met deze regiovisies in het hele land, willen de gemeenten aan het rijk laten zien dat zij goed kunnen samenwerken, waardoor meer gedetailleerde sturing van het rijk op samenwerking niet nodig is. Twente maakt gezamenlijk een nadere stap naar een meer duurzame ondersteuning voor Twentse jeugdigen en hun omgeving Het jeugdhulpstelsel staat in Nederland, zo ook in Twente, onder zware druk.

Landelijk is de stelselverantwoordelijkheid met de toekenning van budgetten aan gemeenten (waarbij de extra middelen formeel nog incidenteel zijn) nog volop onderwerp van discussie. Het is wel zeker dat er een forse Hervormingsagenda komt. In Twente worden er door elke gemeente lokaal forse inspanningen gedaan op het gebied van jeugdhulp en werken we ook regionaal intensief samen. Er staat inmiddels een stevige basis binnen de regio Twente en OZJT/Samen14. De regiovisie zien wij als kans om een mooie vervolgstap te maken in verbetering van het stelsel en nader koers te bepalen. Dit gebeurt door in de visie acht leidende principes te introduceren. Deze principes vormen - nadrukkelijk in samenhang met elkaar - de ruggengraat van onze visie.

Pagina

2 van 5

In de Regiovisie Jeugdhulp Twente staat hoe aanbieders, professionals, betrokken inwoners en gemeenten in de komende jaren vanuit samenwerking jeugdhulp willen organiseren. Dat doen we door de sociale basis voor ondersteuning van jeugdigen en gezinnen naar een hoger plan te tillen. Sturing buiten en binnen het regionale zorglandschap - via normaliseren en preventie - ook op lokaal niveau, is nodig om zorgvolume te beperken. Door het maken van zakelijke afspraken lossen we gezamenlijk regionale knelpunten op. Dit draagt bij aan een duurzaam kwalitatief en betaalbaar stelsel. Op deze manier kunnen we altijd, binnen een redelijke termijn, de hulp bieden die nodig is, zo licht als mogelijk, zo zwaar als nodig. Meer uitleg over de leidende principes, kansen en acties op de verschillende thema's vindt u terug in de visie zelf. Cliënten, jeugdhulpaanbieders en adviesraad zijn intensief betrokken De regiovisie moest in samenspraak met betrokkenen worden opgesteld. Dat is zo afgesproken in de Norm van Opdrachtgeverschap. Hierboven is al geschetst dat daarvoor een keur aan sessies zijn georganiseerd. Op www.samen14.nl/regiovisie vindt u alle verslagen en presentaties terug. Lokaal hebben wij onze Wmo-raad actief betrokken bij dit traject. Zij zijn ambtelijk steeds bijgepraat en hebben deel kunnen nemen aan verschillende sessies.

De Wmo-raad is door ons om advies gevraagd over de eindversie van de regiovisie. Dit advies hebben wij op 19 december 2021 ontvangen (bijlage 4) De Wmo-raad geeft in haar advies aan dat de regiovisie jeugdhulp een abstract stuk is met veel algemeenheden en containerbegrippen. Zij zien graag 'dat de regiovisie van het papier af komt' en dat de uitgangspunten worden vertaald naar haalbare en meetbare doelen met een concreet tijdspad. Verder noemen zij een aantal punten uit de regiovisie die wat hen betreft extra aandacht vragen, namelijk: hulp dichtbij huis, de lokale basis rondom het gezin versterken door preventie, signaleren en samenwerken, het borgen van deskundigheid aan de voorkant o.a. met het oog op het signaleren van kindermishandeling en huiselijk geweld en het verkleinen van het gat tussen 18 min en 18 plus. Een vraag die zij hierbij hebben is hoe de verschillende spelers bij deze thema's betrokken worden. Het advies van de Wmo-raad om de uitgangspunten uit de visie verder uit te werken is al ter harte genomen. Die uitwerking gaat plaatsvinden in de regionale samenwerkingsagenda, waar ook concretisering met heldere opbrengsten, benodigde middelen en prioritering wordt aangebracht. Als gemeenteraad wordt u gevraagd ons college opdracht te geven om tot een dergelijke regionale samenwerkingsagenda te komen.

De thema's waarvoor de Wmo-raad extra aandacht vraagt, zijn onderwerpen die wij ook belangrijk vinden. Deze onderwerpen zijn deels al opgepakt in concrete projecten of opdrachten en deels benoemd om een plek te krijgen in onze lokale hervormingsagenda jeugd. Ook het advies om de totale opgave op het gebied van jeugdhulp smart te maken kan worden gevolgd. We gaan hier samen met relevante partners uit het veld in 2022 mee aan de slag binnen een op te richten lokaal beleidsnetwerk jeugd. De Wmo-raad is per brief geïnformeerd over onze reactie en acties naar aanleiding van hun advies. Keuzes hebben gevolgen voor gemeenten en Openbaar Lichaam Gezondheid (OLG) De keuzes die de gemeenten maken in de regiovisie hebben gevolgen voor gemeenten, zoals bijvoorbeeld de opgaven rond de toegang, en voor de manier waarop de gemeenten samenwerken in het OLG met OZJT en andere onderdelen (Veilig Thuis Twente en GGD Twente). Daarom heeft het Algemeen Bestuur van de GGR, met die regionale pet op, ook expliciet ingestemd met de regiovisie.

Pagina

3 van 5

Voor de gemeenten, zo ook de gemeente Hellendoorn, staan er ook lokale verantwoordelijkheden benoemd in de visie. Die lokale opdrachten, zoals het optimaliseren van de toegang, het inrichten en verbeteren van het voorliggende veld (de sociale basis) met preventie en vroegsignalering en de lokale transformatie vallen onder de verantwoordelijkheid en komen voor rekening van de afzonderlijke gemeenten. In Hellendoorn sluiten deze opdrachten naadloos aan op de opdrachten waar we lokaal al mee bezig zijn of mee aan de slag willen in onze lokale hervormingsagenda jeugd. Denk aan: - Campagne op normaliseren - School zorg ondersteuner in het basisonderwijs - Preventieve aanpak (complexe) echtscheidingen - Toepassing doorbraakmethode bij multiproblem gezinnen - Aanpak wachtlijsten door screening en inzet gezinswerker - Overstap naar LOES - Lokaal preventie akkoord (actielijn psychisch kwetsbare jeugd) - Aanpak jongeren 16-27 jaar (overgang 18-/18+) - Verbinding onderwijs – zorg (inzet NPO gelden) Kanttekening Rijk blijft essentiële factor en bepaalt mede de regionale en lokale speelruimte Regionaal en lokaal doen wij wat mogelijk is ter verbetering van ons zorglandschap. We blijven echter ook sterk afhankelijk van de landelijke besluiten.

Allereerst vanwege het beschikbaar stellen van voldoende structurele middelen, maar denk ook aan regelgeving (aanpassing Jeugdwet en plannen) en de komende landelijke Hervormingsagenda. Zolang de details van het nieuwe kabinetsbeleid niet duidelijk zijn, blijven hier onzekerheden mee gemoeid. Dit terwijl we de urgentie voelen om voor onze inwoners (jeugdigen en omgeving) een verbeterde (genormaliseerde) lokale sociale basis en kwalitatief hoogstaande en betaalbare jeugdhulp voor de lange termijn te realiseren. Burger- en overheidsparticipatie De Nederlandse gemeenten hebben zichzelf de opdracht gegeven om een regionale visie jeugdhulp op te stellen. Reden was een tegenbeweging tegen de verregaande sturing van het rijk op regionale samenwerking als het gaat om jeugdhulp en inperking van de beleidsvrijheid van gemeenten. Onderdeel van die opdracht was om de visie in samenspraak met betrokkenen op te stellen. Dat is gebeurd, zoals hierboven terug te lezen is. Communicatie Over de regiovisie jeugdhulp is zowel vooraf als bij het opstellen gecommuniceerd naar inwoners en belanghebbenden via de website Samen14/regiovisie. Beoogd effect De regiovisie geeft duidelijkheid over samenwerking tussen gemeenten op het gebied van jeugdhulp. In de regiovisie vindt u diverse actiepunten. Na vaststelling is sprake van zowel lokale als regionale uitvoering van die acties.

De meerjarige regionale samenwerkingsagenda wordt regionaal verder geconcretiseerd met heldere opbrengsten, benodigde middelen en geprioriteerd met betrokken partijen. Er zal oog zijn voor een daadkrachtige aanpak (want we willen meters maken), een realistische uitvoering en een slagvaardige organisatievorm. Dit alles in samenhang met het voorbereiden van een inkoopstrategie voor een nieuwe inkoop (bevoegdheid van ons college). Daarbij komt ook de uitvoering van de landelijke hervormingsagenda op ons af. De ambities zijn flink en niet alles kan tegelijk, daarbij: het is ook een visie voor de middellange termijn (2022-2028). Lokaal landen er diverse acties in de lokale hervormingsagenda jeugd.

Pagina

4 van 5

De raad wordt geïnformeerd over de voortgang en de effecten van de afgesproken acties uit zowel de regionale samenwerkingsagenda als de lokale hervormingsagenda via de factsheets sociaal domein. Planning Regionaal worden na besluitvorming in de 14 gemeenten de uitkomsten samengebracht en meegenomen bij het vervolg. De visie is richtinggevend, maar vergt nog wel nadere uitwerking en duiding, zoals hierboven ook staat beschreven. Lokale input over zaken die meegenomen dienen te worden bij de uitwerking of lokale meningen over prioritering zijn welkom.

Nijverdal, 4 januari 2022 Burgemeester en Wethouders van Hellendoorn, De secretaris,

de burgemeester,

drs. R.J.P. Willemsen

dhr. J.J. Eijbersen, MBA

Advies commissie(s): Concept besluit a. De Regiovisie Jeugdhulp Twente vaststellen. b. Het college opdracht te geven om met andere Twentse gemeenten en relevante betrokkenen te komen tot een regionale samenwerkingsagenda op basis van deze visie.

Pagina

5 van 5