Raadsvoorstel Nota Reserves en voorzieningen 2024

Aan de Raad Zaaknummer 2023-022097 Raadsvoorstel: Nota Reserves en voorzieningen 2024 Voorstel 1. De nota Reserves en voorzieningen 2018 in te trekken en de nota Reserves en voorzieningen 2024 vast te stellen. 2. De volgende reserves/voorzieningen te wijzigen: 1. Budgetoverhevelingen via de reserve Rekeningsaldo te bestemmen te laten verlopen. 2. De reserve Gelabelde middelen in te stellen. 3. Een bedrag van € 808.910,-- voor co-financieringsbudget, ondersteuning MFA Daarle en liquidatiesaldo Soweco uit de Vrij aanwendbare reserve te storten in de reserve Gelabelde middelen. 4. De reserve Salomonsonhuis / zorgpunt op te heffen wanneer de besteding van de middelen uit de reserve gerealiseerd is op basis van recente besluitvorming. 5. De benaming van de reserve Wet Werk en Bijstand (WWB) te wijzigen in reserve Uitkeringen Participatiewet, IOAW en IOAZ. 6. De reserve Duurzame energiemaatregelen op te heffen, en hierbij € 169.658,-- van het revolverend fonds over te hevelen naar de VAR en € 495.000,-- over te hevelen naar de reserve Gelabelde middelen in afwachting van nadere lokale uitwerking van het Klimaatakkoord. 7. De reserve Kapitaallasten in te stellen. 8. De voorziening ISV op te heffen en het resterende saldo van € 15.076,-- toe te voegen aan de Vrij aanwendbare reserve. 9.

De benaming van de voorziening Dubieuze debiteuren WWB te wijzigen in voorziening Dubieuze debiteuren Participatiewet, IOAW en IOAZ. 10. De benaming van de voorziening Verlofsparen te corrigeren in voorziening Spaarverlof. Inleiding Reserves en voorzieningen zijn onmisbare instrumenten voor een transparante en gedegen financiële bedrijfsvoering en de bepaling van de financiële positie en het financiële vermogen van de gemeente. Uit reserves en voorzieningen kunnen namelijk de kosten en/of uitgaven van nieuw beleid, nieuwe gemeentelijke voorzieningen, financiële tegenvallers, tekorten en risico's worden gedekt. Daarnaast kunnen reserves en voorzieningen worden gebruikt voor een gelijkmatige spreiding van kosten over verschillende jaren om zo ongewenste schommelingen in de exploitatie tegen te gaan. Reserves en voorzieningen maken integraal onderdeel uit van de financiële positie van de gemeente. De nota Reserves en voorzieningen 2018 is vastgesteld in de gemeenteraad van 30 oktober 2018 en moet worden herzien. Uitgangspunt van deze nota zijn de standen van de reserves en voorzieningen zoals vastgesteld bij de Programmabegroting 2024. Beoogd effect Het doel van de nota reserves en voorzieningen is om: - kaders te stellen hoe om te gaan met reserves en voorzieningen. - te voldoen aan de wet- en regelgeving uit de verordening Financieel beleid, beheer en organisatie

gemeente Hellendoorn 2023 en het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV). - de afweging rond het gebruik van reserves en voorzieningen te bevorderen. - te informeren over welke reserves en voorzieningen er zijn. Expliciet wordt ingegaan op de omvang en het doel waarvoor ze zijn ingesteld. Argumenten 1.1 dan voldoen we aan de vastgestelde wettelijk kaders en het (gewijzigde) beleid van de reserves en voorzieningen. De vorige nota Reserves en voorzieningen 2018 is vastgesteld in de gemeenteraad van 30 oktober 2018. Het doel van de geactualiseerde nota Reserves en voorzieningen 2024 is: - kaders te stellen hoe om te gaan met reserves en voorzieningen. - te voldoen aan de wet- en regelgeving uit de verordening Financieel beleid, beheer en organisatie gemeente Hellendoorn 2023 en het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV). - de afweging rond het gebruik van reserves en voorzieningen te bevorderen. - te informeren over welke reserves en voorzieningen er zijn. Expliciet wordt ingegaan op de omvang en het doel waarvoor ze zijn ingesteld. In de nota Reserves en voorzieningen 2024 wordt achtereenvolgens behandeld: In hoofdstuk 2 het wettelijk kader van de reserves en voorzieningen, welke begrippen er worden gehanteerd, wat de functies zijn en het onderscheid er tussen.

In hoofdstuk 3 de criteria voor het instellen van reserves en voorzieningen, het muteren van reserves en voorzieningen, het opheffen van reserves en voorzieningen en de verantwoording. De evaluatie van de reserves en de voorzieningen komen in hoofdstuk 4 aan de orde, met de wijzigingen over de periode 2018-2023 en de voorstellen na de evaluatie. In de bijlagen van de nota wordt ingegaan op het verloop van de reserves en voorzieningen tussen de jaren 2018 t/m 2027 (bijlage A), de standen reserves en voorzieningen 2023-2027 (bijlage B), een overzicht per reserve (bijlage C) en per voorziening (bijlage D) en een toelichting op de gelabelde middelen binnen de VAR (bijlage E). 2.1 - 2.3 we willen het vrij besteedbaar saldo inzichtelijker maken. De VAR wordt ingezet om de verschillen tussen begrote en werkelijke uitgaven op te vangen zoals de saldi op basis van begroting, bestuurs- en najaarsrapportage en jaarrekening, alsmede voor de bekostiging van incidentele uitgaven die de post “onvoorzien” te boven gaan. Daarnaast maakt de VAR deel uit van ons weerstandsvermogen. De VAR wordt tevens ingezet bij budgetoverhevelingen, voorfinanciering bij projecten en tijdelijk gelabelde middelen. Deze onderdelen vertroebelen het beeld van het vrij besteedbaar saldo van de VAR. Voor de budgetoverhevelingen vinden we de oplossing door hiervoor de reserve Rekeningsaldo te bestemmen in te zetten.

Bij voorfinanciering bij projecten vanuit de VAR heeft een andere reserve inzetten heeft geen nut, omdat er wel eerst een beschikbaar saldo in deze reserve aanwezig moet zijn. Door besluitvormig van de raad kan een deel van de middelen in VAR een tijdelijk label krijgen. Er zit een claim op maar de middelen kunnen niet direct bestemd worden. Door deze in de aparte bestemmingsreserve, de reserve Gelabelde middelen te plaatsen maken ze tijdelijk geen deel uit van het vrij besteedbare saldo van de VAR. De middelen met een label betreffen co-financieringsbudget (€ 158.910,--), ondersteuning MFA Daarle (€ 150.000,--) en liquidatiesaldo Soweco (€ 500.000,--). 2.4 er is een bestemming gegeven aan de middelen in deze reserve. De reserve Salomonsonhuis / zorgpunt is gevormd uit externe middelen, waarbij destijds duidelijke doelstellingen zijn geformuleerd. In 2022 heeft de gemeenteraad het initiatief genomen om de reserve aan te wenden voor een aantal projecten. Deze projecten staan inmiddels opgenomen in de begroting 2023 en afhankelijk van de voortgang is daarmee de reserve binnenkort volledig besteed (raadsbesluit bestuursrapportage 2023, 2023-013881, 11 juli 2023) en kan de reserve daarna opgeheven worden.

Pagina

2 van 5

2.5, 2.9 de regelgeving is gewijzigd. Voorheen vonden de uitkeringen hun grondslag in de Wet Werk en bijstand (WWB). Per 1-1-2015 is de Wet Werk en Bijstand (WWB) komen te vervallen en daarvoor in de plaats de Participatiewet is gekomen. 2.6 de doelstelling van de reserve past niet meer in de huidige situatie. De reserve Duurzame energiemaatregelen had eerst het karakter van een revolverend fonds, een constructie waarbij financiële middelen beschikbaar worden gesteld in een zodanige vorm dat de middelen terugbetaald dienen te worden. In die jaren zijn diverse projecten op het gebied van duurzame energiemaatregelen gerealiseerd, waaronder het installeren van zonnepanelen, warmtepompinstallaties, bewegingsmelders en LED verlichting bij de gemeentelijke gebouwen. In de loop der tijd is de doelstelling van de reserve gewijzigd: de netto besparing die wordt gerealiseerd, wordt gestort in deze reserve voor toekomstige minder goed renderende projecten. Bovenstaande doelstelling past niet meer in de huidige situatie en de jaarlijkse berekening van de netto besparing is arbeidsintensief. De kleinere projecten zijn gerealiseerd. De toekomstige projecten zullen veel groter zijn en zullen – gezien hun investeringsomvang – altijd via een afzonderlijk raadsvoorstel aan uw raad worden voorgelegd.

Daarom wordt voorgesteld dit vrij te laten vallen naar de VAR, het voordeel van de jaarlijkse netto besparing valt dan vrij naar de exploitatie. Daarnaast is er € 495.000,-- gestort (deels in 2019 en 2022) omdat we naar aanleiding van het Klimaatakkoord (2019) middelen via het gemeentefonds hebben ontvangen. Deze middelen zijn bedoeld voor de uitvoeringskosten van dit Klimaatakkoord. Voor de middelen voor de uitvoeringskosten Klimaatakkoord is er op dit moment geen concreet bestedingsdoel. Het is niet logisch om deze middelen in deze reserve te blijven reserveren. Voorgesteld wordt om deze middelen te storten in de reserve Gelabelde middelen. De middelen kunnen gerelateerd worden aan het recent aangenomen amendement 'Reserveren middelen voor verduurzaming maatschappelijk vastgoed van verenigingen' bij de Najaarsrapportage 2023, waarbij een bedrag van € 721.000,-- gelabeld is. 2.7 Op grond van het BBV is het niet toegestaan om reserves rechtstreeks in mindering te brengen op investeringen. Alle investeringen moeten bruto worden geactiveerd en afgeschreven. Indien het wenselijk is om eenmalige middelen (reserves of exploitatiebudgetten) in te zetten voor investeringen kunnen deze gestort worden in de bestemmingsreserve kapitaallasten. Daarna worden jaarlijks worden de kapitaallasten van deze investeringen afgedekt door een gelijk bedrag uit de reserve te laten vrijvallen.

Vanwege de opdrachten vanuit het Rijk waaronder op het gebied verduurzaming en daarop volgend forse investeringen, en vanwege het feit dat diverse na-oorlogse investeringen (wegen, bruggen, riolering, gebouwen) aan vervanging toe zijn, stellen wij voor om de reserve Kapitaallasten in te stellen. 2.8 alle geplande projecten stedelijke vernieuwing zijn gereed. Vanuit de voorziening ISV zijn de ontvangen provinciale middelen investeringsbudget stedelijke vernieuwing (ISV I en II) aangewend voor diverse projecten stedelijke vernieuwing binnen de gemeenten. De middelen in de voorziening die er nu nog staan hadden betrekking het bodemonderzoek renovatie Grotestraat Formido (inmiddels Praxis/politiebureau). Het bodemonderzoek heeft enkele jaren terug reeds plaats gevonden. Alle projecten zijn inmiddels afgerond. Voorgesteld wordt om de voorziening ISV op te heffen en het resterende saldo van € 15.076,-- toe te voegen aan de VAR. 2.10 het besluit van de Najaarsrapportage 2023 was niet juist geformuleerd. Medewerkers kunnen vanaf 1 januari 2022 bovenwettelijke vakantie-uren sparen. Hiermee kunnen medewerkers passend bij hun levensfase hun bovenwettelijke vakantie inzetten op een manier die aansluit bij hun persoonlijke levens- en carrièreplanning en het gemeentelijke vitaliteitsbeleid.

Pagina

3 van 5

In het BBV is bepaald dat voor arbeidskosten gerelateerde verplichtingen waarvan het jaarlijkse bedrag geen gelijk volume heeft een voorziening dient te worden gevormd. Bij de Najaarsrapportage 2023 (raadsbesluit 28 november 2023) is de voorziening Verlofsparen ingesteld. Deze benaming is niet correct, de juiste benaming had voorziening Spaarverlof moeten zijn. Kanttekeningen 1.1 bij het niet vaststellen van de nota voldoen we niet aan de actuele wetgeving en blijft het beleid ongewijzigd. Het is noodzakelijk om het beleid van de reserves en voorzieningen periodiek te actualiseren zodat we voldoen aan de gestelde doelstellingen. Financiën De voorstellen in de nota geven de volgende financiële wijzigingen: - Budgetoverhevelingen verlopen via de reserve Rekeningsaldo te bestemmen. - Een bedrag van € 808.910,-- voor co-financieringsbudget, ondersteuning MFA Daarle en liquidatiesaldo Soweco uit de Vrij aanwendbare reserve wordt gestort in de reserve Gelabelde middelen. - Bij het opheffen van de reserve Duurzame energiemaatregelen wordt € 169.658,-- van het revolverend fonds overgeheveld naar de VAR en € 495.000,-- overgeheveld naar de reserve Gelabelde middelen in afwachting van nadere lokale uitwerking van het Klimaatakkoord. - Door het opheffen van de voorziening ISV ontstaat een vrijval van € 15.076,-- wat toegevoegd kan worden aan de vrij aanwendbare reserve (VAR).

Vervolg Na besluitvorming in de raad worden de begrotingswijzigingen verwerkt en de budgethouders op de hoogte gesteld. Communicatie Niet van toepassing. Bijlagen Nota Reserves en voorzieningen 2024 Bijlage A Verloop reserves en voorzieningen 2018-2027 Bijlage B Stand van de reserves en voorzieningen 2023-2027 Bijlage C Overzicht per reserve Bijlage D Overzicht per voorziening Bijlage E Vrij aanwendbare reserve - Voorfinanciering en gelabelde middelen. Planning Jaarlijks wordt bij het opstellen van de programmabegroting en de jaarrekening de reserves en voorzieningen kritisch beoordeeld. Waar nodig vindt bijstelling plaats, dit kan ook middels de tussentijdse rapportages of expliciete besluitvorming. In de programmabegroting en de jaarrekening wordt de staat van reserves en voorzieningen opgenomen. Daarnaast geeft de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing in de programmabegroting en jaarrekening geeft inzicht in de weerstandscapaciteit, de risico’s en het weerstandsvermogen. Nijverdal, 12 december 2023 Burgemeester en Wethouders van Hellendoorn,

Pagina

4 van 5

De secretaris,

de burgemeester,

A.M.. Ouwehand

J. Eijbersen

Pagina

5 van 5