Raadsvoorstel Nieuw besluit vervolgproces fietspad Helmkruidlaan

AAN DE RAAD Zaaknummer: 2025-001590 Onderwerp Nieuw besluit vervolgproces fietspad Helmkruidlaan

VOORSTEL 1. Optie 4 (de verbeterde variant van fietstunnels) uit te werken voor het fietspad aan de Helmkruidlaan.

INLEIDING De rotonde Helmkruidlaan - Baron van Sternbachlaan is een bekende ‘black spot’, waar regelmatig verkeersongevallen plaatsvinden met gewonden. Om de verkeersveiligheid te verbeteren, heeft u als raad in 2023 besloten een vrijliggend fietspad aan te leggen aan de noordzijde van de Helmkruidlaan. In november 2023 heeft er een aanbesteding plaatsgevonden om een bouwteam te formeren voor het ontwerpen en realiseren van het project. Tijdens deze aanbesteding is door een aannemer een alternatief ingediend met fietstunnels nabij de rotonde. Begin 2024 heeft u als raad besloten dit alternatief verder uit te laten werken. In het raadsvoorstel stond tevens beschreven dat de tunnelvariant mogelijk niet binnen het beschikbare budget kon worden uitgevoerd. Het bouwteam heeft de afgelopen periode de fietstunnels nader uitgewerkt en is tot de conclusie gekomen dat de kosten voor de aanleg van de tunnels groter zijn dan het beschikbare budget. Het gevolg hiervan is dat er een nieuw besluit moet worden genomen over het vervolg van het project. Er zijn 4 verschillende opties om verder te gaan met het project: 1. Geen maatregelen treffen om de verkeerssituatie bij de rotonde Helmkruidlaan aan te passen; 2. Terug naar het oorspronkelijke ontwerp met een fietspad en een brug voor om en nabij het taakstellende budget; 3.

Het minimale ontwerp van de fietstunnels uitvoeren, met als gevolg dat het budget verhoogd moet worden; 4. Het minimale ontwerp van de fietstunnels verbeteren en uitvoeren, met als gevolg dat het budget verder verhoogd moet worden. Het voorstel is om het project volgens optie vier te vervolgen. In dit voorstel staan de stappen en argumenten kort benoemd. In bijgevoegde memo staat het gehele proces rondom het project beschreven, evenals de uitleg van de kostenoverschrijding.

BEOOGD EFFECT Een verkeersveilige en duurzame oplossing voor de verkeersproblematiek rondom de rotonde Helmkruidlaan, waarbij fietsers veilig kunnen oversteken en de verkeersdoorstroming wordt verbeterd.

ARGUMENTEN 1.1. Verkeersonderzoeken bevestigen dat een ingreep bij de rotonde Helmkruidlaan noodzakelijk is. De verkeersveiligheidsproblematiek voor fietsers rondom de Helmkruidlaan speelt al jaren. In het verleden zijn er verschillende onderzoeken gedaan waaruit blijkt dat de verkeerssituatie bij de Helmkruidlaan niet veilig is.

Ook zijn er al verschillende kleine maatregelen getroffen om de veiligheid te verbeteren. Maar deze maatregelen, zoals het plaatsen van borden, het aanbrengen van markering en het plaatsen van een knipperinstallatie hebben onvoldoende effect gesorteerd. Hoewel de fietser voorrang heeft, vinden er op de oversteek veel ongevallen en bijna-ongevallen plaats. Veelal loopt de fietser hierbij letsel op. 1.2 Het realiseren van fietstunnels is de meest veilige en gewenste oplossing Omdat uit verkeersonderzoeken blijkt dat een ingreep noodzakelijk is, lijkt de optie om geen maatregelen te treffen niet logisch. Hiermee vervalt optie 1. Het oorspronkelijke ontwerp met een fietspad langs de noordkant van de Helmkruidlaan en een brug over de Regge (optie 2) verbetert de veiligheid wel, maar minder dan bij de aanleg van fietstunnels het geval zal zijn. Door de aanleg van fietstunnels worden de fietsers volledig afgescheiden van het gemotoriseerd verkeer. De kans dat fietser en auto`s met elkaar in aanraking komen en daarmee de kans op ongevallen tussen fietsers en motorvoertuigen wordt hiermee uitgesloten. Bovendien blijkt uit reacties uit de samenleving dat er breed draagvlak is voor deze oplossing. De ruimtelijke impact van een tunnel is relatief klein in vergelijking met het oorspronkelijke ontwerp omdat de werkzaamheden in een relatief klein gebied plaatsvinden.

Het gebied rondom de Regge en de noordelijke berm van de Helmkruidlaan blijven onaangetast. 1.3 Verbeteren van het ontwerp is nodig voor een veilig en prettig gebruik Om te proberen binnen het budget te blijven, is het ontwerp zo minimaal mogelijk gehouden. De hellingen vallen binnen de normen. Hoewel het ontwerp aan de normen voldoet, blijkt uit ervaring dat zulke steile hellingen het fietscomfort verminderen. Daarnaast is het zicht op het kruispunt onder in de tunnel beperkt. Fietsers uit noord en zuid moeten stoppen om verkeer uit oost en west te zien. Dit zal in de praktijk niet altijd gebeuren en kan tot gevaarlijke situaties leiden. Verbeteren van het minimale ontwerp op deze punten is daarom nodig om toekomstige problemen te voorkomen. 1.4 Het realiseren van fietstunnels bevordert de doorstroming van overig verkeer op de rotonde Het verkeer vanaf de noordkant van de rotonde stroopt regelmatig op door de grote hoeveelheid fietsverkeer. Met name in de spits moeten automobilisten wachten op de steeds doorstromende rij fietsers van en naar de Kruidenwijk. Daardoor ontstaat filevorming op de Baron van Sternbachlaan en op de rotonde. Door de aanleg van fietstunnels wordt het conflict tussen fietsers en motorvoertuigen opgeheven en kan het gemotoriseerde verkeer beter doorstromen.

KANTTEKENINGEN 1.1. De kosten voor een tunnel zijn significant hoger dan het oorspronkelijke ontwerp De oorspronkelijke gekozen oplossing voor de verkeerssituatie was de aanleg van een vrijliggend fietspad aan de noordzijde van de Helmkruidlaan tussen de rotonde Koersendijk en de Jeruzalemweg, inclusief de bouw van een brug over de Regge. Deze oplossing is minder verkeersveilig dan fietstunnels omdat er nog steeds raakvlakken zijn tussen fietsers en motorvoertuigen, maar is wel goedkoper dan de aanleg van fietstunnels. 1.2 Optie 3 is een goedkopere tunnelvariant Optie 3, de minimale variant voor de fietstunnels, is op het gebied van kosten aantrekkelijker, maar door de verwachte problemen bij het gebruik is deze variant niet wenselijk. Aan de ene kant lost het conflictsituaties tussen auto en fiets op, maar er is een grote kans dat andere verkeersveiligheids- en comfortproblemen ontstaan in de fietstunnels. 1.3. Er moet een nieuwe aanbesteding plaatsvinden Gezien de technische uitdagingen van het project is het project als een bouwteam aanbesteed. Een bouwteam is een samenwerking tussen de gemeente en een aannemer om samen tot een goed uitvoerbaar en betaalbaar ontwerp te komen. Een bouwteamproces bestaat uit 2 verschillende fases, de ontwerpfase en de uitvoeringsfase.

Wanneer het in de ontwerpfase niet lukt om tot overeenstemming te komen over de prijs, komt er geen aannemingsovereenkomst tot stand en gaat deze partij de werkzaamheden niet uitvoeren. Het eindpunt van het bouwteam is dan het ontwerp. Om het werk toch te realiseren kan er aan de hand van de stukken die in de ontwerpfase van het bouwteam zijn geproduceerd een nieuwe aanbesteding worden uitgevoerd. Hetzelfde proces geldt ook voor optie 3. In optie 2 zal er nog een extra ontwerpslag moeten worden gemaakt, aangezien van deze oplossing nog geen ontwerp is gemaakt.

1.4. Een tunnel heeft ook nadelen Sociale veiligheid en een fietskruispunt onder in de tunnel zijn niet ideaal. Door hier aandacht aan te besteden bij het verdere ontwerp en de uitvoering zullen deze nadelen worden beperkt. 1.5 Het extra benodigde budget leidt tot extra druk op de exploitatie Het extra benodigde budget zorgt voor hogere kapitaallasten, wat leidt tot extra financiële druk op het meerjarige nadelige saldo in de gemeentelijke begroting. Bovendien brengt een tunnel extra onderhoudskosten met zich mee ten opzichte van optie 2. De omvang is op dit moment nog niet is te ramen.

FINANCIËN Het taakstellend budget voor de uitvoering van het project inclusief voorbereiding is €1.400.000,-. - Optie 1 vergt geen investering - Optie 2 is uit te voeren voor om en nabij het taakstellende budget van € 1.400.000,- Optie 3 kost tussen € 3,5 miljoen en € 4 miljoen. Dat betekent dat er aanvullend budget nodig is om de minimale tunnel aan te leggen. - Optie 4 is op dit moment nog niet ontworpen en geraamd. De verwachting is dat deze optie tussen de € 4 miljoen en € 5 miljoen uitkomt. Berekening kapitaallasten: Kapitaallasten*

Aanvullende investering**

Jaar 1

Jaar 2

Jaar 3 ev.

Variant 3

€

2.600.000

€

60.667

€

60.320

€

59.973

Variant 4

€

3.100.000

€

72.333

€

71.920

€

71.507

* gerekend met een rente van 1% en afschrijfperiode van 75 jaar. ** aanvullend bovenop het taakstellende budget van € 1.400.000,-De afschrijvingsperiode is nog niet definitief vastgesteld. Dit wordt meegenomen bij de definitieve aanvraag van de investering.

VERVOLG Afhankelijk van het besluit van u als raad wordt de gekozen oplossing verder uitgewerkt in het bouwteam. Dit zal een aantal maanden gaan duren. Als er een Definitief Ontwerp met een kostenraming is gemaakt kan er beter worden bepaald hoeveel budget er nodig is. Daarna wordt aan de gemeenteraad het benodigde budget gevraagd. Na afronding van de voorbereiding volgt een aanbesteding van de uitvoering. De keuze voor tussen de opties heeft naar verhouding een beperkte invloed op de doorlooptijd. Optie 2 en 4 kosten wat meer ontwerptijd dan optie 3, maar in alle gevallen moeten hoogstwaarschijnlijk kabels en leidingen worden verlegd. Dat heeft in verhouding een veel grotere invloed op planning en doorlooptijd van het project. De planning van een eventuele uitvoering van de werkzaamheden is daarom op dit moment moeilijk in te schatten.

COMMUNICATIE Na het uitwerken van de gekozen oplossing wordt een openbare inloopbijeenkomst georganiseerd om belangstellenden te informeren over het ontwerp.

BIJLAGEN 1. Ontwerp fietstunnel Helmkruidlaan 2. Memo toelichting proces bouwteam fietspad Helmkruidlaan