Raadsvoorstel - naar een volledig ondergrondse afvalinzameling

AAN DE RAAD Zaaknummer: 2025-001895 Onderwerp

VOORSTEL 1. Een krediet van € 286.170,-- beschikbaar te stellen voor de realisatie van een (nagenoeg) volledig ondergrondse afvalinzamelstructuur in de openbare ruimte. 2. De jaarlijkse kapitaallasten ten laste te brengen van de voorziening afvalstoffenheffing.

INLEIDING Op 30-01-2024 heeft uw raad besloten om diftar in te voeren per 1-1-2026. In dit raadsbesluit zijn beleidsuitgangspunten vastgesteld, zoals het ondergronds inzamelen van restafval in de hoogbouw en het gescheiden bovengronds inzamelen van luiers en incontinentiemateriaal. Bij de implementatie van diftar concluderen we dat het logisch en wenselijk is om nagenoeg volledig ondergronds in te zamelen en ondergrondse ‘recyclehubs’/ ‘containerpleintjes’ te realiseren. Dit voorkomt dat er locaties ontstaan waar bovengrondse- en ondergrondse voorzieningen naast elkaar staan. Dit betekent dat het aantal ondergrondse glas- en textielcontainers moet worden uitgebreid en dat we geen bovengrondse, maar ondergrondse voorzieningen voor luiers plaatsen. Hiervoor is geen investeringskrediet beschikbaar.

BEOOGD EFFECT Een bijna volledig ondergrondse afvalinzamelstructuur in 2025. Dit bereiken we door de vervanging van bovengrondse glas-, textiel- en luiercontainers. Dit zorgt voor een netter straatbeeld, meer uniformiteit en een efficiëntere afvalinzameling.

ARGUMENTEN 1.1 Door een (bijna) volledig ondergrondse inzamelstructuur ontstaat een uniform en net straatbeeld Voor diftar plaatsen we in 2025 ondergrondse restafvalcontainers en bovengrondse luiercontainers. Ook vervangen we dit jaar alle bovengrondse en ondergrondse glas- en textielcontainers als vervangingsinvestering. Aangezien we de afvalvoorzieningen op wijkniveau zo veel als mogelijk willen clusteren, ontstaan locaties waar zowel ondergrondse als bovengrondse containers naast elkaar staan. Door het vervangen van 23 bovengrondse glas-, textiel- en luiercontainers door ondergrondse, ontstaat een uniformer straatbeeld. Ondergrondse containers nemen daarnaast minder ruimte in, zijn minder zichtbaar en daardoor visueel aantrekkelijker. Dit is vooral op welbezochte gebieden aantrekkelijk voor bewoners en bezoekers. Alleen op 5 afgelegen plekken, zoals op parkeerplaatsen bij verenigingen, staan straks nog bovengrondse bakken. Dit voorstel zorgt ook voor herkenbaarheid en uniformiteit in alle kernen (Haarle, Daarle en Daarlerveen krijgen ook ondergrondse containers). 1.2 De inzameling wordt efficiënter en het is een toekomstbestendige oplossing Ondergrondse containers hebben meer capaciteit (+33% voor glas en +66% voor textiel), waardoor ze minder vaak geleegd worden. Dit bespaart tijd, kosten en transportbewegingen (CO2-uitstoot).

Daarnaast past een ondergrondse inzamelstructuur binnen landelijke ontwikkelingen: veel gemeenten zetten de stap naar ondergronds voor een nette openbare ruimte. Ook innovaties zoals perstechnieken en vulgraadsensoren zijn makkelijker toe te passen op ondergrondse containers. 1.3 De gemeente heeft al ondergrondse glas- en textielcontainers, wat de uitbreiding vergemakkelijkt De gemeente heeft zes ondergrondse textielcontainers en dertien ondergrondse glascontainers operationeel sinds 2007. Het gemeentelijk afvalbedrijf is dus al bekend met dit afvalbeheer. Inwoners zijn eveneens bekend met de ondergrondse inzameling van glas en textiel.

1.4 Deze investering kan meeliften op de in januari 2025 gepubliceerde Europese aanbesteding Op 20 januari 2025 is een Europese aanbesteding gepubliceerd voor ondergrondse containers. Dit omvat onder meer restafvalcontainers voor de invoer van diftar, semi-ondergrondse containers op vakantieparken en de vervanging van afgeschreven glas- en textielcontainers. Door nu te kiezen voor extra ondergrondse containers, kunnen we meeliften op deze aanbesteding. Dit beperkt de ambtelijke inzet en stroomlijnt de plaatsingsprocedure die we doorlopen in de periode april tot en met augustus 2025, inclusief bewonersavonden en zienswijzen. Tot slot is een belangrijk argument dat de beschikbare vervangingsinvestering voor glas en textiel, niet toereikend is door stijgende kosten (zie financiën). Het extra krediet in dit voorstel dekt ook de extra kosten voor die vervanging. 1.5 De bovengrondse glascontainers zijn afgeschreven en hoeven we niet volledig te vervangen In 2025 staat ook de vervangingsinvestering (€ 50.000,--) van bovengrondse glascontainers op de planning. Deze dateren uit 2009 en zijn afgeschreven. Voor de afgelegen parkeerplaatsen bij verenigingen blijven bovengrondse glascontainers nodig. Hierdoor besparen we ca. € 20.000,--. Voor de bovengrondse textielcontainers geldt dit niet. Deze zijn in beheer door onze textielinzamelaar.

1.6 Dit voorstel heeft de voorkeur boven het alternatieve scenario met bovengrondse containers Vanwege uniformiteit, efficiëntie en een netter straatbeeld. In een alternatief scenario plaatsen we geen (23) ondergrondse luier-, glas en textielcontainers, maar (23) bovengrondse containers. Het voordeel van dit scenario is dat dit geen initiële investering van € 286.170,-- vereist en lagere exploitatielasten heeft. Overigens heeft dit raadsbesluit geen impact op invoer van diftar: indien uw gemeenteraad geen extra krediet beschikbaar stelt, zal de implementatie (bovengronds) doorgaan.

KANTTEKENINGEN 1.1 De kwaliteit van het ingezamelde textiel kan verslechteren bij een ondergrondse textielcontainer Het risico van ondergrondse textielinzameling is een verhoogde kans op de inzameling van nat textiel. Een ondergrondse container is gevoeliger voor wateroverlast, door een collector waar regen- en spatwater binnentreedt. Naar verwachting kan het afkeurpercentage stijgen van circa 5% naar 10%. Dit leidt niet tot extra kosten voor de gemeente, maar vermindert de hoeveelheid herbruikbaar textiel. In het bestek van de Europese aanbesteding is als eis opgenomen dat de containers waterdicht dienen te zijn. Waterdichtheid is ook een onderdeel van de praktijkbeoordeling. Daarnaast zetten we in 2025 in op communicatie hierover, want het is vereist dat inwoners textiel inleveren in gesloten (vuilnis)zakken. Ook dit voorkomt nat textiel. 2.1 Een ondergrondse container vergt een hogere investering dan een bovengrondse container De aanschaf en plaatsing van ondergrondse containers (ca. € 12.500,-- per stuk) is duurder dan de aanschaf van bovengrondse containers (ca. € 5.000,-- per stuk). De bovengrondse textielcontainers zijn daarnaast zelfs kosteloos, aangezien we deze ontvangen van onze textielinzamelaar. Voor de ondergrondse textielcontainers betaalt de textielinzamelaar overigens € 1.000,-- per container mee.

2.2 Er is onzekerheid over de inschrijvingen op de Europese aanbesteding De kostenraming (ca. € 12.500,-- per container) is gebaseerd op betrouwbare data, maar er zijn nog geen inschrijvingen binnen. Mocht het investeringskrediet ontoereikend zijn, dan komen we bij uw gemeentebestuur terug. Aanbestedingsrechtelijk hoeven we niet over te gaan tot gunning. 2.3 De afschrijving en het onderhoud van ondergrondse containers is duurder en technisch complexer Ondergrondse containers vereisen vaker inspecties, onderhoud en specifieke reinigingstechnieken en brengen hogere kapitaallasten met zich mee (zie financiën).

FINANCIËN We vragen uw raad om een extra krediet van € 286.170,--. Dit is als volgt opgebouwd: Afvalcontainer Luier OC Glas OC Textiel OC Glas BOC Bijdrage textiel

Beschikbaar krediet € 53.000,-€ 90.000,-€ 50.000,-€ 50.000,-€ 10.000,--

Krediet ontvangen via Raadsbesluit diftar Vervangingsinvestering Vervangingsinvestering Vervangingsinvestering Textielinzamelaar

Wenselijk krediet € 130.000,-€ 252.780,-€ 126.390,-€ 30.000,-€-

Verschil € 77.000,-€ 162.780,-€ 76.390,-€ -20.000,-€ -10.000,--

Totaal

€ 286.170,--

OC = ondergrondse container BOC = bovengrondse container

Concreet gaat het om de vervanging van 23 bovengrondse containers door 23 ondergrondse. Conform raadsbesluit diftar worden bovengrondse wijkcontainers geplaatst voor de inzameling van luiers. Het beschikbare krediet hiervoor bedraagt € 53.000,--. Conform de wens voor een volledig ondergrondse inzamelstructuur (tien luiercontainers) is ca. € 77.000 meer benodigd (€ 130.000,--). Conform het Meerjareninvesteringsplan Afval zijn vervangingsinvesteringen beschikbaar voor elf bestaande ondergrondse glascontainers (€ 90.000,--) en 5 bestaande ondergrondse textielcontainers (€ 50.000,--). Dit bedrag is ontoereikend voor een volledige vervanging, waardoor meer krediet nodig is. Daarnaast breiden we het aantal glas (8 stuks) en textielcontainers (5 stuks) uit ten koste van bovengrondse containers. Daarvoor is € 162.780,-- en € 76.390,-- vereist. Conform het Meerjareninvesteringsplan Afval en is een vervangingsinvesteringen beschikbaar voor bovengrondse glasbakken (€ 50.000,--). Deze vervanging is niet volledig meer nodig, omdat een deel ondergronds wordt. De kapitaallasten van deze investering brengen we ten laste van de voorziening afvalstoffenheffing en nemen we mee bij de nieuwe actualisatie van het bedrijfsplan afval in 2025.

VERVOLG Op 20 januari 2025 hebben we een Europese aanbesteding gepubliceerd voor de levering en plaatsing van ondergrondse containers. De voorlopige gunning is 12 mei 2025. Tijdens de gesprekken met de opdrachtnemer die daarop volgen dienen we de definitieve containeraantallen door te geven. De containerfabricagetijd bedraagt tien tot twaalf weken. In de periode augustus tot december volgt de plaatsing van de containers en het proefdraaien hiervan. In de periode maart tot en met augustus doorlopen we een plaatsingsprocedure met zienswijzen. In enkele gevallen komt de ondergrondse container op particulier terrein. Hiervoor ondertekent de belanghebbende een ‘recht van opstal’.

COMMUNICATIE De inwoners zijn al bekend met de ondergrondse inzameling van textiel en glas. De meeste glas- en textielcontainers komen op bestaande containerlocaties en in enkele gevallen komen deze op nieuwe locaties. Hiervoor doorlopen we een zorgvuldige plaatsingsprocedure met bewonersavonden. De locaties worden daarnaast geactualiseerd in de Hellendoornse Afval-App (kaart met alle locaties).

BIJLAGEN -