Raadsvoorstel Jaarstukken 2020 en begrotingen 2022 gemeenschappelijke regelingen

Aan de Raad Zaaknummer 2021-012960 Raadsvoorstel Jaarstukken 2020 en begrotingen 2022 gemeenschappelijke regelingen Samenvatting In dit raadsvoorstel wordt een beeld geschetst van de begrotingen 2022 en jaarstukken 2020 van de verschillende gemeenschappelijke regelingen en de ontwikkelingen die daaraan ten grondslag liggen. De begrotingen zijn aangeboden aan de raad om hen in de gelegenheid te stellen hun zienswijze kenbaar te maken. Dat geldt niet voor de jaarstukken 2020. Die zijn puur informatief. Vervolgens worden de begrotingen door het bestuur van de gemeenschappelijke regelingen definitief vastgesteld. De begrotingen 2022 van de gemeenschappelijke regelingen geven geen aanleiding voor het maken van opmerkingen. Aanleiding De besturen van de gemeenschappelijke regelingen waar wij als gemeente in deelnemen hebben medio april de concept-begrotingen 2022 en jaarstukken 2020 aan de gemeenten aangeboden. EUREGIO – die onder Duits recht valt – kent een andere juridische regime (en planning) en blijft in het onderhavige voorstel buiten beschouwing. De gemeenschappelijke regelingen die de revue passeren zijn: Regio Twente Veiligheidsregio Twente Omgevingsdienst Twente (OD Twente) Stadsbank Oost Nederland De samenwerking binnen SOWECO is per 1 januari 2021 beëindigd. Volledigheidshalve staan we nog wel kort stil bij de jaarstukken 2020.

Op basis van de Wet gemeenschappelijke regelingen worden de gemeenteraden in de gelegenheid gesteld hun zienswijze over de begroting in te dienen. Deze wordt betrokken bij de definitieve vaststelling van de begrotingen 2022 in de betreffende besturen. De begroting van een samenwerkingsverband is een verplichte uitgave voor de gemeente, en dus is de zienswijze in het leven geroepen om de beperking op het budgetrecht van de raad weer enigszins ongedaan te maken. De zienswijze mag uitsluitend gaan over de begroting van het samenwerkingsverband en wat daarin zou moeten worden opgenomen. De zienswijze is juridisch overigens niet bindend. De jaarstukken zijn een informatief instrument. Ze worden niet vastgesteld door de gemeenteraden, noch wordt aan de gemeenteraad om zienswijzen of iets dergelijks gevraagd. Het is uitsluitend een middel om te informeren en te verantwoorden. Doelstelling Het schetsen van een actueel beeld op hoofdlijnen van de begrotingen 2022 en jaarstukken 2020 aan de hand waarvan desgewenst een zienswijze bij de begroting kan worden afgegeven. Voorgestelde oplossing

Regio Twente Ontwikkelingen Vanaf maart 2020 staat de wereld voor Regio Twente op zijn kop met GGD Twente in het middelpunt van de bestrijding van Covid-19. De impact van deze pandemie is enorm en in zijn effecten voor de interne organisatie niet met andere uitdagingen in het verleden te vergelijken. Daarnaast is volop gewerkt aan de uitvoering van de veranderopdracht. Het doel is om meer focus, eenvoud en structuur in de regionale samenwerking aan te brengen. Medio 2021 moet dit zijn finale beslag krijgen. De begroting 2022 is dan ook een overgangsbegroting aangezien niet alle ontwikkelingen met betrekking tot de veranderopdracht bekend zijn. Wanneer we kijken naar de verschillende onderdelen, dan is eind 2019 de Bestuursagenda publieke gezondheid voor de periode 2020-2023 vastgesteld. Door het grote beslag dat de corona-crisis legt op het dagelijkse werk is nog maar ten dele gewerkt aan de realisering. Voor 2022 wordt verwacht weer optimaal te kunnen werken aan de gestelde ambities in de Bestuursagenda. De voorziene activiteiten sluiten zoveel mogelijk aan bij reeds bestaande lokale initiatieven van gemeenten of coalities van gemeenten. In het kader van OZJT/Samen14 lopen de huidige overeenkomsten van het Twents Model tot 1 januari 2023. In 2022 zullen concrete stappen gezet moeten worden in het verlengen van de overeenkomsten en/of nieuwe inkoop / aanbesteding.

Het streven is er op gericht om hier in het eerste kwartaal 2022 duidelijkheid over te hebben. Eén van de belangrijkste speerpunten van Veilig Thuis Twente (VTT) is "Kwaliteit op tijd": het wachtlijstvrij werken staat ook in 2022 centraal. Binnen het domein Leefomgeving draait het ook in 2022 om de programma’s Sociaal economische structuurversterking, Belangenbehartiging en Recreatieve voorzieningen. Binnen het nieuwe besturingsmodel met ondernemers en onderwijsinstellingen wordt gewerkt aan versterking van de sociaal economische structuur. De Agenda voor Twente, de Regiodeal en de organisaties in de basisinfrastructuur vormen daarin wezenlijke initiatieven waarmee Regio Twente en vele partners verbonden zijn. Verder werkt Regio Twente aan het op niveau houden van de routenetwerken voor fietsen, wandelen, paardrijden en mountainbiken en een meer en breder gebruik van de recreatieparken (toename maatschappelijk rendement). Financieel beeld Deze begroting 2022 is een overgangsbegroting en gaat volledig uit van de bestaande (begroting 2021) situatie. Via begrotingswijzigingen wordt de begroting van 2022 geactualiseerd zodat die past bij de feitelijke situatie. De begroting heeft in 2022 een omvang van afgerond € 54 miljoen. Het aandeel gemeentelijke bijdrage is geraamd op € 35,3 miljoen.

De gemeentelijke bijdrage is ten opzichte van de gewijzigde begroting 2021 met circa € 0,5 miljoen toegenomen. Hellendoorn draagt € 2.038.668,-- bij; een toename van bijna € 35.000,--. De stijging wordt geheel veroorzaakt door het toepassen van de financiële uitgangspunten van gemeenten met betrekking tot loon- en prijscompensatie. Het verslagjaar 2020 is afgesloten met een positief resultaat van € 605.320,--. Regio Twente stelt voor om het positieve resultaat in te zetten voor de incidentele voortzetting van de formatie voor Inkoop en het borgen van de AVG (€ 222.000,--), voor versterking van de automatiseringsomgeving (€ 100.000,--) en voor eventuele frictiekosten in het kader van de transitie (€ 283.320,--). Zienswijze De begroting 2022 van Regio Twente geeft geen aanleiding voor het geven van een zienswijze.

Pagina

2 van 7

Omgevingsdienst Twente (OD Twente) Ontwikkelingen Net als voor heel Nederland is 2020 voor de OD Twente een zeer bijzonder en bewogen jaar geworden, waarin de verwachtingen en werkzaamheden stevig zijn aangepast. Ondanks de invloed van Covid-19 is in belangrijke mate voldaan aan de vraag naar producten, ontwikkelingen en innovatie. Ook de nog liggende opgave voor het programma Toezicht & Handhaving uit het opstartjaar 2019 is alsnog uitgevoerd. Verder is er de nodige aandacht besteed aan de verdere vormgeving van de organisatie OD Twente. De programmabegroting OD Twente 2022 beschrijft de twee belangrijkste ontwikkelingen in de komende jaren. Dat is in de eerste plaats de voorgenomen invoering van de Omgevingswet die een grote impact heeft op de werkzaamheden van OD Twente. OD Twente bereidt zich samen met haar deelnemers nadrukkelijk voor op de invoering. Hiernaast worden ook andere ontwikkelingen voorzien op het gebied van wettelijke kaders als de Wet Gemeenschappelijke Regelingen (Wgr) maar ook op het gebied van maatschappelijke en beleidsontwikkelingen die zowel op landelijk, regionaal als lokaal niveau ontstaan. Een in het oog springende maatschappelijke ontwikkeling is de steeds belangrijkere positie die het klimaat in de afgelopen jaren heeft ingenomen. Deze ontwikkeling vertaalt zich nadrukkelijk door in de werkzaamheden van de OD Twente.

Verder bevat de begroting 2022 de eerste kenmerken van outputfinanciering. In de loop van 2021 en 2022 zal een verdere uitwerking en invulling van de hiervoor benodigde bouwstenen afgestemd worden met de deelnemers. Financieel beeld De begroting van OD Twente heeft in 2022 een omvang van € 12,4 miljoen. De begroting en bijbehorende meerjarenramingen zijn sluitend, rekening houdend met de afgesproken besparingsambitie. De vorming van de OD Twente moet immers leiden tot efficiencyvoordelen in de uitvoering. In 2022 bedraagt de besparingsambitie € 216.022,--. Dat is 2% van de totale lasten. In latere jaren neemt dit toe tot uiteindelijk 4% in het jaar 2024. De bijdrage van Hellendoorn is in 2022 € 659.354,--. Een toename van € 20.000,--; vooral ook als gevolg van de jaarlijkse loon- en prijsstijgingen. De OD Twente heeft over 2020 een positief saldo gerealiseerd van € 672.459,--, dat op basis van reeds eerder gemaakte afspraken binnen OD Twente deels wordt ingezet c.q. wordt toegevoegd aan de eigen reserves. Voorgesteld wordt om van het resterende bedrag € 207.000,-- in te zetten voor het aanpakken van de werkvoorraad op het programma Vergunningen. Per saldo is dan nog een bedrag van € 163.095,-beschikbaar voor teruggaaf aan de deelnemers. Zienswijze De begroting 2022 van OD Twente geeft geen aanleiding voor het geven van een zienswijze.

Veiligheidsregio Twente Ontwikkelingen Rekening houdend met de landelijke ontwikkelingen, het regionaal risicoprofiel en de wettelijke kaders, is het nieuwe Beleidsplan 2021 – 2024 “Stabiele factor in tijden van verandering” opgesteld, inclusief het dekkingsplan brandweer. Centraal thema in het nieuwe beleidsplan is dat de inzet zich richt op behoud van wat we nu hebben, in een samenleving waarin veel verandert. Dat zal de komende jaren de nodige inspanning vragen. Voldoende gemotiveerd en gekwalificeerd personeel behouden, 24/7 paraat staan voor inwoners en ondernemers in Twente, met een goed draaiende crisisorganisatie en met een risicogerichte benadering Twente veilig houden. Daar ligt ook in 2022 de uitdaging.

Pagina

3 van 7

In het verlengde van de reguliere veiligheidstaken speelt er in 2022 een aantal thema's. De overgang naar de nieuwe meldkamer vraagt de nodige aandacht. Dit betreft onder andere de zorg voor het meldkamerpersoneel, de aansturing van de meldkamer, de borging van alarmering en opschaling van de crisisorganisatie door de meldkamer en het ontsluiten van relevante data uit het meldkamersysteem. De planning is dat de nieuwe meldkamer in de tweede helft van 2022 gereed zal zijn. Ook de omgevingswet is een groot thema. Deze wet heeft gevolgen voor de VRT-organisatie, specifiek voor de brandweer in samenwerking met gemeenten. Daarnaast blijft de VRT ook in 2022 gebruik maken van technologische ontwikkelingen ter ondersteuning op verschillende terreinen. Voorbeelden hiervan zijn oefenen in Virtual Reality en de inzet van drones voor preventie en repressie. Verder werkt de VRT de komende periode toe naar een actueel veiligheidsbeeld van Twente op basis van relevante data en blijft informatieveiligheid een belangrijk thema. De nieuwbouw van de kazerne Hellendoorn staat voor 2022 gepland. De huidige locatie voldoet niet aan de ARBO-wetgeving en is om die reden aan vervanging toe. De totale investering wordt geraamd op ruim € 1,5 miljoen. Financieel beeld De begroting 2022 heeft een omvang van € 59,3 miljoen. Het gemeentelijke aandeel daarvan is geraamd op € 47,8 miljoen.

De gemeentelijke bijdrage is ten opzichte van de begroting 2021 toegenomen met € 1,1 miljoen (2,4%). Hiervan is € 0,8 miljoen (1,6%) vanwege loon- en prijscompensatie, berekend volgens de vastgestelde financiële uitgangspunten. Daarnaast is de gemeentelijke bijdrage verhoogd met € 0,3 miljoen op basis van het in 2018 genomen besluit over de financiële knelpunten op middellange termijn. Eind 2020 is dit besluit nog eens opnieuw bekrachtigd. De bijdrage van Hellendoorn over 2022 bedraagt in totaal € 2.342.444,--. Dat is ruim € 60.000,-- meer dan in 2021. Het verslagjaar 2020 is door de VRT afgesloten met een positief resultaat van € 1.763.230,--. Het resultaat laat zich voornamelijk verklaren door de effecten van Covid-19. Een deel van het overschot is echter afkomstig van het Veiligheidsnetwerk Oost Nederland, een samenwerkingsverband van verschillende partners op gebied van sociale veiligheid. Deze bovenregionale middelen zijn specifiek geoormerkt en worden om die reden gereserveerd. Het resterende deel van het rekeningoverschot wordt in principe gerestitueerd aan gemeenten. Hellendoorn ontvangt over 2020 een bedrag van € 84.121,-terug. Zienswijze De begroting 2022 van Veiligheidsregio Twente geeft geen aanleiding voor het geven van een zienswijze.

SOWECO Ontwikkelingen In juni 2020 hebben de gemeenteraden van Almelo, Hellendoorn, Rijssen-Holten, Tubbergen, Twenterand en Wierden besloten om in te stemmen met de opheffing van de GR SOWECO, en de GR en de uitvoeringsorganisatie SOWECO NV te liquideren. De gemeenten brengen de uitvoering van de Wsw onder lokale verantwoordelijkheid, als onderdeel van de uitvoering van taken in het sociaal domein. Als gevolg van de opheffing van de GR zijn de SW-medewerkers op 1 januari 2021 in dienst gekomen bij de gemeenten, met behoud van alle rechten en plichten vanuit hun huidige rechtspositie (cao-Wsw). Voor de gemeente Hellendoorn gaat het om 131 personen. Alle medewerkers hebben hun huidige werkplek behouden. Het stafpersoneel van SOWECO wordt in de loop van 2021, conform de afspraken die zijn vastgelegd in een sociaal plan, overgenomen door de gemeenten, grotendeels voor de directe uitvoering van de lokale Wsw en deels in andere vacatures binnen onze gemeente.

Pagina

4 van 7

Het jaar 2020 was bovendien een turbulent jaar vanwege de uitbraak van het coronavirus. Na aanvankelijke sluiting van een aantal afdelingen in maart 2020 zijn de activiteiten voor een groot deel weer opgestart met de nodige aanpassingen in de werkorganisatie. De omzet is door het effect van de maatregelen en door daadwerkelijke uitval van medewerkers fors achtergebleven. Het ‘corona-verlies’ van SOWECO over geheel 2020 is vastgesteld op € 1.028.000,--. Dit is door de gemeenten volledig aan SOWECO vergoed, gebruikmakend van de rijksbijdrage Wsw, die door het kabinet in 2020 éénmalig is verhoogd met landelijk in totaal € 140 miljoen. Voor SOWECO als geheel zou dit een bedrag van € 1,9 miljoen betekenen. Omdat voor 2021 géén extra rijksbijdrage meer beschikbaar is, hebben de zes gemeenten besloten de resterende middelen over 2020 over te hevelen naar 2021 ter dekking van eventuele compensatiebijdragen over 2021, tot aan het moment van de daadwerkelijke liquidatie van SOWECO. Financieel beeld Rekening houdend met bovengenoemde compensatie van corona-schade bedraagt het financieel resultaat van SOWECO NV € 2.033.000,--. Zoals in het liquidatieplan is vastgesteld, wordt over 2020 geen dividend uitgekeerd aan GR SOWECO. Voor de GR SOWECO is het jaarresultaat -/- € 388.000,--. Dat is € 1.331.000,-- beter dan begroot.

Hiervan houdt een bedrag van € 1,8 miljoen verband met de verhoging van de rijksbijdrage, maar dit resultaat wordt getemperd door de extra bestuurlijke kosten in verband met de opheffing van de GR. Het negatieve resultaat van € 388.000,-- komt ten laste van de algemene reserve van de GR. Zienswijze Niet van toepassing. Bij de jaarstukken 2020 kan geen zienswijze worden gegeven.

Stadsbank Oost Nederland Ontwikkelingen Er zijn veel nieuwe ontwikkelingen op het gebied van de schuldhulpverlening, waaronder collectief schuldregelen, intensivering van de inzet van saneringskredieten (al dan niet in combinatie met een op te richten landelijk waarborgfonds), Schuldenknooppunt, nieuwe digitale ontwikkelingen als een Buddy-app en automatische incasso en de introductie van een nieuw kwaliteitskader van de branchevereniging NVVK. De Stadsbank kijkt steeds hoe deze ontwikkelingen binnen het dienstverleningsmodel van de Stadsbank verder vorm en inhoud kunnen krijgen, gericht op een sterke dienstverleningslijn met meer begeleiding, ondersteund door (digitale) innovaties. Hierbij staat de klant voorop en wordt resultaatgericht gewerkt. Daarbij wil de Stadsbank het partnerschap met gemeenten en het accountmanagement verder ontwikkelen. Ondanks de vele beperkingen die de maatregelen in het kader van de bestrijding van het corona-virus met zich meebrachten, is de Stadsbank het aanbod van dienstverlening over de volle breedte blijven aanbieden. De corona-crisis heeft in 2020 wel geleid tot een terugval in de dienstverlening en minder inkomsten van de deelnemende gemeenten. Waarschijnlijk zal zich dit ook in (een groot deel van) 2021 voordoen.

Op dit moment is nog moeilijk in te schatten in welk tempo de door de corona-crisis opgetreden afname van de dienstverlening in 2020 ombuigt naar een mogelijk te verwachten toename van de schuldhulpvraag in 2021/2022. Waarschijnlijk zal de omslag zich niet eerder aandienen dan in de tweede helft van 2021 maar wellicht zal dit nog later zijn. Het risico van corona ligt vooralsnog bij de Stadsbank. De actuele situatie wordt door de Stadsbank voortdurend gemonitord. Financieel beeld De begroting 2022 en bijbehorende meerjarenramingen geven geen bijzonderheden te zien. Over de gehele periode is sprake van een sluitend budgettair perspectief. De gemeentelijke bijdrage stijgt met iets meer dan € 9.000,-- naar € 183.009,--.Ook het exploitatieresultaat 2020 van de Stadsbank is € 223.300,--

Pagina

5 van 7

positief. Het resultaat betreft met name een nog te ontvangen aanvullende btw-aftrek van € 208.000,-over de periode 2015-2020. De Stadsbank stelt voor het jaarrekeningsaldo toe te voegen aan de eigen reserves ter versterking van het weerstandsvermogen. Zienswijze De begroting 2022 van Stadsbank Oost Nederland geeft geen aanleiding voor het geven van een zienswijze.

Financieel totaalbeeld In onderstaand overzicht wordt een beeld geschetst van de financiële consequenties van de begrotingen 2022 van de verschillende gemeenschappelijke regelingen:

Bijdrage 2022

Mutatie t.o.v. 2021

Regio Twente

€ 2.038.668,--

-/- 34.668.--

Omgevingsdienst Twente

€

659.354,--

-/- 20.354,--

Veiligheidsregio Twente

€ 2.342.444,--

-/- 60.844,--

Stadsbank Oost Nederland

€

-/- € 9.039,--

183.009,--

+ financieel voordeel, -/- financieel nadeel

De mee- en tegenvallers worden betrokken bij de voorbereiding van de programmabegroting 2022.

Burger- en overheidsparticipatie N.v.t.

Communicatie N.v.t.

Planning De raadsbehandeling van het onderhavige voorstel is voorzien in de raadsvergadering van 25 mei. De verschillende gemeenschappelijke regelingen zullen wij - zoals gebruikelijk - tussentijds informeren.

Nijverdal, 11 mei 2021

Burgemeester en Wethouders van Hellendoorn,

Pagina

6 van 7

De secretaris,

de burgemeester,

drs. R.J.P. Willemsen

mevr. A.H.Raven BA

Advies commissie(s): Concept besluit 1. Kennisnemen van de begrotingen 2022 en jaarstukken 2020 van de gemeenschappelijke regelingen, waar wij als gemeente Hellendoorn in deelnemen; 2. Aan het bestuur van van de betreffende regelingen meedelen dat geen zienswijze zal worden ingediend. 3.

De financiële consequenties betrekken bij het opstellen van de programmabegroting 2022.

Pagina

7 van 7