Raadsvoorstel Gemeenterekening 2020

Aan de Raad Zaaknummer 2021-015325 Raadsvoorstel Gemeenterekening 2020 Samenvatting We bieden u de gemeenterekening 2020 aan. Hierin kijken we terug op het afgelopen jaar en leggen we verantwoording af over ons handelen, de resultaten die we bereikten en de middelen die we daarbij hebben ingezet. In november 2019 heeft u een sluitende begroting voor het jaar 2020 vastgesteld. In deze begroting waren diverse ombuigingen opgenomen van ruim € 8 miljoen. Een ongekend grote opgave die alle werkvelden van de gemeente raakten, maar zeker ook gevoeld werden door onze inwoners, instellingen en bedrijven in onze gemeente. Al vroeg in 2020 bleek de werkelijkheid door de coronacrisis fors gewijzigd. In maart 2020 kwam het besluit dat we in ‘een intelligente lockdown’ terecht kwamen. We moesten van de één op de andere dag thuis blijven, scholen, kinderdagverblijven, winkels en horeca moesten dicht, evenementen werden afgeblazen en sportactiviteiten kwamen stil te liggen. Een ongekende situatie met vergaande gevolgen voor het maatschappelijke en sociale leven. In het werkgebied van de gemeente had dit verstrekkende gevolgen, maar ook op financieel gebied zien we daar de effecten van in deze jaarrekening. De ombuigingen zoals we in de begroting hadden opgenomen, zijn voor een groot gedeelte gerealiseerd.

Van de ruim € 8 miljoen aan maatregelen zoals die ingeboekt waren, is € 7,4 miljoen behaald. We sluiten het jaar 2020 af met een positief resultaat van € 2.290.000,--. Het BBV schrijft voor dat we ook inzicht geven in het structurele resultaat. Dit is het resultaat, gecorrigeerd voor reservemutaties en waar de incidentele posten zijn geëlimineerd. In 2020 is het structurele resultaat € 2,139 miljoen positief, een fors verschil met het voorgaande jaar, waarin we met een negatief resultaat afsloten. De jaarrekening 2020 is gecontroleerd door BDO Accountants. De accountant heeft bij de jaarrekening 2020 een goedkeurende controleverklaring verstrekt voor zowel de getrouwheid als ten aanzien van de rechtmatigheid. Voor de Information Single Audit (SISA) hebben we ook een goedkeurende verklaring ontvangen. De goedkeurende verklaring voor de SISA regelgeving houdt in dat de controleverklaring bij de jaarrekening ook geldt voor de specifieke uitkeringen van het Rijk die in een speciale bijlage zijn verantwoord. Voorstel Aanleiding Hierbij bieden wij u de gemeenterekening aan over het jaar 2020. De gemeenterekening is ingedeeld overeenkomstig de structuur van de programmabegroting zoals deze in 2020 is vastgesteld. In de programmabegroting is aangegeven wat we wilden bereiken, wat in 2020 gedaan zou worden en wat dat, naar verwachting, zou gaan kosten.

In deze gemeenterekening wordt per programma aangegeven of we datgene wat we ons hadden voorgenomen ook hebben gerealiseerd.

Dit jaar is een extra paragraaf toegevoegd aan de jaarrekening. Dit is de corona paragraaf, waarin nader wordt ingegaan op de maatregelen die door de gemeente Hellendoorn zijn genomen en de activitetien en werkzaamheden die zijn uitgevoerd om de effecten voor onze inwoners, de gemeentelijke organisatie en bedrijven en organisatie in onze gemeente te beperken. Doelstelling In de gemeenterekening 2020 wordt verantwoording afgelegd over de uitvoering van de voornemens, zowel beleidsmatig als financieel, die in de programmabegroting 2020 zijn vastgelegd. Mogelijke oplossingen In de gemeenterekening 2020 blikken we terug op het afgelopen jaar en leggen we verantwoording af, zowel over de resultaten die we bereikten als de middelen die we inzetten. De coronacrisis heeft dit jaar geleid tot uitvoering van andere activiteiten dan bij de start van het jaar was voorzien en we moesten de uitvoering van onze werkzaamheden ook grotendeels op afstand doen. Dit heeft op verschillende onderdleen van de begroting geleid tot (forse) aanpassingen, extra uitgaven, kwijtscheldingen, minder én extra (Rijks)inkomsten. Gedurende het jaar hebben we u op de hoogte gehouden via de reguliere planning & control documenten. Er zijn daarnaast twee crisisrapportages opgesteld waar we specifiek zijn ingegaan op de coronaeffecten voor onze gemeente.

Bij de najaarsrapportage 2020 hebben we een doorrekening gemaakt van de verschillende budgetten en die verwerkt in de actuele begroting. Uit de doorrekening bleek dat een aantal ombuigingen niet volledig gerealiseerd kon worden. Dit hebben we gedekt uit de beschikbare middelen. De gemeenterekening 2020 geeft vervolgens een positief resultaat van € 2,29 miljoen. Het positieve saldo is de resultante van diverse mee- en tegenvallers. Een aantal grotere meevallers zien we op de volgende plekken: Voor programma 1 “Werk, economie en inkomen” waren de belangrijkste meevallers bij de toeristenbelasting € 112.000,-- en de sociale werkvoorziening € 224.000,--. Bij programma 2 “Jeugd en WMO” waren de lasten € 436.000,-- lager dan verwacht. Bij programma 5 “Woon en leefomgeving” waren de legesopbrengsten € 349.000,-- hoger. Verder was de grootste meevaller bij programma 6 “Bestuur, veiligheid en dienstverlening” een € 237.000,-- hogere uitkering uit het Gemeentefonds. Bij de overheadkosten vielen de lasten € 415.000,-- lager uit. De ontvangen middelen voor corona konden nog niet allemaal voorzien worden: bij de decembercirculaire werden nogmaals extra middelen beschikbaar gesteld, die niet meer besteed konden worden.

Ook de coronamiddelen die op de stelpost Rijksvoornemens stonden (€ 148.000,--) hoefden nog niet te worden aangewend en de beschikbaar gestelde rijksmiddelen voor de sociale werkvoorziening (Soweco) ad € 150.000,--hoefde niet te worden aangewend. Derhalve wordt voorgesteld (een groot deel van) deze middelen in de VAR (vrij aanwendbare reserve) te storten voor aanwending in 2021, of zolang de nadelige gevolgen van de coronacrisis merkbaar zijn voor ons en de organisaties die wij ondersteunen. We zien in de programma’s ook diverse (kleinere) meevallers. Dit laat zien dat we goed binnen de kaders gewerkt hebben en dat gehoor is gegeven aan de opdracht om zuinig om te gaan met de budgetten. Een deel van het voorgenomen beleid kon echter door de coronacrisis niet worden uitgevoerd. Soms konden we echter ook zaken zélf oppakken, zonder dat inhuur van derden nodig was. Al met al hebben we hierdoor een fors positief resultaat. In hoofdstuk 2 van de gemeenterekening en de toelichting op de programma’s staan we hier uitgebreid bij stil. Ombuigingen

Pagina

2 van 6

Om de begroting 2020 sluitend te krijgen, was voor € 8,1 miljoen aan ombuigingen noodzakelijk. Daartoe hebben we budgetten verlaagd of inkomsten bijgeraamd. In tussentijdse rapportages hebben we de voortgang van de ombuigingen geschetst. Daaruit bleek dat we gedurende het jaar een aantal ombuigingen hebben gerealiseerd. Van andere ombuigingen was pas aan het eind van het jaar de mate van realisatie duidelijk, bijvoorbeeld omdat sprake is van een open einde regeling of daar waar we afhankelijk zijn van derden. Uiteindelijk zijn de ombuigingen voor € 7,4 miljoen behaald. De ombuiging bij sport is grotendeels gerealiseerd met coronagelden, de ombuiging op ZINiN is niet gerealiseerd, conform onderzoek LAGROUP en in het sociaal domein blijkt vooral de ombuiging op jeugd knellend. Gezien het positief rekeningsaldo zijn deze tegenvallers elders in de begroting (meer dan) opgevangen. In hoofdstuk 2 van de gemeenterekening gaan we hier nader op in. Reservemutaties De totale reserves zijn in 2020 gestegen. Eind 2020 bedraagt het totaal van onze reserves € 15,9 miljoen. Eind 2018 was dit nog € 10,9 miljoen, een stijging van € 5 miljoen. Verschillende grote mutaties in het eigen vermogen worden hieronder kort toegelicht.

We hebben in totaal € 6,9 miljoen gestort in de reserves, waaronder € 0,3 miljoen in de financieringsreserve voor versterking van de financieringspositie, storting van het saldo van de bestuursrapportage 2020 van € 0,9 miljoen in de VAR storting in de bufferreserve door vrijval voorziening grondexploitaties en (boek)winsten voor in totaal € 1,5 miljoen, restant van invoeringskosten omgevingswet 2020 die in latere jaren gebruikt gaan worden (€ 0,5 miljoen) en diverse stortingen in de VAR (o.a. wegens nog niet aangewende coronavergoedingen) en overige reserves (€ 4,5 miljoen). Daarnaast hebben we € 1,9 miljoen onttrokken aan de reserves. Onder andere is dit gebruikt om de OZB stijging te beperken, dekking vanuit de VAR voor in totaliteit € 0,6 miljoen van doorgeschoven budgetten uit 2019, als ook € 0,2 miljoen voor het generatiepact. Structureel resultaat 2020 Naast de verschillende reservemutaties zien we ook diverse incidentele baten en lasten in het afgelopen jaar. De BBV schrijft voor dat inzicht wordt gegeven in het zogenaamde structurele resultaat. Dit is het resultaat, gecorrigeerd voor reservemutaties en waar de incidentele posten uit zijn geëlimineerd. Een specificatie van de incidentele baten en lasten per programma vindt u op pagina 189 in de toelichting op de gemeenterekening. In onderstaande tabel ziet u dat het structurele resultaat € 2,1 miljoen positief is.

In 2019 was het structurele resultaat € 2,7 miljoen negatief.

bedragen x € 1.000 Rekening 2020

Structureel resultaat Resultaat Saldo van baten en lasten Mutatie reserves Resultaat

5.717 - 3.426 2.292

Af: incidentele baten en lasten Incidentele baten en lasten Incidentele toevoegingen en onttrekkingen reserves Af: incidentele baten en lasten

3.580 - 3.427 153

Pagina

3 van 6

Structureel resultaat

2.139

Controle accountant De jaarrekening is gecontroleerd door BDO accountants, aan de hand van het controleprotocol zoals dat door u is vastgesteld. Het accountantsverslag heeft u separaat ontvangen en wordt behandeld in het audit committee op maandag 7 juni 2021. De accountant heeft bij de jaarrekening 2020 een goedkeurende verklaring afgegeven voor zowel de rechtmatigheid als ook de getrouwheid. Rechtmatigheid en Single Information Single Audit (SISA) Ook dit jaar was de rechtmatigheid van financiële beheershandelingen en SISA onderdeel van de accountantscontrole. De rechtmatigheid van financiële beheershandelingen is voor ons een belangrijk punt. De accountant controleert kort gezegd of onze financiële handelingen volgens de regels in de externe wetgeving en interne regelgeving (verordeningen) zijn geschied. SISA houdt in dat er over een drietal specifieke uitkeringen van het Rijk zoals de gebundelde uitkering en Wet Participatiebudget één keer een verantwoording in de jaarrekening (Single Information) en één keer een accountantscontrole plaatsvindt (Single Audit). In de jaarrekening is de door het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties voorgeschreven verantwoordingsbijlage van de SISA regelgeving opgenomen. De SISA regelgeving is door ons goed verwerkt in de bijlage en de accountant heeft hier geen bevindingen geconstateerd.

Voorgestelde oplossing Samenvattend stellen wij u het volgende voor: 1. Het resultaat van € 2.291.577,-- als volgt te bestemmen: a. Overheveling via de VAR van de volgende budgetten: Gemeentelijke bijdrage aan Soweco (€ 86.000,--). Adviseurskosten Innovatie en duurzaamheid (€ 10.000,--). Trainingen buitendienstmedewerkers (€ 10.000,--). Omzetting waarderingsgrondslag Wet WOZ (€ 12.700,--). Processen interne controle (€ 25.000,--). Praktijkondersteuner school jeugd (€ 30.000,--). Programma Samen Doen (€ 14.500,--). b. Bij het vaststellen van raadsvoorstel 16 februari 2021 heeft u besloten een budget van € 25.000,-over te hevelen naar 2021 voor communicatie duurzaamheid. Dit verloopt via de VAR. c. Vanuit de verschillende coronacompensaties zijn enkele onderdelen pas bij de decemberciculaire bekend geworden (€ 68.000,--) of waren beschikbaar op de stelpost Rijksvoornemens en niet besteed (€ 148.000,--). Daarnaast is € 150.000,-- overgebleven voor de Wsw. We storten deze gelden in de VAR ad € 366.000,--. d. Gezien onze huidige financiële situatie en de onzekerheden rondom corona stellen wij u voor het restant rekeningsaldo van € 1,71 miljoen te storten in de VAR ter versterking van het weerstandsvermogen. 2. De bufferreserve heeft ultimo 2020 een saldo dat ruim boven de gewenste omvang ligt.

Voorgesteld wordt om hieruit € 1 miljoen om te zetten naar de financieringsreserve, ter verbetering van onze financiële positie. Burger- en overheidsparticipatie Niet van toepassing. Verantwoording van college aan de raad.

Pagina

4 van 6

Communicatie Vanaf 9 juni 2020 staat de gemeenterekening op onze website. Effecten meten In de gemeenterekening 2020 wordt per programma aangegeven of datgene wat we ons hadden voorgenomen ook hebben gerealiseerd. Planning Niet van toepassing. Nijverdal, 08 juni 2021 Burgemeester en Wethouders van Hellendoorn, De secretaris,

de burgemeester,

drs. R.J.P. Willemsen

mevr. A.H.Raven BA

Advies commissie(s): Concept besluit 1. De gemeenterekening van het jaar 2020 vast te stellen, inclusief de gegevens in de SISA bijlage; 2. Het rekeningresultaat van € 2.291.577,-- als volgt te bestemmen: a. Overheveling via de VAR van de volgende budgetten: Gemeentelijke bijdrage aan Soweco (€ 86.000,--). Adviseurskosten Innovatie en duurzaamheid (€ 10.000,--). Trainingen buitendienstmedewerkers (€ 10.000,--). Omzetting waarderingsgrondslag Wet WOZ (€ 12.700,--). Processen interne controle (€ 25.000,--). Praktijkondersteuner school jeugd (€ 30.000,--). Programma Samen Doen (€ 14.500,--). b. Bij het vaststellen van raadsvoorstel 16 februari 2021 heeft u besloten een budget van € 25.000,-over te hevelen naar 2021 voor communicatie duurzaamheid. Dit verloopt via de VAR. c. Vanuit de verschillende coronacompensaties zijn enkele onderdelen pas bij de decemberciculaire bekend geworden (€ 68.000,--) of waren beschikbaar op de stelpost Rijksvoornemens en niet besteed (€ 148.000,--). Daarnaast is € 150.000,-- overgebleven voor de Wsw. We storten deze gelden in de VAR ad € 366.000,--. d. Gezien onze huidige financiële situatie en de onzekerheden rondom corona stellen wij u voor het restant rekeningsaldo van € 1,71 miljoen te storten in de VAR ter versterking van het weerstandsvermogen.

Pagina

5 van 6

3. De bufferreserve heeft ultimo 2020 een saldo dat ruim boven de gewenste omvang ligt. Voorgesteld wordt om hieruit € 1 miljoen om te zetten naar de financieringsreserve, ter verbetering van onze financiële positie.

Pagina

6 van 6