Raadsvoorstel Gedragscodes raadsleden en burgemeester en wethouders

AAN DE RAAD Zaaknummer: 2026 - 001850 Onderwerp Gedragscode voor raadsleden Hellendoorn 2026 en Gedragscode voor burgemeester en wethouders Hellendoorn 2026

VOORSTEL 1. De Gedragscode voor raadsleden Hellendoorn 2026, inclusief Protocol omgaan met (vermoedens) van schending van de gedragscode vast te stellen; 2. De Gedragscode voor burgemeester en wethouders Hellendoorn 2026, inclusief Protocol omgaan met (vermoedens) van schending van de gedragscode vast te stellen; 3. De Gedragscode Politieke Ambtsdragers, vastgesteld in 2007 en gewijzigd in 2022, in te trekken.

INLEIDING De gedragscode Politieke Ambtsdrager is van februari 2022 en dient aangepast te worden. Samen met de gemeenteraad en het college van burgemeester en wethouders zijn nieuwe gedragscodes opgesteld. Ook is een protocol opgesteld voor het geval zich een (vermoeden van een) schending van de gedragscode voordoet. De Gemeentewet stelt dat de raad deze gedragscodes vaststelt. Daarom worden de gedragscode raadsleden en de gedragscode burgemeester en wethouders aan de raad samen met het protocol in de bijlage, ter vaststelling voorgelegd.

BEOOGD EFFECT Met het vaststellen van de gedragscodes voldoet de raad aan de wettelijke verplichting om voor raadsleden, burgemeester en wethouders een gedragscode vast te stellen. De nieuwe gedragscodes voldoen aan de laatste inzichten met betrekking tot integriteit. Het is belangrijk regelmatig over integriteit te spreken en casuïstiek te delen. Daarom is in de gedragscode opgenomen dat raad en college jaarlijks een bijeenkomst organiseren die in het teken staat van het onderwerp integriteit. Ook wordt de gedragscode minimaal één keer per bestuursperiode geëvalueerd op actualiteit, functioneren en of deze naar behoren wordt nageleefd.

ARGUMENTEN 1.1 Gedragscodes zijn wettelijk verplicht en behoeven regelmatig een actualisatie Het is wettelijk verplicht dat de gemeenteraad voor raadsleden (artikel 15 lid 3 Gemeentewet), wethouders (artikel 41c lid 2 Gemeentewet) en de burgemeester (artikel 69 lid 2 Gemeentewet) een gedragscode vaststelt. De wet laat het aan de gemeenteraad over wat de inhoud van die gedragscodes is. De geldende gedragscode voor politieke ambtsdragers dateert uit 2022. Deze codes zijn al enige jaren oud. Door de hedendaagse praktijk behoeven de gedragscodes een actualisatie. Het afgelopen halfjaar is gewerkt aan een nieuwe gedragscode voor zowel de raads- en burgerleden, als voor burgemeester en wethouders. Ook is er een protocol gemaakt die als bijlage integraal onderdeel uitmaakt van de gedragscode. Dit protocol biedt de een uitvoeringskader; het beschrijft de mogelijke stappen bij (vermoedens van) een schending van bestuurlijke integriteit 1.2 De gedragscodes stellen de norm voor integer bestuur Goed bestuur is integer bestuur. Daarmee is integriteit niet alleen een verantwoordelijkheid van de individuele politieke ambtsdragers, maar een gezamenlijk belang. Ons democratisch systeem en de democratische processen kunnen niet zonder integer functionerende organen en functionarissen. Politieke ambtsdragers die integer handelen, wekken vertrouwen op bij burgers.

Integriteit is daarnaast niet alleen een kwestie van regels, maar ziet ook op onderlinge omgangsvormen. Dit is van belang voor het draagvlak van bestuurlijke beslissingen, in welke vorm dan ook. 1.2 Een gedragscode voor raads- en burgerleden en een gedragscode voor burgemeester en wethouders Gekozen is voor het opstellen van twee gedragscodes: een gedragscode voor raadsleden en een aparte gedragscode voor burgemeester en wethouders, omdat de bepalingen voor de leden van het dagelijks bestuur op een diverse onderdelen afwijken van die voor raadsleden. Daarnaast is de gedragscode voor raadsleden ook van toepassing op de burgerleden. Voor burgerleden geldt weliswaar geen wettelijke plicht om een gedragscode vast te stellen, maar zij nemen wel deel aan de voorbereiding van de besluitvorming door de raad. Om die reden is de gedragscode niet alleen voor raadsleden, maar ook op de burgerleden van toepassing. 1.3 De gedragscode is een interne regeling en niet vrijblijvend Het rechtskarakter van de gedragscode is dat van een interne regeling. De gedragscode bevat kernbegrippen en afspraken die bedoeld zijn als houvast en toetssteen en vormt een beoordelingskader bij twijfel, vragen en discussie. De gedragscode is echter niet vrijblijvend. Raadsleden kunnen daarop aangesproken worden en zij dienen zich over de naleving ervan te verantwoorden.

Om die reden is ook een protocol opgesteld, hoe te handelen bij twijfels en vermoedens.

KANTTEKENINGEN Integriteit in algemene zin staat en valt met het handelen van individuele personen, de bestuurders. Het hebben van een gedragscode biedt geen garanties, maar geeft wel aan op welke wijze wordt verwacht dat raadsleden, de burgemeester en de wethouders zich opstellen in relatie tot hun functie.

FINANCIËN Niet van toepassing.

VERVOLG Na vaststelling van de gedragscodes worden deze zo spoedig mogelijk bekendgemaakt op overheid.nl. De gedragscodes treden in werking op de dag, volgend op die van de bekendmaking.

COMMUNICATIE Na bekendmaking van de gedragscodes wordt met betrekking tot de gedragscode van de raadsleden een verwijzing toegevoegd op de pagina ‘Spelregels van de raad’ op hellendoorn.raadsinformatie.nl en op de website van de gemeente. Met betrekking tot de gedragscode voor de burgmeester en wethouders wordt een verwijzing geplaatst op de website van de gemeente. Waar nodig wordt een toelichting geplaatst of wordt de bestaande tekst op de website aangepast of aangevuld.

BIJLAGEN 1. Gedragscode voor raadsleden gemeente Hellendoorn (inclusief Protocol omgaan met (vermoedens van) schending van de gedragscode) 2. Gedragscode voor burgemeester en wethouders gemeente Hellendoorn (inclusief Protocol omgaan met (vermoedens van) schending van de gedragscode)