Raadsvoorstel Beleidsvisie Toezicht en Handhaving Sociaal Domein 2022-2025

Aan de Raad Zaaknummer 2022-005093 Raadsvoorstel Beleidsvisie Toezicht en Handhaving Sociaal Domein 2022-2025 Samenvatting 1. Deze beleidsvisie geeft aan dat de gemeente Hellendoorn gemeenschapsgeld rechtmatig en doelmatig wil inzetten als onderdeel van de gemeentelijke dienstverlening. Als gemeente willen wij toezicht houden en handhaven als er sprake is van misbruik en oneigenlijk gebruik van voorzieningen. 2. Deze visie leidt tot meerdere beleidsambities waarbij wordt teruggeblikt op de activiteiten opgesteld in de periode 2017-2020 en waar daarnaast gebruik is gemaakt van een routekaart ontwikkeld door VNG Naleving. Deze routekaart bestaat uit vier fases: ontwikkelen visie & beleid, implementatie, uitvoeren en monitoren & verbeteren. 3. De belangrijkste eerste stap uit de visie is het vormgeven van lokaal toezichthouderschap. Hierdoor is het thema verankerd in de organisatie en kunnen vervolgstappen nader worden uitgewerkt. Aanleiding In 2017 is het Beleidskader Toezicht Handhaving Sociaal Domein 2017 – 2020 vastgesteld. Hier is op eenduidige wijze vorm gegeven aan het toezicht en handhavingsbeleid binnen het sociaal domein met aandacht voor de verschillen in wetgeving.

In 2020 zijn er op dit gebied veel (integrale) ontwikkelingen een rol gaan spelen zoals de evaluatie van het barrièremodel bij regionale inkoop Jeugd en Wmo en ontwikkelingen rondom het lokaal contractmanagement. Daarnaast zien wij ook onduidelijkheden in begrippen als (zorg)fraude, ondermijning, kwaliteits- en rechtmatigheidstoezicht. Dit werkt door in de behoefte aan duidelijkheid en vraagt om een heldere, eenduidige aanpak en verdere implementatie in de gemeentelijke organisatie. Tot slot reageerde de Tweede Kamer recentelijk geschokt op het - falende - toezicht van gemeenten op de Wmo en de Jeugdzorg. Directe aanleiding voor deze reacties van de Kamer zijn de artikelen van onder andere Follow the Money die zijn gepubliceerd waarin deskundigen concluderen dat het gemeentelijk toezicht faalt, ten koste van kwetsbare cliënten. Doelstelling Met deze beleidsvisie geeft de gemeente Hellendoorn aan gemeenschapsgeld rechtmatig en doelmatig in te willen zetten als onderdeel van de gemeentelijke dienstverlening. Als gemeente willen wij toezicht houden en handhaven als er sprake is van misbruik en oneigenlijk gebruik van voorzieningen. Daarbij helpt handhaving vanuit een gedeelde visie om het gedrag van de zorgaanbieders en inwoners positief te beïnvloeden en zo de spontane nalevingsbereidheid te stimuleren.

Mogelijke oplossingen In deze beleidsvisie worden meerdere mogelijke oplossingen gecombineerd aan de hand van de beschreven route. Voorgestelde oplossing

De voorgestelde oplossing is om de beleidsvisie vast te stellen en uitvoering te geven aan de beleidsambities die voortkomen uit de implementatiefase. Allereerst is dit het inrichten van lokaal toezichthouderschap, waardoor een toezichthouder aan de slag kan gaan met verdere uitwerking van de volgende beleidsambities: aansluiten bij Informatie Knooppunt Zorgfraude; uitwerken van het scholingsplan voor professionals; uitwerken van een calamiteitenprotocol; een meldpunt zorgfraude inrichten. Vervolgens kunnen de uitvoerings- en verbeterfase in de beleidsvisie opgepakt worden. Burger- en overheidsparticipatie Zowel lokaal als regionaal heeft de naleving van de beleidsvisie toezicht en handhaving 2022-2025 effect op de interactie en samenwerking met zorgaanbieders en inwoners. Deze zal worden geconcretiseerd door middel van het aanstellen van de lokale toezichthouder. Communicatie Er heeft tijdens het opstellen communicatie plaatsgevonden met verschillende Twentse gemeenten, de VNG en de Sociale Recherche Twente waaruit veel input is opgehaald. Na vaststelling van het voorstel zal het vooral intern gecommuniceerd worden. Wel hebben enkele gemeenten reeds aangegeven interesse te hebben in het definitieve stuk. Effecten meten Het doel is met name preventief te zorgen dat er geen misbruik en oneigenlijk gebruik van voorzieningen plaatsvindt.

Het monitoren van deze effecten gebeurt in de driehoek met de makelaar sociaal domein en financiële administratie sociaal domein. Repressief gezien heeft het voorgestelde beleid effect wanneer dit soort zaken sneller opgemerkt en aangepakt worden. Planning In een verwante nota (2022-003306 Lokaal toezichthouderschap en relatiemanagement binnen het sociaal domein) wordt onder andere vormgegeven aan lokaal toezichthouderschap. Dit is de eerste stap, aan deze rol binnen de organisatie zal invulling moeten worden gegeven waarna het beleid kan worden gerealiseerd. Daarbij is de trainee die dit project rondom toezicht en handhaving sociaal domein heeft uitgevoerd in dienst tot en met april 2022. Zij zal tot die tijd ook blijven ondersteunen bij de uitvoering van de aanbevelingen.

Nijverdal, 16 februari 2022 Burgemeester en Wethouders van Hellendoorn,

Pagina

2 van 3

De secretaris,

de burgemeester,

drs. R.J.P. Willemsen

Dhr. J. Eijbersen

Advies commissie(s): Concept besluit a. Instemmen met de beleidsvisie 'toezicht en handhaving in het Sociaal Domein 2022-2025'. b. Instemmen met de aanbeveling om lokaal toezichthouderschap vorm te geven. De lokale toezichthouder zal de volgende onderdelen nader uitwerken: aansluiten bij het Informatie Knooppunt Zorgfraude; het uitwerken van het scholingsplan voor professionals; het proces rondom calamiteiten en het meldpunt zorgfraude inrichten.

Pagina

3 van 3