Raadsvoorstel afwegingskader kunstgrasbeleid

NOTA Aan: Van: Portefeuillehouder: Datum vergadering: Zaaknummer:

Gemeenteraad College van burgemeester en wethouders Annemarie Dubbink 17 december 2024 2024-000205 en gerelateerd/ 2024-009279

Onderwerp

Afwegingskader kunstgrasbeleid

VOORSTEL 1. Het afwegingskader om in aanmerking te komen voor kunstgras vast te stellen. 2. Een investeringsbudget van € 666.000,- beschikbaar te stellen zodat kunstgras aangelegd kan worden bij S.V.V.N. 3. Eenmalig een bedrag van € 50.000,- beschikbaar te stellen voor het begeleiden van de aanbesteding kunstgras bij S.V.V.N. en deze kosten te dekken uit de VAR. 4. Het college opdracht te geven om actief, in samenspraak met de verenigingen die in aanmerking willen komen voor kunstgras, het afwegingskader te doorlopen.

INLEIDING In 2023 heeft de BLOS de gemeenteraad, via het college van burgemeester en wethouders, voorgesteld om financiële middelen beschikbaar te stellen voor een breder onderzoek naar criteria voor de aanleg van kunstgrasvelden bij voetbalverenigingen. Op 7 november 2023 heeft de gemeenteraad de programmabegroting 2024 vastgesteld, waarin deze financiële middelen zijn opgenomen. Daarnaast is op dezelfde datum de motie ‘Kunstgras voor alle voetbalverenigingen’ aangenomen (bijlage 1). Op 9 april 2024 is een aanvullende motie aangenomen (bijlage 2), waarin werd verzocht om de onderzoeksresultaten voor juli 2024 aan de raad voor te leggen. Vervolgens is de raad op 12 juni 2024 via een raadsmededeling geïnformeerd over het proces. Tijdens de behandeling van de programmabegroting 2025, op 5 november 2024, is de motie ‘Kunstgras voor S.V.V.N.’ aangenomen (bijlage 6). Hierin wordt specifiek opgeroepen om prioriteit te geven aan de wens van S.V.V.N. voor kunstgras.

BEOOGD EFFECT Het doel is om voetbalverenigingsleden het hele jaar door sport aan te bieden. Indien dit nodig is, dankzij de beschikbaarheid van kunstgrasvelden. Ook willen we met dit voorstel de kansen vergroten om de kunstgrasvelden te gebruiken voor meerdere maatschappelijke activiteiten. Het beoogd effect is om zowel de sportdeelname als de betrokkenheid van de samenleving te versterken.

ARGUMENTEN

1.1 Er is behoefte aan aanvulling van het bestaande beleid Tot op heden is alleen de benodigde capaciteit van de voetbalverenigingen een criterium voor de aanleg van kunstgras. Dit leidt ertoe dat een deel van de voetbalverenigingen nooit in aanmerking komt voor kunstgras. Deze voetbalverenigingen hebben aangegeven wel behoefte te hebben aan kunstgrasvelden. Om deze behoefte beter te kunnen toetsen, is een onderzoek uitgevoerd om het bestaande beleid aan te vullen. Er zijn twee onderzoeken uitgevoerd om het bestaande beleid te kunnen aanvullen. 1.2 Deel 1: adviesrapportage aanleg kunstgrasvelden vijf voetbalverenigingen (PLANN-ingenieurs, bijlage 3) In dit deel onderzocht PLANN ingenieurs de behoefte en capaciteit van voetbalverenigingen aan kunstgrasvelden en concludeert dat er geen tekort is aan wedstrijdvelden, maar wel aan bespeelbare trainingsvelden door wateroverlast. Verenigingen ondervinden hierdoor meer afgelastingen en zijn soms gedwongen uit te wijken naar binnensportaccommodaties of kunstgrasvelden in andere gemeenten, wat ook het ledenaantal negatief beïnvloedt. In het rapport worden zes scenario’s voor kunstgrasvelden besproken, inclusief de investeringskosten en netto kosten. Uit het onderzoek van PLANN ingenieurs komt naar voren dat er een voldoende meerwaarde is voor de clubs om kunstgras aan te leggen.

Deel 2: Notitie onderzoek bredere criteria kunstgras (ICS adviseurs, bijlage 4) ICS adviseurs beveelt aan om naast capaciteit en bespeelbaarheid bredere criteria toe te voegen aan het kunstgrasbeleid, zoals toekomstbestendigheid, gemeentelijk beleid, samenwerking, multifunctioneel gebruik en ruimtelijk potentieel. Hierbij wordt gekeken naar trends in ledengroei, sociale en gezondheidsdoelen van de gemeente en de samenwerking tussen verenigingen en andere organisaties. Hoewel kunstgrasvelden voordelen bieden voor gebruiksintensiteit en verduurzaming, kunnen ze ook negatieve effecten hebben op biodiversiteit, al zijn er mogelijkheden voor herstel en voordelen voor waterbeheer en energiegebruik. Op basis van de onderzoeken stellen we voor een afwegingskader vast te stellen We zien dat bij de voetbalclubs die momenteel geen kunstgras hebben, er wel behoefte is aan kunstgras (onderzoek 1). Maar we zien ook dat “er een verdiepingsslag nodig is om objectief vast te kunnen stellen welke scenario’s voor de accommodatie en de velden realistisch zijn en welke koers nodig is om de toekomst te bestendigen voor de sport en het dorp” (onderzoek 2). Daarom stellen we voor om afwegingskader te hanteren (zie bijlage 5) om de afweging te maken of clubs in aanmerking komen voor kunstgras.

Dit afwegingskader is een toevoeging op het huidige beleid, waarbij gekeken wordt of een club in aanmerking komt voor kunstgras en geldt dus niet alleen voor de 5 clubs die momenteel geen kunstgras hebben. Ook bij toekomstige verzoeken voor de aanleg van kunstgras kan deze toetsing dus worden gebruikt, boven op het huidige beleid. In het afwegingskader houden we rekening met drie factoren: A (capaciteit in relatie tot bespeelbaarheid), B (bredere criteria) en C (gebiedsontwikkelingen), die in bijlage 5 zijn uitgewerkt. Aan de hand van dit afwegingskader kunnen we zorgvuldig en objectief afwegen in welke gevallen het verantwoord is om kunstgras aan te leggen en kunnen we het koppelen aan toekomstige ontwikkelingen. Dit vraagt een zorgvuldig proces met de voetbalverenigingen. 2.1 Door het bedrag € 666.000,- beschikbaar te stellen, kan bij S.V.V.N. gestart worden met het aanleggen van kunstgras Op basis van uw motie van 5 november 2024, waarin wordt opgeroepen om te starten met de aanleg van kunstgras bij S.V.V.N, is dit bedrag nodig om kunstgras aan te leggen bij deze club. De kapitaallasten van dit bedrag worden gedekt in de stelpost die in de begroting 2025 hiervoor is opgenomen. 3.1 Met het beschikbaar stellen van € 50.000 kunnen we de aanleg van kunstgras bij S.V.V.N.

bespoedigen In de motie “kunstgras voor S.V.V.N” doet u een oproep om zo spoedig mogelijk te beginnen met de voorbereidingen van de aanleg van kunstgras bij S.V.V.N. Met het beschikbaar stellen van dit geld, kunnen we het proces om kunstgras bij S.V.V.N aan te leggen bespoedigen en de kans vergroten dat S.V.V.N. in het voetbaljaar 2025-2026 over een kunstgrasveld beschikt. De ambtelijke organisatie

heeft momenteel geen ruimte om de aanbesteding op korte termijn zelf uit te voeren, waardoor we dit extern moeten beleggen. Hiervoor is momenteel geen budget, waardoor het voorstel is om deze te dekken uit de VAR. 4.1 Voor de overige verenigingen lopen we het afwegingskader proactief door en koppelen we dit aan ontwikkelingen die gaande zijn Het onderzoek (deel 2) richtte zich op de punten die in het afwegingskader bij factor B zijn opgenomen. Hieruit blijkt dat de clubs wel ideeën hebben over deze punten, maar dat deze ideeën nog niet voldoende concreet zijn. Door het afwegingskader samen met de clubs proactief te doorlopen, kunnen we de plannen verder concretiseren. Op deze manier geven we gehoor aan uw oproep om kunstgrasvelden beter en breder te benutten en vergroten we het maatschappelijke rendement van de nieuwe kunstgrasvelden. Bij enkele verenigingen zijn al ontwikkelingen in gang gezet waarbij de mogelijke aanleg van kunstgras kan worden meegenomen. Bijvoorbeeld het project rondom het MFA in Daarle. De verwachting is dat de planvorming hiervoor in het voorjaar van 2025 wordt afgerond. In dit plan wordt ook de aanleg van kunstgras als optie meegenomen. Daarnaast bekijken we in andere dorpen of de aanleg van kunstgras onderdeel kan zijn van bredere plannen, zoals de gebiedsaanpak in Daarlerveen en het dorpsplan voor Haarle.

KANTTEKENINGEN 1.1 Met het nieuwe afwegingskader is het nog steeds mogelijk dat één of meerdere clubs niet in aanmerking komen voor kunstgras. Het nieuwe afwegingskader biedt ook clubs die op basis van het huidige beleid niet in aanmerking kwamen voor kunstgras de mogelijkheid om alsnog een aanvraag te doen. Hiervoor is het wel vereist dat de clubs – in samenwerking met de gemeente – een goed onderbouwd plan indienen. Dit plan moet duidelijk maken waarom de aanleg van kunstgras gerechtvaardigd is en aansluiten bij de gestelde criteria, zoals toekomstbestendigheid, samenwerking met andere organisaties en de bijdrage aan gemeentelijke beleidsdoelen. Als het college van mening is dat de onderbouwing onvoldoende is, blijft het mogelijk om de aanvraag af te wijzen. 1.2 De ontwikkelwaarde van vrijgekomen velden zal per locatie als business case moeten worden uitgewerkt. Indien er sprake is van herontwikkeling van ingeleverde velden, en wellicht een andere bestemming dan sport beoogd is, zal er een business case gestart moeten worden. Daarbij zijn diverse factoren van invloed, zoals: herbestemming voor sport, herbestemming voor wonen, ligging, waterstanden. Dit wordt meegenomen in het afwegingskader bij factor B (mogelijkheden ruimtelijk gebruik).

1.3 De mogelijkheid voor een half kunstgrasveld is geen onderdeel van het afwegingskader Uit het onderzoek van ICS-adviseurs komt de mogelijkheid om ook een half kunstgrasveld aan te leggen. We hebben dit niet opgenomen in het afwegingskader om de volgende redenen: -

De clubs die we hierover gesproken hebben, geven aan dat dit voor hen geen oplossing is. De kosten van een half kunstgrasveld zijn relatief hoog ten opzichte van een heel kunstgrasveld. Dit heeft als reden dat de vele werkzaamheden die moeten worden uitgevoerd voor een kunstgrasveld niet afhankelijk zijn van de grootte van een veld.

2.1 Het bedrag is gebaseerd op schattingen. Doordat nog een aanbesteding moet plaatsvinden kunnen de uiteindelijke kosten afwijken De schattingen die zijn gemaakt, zijn op basis van de kosten die in het verleden zijn gemaakt voor het aanleggen van kunstgrasvelden (bij meerdere gemeenten). Er is ook nog geen rekening gehouden met de mogelijke sanering en saneringskosten.

2.2 Doordat de aanleg van kunstgras voor S.V.V.N. wordt bespoedigd, is het niet mogelijk om de ontwikkelwaarde van vrijgekomen velden te betrekken in dit voorstel. Hiermee bedoelen we bijvoorbeeld de mogelijkheden van woningbouw op de vrijgekomen velden. Het is echter wel mogelijk om de ontwikkelwaarde van de velden in een later stadium te bepalen. 3.1 Doordat de aanleg van kunstgras voor S.V.V.N. wordt bespoedigd, kunnen de totale kosten voor het begeleiden van de aanbesteding voor overige kunstgrasvelden hoger worden. We verwachten dat op basis van het afwegingskader meerdere clubs in aanmerking komen voor kunstgras. Het gezamenlijk aanbesteden van meerdere kunstgrasvelden biedt dan synergievoordelen. Doordat de aanleg van kunstgras voor S.V.V.N. wordt bespoedigd, is het behalen van synergievoordelen moeilijker ten aanzien van de aanbestedingsprocedure en directievoering. Dit heeft wellicht ook effect op de verwachtingen richting de andere verenigingen. 4.1 De plannen die in samenspraak met de gemeente worden opgesteld, kosten ook ambtelijke capaciteit. Doordat de plannen die de clubs in samenspraak met de gemeente gaan opstellen, ook ambtelijke capaciteit kosten, is het van belang dat de planvorming ook in de tijd moet worden weggezet.

FINANCIEN De kosten voor de aanleg van een infill kunstgrasveld zijn geraamd op € 666.000 per veld (prijspeil Q1 2024). Dit zijn de kosten voor de benodigde onderlagen, keuringen, verlichting, drainage, inrichting en infill. De daadwerkelijke investeringskosten worden pas bekend na een aanbestedingsprocedure. De inschatting is dat een kunstgrasveld jaarlijks € 54.300,- kost. Deze kosten worden gedekt uit de stelpost die is opgenomen in de begroting 2025. Het inleveren van overtallige natuurgrasvelden heeft invloed op de netto kosten. Deze zullen lager uitvallen en bieden ook mogelijkheden voor herontwikkeling. Op dit moment kan daar nog geen bedrag aan gekoppeld worden. Zie ook kanttekening 1.2. De kosten voor het begeleiden dan het totale aanbestedingsproces worden geraamd op € 50.000,-. Dit betreft de kosten voor het voorbereiden van de aanbesteding, opstellen van het bestek, voeren van de bouwdirectie en het proces van benodigde (technische) keuringen. De kosten zijn gebaseerd op eerdere aanbestedingsrondes in 2019 en 2024. Voorstel is om deze kosten te dekken uit de VAR.

VERVOLG Clubs die in aanmerking willen komen voor kunstgras melden dit bij de gemeente. Als een club op basis van het huidige beleid niet in aanmerking komt, stelt de club samen met de gemeente een plan op. In dit plan worden de punten uit het afwegingskader inzichtelijk gemaakt, met een focus op factor A (capaciteit en bespeelbaarheid) en factor B (bredere criteria). Het college beoordeelt dit plan. Als de onderbouwing van factor A en factor B voldoende wordt geacht en er minimaal 50 punten zijn behaald, komt de club in aanmerking voor kunstgras. De prioritering van de aanleg wordt vervolgens bepaald op basis van het aantal behaalde punten. Wanneer er sprake is van een gebiedsontwikkeling (factor C), wordt dit aspect ook meegenomen in de prioritering.

COMMUNICATIE n.v.t.

BIJLAGEN 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7.

Motie kunstgras voor alle voetbalverenigingen d.d. 7 november 2023 Motie bespoedigen onderzoek kunstgras d.d. 9 april 2024 Onderzoeksresultaten deel 1 door PLANN ingenieurs Onderzoeksresultaten deel 2 door ICS Adviseurs Afwegingskader kunstgras Motie kunstgras voor S.V.V.N. Raadsbesluit