Raadsvoorstel Aanpak Willem-Alexanderstraat, Maximaplein en Keizerserf-zuid

Aan de Raad Zaaknummer 2021-017959 Raadsvoorstel Aanpak Willem-Alexanderstraat, Maximaplein en Keizerserf-zuid Samenvatting Het centrum van Nijverdal krijgt de komende jaren te maken met een aantal opgaven waaraan gewerkt moet worden om de goede kwaliteit van het centrum te kunnen behouden. Naast het tegengaan van wateroverlast en hittestress, zal een slag gemaakt moeten worden met realisering van woningbouw en het terugbrengen van het aantal retail vierkante meters (verminderen leegstand). Dit alles om van het centrum van Nijverdal een meer compact, compleet en toekomstbestendig centrumgebied te kunnen maken, hetgeen als doelstelling is opgenomen in het Masterplan Centrum Nijverdal. Afgelopen jaar zijn er twee projecten opgestart om aan bovengenoemde opgaven tegemoet te kunnen komen. Beide projecten versterken elkaar zodanig, dat er een positieve spin off kan ontstaan voor andere toekomstige ontwikkelingen. Dit zal de bereidheid van derden vergroten om mee te investeren. De projecten betreffen: de ‘Aanpak Willem-Alexanderstraat & Maximaplein’ (concreet); het ‘aanloopgebied Keizerserf-Zuid’ (in ontwikkeling): Willem-Alexanderstraat & Maximaplein Onder leiding van een landschapsarchitect, is - in de vorm van co-creatie- gewerkt aan een schetsplan voor de Willem-Alexanderstraat en het Maximaplein.

Het schetsplan laat zien hoe er meer balans in de inrichting van het centrum, “het winkel-achtje” tot stand kan komen én het biedt daarnaast oplossingen om wateroverlast en hittestress te verminderen. Keizerserf-zuid Alleen met de aanpak van de Willem-Alexanderstraat zijn we er echter nog niet. Ook het aanloopgebied Keizerserf-zuid vraagt om aandacht. Er staan veel panden leeg en - gelet op de ontwikkelingen - zullen alle zeilen bijgezet moeten worden om niet in een negatieve spiraal terecht te komen wat ten koste zou kunnen gaan van het centrum. Een aantal vastgoedeigenaren onderzoekt op dit moment om dit gebied een impuls te geven door leegstaande winkelpanden om te zetten naar wonen op de begane grond of zelfs panden geheel te slopen en woongebouwen (met wonen op begane grond en verdieping) nieuw te bouwen. Om dit proces te kunnen laten slagen, is het noodzakelijk om ook de openbare ruimte aan te pakken. Hierdoor krijgt het gebied haar eigen karakter en onderscheidt het zich van het “winkel-achtje” en andersom en wordt het een aantrekkelijk gebied om te gaan wonen Het is een traject dat samen met externe partijen aangepakt moet gaan worden. Hierbij stelt de gemeente de kaders op waarbinnen gezamenlijk uitvoering plaats zal moeten vinden.

Hiermee wordt invulling gegeven aan doelstellingen uit het Masterplan Grotestraat Centrum Nijverdal 2016, de Woonvisie 2020-2025 en Samen leven met water 2021-2025.

Om het centrum deze broodnodige kwaliteitsimpuls te kunnen geven, stellen wij u dan ook voor om in te stemmen met de uitvoering van het schetsplan de Willem-Alexanderstraat en het Maximaplein en de uitvoering van de transformatie Keizererf-zuid en hiervoor de benodigde kredieten beschikbaar te stellen. Aanleiding In het vastgestelde Masterplan Centrum wordt gestreefd naar een compact, compleet en toekomstbestendig centrum. Afgelopen jaren zijn daarvoor al flinke stappen gezet in samenwerking tussen ondernemers, vastgoedeigenaren, bewoners, provincie en gemeente. Het afschaffen van betaald parkeren en de aanpak van de Grotestraat zijn hier voorbeelden van. Door de vernieuwde Grotestraat is direct ook de uitdaging duidelijk geworden: de inrichting van het centrum is enigermate uit balans geraakt. Er is behoefte aan meer ruimte voor water en groen in het centrum. Dit geldt met name voor de Willem-Alexanderstraat en het Maximaplein. Dit signaal is afgegeven door de werkgroep ‘Vastgoed en openbare ruimte’. Een werkgroep bestaande uit onder andere ondernemers, vastgoedeigenaren, een makelaar en een retaildeskundige. Een belangrijk signaal, want uit cijfers blijkt dat de komende jaren de retailsector verder achteruit zal gaan. Dit wordt mede veroorzaakt door online verkopen.

Het onderstreept de noodzaak om te blijven investeren in een kwalitatief goed centrum, waarbij beleving een belangrijke rol speelt. Een andere, misschien nog wel belangrijkere, factor is het veranderende klimaat, waardoor in het centrum met name hittestress en wateroverlast een groot risico vormen. Uit de uitgevoerde stresstest, in het kader van het beleidsplan: "Samen leven met water”, om te kunnen beoordelen waar mogelijk sprake kan zijn van wateroverlast (bij extreme regenval), blijkt dat in een deel van de WillemAlexanderstraat hier sprake van is. Voor een toekomstbestendig centrum is het treffen van klimaat adaptieve maatregelen voor dit deel van het centrumgebied dan ook noodzakelijk. Niet alleen het terugbrengen van meer balans in het kernwinkelgebied, maar ook duidelijk onderscheid maken tussen het kernwinkelgebied, ‘het winkelachtje’, en de aanloopgebieden is van cruciaal belang om uiteindelijk te kunnen komen tot het compacte kernwinkelgebied. Keizererf-zuid (vanaf de Hema tot aan de Molenweg) is aangewezen als één van de aanloopgebieden. Dit versteende gebied kampt met (te) veel winkelleegstand, is geschikt voor woningbouwontwikkelingen en is momenteel niet te onderscheiden van het “winkel-achtje”. Om hier verandering in aan te kunnen brengen, zal dit gebied haar eigen identiteit moeten krijgen.

Aanpak van de openbare ruimte en transformatie van winkels naar woningen zijn noodzakelijk om dit te kunnen realiseren. Doelstelling Het doel is te komen tot een kwalitatief hoogwaardig toekomstbestendig centrum door: de Willem-Alexanderstraat en het Maximaplein aan te pakken. Hierdoor ontstaat meer balans in het “winkel-achtje” en kunnen risico's als hittestress en wateroverlast tegen worden gegaan. het aanloopgebied Keizerserf-zuid te transformeren tot een eigen karakteristiek woon-/ leefgebied. Hierdoor onderscheidt het zich van het kernwinkelgebied en vice versa, het stimuleert woningbouw op de begane grond, het reduceert het aantal retail vierkante meters (leegstand verkleinen) en biedt mogelijkheden om te komen tot meer vergroening (toename biodiversiteit etc.). Mogelijke oplossingen Willem-Alexanderstraat & Maximaplein

Pagina

2 van 6

In de vorm van co-creatie, onder leiding van een landschapsarchitect, is gewerkt aan een schetsplan voor de Willem-Alexanderstraat en het Maximaplein. Het schetsplan laat zien hoe er meer balans in de inrichting van het centrum, “het winkel-achtje” kan komen én het biedt oplossingen om wateroverlast en hittestress te kunnen verminderen. Hoe is het traject verlopen: Op 10 februari 2020 heeft een creatieve sessie met alle betrokkenen van de Willem-Alexanderstraat en Maximaplein plaatsgevonden. Tijdens deze sessie werd aan de betrokkenen gevraagd om mee te doen en mee te denken hoe de Willem-Alexanderstraat in hun ogen er uit zou moeten komen te zien. Het was een goede en inspirerende avond. Aan het einde van deze avond heeft een aantal betrokkenen zich aangemeld om deel te nemen in een werkgroep om, onder leiding van een landschapsarchitect, de mooie ideeën in een schetsplan uit te werken. De werkgroep is een aantal keren bijeengekomen. De werkgroep, bestaande uit ondernemers, bewoners, vastgoedeigenaren, marktondernemers en mensen met kijk op kunst & cultuur, heeft de ingebrachte ideeën bekeken, besproken, verder uitgewerkt door middel van beeldmateriaal, et cetera. Ook is - op verzoek van de werkgroep - een windonderzoek door Bureau Peutz uitgevoerd. Dit omdat er hinder van wind in de straat ervaren wordt.

Mogelijkheden om deze hinder te beperken zijn verwerkt in het schetsplan. De uitkomsten zijn afgestemd met de specialisten van de gemeente. Dit heeft niet geleid tot wijzigingen van de planideeën. Vervolgens is het schetsplan aan alle betrokkenen gepresenteerd. Vanwege de nog geldende Covid-19 maatregelen, is er voor gekozen om een film op te nemen waarin onder andere uitleg wordt gegeven over het schetsplan. Aan de betrokkenen is een brief gestuurd, waarin de link naar de film in staat, het “lobby document” (schets en toelichting) en de contactgegevens om daarop een reactie te kunnen geven. Uiteindelijk hebben 16 betrokkenen gereageerd. De reacties waren positief en opbouwend. Te verwachten resultaten: Tegengaan van hittestress en wateroverlast. Prettig gebied om te verblijven. Verbetering vestigingsklimaat voor ondernemer. Verbetering leefklimaat voor bewoners. Vergroot biodiversiteit. Compact, kwalitatief en toekomstbestendig centrum.

Geraamde kosten: De kosten voor het maken van een schetsplan zijn gedekt door een subsidie verstrekt door Provincie Overijssel (project Stadsbeweging). Voor de daadwerkelijke uitvoering van het project is benodigd: Raming € 700.000,-Bijdrage vanuit het programma Samen leven met water: € 250.000,-Bijdrage vanuit het mobiliteitsplan: € 50.000,-Bijdrage Stadsarrangement: € 50.000,-- (beschikbaar tot 31 maart 2022)

Pagina

3 van 6

Benodigd krediet € 350.000,-- *). *) getracht wordt om nog extra subsidie te ontvangen. Keizerserf-zuid Transformatie van het aanloopgebied zal in gezamenlijkheid opgepakt moeten worden. Een aantal vastgoedeigenaren is bereid om dit gebied een impuls te geven door leegstaande winkelpanden om te zetten naar wonen op de begane grond of zelfs panden geheel te slopen en woongebouwen (met wonen op begane grond en verdieping) nieuw te bouwen. Om dit proces te kunnen laten slagen, is het belangrijk om ook de openbare ruimte aan te pakken. Hierdoor krijgt het gebied haar eigen karakter en onderscheidt het zich van het “winkel-achtje” en andersom. Om het traject in goede banen te leiden, stelt de gemeente de kaders op waarbinnen de gezamenlijk uitvoering plaats kan vinden. Hoe is het traject verlopen: De gemeente heeft een aantal jaren geleden met ondernemers, bewoners en vastgoedeigenaren gesproken over de invulling van dit gebied tijdens een inventariserende sessie. Hier kwam het voorstel naar voren om dit gebied een meer “dorpskarakter” te geven: wonen op de begane grond, hier en daar een ambachtelijk winkeltje en het aanbrengen van meer groen (denk aan voortuintjes). Dit traject heeft even op een laag pitje gestaan vanwege afspraken met betrekking tot woningbouwontwikkeling.

Inmiddels vinden gesprekken plaats met vastgoedeigenaren aan beide zijden van het Keizerserf om dit gebied gezamenlijk een gedragen nieuwe impuls te geven. Om dit proces te kunnen laten slagen, is het noodzakelijk om ook de openbare ruimte aan te pakken. Hiervoor stelt de gemeente de kaders op waarbinnen de gezamenlijk uitvoering zal plaats moeten vinden (in ontwikkeling). Te verwachten resultaten: Toename van woningbouw (o.a. op begane grond). Verminderen aantal retail vierkante meters (leegstand verkleinen). Meer vergroening: belangrijk als bijdrage aan het tegengaan van hittestress en wateroverlast, het vergroten van de biodiversiteit. Verbetering leefklimaat voor bewoners (en voor nog enkele ondernemers). Prettig gebied om te verblijven. Onderscheid tussen kernwinkelgebied en het aanloopgebied. Ondersteunen van een compact, kwalitatief en toekomstbestendig centrum. Geraamde kosten: De kosten voor het maken van een kader worden gedekt door subsidie verstrekt door Provincie Overijssel (project Stadsbeweging). Geschatte kosten aanpak openbare ruimte: € 350.000,-- . Het is een gezamenlijk traject. De verdeelsleutel is nog niet bekend. Getracht wordt om in combinatie met de aanpak van de Willem Alexanderstraat en het Maximaplein nog extra subsidie te ontvangen.

Voorgestelde oplossing Om te komen tot een kwalitatief hoogwaardig toekomstbestendig centrum, zien wij het verder uitwerken van het schetsplan voor de Willem-Alexanderstraat en het Maximaplein én de realisatie hiervan, in combinatie met het transformeren van het aanloopgebied Keizerserf-zuid als een oplossing. Hiermee geven wij ook gehoor aan de wensen vanuit de samenleving.

Pagina

4 van 6

Deze twee projecten bieden een oplossing voor diverse opgaven als: het tegengaan van (winkel) leegstand, het treffen van klimaat adaptieve maatregelen, woningbouwontwikkeling. Niet onbelangrijk om te vermelden is, dat deze maatregelen elkaar door hun aanvullende werking versterken. Juist deze versterking kan een positieve spin off geven aan andere, toekomstige ontwikkelingen en dit zal de bereidheid van derden om mee te investeren vergroten. Om het centrum deze broodnodige kwaliteitsimpuls te kunnen geven, stellen wij u dan ook voor in te stemmen met de uitvoering van het schetsplan de Willem-Alexanderstraat en het Maximaplein en de uitvoering van de transformatie van het Keizerserf-zuid en hiervoor de benodigde kredieten, van totaal € 700.000,--, beschikbaar te stellen. De dekking van de structurele kapitaallasten van ca. € 20.500.—m.i.v. 2023 en vanaf 2025 ca. € 41.000,-- nemen we mee met de meerjarenbegroting 2022-2025. Uiteraard proberen we deze lasten naar beneden bij te stellen door actief op zoek te gaan naar subsidies. Burger- en overheidsparticipatie

Willem-Alexanderstraat en Maximaplein: In de vorm van co-creatie is het schetsplan tot stand gekomen. Deze vorm zal voortgezet worden bij verdere uitwerking en realisatie van het schetsplan. Keizerserf-zuid: Het transformeren van het aanloopgebied zal in samenspraak met vastgoedeigenaren, bewoners en ondernemers plaatsvinden. Dit binnen de door de gemeente opgestelde kaders. Communicatie Willem-Alexanderstraat en Maximaplein: Alle betrokkenen van de Willem-Alexanderstraat en Maximaplein zijn uitgenodigd voor de creatieve sessie op 10 februari 2020. Tijdens deze creatieve sessie is een werkgroep samengesteld om de ingebrachte ideeën verder uit te werken in een schetsplan. Het concept schetsplan is door middel van een brief en film, dit vanwege COVID-19 maatregelen, aan alle betrokkenen teruggekoppeld. De betrokkenen hebben gelegenheid gehad om op het plan te reageren. Het schetsplan “Willem-Alexanderstraat” en de film worden op de website van de gemeente gepubliceerd. Keizerserf-zuid: Er heeft destijds een inventariserende sessie over de invulling van dit gebied plaatsgevonden. Voor deze sessie zijn direct betrokkenen uitgenodigd. Momenteel vinden verkennende gesprekken met vastgoedeigenaren plaats. De betrokkenen zullen worden geïnformeerd en/of betrokken bij de stappen die gezet gaan worden.

Effecten meten Het college wordt op de hoogte gebracht van de ontwikkelingen en indien nodig wordt geanticipeerd op de situatie. Planning Realisatie Willem-Alexanderstraat: 2022 - 2023.

Pagina

5 van 6

Realisatie Keizerserf Zuid: 2023 - 2024

Nijverdal, 17 augustus 2021 Burgemeester en Wethouders van Hellendoorn, De secretaris,

de burgemeester,

drs. R.J.P. Willemsen

mevr. A.H.Raven BA

Advies commissie(s):

Concept besluit 1. In te stemmen met de verdere uitwerking en realisatie van het schetsplan Willem-Alexanderstraat en Maximaplein en hiervoor een krediet van € 350.000,-- beschikbaar te stellen. 2. In te stemmen met het mogelijk maken van de transformatie aanloopgebied Keizerserf-zuid en hiervoor een krediet van € 350.000,-- beschikbaar te stellen. 3. De dekking van de structurele kapitaallasten van ca. € 20.500,-- m.i.v. 2023 en vanaf 2025 ca. € 41.000,-- meenemen met de meerjarenbegroting 2022-2025.

Pagina

6 van 6