Presentatie Kanaal Almelo De Haandrik - Informatieronde 23-05-2023

Raadsinformatie over aanpak

Bewonersondersteuning bij inwoners langs Kanaal Almelo – De Haandrik

Inhoud presentatie • Achtergrond aanleg van kanaal en veranderingen • Ontstaan van schade • Gemeentelijke bemoeienis • Stand van zaken volgens provincie • Kenmerk van gebied • I&O rapport • Schademeldingen en afwikkeling • Aanpak bewonersondersteuning

Achtergrond aanleg kanaal

Rond 1850 geeft koning Willem I opdracht voor graven

Opbouw van kanaal Situatie aanleg kanaal in 1850, ‘natuurlijke’ oever en dijk die water keert

Tegenwoordige situatie bij het kanaal, veen is ontgonnen en met damwanden wordt water gekeerd (rond 1965). Dijk is weg geworden

Gevolgen van ontwikkeling rond kanaal Ander en intensief grondgebruik: • Om veen te ontginnen bewoonde men plaggenhutten • Na ontginning begint landbouw, vraagt later om lager grondwaterpeil, industrie / inwoner vragen drinkwater • Welvaart neemt toe, stenen woningen (op zandgrond gefundeerd) worden groter / vergroot • T.b.v. economischer scheepvaart wordt kanaal verdiept (2013).

Ontstaan van schade • Van 2011 en tot 2016 zijn passageplaatsen (wachtplaatsen) voorzien van stalen damwanden • In 2013 en 2014 is het kanaal verdiept • Vanaf 2018 ontstaan er schademeldingen, bewoners waren toen al enkele jaren zelf scheuren aan het herstellen • Langs hele kanaal 407, in Daarlerveen 72 meldingen

Gemeentelijke bemoeienis (1) • Formeel: schade heeft individuele inwoner, oorzaak mogelijk door werkzaamheden rond kanaal  gemeente heeft geen rol tussen de partijen • Echter er blijkt een scala aan mogelijkheden om voor schadeherstel in aanmerking te komen • Als gemeente willen wij naast inwoner staan

Gemeentelijke bemoeienis (2) • Wij als gemeente hebben nog geen gegevens van provincie over de schadegevallen • Provincie zet zaakbegeleiders in voor gedupeerden, maar hun rol beperkt zich tot provinciale beleid • Individuele gesprekken en media aandacht leert ons dat inwoners schade niet hersteld krijgen

Gemeentelijke bemoeienis (3) • In mei 2021 brief verstuurd met vraag of met vanuit WMO ondersteuning nodig had • In augustus 2021 brief uitgestuurd met aanbod om in gesprek te komen met de gemeente • N.a.v. deze brieven zicht op 15 schadegevallen, maar onduidelijk hoe de schade afgewikkeld wordt

Stand van zaken volgens provincie Gemeld vóór 16 juni 2021

Kenmerk van gebied • Vroeger veenarbeiders: men loopt nergens mee te koop • Schade aan panden: wordt onderling nauwelijks besproken • Men is letterlijk en figuurlijk op zichzelf • Problemen te groot, dan contact met gemeente en blijken er fysieke en mentale problemen door de uitzichtloosheid waarin men (na 5 jaar) zit

I&O rapport (1) • Onderzoek heeft plaats van november 2022 tot februari 2023, opdracht Twenterand en Hellendoorn • Totaal bijna 770 adressen aangeschreven en ruim 180 reacties (kwantitatief onderzoek) • In twee praatgroepen/werkgroepen is met totaal 12 respondenten gesproken (kwalitatieve deel) • Resultaten op 29 maart 2023 aan inwoners gepresenteerd en met gemeenteraden gedeeld

I&O rapport (2) Dit rapport leert ons dat:

 82% van alle respondenten meent dat er een verband bestaat tussen de schade aan hun pand en werkzaamheden in het kanaal  Voor inwoners is de provincie de partij die schade moet vergoeden / verhelpen  Gedupeerden zoeken informatie over de oorzakelijkheid: hoe kan ik schade herstellen als de oorzaak onbekend is?  Ruim een derde geeft aan geen behoefte aan ondersteuning te hebben  30% wil ondersteuning bij het proces van schadeafhandeling  Een iets kleinere groep is gebaat bij hulp om te komen tot herstel aan haar panden  64% verwacht deze hulp van de provincie; 50% verwacht die hulp van de gemeente

Uitgangspunten schaderegeling (1) Aard van de werkzaamheden in / langs het kanaal bepaalt omvang van invloedsgebied voor eventuele erkenning van schade. Mits gemeld voor 16-06-2021 Er is sprake van of: • volledige erkenning van aansprakelijkheid; • erkenning van gedeeltelijke aansprakelijkheid;

Uitgangspunten schaderegeling (2) • geen erkende schade, maar is getaxeerde schadebedrag < € 5.000,00: dan vergoeding uit coulance; • niet erkende schade > € 5.000,00: men komt in aanmerking voor subsidie voor herstel van schade. • Bij alle schade > € 5.000,00 kan men een funderingsonderzoek aanvragen. Bij zettingsschade krijgt men dit onderzoek.

Schadeafwikkeling • Voorwaarden bij subsidie of erkende aansprakelijkheid - plan van aanpak aanleveren - aannemer met bouwgarant inschakelen - volgens provincie worden hogere kosten dan getaxeerd vergoed Tijdelijke huisvesting en opslag meubilair wordt alleen bij volledig erkende aansprakelijkheid vergoed

Aanpak bewonersondersteuning (1) • Gelijksoortige aanpak in Twenterand en Hellendoorn • Bieden van ‘luisterend oor’ (maatschappelijk werk) • Vragen technisch, financieel of juridisch: wij proberen de inwoner binnen een week te benaderen voor nader gesprek • In dat gesprek en eventueel een volgend gesprek verwijzen we naar de juiste kanalen

Aanpak bewonersondersteuning (2) • Nu enig zicht op de ‘zwaarste’ gevallen • Soms benoemen wij welke keuzen te maken zijn en geven wij dit de bewoner in overweging. Het blijft hun keus en bezit. • Constatering is echter dat er meer aan de hand is • Doel: persoonlijke benadering van alle bewoners waar funderingsonderzoek gespeeld heeft

Vervolg op gestarte aanpak (1) • Maatschappelijk werk wordt ingehuurd, samen voeren we gesprek met inwoner • Kans dat ander (regulier) werk moet blijven liggen • Geraamde kosten zijn € 350.000,00 tot eind 2024, maar is afhankelijk van de ‘vraag van de bewoners’

Vervolg op gestarte aanpak (2) • Provinciale Staten vraagt om bemiddeling in aanpak (Mona Keijzer) • Gedeputeerde heeft erkend dat men geen oog had voor de bewoners, slechts voor ‘de zaak’ • Naar ons oordeel dient de provincie onze inzet (dus kosten) te vergoeden. Hierover voeren wij overleg, maar op dit moment is daar geen zekerheid over.

Vervolg op gestarte aanpak (3) • Inwoners zijn op 29 maart 2023 tijdens bijeenkomst en per brief op 20 april 2023 uitgenodigd om zich te melden • Bewoners die bezocht zijn merken op dat men liever ontzorgd wordt door herstel in natura, dan dat men zelf achter aannemers aan moet en aan de provinciale voorwaarden moet voldoen

Vervolg op gestarte aanpak (4) • Binnen de kaders van AVG werken we samen met: - Plaatselijk Belang Daarlerveen - Stichting Kant nog Wal - de gemeenten (H-O-T) - de provincie

Vragen en hardop denken