Presentatie informatieronde 24-01-2023 Nieuwkomers

Themabijeenkomst ‘Nieuwkomers’ Informatieve raadsbijeenkomst Dinsdag 24 januari 2023

Programma 

Toelichting op het onderscheid in doelgroepen



Landelijke en regionale context



Blok 1: opvang van Oekraïense vluchtelingen



Blok 2: huisvesting van statushouders



Blok 3: arbeidsmigranten



Blok 4: crisisnoodopvang en opvang van asielzoekers



Samenvatting



Toelichting lokaal proces nieuwe asielopgave, door de burgemeester

Voor mensen als… Toelichting verschil in doelgroepen aan de hand van één persoon per doelgroep

Door mensen als… Toelichting van de personele inzet: professionals en vrijwilligers

Foto’s en namen zijn verwijderd voor verspreiding van deze presentatie

Landelijke context Oekraïense vluchtelingen • Inval in Oekraïne door Rusland: 24 februari 2022 • Capaciteitsbehoefte: van ca. 70.000 plekken opschalen naar 75.000 en 90.000 • Wijziging Regeling opvang ontheemden Oekraïne (RooO) per 1 februari 2022 (leefgeld) • Einde status Tijdelijke Bescherming derdelanders per 4-3-2023 Statushouders • Huisvesting is wettelijke kerntaak voor gemeenten, onder regie van provincies • Taakstelling per half jaar, 1e helft 2023: 21.200 plekken (2e helft 2022 was nog 13.500) • Verdubbelde taakstellingen door hoge asielinstroom en behoefte aan doorstroom uit AZC • Veel tijdelijke huisvesting met herhuisvesting als risico

Landelijke context Asielzoekers • Asielcrisis Ter Apel aanleiding voor crisisnoodopvang (CNO) door gemeenten, in totaal ca. 10.000 plekken • Spreidingswet als maatregel om alle gemeenten verantwoordelijk te maken • Capaciteitsbehoefte asielopvang: 61.200 per 1-1-2023 en 75.500 per 1-1-2024 Arbeidsmigranten • Toename van het aantal arbeidsmigranten door krapte op de arbeidsmarkt, ca. 800.000 • Toename van huisvestingsvraagstukken door krapte op de woningmarkt

Regionale context Oekraïense vluchtelingen • Opschalen naar 3.000 en 3.600, nu in Twente ca. 2.900 en dalend Statushouders • Opgave regio Twente: ca. 1.550 plekken voor 2023 (1e helft 764, 2e helft geraamd op ca. 800) • Binnen taakstelling ook behoefte aan plekken voor Alleenstaande Minderjarige Vreemdelingen (AMV-ers): ca. 115 Asielzoekers • Opgave om in Twente 450 CNO-plekken te realiseren, nu ca. 345 en dalend • Doel om CNO in 1e helft van 2023 af te bouwen naar (nood)opvang door COA en capaciteit AZC uit te breiden Arbeidsmigranten • Relatief veel behoefte aan arbeidsmigranten door seizoensarbeid en handwerk Plan • Twentse Regietafel Asielinstroom en Procesplan ‘Opvang vluchtelingen Twente’

Opvang van Oekraïense vluchtelingen Factsheet lokaal •

Start opvang op (eerste) locatie in gemeente Hellendoorn: 23 maart 2022

• • •

Gemeentelijke opvang (GOO): 225 plekken verspreid over 4 locaties, Parallelweg, Duiventil en Grotestraat in Nijverdal, Berghoeve in Hellendoorn Particuliere opvang (POO): 20 personen, verspreid over 10 adressen Aantal derdelanders: 40 (waarvan 0 in POO)

•

Lokale opgave: aandeel naar inwoneraantal (5,7% van 3.600) is 205

•

Geraamde Rijksbijdrage voor opvang van Oekraïners: € 5,7 mln in 2022 en € 6,8 mln in 2023

Opvang van Oekraïense vluchtelingen Vervolgstappen lokaal •

Voortzetting van ruimhartige opvang op niveau boven aandeel naar inwonertal

•

Uitdaging om huur van locaties te continueren

•

Perspectief voor middellange termijn ontwikkelen (van crisisaanpak naar toekomstplan)

Huisvesting van statushouders Factsheet lokaal •

Taakstelling gemeente Hellendoorn: 43 plekken voor 1e helft 2023

•

Taakstellingen 2022: 24 achterstand, 21 voor 1e helft 2022 en 28 voor 2e helft 2022 (totaal: 73)

•

Realisatie 2022: 85 plaatsingen, waarvan 63 afgerond en 22 in ‘pijplijn’

Huisvesting van statushouders Ontwikkelingen lokaal •

Opheffing van verscherpt provinciaal toezicht in beeld per 1-1-2023

•

Achterstand volledig ingelopen, taakstellingen 2022 gerealiseerd + 12 extra voor 2023

•

Geïntensiveerde samenwerking met Reggewoon, Vluchtelingenwerk, COA en particulieren

•

Ongekende opgave voor 2023: capaciteitsprobleem in personeel en woningaanbod Verkenning van oplossingsrichtingen: spreiding plus specialisatie van personele inzet en bouw van flexwoningen

Arbeidsmigranten Context •

Toename van het aantal arbeidsmigranten

•

Gebrek aan passende huisvesting en meer toevlucht tot alternatieven

•

Meer vragen van bedrijven die met dit vraagstuk worstelen

•

Gemeente is niet ‘leidend’ maar heeft wel een rol en belang: kwaliteit, veiligheid, bedrijvigheid

Arbeidsmigranten Onderzoek •

De gemeente heeft opdracht gegeven voor een extern onderzoek om een beeld te krijgen van omvang en aard van het vraagstuk

•

Schatting van het huidige aantal arbeidsmigranten en een prognose van de toename

•

Wat is de huisvestingsvraag en wat is het (lokale) aanbod?

•

Welke kansen en knelpunten zijn er voor huisvesting van arbeidsmigranten?

Crisisnoodopvang van asielzoekers Factsheet lokaal •

CNO Haarle: opvang voor gezinnen per 4-8-2022, 15 plekken, opgeschaald per 1 dec naar 20-25

•

Verlengd tot 1-4-2023, met uitloop in huurcontract tot 1-6-2023

•

Bezetting: 11 asielzoekers (i.v.m. gebrek bij COA aan plaatsbare gezinnen)

•

Geen werk, kinderen wel naar school (nu 3 gezinnen)

•

Gemeente beheert, COA betaalt (op declaratiebasis)

Opvang van asielzoekers Context •

Asielcrisis en Spreidingswet: - Wettelijke taak voor gemeenten, medeverantwoordelijk naast het Rijk - Verplichting voor alle gemeenten om opvangplekken te realiseren, zelf of samen - Status: wet ligt bij Raad van State, beoogde ingangsdatum was 1-2-2023

•

Asielopgave regio Twente: 1.944 per 1-4-2023 en 2.164 per 1-1-2024

•

Huidige aantal plekken regio Twente: 794 AZC en 343 CNO, samen 1.137

•

Regionale opgave: afbouw CNO naar regulier AZC en opschalen AZC (tekort Twente = 1.370)

•

Opgave gemeente Hellendoorn, indien naar rato: 5,7% = 123 per 1-1-2024

Opvang van asielzoekers Overwegingen • • •

Verantwoordelijkheid nemen (voor de opgave, gezamenlijk) Initiatief tonen (i.p.v. afwachten) Stuur in handen (minder afhankelijk)

• •

Wel samenwerking (met COA en collega-gemeenten) geen ruilhandel Schoenmaker blijf bij je leest (opvang van asielzoekers is een vak)

• • •

Flexibel maar toekomstbestendig (op- en afschalen) Oog voor draagvlak en draagkracht (op Hellendoornse schaal) Financieel haalbaar en praktisch uitvoerbaar

Samenvatting • •

Gemeente Hellendoorn neemt ruimhartig verantwoordelijkheid voor opvang van Oekraïners Oriëntatie op de middellange termijn is een belangrijke volgende stap

• •

Achterstand in taakstelling huisvesting statushouders is ingelopen Taakstelling 2023 is voor alle gemeenten een ongekende opgave vanwege tekort aan personeel en woningen

• •

In crisisnoodopvang van asielzoekers is voorzien, deze wordt afgebouwd Asielcrisis en Spreidingswet geven aanleiding voor oriëntatie op de lokale opgave

• •

Huisvesting van arbeidsmigranten is een groeiend vraagstuk Onderzoek naar de omvang en aard van het vraagstuk is in gang gezet

Lokaal proces asielopgave College Standpuntbepaling, voorstel en definitief besluit Raad Consultatie en kaderstellend besluit over randvoorwaarden Planning 24 jan : 26 jan : 1 feb : Feb/mrt :

Themabijeenkomst raad ‘Nieuwkomers’ Twentse Regietafel Asielinstroom Verwachte beschikbaarheid Procesplan ‘Opvang vluchtelingen Twente’ College- en raadsvoorstel m.b.t. lokale invulling asielopgave (met aandacht voor communicatie, draagvlak en andere randvoorwaarden)