Presentatie informatieronde 07-02-2023 Regie op windenergie

Regie op windenergie, of niet? Informatieronde gemeenteraad 7-2-2023

• Terugblik • Opgave • Samenhang met andere opgaven

Agenda

• Waar staan we nu? • Keuze windenergie: regie of geen regie?

• Scenario’s • Conclusie • Vervolg

Terugblik 2015

2019

2021

2023

Klimaatakkoord in Parijs

Start Energiewerkgroepen

Bod energiewerkgroepen = bod voor RES Twente 1.0

Uitvoeren RES 1.0 en toewerken naar RES 2.0

Vaststelling RES Twente 1.0 (totaal 1.5 TWh)

Vastgesteld provinciaal beleid energietransitie

Streven 60% wind, 40% zon

Druk op elektriciteitsnet door zon-op-dak en zon-op-land

Vaststelling opgave: 71 GWh Klimaatakkoord Nederland met afspraken over o.a.: • Wind-op-zee • Zon-op-dak • Geothermie • Waterstof • Elektrisch rijden

Voornaamste doel:

wereldwijde CO2 reductie

Voornaamste doel: reductie CO2 & opwek hernieuwbare energie

Haalbaar, schaalbaar en betaalbaar belangrijke kaders

Voornaamste doel: samenwerking Twente m.b.t. hernieuwbare energie

Uitvoering en reflectie op gemeentelijk én provinciaal niveau

Totaal: 107 GWh

Opgave

Ondergrens: 71 GWh

Haarle

Daarle

EHER

Marle

Hellendoorn

1,3 GWh

1 GWh

6,8 GWh

2,85 GWh

5 GWh

5,2 GWh

7 GWh

4,9 GWh

0,88 GWh

0 GWh

Daarlerveen

HulsenKruidenwijk

't Lochter

ten Cate

Nijverdal

10 GWh

6,8 GWh

5 GWh

0 GWh

0 GWh

2,5 GWh

0,5 GWh

4 GWh

8 GWh

34,5 GWh

Samenhang andere opgaven

• Opwek duurzame elektriciteit staat in directe relatie met andere grote opgaven • Concurreren om ruimte, maar kunnen elkaar ook versterken • Vereist een ruimtelijke én integrale aanpak

Grootschalige opwek duurzame energie

Warmtetransitie

Leefbaarheid van het platteland

Plannen voor woningbouw / bedrijventerrein en industrie

Provinciaal Programma Landelijk Gebied (PPLG)

Toename vraag elektrische mobiliteit (elektrisch rijden)

Waar staan we nu?

Gerealiseerd 18 GWh 16%

Gerealiseerd, pijplijn, nog in te vullen (o.b.v. 107 GWh)

Pijplijn 15 GWh

14%

Nog in te vullen 74 GWh 70%

Uitvoering projecten zonne-energie

Waar staan we nu?

• De uitvoering van projecten zon-op-land en zon-op dak loopt niet op schema voor behalen van de RES-doelstelling in 2030

Te weinig netcapaciteit • Er is onvoldoende netcapaciteit om grootschalige zonprojecten op korte termijn aan te sluiten • Zonne-energie vraagt 2-3 keer zoveel ruimte op het elektriciteitsnet & zorgt daarmee voor veel hogere kosten voor verzwaring van het net

Regionaal doel: 60% wind & 40% zon • Dit doel is opgenomen om de energietransitie haalbaar, schaalbaar en betaalbaar te houden • Bijna alle Twentse gemeenten zetten in op zonne-energie

Waar staan we nu?

Provincie bevoegd gezag bij windinitiatieven van >5MW • De provincie heeft de bestaande afspraken (uit o.a. RES Twente 1.0 overgenomen in haar beleid) • Verhouding 60% wind/40% zon wordt de norm

Provincie vraagt gemeenten om beleid & kaders op te stellen Anders zijn de kaders van de provincie van toepassing

Momenteel heeft de gemeente geen kaders opgesteld voor wind Als we regie willen houden, moeten we die opstellen

Keuze windenergie: Regie of geen regie? We staan nu voor de volgende keuze: 1. Regie nemen op windenergie: • Daarvoor moeten kaders/zoekgebieden worden opgesteld 2. Geen regie nemen op windenergie & dit aan andere partijen over laten: • Dit is de huidige situatie

Keuze windenergie: Regie of geen regie?

Invloed op ruimtelijke

Gemeente stelt kaders vast m.b.t. windenergie

ordening, inkomsten van leges, lokaal eigendom

Regie Gemeente stelt géén kaders vast m.b.t. windenergie

Geen regie

kwaliteit, ruimtelijke

Ruimtelijke kwaliteit, ruimtelijke ordening, inkomsten leges, lokaal eigendom bij provincie

2 Scenario’s (binnen / buiten zoekgebied):

Hoofdlijnen

Windinitiatief >5 MW meldt zich bij: gemeente of provincie

Initiatief BUITEN gemeentelijk zoekgebied

SCENARIO 1

Initiatief past op hoofdlijnen binnen ruimtelijke ordening, netinpassing en participatie aanpak

Initiatief BINNEN gemeentelijk zoekgebied

SCENARIO 2

Scenario 1

Initiatief BUITEN gemeentelijk zoekgebied

Overleg Gemeente & Regio of het plan onderdeel wordt van RES 2.0?

JA

Initiatief BINNEN gemeentelijk zoekgebied (Scenario 2)

NEE

Wil de Gemeente het zelf oppakken? JA

Provincie draagt bevoegdheid over

NEE

PIP (Provinciaal Inpassings Plan)

JA

Provincie: Plan nodig volgens RES doelstelling & voldoet aan RES criteria? • Regionale verhouding wind/zon 60/40 • Haalbaar, betaalbaar, schaalbaar

Plan ‘on hold’ NEE

Scenario 2 Initiatief BINNEN gemeentelijk zoekgebied Gemeente gaat zelfzelf aan Gemeente gaat de slag aan de slag

Gemeente gaat NIET zelf aan de slag

Gemeente wil dat provincie aan de slag gaat?

Regio (RES) wil dat het opgepakt wordt? NEE

JA NEE

JA

PIP i.s.m. gemeente

PIP (met of zonder samenwerking gemeente)

PIP

Provincie draagt bevoegdheden over

Conclusie 1. Als we geen keuze maken, ligt de regie bij andere partijen (o.a. provincie/ontwikkelaars) •

Provincie moet een verzoek om PIP in behandeling nemen & toetsen aan haar kaders (o.b.v. Energiewet)

2. Als we de keuze voor regie maken, hebben we invloed (binnen bestaande kaders) op: • Ruimtelijke ordening (bijv. samenhang met andere opgaven/integrale benadering)

• Ruimtelijke kwaliteit (bijv. Afstandsnormen, gebiedsproces) • Lokaal eigendom (bijv, 50 of 100% lokaal eigendom)

Vervolg

Het college komt met een voorstel richting de raad Kern: Wel of geen regie met betrekking tot windenergie

Zijn we bijrijder?

Zitten we aan het stuur?