Motie vreemd - Zienswijze op voorgenomen provinciale windbeleid

Motie vreemd aan de orde van de dag – Zienswijze op het voorgenomen provinciale windbeleid De raad van de gemeente Hellendoorn in vergadering bijeen op d.d. 5 maart 2024 Constaterende dat: • Gedeputeerde Staten in Overijssel op 16 januari 2024 het ontwerp van de wijziging van de Omgevingsverordening inzake de instructieregel windenergie 2024 en het Provinciaal Programma Energiestrategie 2024 hebben vastgesteld; Overwegende dat: • Gedeputeerde Staten de ontwerp Omgevingsverordening en het Provinciaal Programma Energiestrategie 2024 vanaf 18 januari 2024 tot en met 28 februari 2024 ter inzage hebben gelegd; • De raad van de gemeente Hellendoorn in de raadsvergadering van 19 december 2023 windbeleid heeft vastgesteld; • De gemeente Hellendoorn betrokken is bij de RES-Twente; • Het windbeleid van de provincie ten aanzien van het streven naar 50% lokaal eigendom niet in lijn ligt met het vastgestelde beleid van de raad en het uitgangspunt van de RES-Twente ten aanzien van de verdeling van lusten en lasten; • Ook de borging van de door de provincie aangegeven 50% lokaal eigendom door ons als onvoldoende wordt ervaren; • De OER uitgangspunten niet in lijn liggen met de concept landelijke milieunormen voor windenergie; • De raad in het PPE mits dat in beginsel de rechtsgeldige gemeentelijke milieunormen, die mits voldoende gemotiveerd vanuit de lokale omstandigheden en mits strikter

dan de

•

•

ontwerp landelijke milieunormen, worden overgenomen door het bevoegd gezag bij de toetsing van windenergie-initiatieven; De raad opmerkt dat er geen aandacht is besteed aan de wijze waarop de Provincie de uitgangspunten van procesparticipatie wil toepassen bij het openstellen van windenergie en de positie van omwonenden bij concrete windinitiatieven. De raad daarom de bijgevoegde zienswijze heeft opgesteld;

Verzoekt het college: • De in de bijlage bijgevoegde zienswijze windbeleid bij Gedeputeerde Staten in Overijssel als aanvulling van de gronden van de pro-forma zienswijze windbeleid van 28 februari 2024 in te dienen. En gaat over tot de orde van de dag. Namens de fracties van: Lokaal Hellendoorn, CDA, Samen Hellendoorn, GroenLinks, PvdA

Gedeputeerde Staten van Overijssel T.a.v. secretariaat eenheid Ruimte en Bereikbaarheid Postbus 10078 8000 GB Zwolle

Nijverdal, .. maart 2024 Betreft: Zienswijze op het voorgenomen windbeleid Geacht college van Gedeputeerde Staten in Overijssel, U heeft op 16 januari 2024 het aangescherpte provinciaal windbeleid vastgesteld en dit beleid voor zienswijzen open gesteld. Het gaat om een aangepast Provinciaal Programma Energiestrategie 2024 (hierna: PPE), een Omgevingseffectrapportage (hierna: OER) & natuurtoets en een gewijzigde ontwerp Omgevingsverordening inzake de instructieregel windenergie 2024. Omdat de raad vergaderde buiten de termijn waarbinnen een zienswijze kan worden ingediend, hebben wij hebben op 28 februari 2024 een pro forma-zienswijze ingediend ter sauvering van het recht van de raad om een zienswijze in te dienen. De raad van de gemeente Hellendoorn heeft in zijn vergadering van 5 maart jl. onderstaande zienswijze vastgesteld. In deze zienswijze wil hij zijn zorgen rondom de uitvoerbaarheid van dit beleid tot uitdrukking brengen. In het windbeleid van de gemeente Hellendoorn is aangegeven dat de opwekking van duurzame energie gepaard gaat met lusten en lasten voor de omgeving en dat de lusten geheel ten goede moeten komen aan de lokale gemeenschap in de vorm van 100% lokaal eigendom van windturbines. De raad vindt het dan ook positief dat in het PPE – onder voorwaarden - de mogelijkheid van 100% lokaal eigendom is opgenomen.

Het streven naar 50% lokaal eigendom vindt de raad als uitgangspunt weliswaar positief maar in de uitwerking te mager. Vooralsnog kennen wij geen wet- en regelgeving die het juridisch afdwingbaar maakt dat een partij 50% van de eigendom van een windpark overdraagt U noemt in het afwegingskader voor het beoordelen van principeverzoeken van een ontwikkelaar voor het realiseren van windenergie weliswaar de gedragscode WoL (Windenergie op Land), maar deze gedragscode is niks meer en niks minder dan een code, waaraan een ontwikkelaar/initiatiefnemer op basis van vrijwilligheid meewerkt. Voorgaande terwijl er momenteel gewerkt wordt aan landelijke wetgeving met betrekking tot 50% lokaal eigendom waardoor er mogelijkheden ontstaan voor lagere overheden om dit op te nemen in het eigen beleid. In het beleid van de gemeente Hellendoorn staat dat het belangrijk is dat de lusten volledig ten goede komen aan de lokale gemeenschap. Daarnaast zet de RES Twente in op minimaal 50% lokaal eigendom. De volksvertegenwoordigers hebben hiermee kenbaar gemaakt dat zij kiezen voor een collectieve aanpak waarbij de opbrengsten terugvloeien in het gebied. Het gaat niet alleen om de lusten en de lasten in euro’s, maar ook om maatschappelijke winst, waaronder de kwaliteit van de

omgeving, landschapsherstel, bestrijding van (energie)armoede en het creëren van maatschappelijke meerwaarde. Kortom, een goede verdeling van lusten en lasten is één van de speerpunten binnen het windbeleid , niet alleen in Hellendoorn maar ook in heel Twente. De raad is dan ook van mening dat een vrijwillig kader bij het streven naar 50% lokaal eigendom te vrijblijvend en daarmee niet passend en effectief is voor het behalen van het provinciaal doel van 50% lokaal eigendom. Daarnaast past het niet binnen het beleid van de gemeente en de uitgangspunten van de RES Twente. Wij verzoeken u dan ook om de borging van minimaal 50% lokaal eigendom beter vast te leggen in het beleid en in de processen om te komen tot het realiseren van wind- en zonprojecten. Daarnaast verzoeken wij u om lokale initiatieven die voor 100% lokaal eigendom gaan voorrang te geven boven initiatieven met een langer percentage lokaal eigendom. Verder merken wij op dat de OER windpotentieel laat zien op locaties waar naar het oordeel van de gemeenten geen reële kans is om windenergie-projecten te realiseren. De oorsprong daarvan is dat in de OER uitgangspunten zijn gekozen die minder strikt zijn dan de concept landelijke milieunormen voor windenergie en/ of afwijken van meer gangbare uitgangspunten.

Het gaat dan concreet om afstanden tot NNN-gebieden, afstanden tot gevoelige radarinstallaties, afstanden tot agrarische- en bedrijfswoningen, en afstand in relatie tot hoogtebeperking rond de aanvliegroute van het vliegveld. De ondertekenende gemeenten achten het uiterst ongewenst dat gebieden worden opengesteld voor windenergie-initiatieven als vervolgens pas na enkele jaren, in de fase van vergunningverlening of een projectbesluit, blijkt dat het windinitiatief niet gerealiseerd kan worden. Dit brengt veel onnodige onrust met zich mee. De gemeenten verzoeken uw college daarom de OER op deze uitgangspunten aan te passen én een toets uit te voeren op vergunningsvereisten alvorens gebieden worden opengesteld voor windenergie-initiatieven. Daarnaast hebben gemeenten de mogelijkheid om, in aanvulling op de vaststelling van de landelijke milieunormen, rechtsgeldig eigen windnormen vast te stellen, mits gemotiveerd vanuit de lokale omstandigheden en strikter dan de ontwerp landelijke milieunormen. Wij verzoeken uw college dan ook in het PPE op te nemen dat gemeentelijke milieunormen in beginsel worden overgenomen door het bevoegd gezag bij de toetsing van windenergie-initiatieven, mits voldoende gemotiveerd vanuit de lokale omstandigheden en mits strikter dan de ontwerp landelijke milieunormen windenergie.

Ook willen wij aangeven dat, nu de Provincie regie neemt op windenergie en bevoegd gezag is, op haar ook de verplichting rust een zorgvuldig gebiedsproces op te zetten rondom de gebieden die mogelijk opengesteld worden voor windenergie. Het bevreemdt ons dat in de aanpassing van het PPE geen aandacht wordt besteed aan de wijze waarop de Provincie de uitgangspunten van procesparticipatie wil toepassen bij het openstellen van gebieden voor windenergie. Ook wordt geen aandacht besteed aan de positie van omwonenden bij concrete windinitiatieven. Het gaat hier om een cruciale verantwoordelijkheid en taak van het bevoegd gezag en het lijkt ons wezenlijk dat uitgewerkte afspraken en verplichtingen hieromtrent worden opgenomen in het beleid én daar inspraak op mogelijk is. De raad verzoekt u derhalve : - om het voorstel tot wijziging van de Omgevingsverordening inzake de instructieregel windenergie 2024 en het Provinciaal Programma Energiestrategie 2024 te wijzigen;

-

-

-

daarbij rekening te houden met het beleid van de gemeente Hellendoorn en de uitgangspunten van de RES Twente ten aanzien van de verdeling van de lusten en lasten; en daarom in het streven naar 50% lokaal eigendom het vrijwillige kader los te laten en te wijzigen in een (harde) ‘eis’ van minimaal 50% lokaal eigendom en lokale initiatieven die voor 100% lokaal eigendom gaan voorrang te geven; de OER uitgangspunten aan te passen aan de concept landelijke milieunormen voor windenergie en/of afwijkingen van meer gangbare uitgangspunten; in het PPE op te nemen dat rechtsgeldige gemeentelijke milieunormen die strikter zijn dan de ontwerp landelijke milieunormen en voldoende gemotiveerd vanuit de lokale omstandigheden, in beginsel worden overgenomen door het bevoegd gezag bij de toetsing van windenergie-initiatieven; aandacht te besteden in het PPE aan de wijze waarop de Provincie de uitgangspunten van procesparticipatie wil toepassen bij het openstellen van windenergie en de positie van omwonenden bij concrete windinitiatieven.

Tot slot, verzoekt de raad u hierover in overleg te gaan met de gemeenten en andere betrokken organisaties zoals Natuur en Milieu Overijssel (NMO) en de Lokale Energie Initiatieven (LEI’s). Het college van burgemeester en wethouders van Hellendoorn, de secretaris,

de burgemeester,