Motie vreemd Plaatsnaamaanduidingen in het Nedersaksisch
Tekst van het document
Motie vreemd aan de orde van de dag ‘Plaatsnaamaanduidingen in het Nedersaksisch’ De raad van de gemeente Hellendoorn in vergadering bijeen op d.d. 1 april 2025, Constaterende dat ● het Nedersaksisch als officiële streektaal is erkend en vele sprekers in onze gemeente heeft; ● het Nedersaksisch een verrijking is voor het Nederlands cultureel erfgoed; ● het Nedersaksisch ieder jaar, in de maand maart, onder de aandacht wordt gebracht; ● het toevoegen van de plaatsnaamaanduidingen in het plat in bijvoorbeeld de gemeente Rijssen-Holten als positief wordt ervaren.1 Overwegende dat ● het communiceren in het Nedersaksisch als cultuurdrager bijdraagt aan de lokale gemeenschapsvorming, oftewel ons ‘Noaberschap’; ● de gemeente Hellendoorn ook voor bezoekers en toeristen herkenbaar wil zijn als (toeristische) gemeente waarin het Nedersaksisch een officiële streektaal is; ● bovenstaande overwegingen tot uitvoering kunnen worden gebracht wanneer er naast de Nederlandse plaatsnaamaanduidingen ook de Nedersaksische taal wordt toegevoegd; 2 ● er in totaal 52 plaatsnaamborden (komborden en – portalen) in onze gemeente zijn die kunnen worden voorzien van een Nedersaksische plaatsnaamaanduiding;3 ● het aanpassen van (met name) komportalen niet altijd mogelijk is omdat borden met een Nedersaksische plaatsnaamaanduiding groter/hoger zijn;4 ● het aanpassen van die komportalen wellicht kan worden
gedaan in combinatie met het toevoegen van ‘bebouwde kom’-symbolen om kosten te besparen;5 ● het vervangen van één komportaal rond de € 1.700 per stuk (excl. BTW) kost en het vervangen van enkel de plaatsnaamaanduiding aanzienlijk minder kost. Verzoekt het college ● om eerst in kaart te brengen welke komportalen volledig vervangen zouden moeten worden bij het toevoegen van een Nedersaksische plaatsnaamaanduidingen en bij hoeveel komportalen en -borden dit niet noodzakelijk is; ● om vóór het zomerreces met een overzicht en kostenraming hiervan te komen naar de raad; ● om te streven dat bij de eerstvolgende maand van het dialect (maart 2026) onze komportalen en -borden zijn voorzien van een Nedersaksische plaatsnaamaanduiding. En gaat over tot de orde van de dag. ChristenUnie Hellendoorn Laurens Samsen
CDA Janneke Vorderman - Bonthuis
Bijlagen 1
Zo, nu ben je in Rijssen/Riessen en Holten/Hoolt’n, want de gemeente Rijssen-Holten is de eerste gemeente met plaatsnaamborden in het Twents | Rijssen-Holten | tubantia.nl 2 zie hiervoor bijlage - tabel 1. 3 zie hiervoor bijlage - tabel 2. 4 zie hiervoor bijlage - afbeelding 1, 2 en 3. 5 zie hiervoor bijlage - afbeelding 4.
Tabel 1 – Overzicht van plaatsnaamaanduidingen in het Nedersaksisch Dorp Nijverdal Hulsen Hellendoorn Haarle Daarle Daarlerveen
Nedersaksische aanduiding(en) geen6 Hulsn Heldern Hoarle Doarle Doarseveld / Doarlseveld7
Tabel 2 – Overzicht van komportalen en -borden in onze gemeente Dorp Nijverdal Hulsen Hellendoorn Haarle Daarle Daarlerveen
Komportaal 24 7 16 8 10 8
Kombord 2 0 1 1 1 0
Totaal Totaal (min Nijverdal)
73 49
5 3
6
Bij het ontwerpen van de borden met de Nedersaksische plaatsnaamaanduidingen hoeven de borden bij Nijverdal dus niet vervangen te worden, aangezien er geen Nedersaksische aanduiding bestaat. 7
Bij het ontwerpen van de borden met de Nedersaksische plaatsnaamaanduidingen kan er bij het ontwerpen van de borden bij Daarlerveen wellicht met Plaatselijk Belang Daarlerveen worden bekeken welke Nedersaksische aanduiding het meest wenselijk is / meest gebruikt wordt.
Afbeelding 1 – Een portaalbord bij Haarle Bijschrift: Bebouwde kom-portaal bij Haarle waarbij de gemeente de plaatsnaamaanduiding en twee verkeersborden (parkeerverbod en 30 km/u-aanduiding) heeft gecombineerd. Bij het toevoegen van een Nedersaksische aanduiding (dus meer tekst), kan de hoogte die beschikbaar is wellicht een probleem vormen omdat het portaal ‘vol’ zit. Een oplossing zou kunnen zijn om het gehele portaal te vervangen door een groter portaal.
Afbeelding 2 – Een portaalbord bij Hellendoorn Bijschrift: Bebouwde kom-portaal bij Hellendoorn waarbij de gemeente de plaatsnaamaanduiding en een verkeersbord (parkeerverbod) heeft gecombineerd. Bij het toevoegen van de Nedersaksische aanduiding zou de hoogte die beschikbaar is wellicht opgelost kunnen worden door de verkeersborden meer naar onder te verplaatsen waardoor ruimte ontstaat voor de nieuwe plaatsnaamaanduiding. Het portaal zou op deze manier dus niet vervangen hoeven te worden.
Afbeelding 3 – Een portaalbord bij Hulsen Bijschrift: Bebouwde kom-portaal bij Hulsen waarbij de gemeente de plaatsnaamaanduiding als enige bord aan het portaal heeft bevestigd. Bij het toevoegen van een Nedersaksische aanduiding is de hoogte die beschikbaar is geen probleem. Het portaal zou in dit geval dus niet vervangen hoeven te worden.
Afbeelding 4 – Een portaalbord bij Daarle (Dalvoordeweg) Bijschrift: Bebouwde kom-portaal bij Daarle waarbij de gemeente de plaatsnaamaanduiding als enige bord aan het portaal heeft bevestigd. Bij het toevoegen van een Nedersaksische aanduiding is de hoogte die beschikbaar is geen probleem. Het portaal zou in dit geval dus niet vervangen hoeven te worden. Verder is er bij dit portaal een ‘bebouwde kom’-symbool toegevoegd. In verband met de nieuwe auto’s die verkeersborden kunnen lezen is dit symbool toegevoegd. Nieuwe auto’s kunnen geen plaatsnaamborden ‘lezen’, maar door dit symbool ‘weten’ ze wel dat ze de bebouwde kom inrijden. Een overweging van het college zou kunnen zijn om bij het toevoegen van de Nedersaksische plaatsnaamaanduidingen ook dit symbool toe te voegen, zodat dit niet op twee afzonderlijke momenten gedaan hoeft te worden.
Afbeelding 5 – Een portaalbord bij Daarlerveen Kleine (niet-officiële) bebouwde kom-portaal bij Daarlerveen met enkel Nedersaksische plaatsnaamaanduiding.
Afbeelding 6 – Een portaalbord bij Rijssen Bijschrift: Bebouwde kom-portaal bij Rijssen waarbij de gemeente de plaatsnaamaanduiding, een smaller bord met de aanduiding van de gemeente Rijssen-Holten en een verkeersbord (50 km/uaanduiding) heeft gecombineerd. De gemeente Rijssen-Holten heeft alleen de borden met de plaatsnaamaanduiding vervangen, en dus niet de gehele portalen.