Memo analyse de nieuwe verbindingen

Memo Aan: Van: CC: Datum: Onderwerp:

Gemeenteraad College B&W 21-7-2022 Analyse besluitvorming De Nieuwe Verbindingen

1 Inleiding In het “Helder(s) Akkoord” is aangegeven dat er op korte termijn een bondige analyse komt van het besluitvormingsproces tot nu toe en de actuele status van de verbindingen tussen de noord- en zuidzijde van de N35. De uitgevoerde analyse wordt in deze notitie weergegeven. Er zal worden ingegaan op de besluiten die door de raad zijn genomen en op de verschillende afspraken en overeenkomsten die hierbij een rol spelen. Om de ruimtes te verkennen die mogelijk in deze afspraken zouden kunnen zitten, zijn diverse bestuurlijke overleggen gevoerd met verschillende belanghebbende partijen zoals Rijkswaterstaat, provincie Overijssel, Natuurmonumenten en Staatsbosbeheer.

2 Juridische status Er zijn met het Rijk en de provincie Overijssel meerdere overeenkomsten gesloten die betrekking hebben op de aanleg van parallelwegen en een brug bij de Paarse Poort. Onderstaand wordt op de verschillende overeenkomsten ingegaan.

2.1

Bestuursovereenkomst

Op 27 oktober 2014 is de gemeente Hellendoorn samen met Het Rijk (De minister van Infrastructuur en Milieu), de provincie Overijssel, de Regio Twente en de gemeenten Zwolle, Dalfsen en Raalte de bestuursovereenkomst N35 Wijthmen – Nijverdal aangegaan. Deze overeenkomst heeft tot doelstelling om de verkeersveiligheidsknelpunten op de N35 op het traject Wijthmen – Nijverdal aan te pakken, waarbij de N35 blijft functioneren als gebiedsontsluitingsweg. In de overeenkomst is hiervoor in totaal € 15 miljoen beschikbaar gesteld. Dit bedrag wordt verdeeld over meerdere kleinschalige maatregelen. In hoofdzaak bestaan de maatregelen uit: opheffen gelijkvloerse oversteken, aanpassingen kruisingen, opheffen illegale doorsteken middenbermen, aanleg parallelwegen en verwijderen van obstakels. Eén van de maatregelen die binnen het bedrag van € 15 miljoen valt is de zgn. maatregel 24 wegvak Nijverdal. Deze maatregel is in de overeenkomst beschreven als: “Aanleggen parallelvoorziening en opheffen erfaansluitingen op N35 - Afsluiten zijaansluitingen op N35 - Opheffen fietsoversteken en creëren veilige wandel/fietsoversteek (fietsbrug 'Paarse Poort') bij Dalzicht - Oplossen Eurorap knelpunt (2 sterren)” Voor de maatregel is een bedrag geraamd van € 3,5 miljoen inclusief BTW.

Daarbij is als opmerking in de overeenkomst opgenomen dat de gemeente Hellendoorn garant staat voor de uitvoering van de maatregel.

2.2

Uitvoeringsovereenkomst maatregel 24

Op 27 juli 2017 is de uitvoeringsovereenkomst tussen de Staat en de gemeente Hellendoorn gesloten voor uitvoering van maatregel 24 uit de hiervoor genoemde bestuursovereenkomst. De uitvoeringsovereenkomst geeft een nadere invulling aan de bestuursovereenkomst en hierin is

Memo vastgelegd wat Rijkswaterstaat en de gemeente gaan doen. In deze overeenkomst zijn de volgende maatregelen opgenomen die door de gemeente zullen worden uitgevoerd: “De gemeente Hellendoorn zal voor haar rekening en risico in overleg met de Staat zorgdragen voor de planuitwerking en uitvoering van de navolgende werken om de verkeersveiligheidsknelpunten op de N35 tussen hm 29.6 en 32.5 aan te pakken: a. Aanleggen parallelvoorziening en opheffen erfaansluitingen op de N35; b. Afsluiten zijaansluitingen op N35; c. Opheffen oversteken en creëren nieuwe veilige verbinding; d. Verbeteren Eurorap knelpunt van 2 naar 3 sterren.” Voor de kosten van deze maatregelen is het volgende in de overeenkomst opgenomen: “1. Alle kosten van de gemeente Hellendoorn verbonden aan de planuitwerking en uitvoering van het Project komen ten laste van de Staat voor een bedrag van € 2.892.562,00 (excl. BTW). Dit bedrag wordt, gelet op artikel 4 lid 1 van de Bestuursovereenkomst, éénmalig geïndexeerd met een vast bedrag van € 16.653,45 (excl. BTW) 2. Deze kosten worden vergoed door de Staat uit het Projectbudget en worden voldaan volgens een nader af te spreken betalingsritme. 3.

Indien de kosten van het Project hoger uitvallen dan het in het eerste lid genoemde bedrag worden deze gedragen door de gemeente Hellendoorn.” Naast bovenstaande is in artikel 3, vijfde lid van de uitvoeringsovereenkomst het volgende bepaald: “Belangrijk onderdeel van het planuitwerkingsproces is een participatietraject waarin het maatschappelijke draagvlak van de voorgestelde maatregel wordt getoetst en ruimte is voor andere oplossingen. Indien dit traject resulteert in een andere oplossing dan blijft het budget voor het aangegeven knelpunt beschikbaar onder de voorwaarde dat deze maatregel naar het oordeel van de wegbeheerder tenminste hetzelfde oplossend vermogen van dat knelpunt heeft als is vastgelegd in Bijlage 1 van de Bestuursovereenkomst en de daaronder liggende gegevens”.

2.3

Addendum behorende bij uitvoeringsovereenkomst maatregel 24 Hellendoorn

Op 5 november 2020 is tussen de Staat en de gemeente Hellendoorn nog een addendum op de uitvoeringsovereenkomst gesloten. In dit addendum zijn aanvullende afspraken over de einddatum voor de uitvoering van de maatregel en over de kostenverdeling opgenomen. De einddatum van het project is in het addendum uitgesteld naar 31 december 2023. Ten aanzien van de kostenverdeling zijn de volgende afspraken opgenomen: “a) Alle kosten van de gemeente Hellendoorn verbonden aan de planuitwerking en uitvoering van het Project komen ten laste van de Staat voor een bedrag van € 2.892.562,00 (excl. BTW). Dit bedrag wordt, gelet op artikel 4 lid 1 van de Bestuursovereenkomst, éénmalig geïndexeerd met een vast bedrag van € 16.653,45 (excl. BTW). b) Betreffende het resterende budget voor de overige maatregelen heeft het BBG van 6 juli 2017 het volgende besloten: “Mocht blijken dat voor de uitvoering van maatregel 24 minder geld nodig is, dan kan de gemeente dat gebruiken voor projecten die in samenhang met de verkeersveiligheidsmaatregelen worden uitgevoerd als onderdeel van de gebiedsontwikkeling ter plaatse. Eventuele tegenvallers komen voor rekening van de gemeente.” c) Deze afspraak is vastgesteld middels een memo en geaccordeerd door het BBG. Met dit addendum voegen partijen deze afspraak toe aan de overige afspraken die opgenomen zijn in de uitvoeringsovereenkomst en dit addendum.”

2.4

Besluitvorming over De Nieuwe Verbindingen

In de loop der jaren heeft de gemeente Hellendoorn, maar hebben ook andere partijen, zich uitgesproken over de doelstellingen voor de Sallandse Heuvelrug, de N35, die het gebied doorkruist, en de F35. Door de afspraken uit de bestuursovereenkomst N35 Wijthmen – Nijverdal ontstond een kans om breder te kijken naar het gebied en het plan integraal op te pakken. Vanuit die integrale gedachte is het project De Nieuwe Verbindingen ontstaan.

Pagina 2 van 8

Memo 2.4.1 Raadsbesluit juni 2018 Op 12 juni 2018 heeft de gemeenteraad de keuze gemaakt om variant 3 vast te stellen als uitgangspunt. Het besluit van de gemeenteraad luidde als volgt: “1. Variant 3 (verbrede variant) vaststellen als uitgangpunt voor de verbinding van noord en zuid van de Sallandse Heuvelrug (tussen de Paarse Poort en Oude Deventerweg). 2. Het college verzoeken variant 3 verder uit te werken en met een voorstel te komen waarin uitvoering, financiële consequenties en dekkingsmogelijkheden worden afgewogen.” In de nota, die aan dat besluit ten grondslag heeft gelegen, zijn de doelstellingen van het project verwoord. Dit is als volgt verwoord: “De directe doelstelling van de maatregelen is een verbetering van de verkeersveiligheid op de N35.

Met het verbrede pakket aan maatregelen kunnen veel meer doelstellingen worden gerealiseerd, namelijk: • Het doortrekken van de F35 naar de Paarse Poort; • Het verbinden van het Nationaal Park De Sallandse Heuvelrug met de Hellendoornse berg; • Het verminderen van de barrièrewerking van de N35; • Het uitbouwen en versterken van steunpunt de Paarse Poort; • Het beter 'vermarkten' van het 'product Hellendoorn'; • Het verbeteren van de beleefbaarheid van de natuurlijke hoogteverschillen en natuurlijke waarden op de Sallandse Heuvelrug; • Het versterken van de lokale economie zowel bij de Paarse Poort als in de kernen Nijverdal en Haarle; • Het stimuleren van welzijn en gezondheid. Dit betreft allemaal doelen en ambities die zijn opgenomen in diverse gemeentelijke beleidsplannen. Volledigheidshalve doen wij u als bijlage 1 het overzicht toekomen dat wij hebben opgesteld t.b.v. de opiniërende bespreking met de commissie Grondgebied (GGB) op 21 februari jl.” Het programma De Nieuwe Verbindingen is tot stand gekomen door breder te kijken dan de N35 en de verschillende doelstellingen en wensen samen te voegen tot één plan. Er zijn 3 verschillende varianten uitgewerkt die in meerdere of mindere mate voldoen aan deze doelstelling. Deze varianten zijn op 12 juni 2018 aan de gemeenteraad voorgelegd. De gemeenteraad heeft op 12 juni 2018 besloten om de zgn.

variant 3 als uitgangspunt verder uit te werken. In deze variant worden twee oversteken over de rijksweg en een extra oversteek over het spoor gerealiseerd. Daarnaast worden er parallelwegen langs de rijksweg gemaakt. In de nota is weergegeven dat met deze variant aan vele, door de gemeenteraad vastgestelde, beleidsdoelstellingen voldaan wordt. Variant 2 in het voorstel was een tunnel onder de rijksweg bij de Rendac. Deze variant is door de gemeenteraad in juni 2018 niet gekozen als uitgangspunt, omdat deze (zoals in de nota is beschreven) minder kwaliteit biedt, minder aansluit op de strategische omgevingsvisie en door ruimtegebruik waarschijnlijk niet realiseerbaar is zonder aanpalende particuliere gronden aan te kopen. 2.4.2 Raadsbesluit oktober 2021 Op 12 oktober 2021 heeft de gemeenteraad een fasering van het project De Nieuwe Verbindingen vastgesteld, tezamen met de financiering. Het besluit luidde daarbij als volgt: “1. Instemmen met de fasering van het programma `De Nieuwe Verbindingen` 2. Instemmen met de financiering van het project ten laste van het hiervoor beschikbare budget”. Deze fasering houdt in dat in de eerste fase een viaduct in de omgeving van de Paarse Poort over de N35 wordt gerealiseerd, met de toeleidende fietspaden vanaf de Paarse Poort en de Klinkenbeltweg. De tweede fase is een viaduct bij de Oude Deventerweg.

De derde fase is de brug, aansluitend op de brug uit de eerste fase, over het spoor naar de overzijde van het Ravijn. Met de eerste twee fases wordt - samen met de reeds aangelegde parallelwegen - maatregel 24 uit de bestuursovereenkomst voor de verkeersveiligheidsmaatregelen N35 Wijthmen – Nijverdal gerealiseerd. Voor deze maatregel is vanuit dat programma € 2,9 miljoen exclusief BTW beschikbaar vanuit het Rijk en provincie. Hiervoor is de uitvoeringsovereenkomst met het Rijk gesloten. Van de €

Pagina 3 van 8

Memo 2,9 miljoen is na de aanleg van de parallelwegen nog € 1,75 miljoen beschikbaar voor de fasen 1 en 2.

3 Bestuurlijke status Bij de verschillende partijen is hun standpunt afgetast voor een verandering van twee viaducten over de N35 naar één tunnel bij de Rendac voor een ongelijkvloerse verbinding tussen de noordelijke en zuidelijke Sallandse Heuvelrug. Het plan van De Nieuwe Verbindingen is in nauwe samenspraak met Staatsbosbeheer, de Staat en provincie Overijssel tot stand gekomen. Een tunnel bij de Rendac sluit niet aan bij het door de gemeente ondertekende Ambitieplan Nationaal Park Sallandse Heuvelrug & Twents Reggedal. Met Natuurmonumenten en Staatsbosbeheer, die dit plan hebben ondertekend, is naar aanleiding van het hoofdlijnenakkoord op bestuurlijk niveau gesproken.

3.1

Standpunt Rijkswaterstaat en provincie

De aanleg van een tunnel bij Rendac (variant 2) gaat in tegen de bestuursovereenkomst over de N35 met de Staat, de provincie en de 3 andere gemeenten. Om die reden is met Rijkswaterstaat en provincie op bestuurlijk niveau gesproken over het hoofdlijnenakkoord. In het bestuurlijke overleg met Rijkswaterstaat en provincie heeft Rijkswaterstaat aangegeven dat de veiligheid op de N35 van steeds groter belang is. Het programma uit de bestuursovereenkomst is ervoor bedoeld om de veiligheid te waarborgen, maar dit duurt naar de mening van RWS al te lang. Volgens Rijkswaterstaat kan er niet meer gewacht worden met de uitvoering van de maatregelen. Om die reden wil Rijkswaterstaat niet akkoord gaan met wijzigingen in de plannen, die vertragend optreden. Hierbij speelt volgens Rijkswaterstaat mee dat de veiligheid op de N35 nu al in het geding is. Dit is ook de reden dat de N35 is opgenomen als een van de prioritaire projecten in het kader van verkeersveiligheid in relatie tot de aanwezigheid van stikstofdeskundigheid. De provincie heeft aangegeven dat in de bestuursovereenkomst bij maatregel 24 een fietsbrug bij de Paarse Poort is vastgelegd en dat zij daar niet van af wil wijken. Als dit moet veranderen, zal het restant van maatregel 24 vervallen en komen er maatregelen, die eerder op de lijst stonden, maar zijn afgevallen, voor terug.

Zoals eerder aangegeven is instemming van beide partijen van het BBG noodzakelijk om een scopewijziging tot stand te brengen. Deze instemming is niet aanwezig.

3.2

Standpunt Nationaal Park

3.2.1 Natuurmonumenten Natuurmonumenten vindt het van belang dat de keuze voor de twee viaducten past in het plan voor de recreatieve zonering (het sturen van de recreanten op de heuvelrug, waarbij de kwetsbare gebieden worden ontzien) van het Nationaal Park. De vorming van het plan voor de recreatieve zonering zou naar voren gehaald moeten worden om een goede afweging te maken over de verbindingen. Het is voor Natuurmonumenten belangrijk dat de parkeervoorzieningen buiten het park worden gebracht. Op basis daarvan moet gekeken worden waar de verbindingen moeten komen. Het is bekend waar de kwetsbare soorten zich bevinden in het park, die plaatsen moeten gespaard blijven. Mocht er worden besloten tot een tunnel bij de Rendac dan moet dat volgens Natuurmonumenten passen in de recreatieve zonering. 3.2.2 Staatsbosbeheer Staatsbosbeheer is eigenaar en beheerder van een groot deel van de Sallandse Heuvelrug. Daarnaast exploiteren zij het Buitencentrum bij de Paarse Poort. Vanuit deze twee rollen heeft Staatsbosbeheer in een gesprek aangegeven, dat zij het verplaatsen van de recreatieve stromen naar de buitenzijde van het gebied van harte ondersteund. Ook het verleggen van de recreatieve routes via de Paarse Poort is voor Staatsbosbeheer belangrijk en wordt toegejuicht. De aanleg van de twee viaducten passen goed bij deze wensen.

Pagina 4 van 8

Memo 4 Stand van zaken 4.1

Uitvoering

Op basis van de uitvoeringsovereenkomst voor maatregel 24 zijn inmiddels de parallelwegen aangelegd. De volgende fase is het viaduct bij de Paarse Poort en een viaduct bij de Oude Deventerweg. Beide viaducten zijn in voorbereiding. Het ruimtelijke ontwerp, het voorlopig ontwerp (deze term zegt niets over de processtatus, maar iets over het detailniveau van uitwerking), is nagenoeg gereed. Op basis van deze ontwerpen kunnen vergunningen worden aangevraagd en zijn de eerste conditionerende onderzoeken bij adviesbureau’s in opdracht gegeven. De uitvraag om het definitief ontwerp (ook deze term zegt niets over de processtatus, maar iets over het detailniveau van uitwerking) zal in een bouwteam met een aannemer worden uitgewerkt. Hiervoor wordt momenteel de uitvraag voor aanbiedingen opgesteld. (stand van zaken 7 juli 2022).

4.2

Andere relevante plannen

4.2.1 F35 In het Masterplan F35 van de Regio Twente is de Paarse Poort als eind-/beginpunt benoemd. De gemeentes voeren de F35 met subsidie van (destijds de Regio Twente en nu) de provincie Overijssel gefaseerd in onderdelen uit. Ten behoeve van het raadsbesluit van 2018 over De Nieuwe Verbindingen is de meest optimale variant om de F35 vanaf het huidige eindpunt bij het zwembad Het Ravijn aan te laten sluiten bij de Paarse Poort. Daarvoor is uit vele alternatieven het alternatief dat in de variant 3 van het raadsbesluit over De Nieuwe Verbindingen met de bruggen over de N35 en het spoor als meest optimale gekomen. Dit is als fase 3 in het raadsbesluit van 12 oktober 2021 nogmaals benoemd en vastgesteld. De uitvoering van het project De Nieuwe Verbindingen is derhalve naast de uitvoering van de veiligheidsmaatregelen voor De Staat ook onderdeel van de uitvoering van een gedeelte van de F35. 4.2.2 Nationaal Park Sallandse Heuvelrug & Twents Reggedal De gemeente heeft samen met de partners van het Nationaal Park meerdere beleidsdocumenten opgesteld, welke door de gemeenteraad zijn vastgesteld. In bijlage 1 (bijlage bij raadsnota 12 juni 2018) zijn deze weergegeven. De relevante stukken vanuit het Nationaal Park zijn: de Stimuleringsagenda, de omgevingsvisie Avontuurlijk Natuurlijk, het Masterplan Grotestraat Centrum Nijverdal, 2016.

In deze stukken komt telkens het verbeteren van de barrièrewerking van de N35 en het spoor als uit te voeren beleid terug. In sommige stukken is daarin expliciet benoemd dat dit door het realiseren van bruggen in de omgeving van de Paarse Poort moet gebeuren. Daarmee moet een betere verbinding komen tussen de noordelijke- en zuidelijk Sallandse Heuvelrug om ook de toeristische druk op het zuidelijke gebied beter te verdelen. Vanuit het aantal geregistreerde overnachtingen is over de afgelopen 3 jaar een stijging van ruim 20% (van ca 450 duizend in 2019 naar 550 duizend in 2021) te zien. Dat geeft samen met een toenemend gebruik door de inwoners van de gemeente Hellendoorn ook een grotere toeristische druk op de Sallandse Heuvelrug. Ook in het Ambitieplan Nationaal Park Sallandse Heuvelrug & Twents Reggedal (2020) – met commitment van 18 gebiedspartners, ondersteund door Provincie Overijssel en Ministerie van LNV – zijn goede spreiding van recreanten en het verbinden van gebieden belangrijke onderwerpen om dit waardevolle gebied op een verantwoorde wijze te benutten, maar ook te beschermen. Dit vertaalt zich door in de projecten die binnen het Ambitieplan uitgevoerd worden. In het Ambitieplan wordt ook expliciet gesproken over een fietsbrug over de N35, het verbeteren van de noord-zuid verbinding op de Sallandse Heuvelrug in relatie met de N35 en spreiden door verleiden.

De twee viaducten dragen bij aan het spreiden van de toeristische druk, zoals in het Ambitieplan wordt beschreven. Eén tunnel centraal in het gebied voldoet daar minder aan. Dit is onlangs nogmaals in het breed bestuurlijk overleg van het Nationaal Park opnieuw uitgesproken.

Pagina 5 van 8

Memo 4.2.3 Routenetwerken Het spreiden door verleiden en het versterken van de rol van de bezoekers- en informatiecentra op de Sallandse Heuvelrug, de Pas en het Buitencentrum in de Paarse Poort, vraagt om aanpassingen van het huidige routenetwerk. Het huidige routenetwerk loopt bij de Klinkenbeltweg dwars door het gebied van de Heuvelrug, terwijl het Ambitieplan om meer spreiding vraagt. Routenetwerken Twente is momenteel bezig om plannen te ontwikkelen, waarbij de huidige toeristische routes meer bij het Buitencentrum en De Pas uitkomen, waardoor deze centra meer als start- en eindpunt worden gebruikt. De twee viaducten over de N35 zijn onderdeel van die aan te passen routes. Routenetwerken Twente houdt in die planvorming rekening met de twee viaducten en een latere uitbreiding van de brug in de F35 over het spoor. Onderzoek leert overigens dat 85% van het gebruik van de routenetwerken door inwoners van Twente is ( Bron; Visie Routenetwerken 2022)

4.3

Financiën

De fases 1 en 2 uit het raadsbesluit van oktober 2021 zijn onderdeel van maatregel 24 uit de bestuursovereenkomst van 2014 en zijn daarmee opgenomen in de uitvoeringsovereenkomst. Het beschikbare budget drukt daarmee dus niet op de gemeentelijke begroting. Na aftrek van de realisatiekosten (ca. € 1,2 miljoen, waarvan ca. € 0,1 miljoen voorbereidingskosten waren) van de aangelegde parallelwegen is er nog € 1,75 miljoen over voor de bouw van de 2 viaducten met bijbehorende toeleidende wegen. De derde fase uit het raadsbesluit van oktober 2021, de brug over het spoor, is niet in de begroting opgenomen. Daarover is in het raadsvoorstel van oktober 2021 het volgende opgenomen. “Met fase 3 wordt voorlopig een pas op de plaats gemaakt. Wanneer dit wel wordt opgepakt is afhankelijk van het verloop van de ontwikkelingen rondom de F35 en de financiering. Ook zal het toekomstbeeld van de N35 door de Sallandse Heuvelrug hierbij een rol spelen.”. In de nota van 2018 bij de keuze voor variant 3 is aangegeven dat deze in totaal geraamd is op € 6,7 miljoen totaal, exclusief de aanpassing aan de 110 kV leiding. Met aftrek van de kosten voor maatregel 24, € 2,9 miljoen, zijn de resterende kosten dus € 3,8 miljoen. Er is subsidie mogelijk van de provincie voor de F35. Op dit moment is dat een percentage van 75%, dus ca. € 2,8 miljoen.

Resteert derhalve een gemeentelijke investering van € 1,0 miljoen (exclusief verkabeling van de 110 kV leiding) en geeft een jaarlijkse kapitaallast van zo’n € 60.000,-. Risico's hierbij zijn gestegen prijzen en een wijziging in het subsidiepercentage. De ramingen moeten herzien worden als we starten met de besluitvorming over de eventuele uitvoering van fase 3. De kosten van deze fase zijn sterk afhankelijk van de ontwikkelingen van de 110 kV leiding die naast het spoor staat. Deze wordt binnen enkele jaren verzwaard. Als we voor die verzwaring de fase 3 gaan aanleggen zullen de kosten (tussen de € 3 en € 4 miljoen) voor verkabeling van twee masten bij het budget voor de brug moeten worden opgenomen. Als de brug na de verzwaring wordt uitgevoerd zijn er geen extra aanpassingen aan de leiding nodig en zijn er dus ook geen extra kosten. Dus als het komt tot uitvoering, is het raadzaam om de uitvoering van fase 3 te programmeren na de verzwaring van de 110 kV leiding. De subsidieaanvraag voor de brug kan pas een jaar voordat de realisatie is. In de periodieke overleggen met de subsidieverstrekkers wordt de brug al wel telkens in de doorkijk genoemd. Tegenover de kosten zijn er ook baten te benoemen, die weliswaar niet direct ten gunste komen van de gemeentelijke begroting, maar wel van de gemeentelijke economie.

In een onafhankelijk onderzoek (18INK00741) is geconcludeerd dat betere en veiligere verbindingen in combinatie met een grotere naamsbekendheid van het Nationaal Park Sallandse Heuvelrug een toeristisch-recreatieve impuls geeft met een economisch effect van tussen de € 0,9 en € 1,2 miljoen per jaar.

5 Participatie Bij het inventariseren en bespreken van (het belang van) routes over de Sallandse Heuvelrug is om redenen van inhoudelijke kwaliteit en een zorgvuldige afweging van belangen in 2017 en 2018 gesproken en samengewerkt met zowel beheerders als gebruikers van het gebied. Tijdens die sessies bleken beroepsorganisaties als Staatsbosbeheer, Wandelnet en Routenetwerken Twente enthousiast

Pagina 6 van 8

Memo over het plan van variant 3. Ook fietstourclub CC'75 (500 leden) was enthousiast en sprak een voorkeur uit voor variant 3. Bewoners en andere organisaties waren gematigd enthousiast omdat er nog enkele voor hen belangrijke zaken nader onderzocht en geconcretiseerd moeten worden. Dat betrof vooral de situaties rond de Tunnelweg en de Stationsweg in Haarle (waarover inmiddels besluitvorming is geweest). Het Gehandicaptenplatform heeft zich tegen variant 3 uitgesproken en blijkt voorstander van variant 2 te zijn, omdat volgens hen een fietstunnel gebruikersvriendelijker en toegankelijker is voor scootmobiels en elektrische fietsen. Met Plaatselijk Belang Haarle is De Nieuwe Verbindingen regelmatig besproken in het grotere geheel over alle oversteken van de N35 ten westen van Nijverdal. Het Plaatselijk Belang was aanvankelijk geen voorstander van variant 3 en zag liever een tunnel bij de Rendac en een tunnel bij de Koersweg. Nu bij de Stationsweg een ongelijkvloerse aansluiting komt, heeft Plaatselijk Belang mondeling aangegeven geen voorkeur te hebben in de situatie op de Sallandse Heuvelrug.

6 Afwegingen Ten behoeve van de aanleg van een tunnel bij de Rendac is geen bestuurlijk draagvlak en zal leiden tot het vervallen van de rijksbijdrage. Wijzigingen in het plan, die niet binnen de overeenkomsten met Rijkswaterstaat en provincie passen, zijn voor hen niet acceptabel, waarbij zij hebben aangegeven, dat zij het restant van het beschikbare budget voor de maatregel 24 dan zullen inzetten voor maatregelen uit het programma, die eerder zijn afgevallen. Op een enkele organisatie na is er een groot draagvlak voor variant 3 van het programma De Nieuwe Verbindingen waartoe de gemeenteraad in 2018 besloten heeft. Het nu wijzigen naar variant 2 zou naar de mening van een grote meerderheid van organisaties onterecht zijn. Hoewel de hoogteverschillen bij variant 3 hoger zijn, dan bij variant 2, zijn deze wel goed door bijvoorbeeld een scootmobiel of een fiets te overbruggen. De hellingspercentages zijn door de beschikbare lengte zeer beperkt en er zijn horizontale rustpunten mogelijk. Het hoogteverschil hoeft daarmee geen belemmering te zijn voor variant 3. De aanleg van 2 verbindingen van variant 3 doet recht aan de doelstellingen van het Nationaal Park om de toeristische druk te spreiden en de twee centra, De Pas en het Buitencentrum, zich verder te laten ontwikkelen.

De toeristische routes kunnen gemakkelijk via beide centra lopen, waarbij deze als begin-, eind-, of tussenpunt kunnen functioneren. Bij aanleg van alleen een tunnel bij de Rendac lopen de toeristische routes veelal op enige afstand van het Buitencentrum en de routes over de Oude Deventerweg zullen 1140 meter omgeleid worden. De twee nieuwe verbindingen zijn zowel zelfstandig goed te gebruiken met meerwaarde voor zowel het gebied en doorstroming als de veiligheid. Bovendien laat het de mogelijkheid open om op termijn fase 3 (brug over het spoor) uit te voeren wanneer daartoe besloten wordt. De kosten van variant 3 zijn voor de twee viaducten over de N35 voor de gemeentelijke begroting nihil. Het benodigde geld komt uit het veiligheidsproject van de N35 Wijthmen – Nijverdal van Rijkswaterstaat en provincie. De brug over het spoor zal op termijn voor ca. € 1,0 miljoen op de gemeentelijke begroting drukken, mocht daar een besluit over komen. De kosten van alleen een tunnel bij de Rendac zijn geraamd op € 2,5 miljoen en zullen volledig voor rekening van de gemeente komen hebben Rijkswaterstaat en Provincie aangegeven. In onderstaand tabel is dat nog eens weergegeven.

Variant 2 (Tunnel Rendac) Variant 3 (viaducten N35/parallelweg en brug Ravijn) Totale kosten € 2.500.000 € 6.700.000 Subsidies € 2.800.000 Budget Rijkswaterstaat € 2.900.000 Kosten tlv gemeente € 2.500.000 € 1.000.000 Jaarlijkse kapitaallasten op € 160.000 € 60.000 begroting

Pagina 7 van 8

Memo

7 Conclusie en advies Op basis van de bestuurlijk/juridische-, inhoudelijke- en financiële afwegingen kan geconcludeerd worden dat een heroverweging van de varianten zonder forse budgettaire consequenties niet mogelijk is. De belangrijkste afwegingen hiervoor zijn: • Rijkswaterstaat en provincie Overijssel willen niet meewerken aan een andere oplossing dan viaducten over de N35; • De spreiding van de toeristen op de Sallandse Heuvelrug is beter bij variant 3 dan bij variant 2, waarbij de routes in variant 3 bij het Buitencentrum en De Pas komen; • Variant 3 is ca. € 1,5 miljoen goedkoper dan variant 2. Daarnaast zou bij een alternatieve keuze kostbare tijd verloren gaan die de verkeersonveilige situatie onnodig laten voortduren. Het advies is om de realisatie van variant 3 van het raadsbesluit uit 2018 door te zetten. Daarbij worden voor 31 december 2023 twee viaducten, omgeving Paarse Poort en Oude Deventerweg, in het kader van maatregel 24 van het verkeersveiligheidsproject N35 Wijthmen – Nijverdal gerealiseerd. Vervolgens kan er na de verzwaring van de 110 kV leiding door Tennet, over ca 2 tot 3 jaar, een brug voor de F35 over het spoor worden gerealiseerd.

Pagina 8 van 8