Meicirculaire gemeentefonds 2022

Gemeente.

Raadsmededeling Aan

Gemeenteraad

Van Portefeuillehouder

College van burgemeester en wethouders

Datum

21 juni 2022

Team

team Bedrijfsvoering

Opsteller Zaak

2022-017026

onderwerp

Hellendoorn

Meicirculaire gemeentefonds 2022

Samenvatting Op 1 juni 2022 is de meicirculaire 2022 van het gemeentefonds ontvangen. Via deze raadsmededeling wordt u op de hoogte gebracht van de ontwikkelingen binnen het gemeentefonds en

welke financiéle gevolgen dit heeft voor de gemeente Hellendoorn.

Inhoud

De meicirculaire geeft een actueel beeld van de gemeentefondsuitkering, gebaseerd op de voorjaarsbesluitvorming van het Rijk. In deze circulaire zijn erg veel ontwikkelingen meegenomen die niet eenvoudig te duiden zijn. De uitkomst die we aan u voorleggen geeft dan ook een richting aan en geen harde cijfers. De experts die reeds lange tijd adviseren over het gemeentefonds noemen dit de ingewikkeldste circulaire van het afgelopen 20 jaar.

Allereerst is in deze circulaire een nieuwe accresraming opgenomen voor het jaar 2022 en verder, berekend conform de systematiek zoals deze is vastgesteld in het Coalitieakkoord en de daaruit

volgende Startnota. Voor 2022 tot en met 2025 wordt de bestaande normeringssystematiek toegepast. Omdat de regeerperiode van het huidige parlement loopt tot en met 2025, is vanaf 2026 het accres

vastgezet op een plus van in totaal 1 miljard euro bovenop de stand van de Miljoenennota 2022. Over de 1 miljard euro vindt nog wel indexatie plaats voor de loon- en prijsontwikkeling. Het kabinet wil echter geen toezeggingen doen voor de periode hierna.

In het regeerakkoord is ook aan de gemeenten toegezegd de opschalingskorting te bevriezen voor de periode t/m 2025. Omdat de regering geen uitsluitsel geeft over de jaren daarna gaat deze algemene korting daarmee echter weer in zijn volle omvang spelen in 2026. Beide zaken leiden tot een fors hogere uitkering in de jaren 2022 t/m 2025. In 2026 resulteert het echter een ‘ravijn’ in de gemeentefondsuitkering. Het kabinet stelt voor 2023 incidenteel € 1,454 miljard extra beschikbaar voor de jeugdzorg.

Hierbij gaat het kabinet er vanuit dat gemeenten inzetten op besparingsmaatregelen voor een

bedrag van € 374 miljoen op de jeugdzorguitgaven in 2023 (die ook onderdeel is van de reeks van de Commissie van Wijzen).

Van de extra besparing op het jeugddomein dat in het coalitieakkoord is opgenomen

(€ 100 miljoen in

2024 oplopend tot € 500 miljoen in 2025 en 2026, € 511 miljoen vanaf 2027) heeft het Rijk besloten

dat deze besparing een Rijksverantwoordelijkheid is. Het is aan het Rijk de besparing in te vullen met de wettelijke maatregelen. Ook draagt het Rijk het budgettaire risico ingeval (een deel van) de maatregelen geen of niet tijdig doorgang vindt. Uiteraard is het noodzakelijk dat gemeenten hun medewerking verlenen aan de uitvoering van de maatregelen.

Ook de andere maatregelen uit het regeerakkoord zijn in deze circulaire verwerkt, zoals uitname uit het gemeentefonds wegens het invoeren van een hogere eigen bijdrage voor huishoudelijke hulp. Hiervoor verwijzen wij u naar de bijlage. De afgelopen jaren is door Rijk, VNG, gemeenten en de Raad voor het Openbaar Bestuur (ROB) gewerkt aan de nieuwe verdeling van het gemeentefonds. In deze circulaire is deze herijking van het gemeentefonds verwerkt die ingaat in 2023. Gemeente Hellendoorn behoort tot de gemeenten die voordeel hebben bij deze herijking. Het Rijk heeft besloten om de financiéle gevolgen geleidelijk te laten verlopen: er is een ingroeipad van € 7,50 per inwoner in 2023, dat oploopt naar € 22,50 respectievelijk € 37,50 per inwoner in de jaren 2024 en 2025 en volgende jaren. Het model is geen eindstation en zal continu onderhoud vragen. Er komt voor openstaande vragen een onderzoeksagenda. De invoering van het nieuwe model zal tijdig geévalueerd worden en aan de hand van deze evaluatie zal besloten worden over het traject 2026 en verder. Ook wordt in deze circulaire de energietoeslag toegekend die gemeenten uitkeren aan huishoudens met een laag inkomen als tegemoetkoming voor de gestegen energieprijzen. Daarnaast zijn ook in deze circulaire enkele taakmutaties en kortingen opgenomen die worden toegelicht in de bijlage.

De grootste wijzigingen die in deze meicirculaire zijn opgenomen hebben betrekking op het accres. Aangezien dit te ontvangen accres afhankelijk is van de uitgaven die het Rijk doet - de zogenaamde trap-op trap-af systematiek - is dit onderhevig aan de daadwerkelijke Rijksuitgaven. Indien het Rijk niet alle uitgaven kan doen in enig jaar, wordt het accres naar beneden bijgesteld. We zien met name in de jaren 2024 en 2025 dat de rijksuitgaven fors toenemen en daarmee ook het accres aanzienlijk stijgt. Ook onze adviseurs geven hier een winstwaarschuwing en adviseren om niet het volledige accres in te boeken. De stelposten die we hebben in verband met demografische ontwikkelingen passen we aan naar aanleiding van de nieuwste inzichten. bedragen x € 1.000 WCE

Teeter

wiper

t bm

allele

ply

2023

ply l.}

pity)

pliyi-)

Opgenomen in begroting (decembercirculaire)

60.849

58.443

57.901

57.862

57.650

Meicirculaire gemeentefonds 2022

64.058

65.913

67.600

69.519

63.382

-150

-200

-950

-2.400

0

63.908

65.713

66.650

67.119

63.382

-

269

808

1.347

1.347

Accres en wijzigingen in hoeveelheden

1.895

6.828

9.237

10.848

4.951

Extra behoedzaamheid ramen

-150

-200

-950

-2.400

-

WOZ-waarde mutaties

-221

-449

-459

-472

-483

BTW-compensatiefonds

16

-

-

-

-

-

-19

-29

-201

-209

1.456

52

53

53

53

Jeugdhulp

-17

733

33

27

16

Loon- en prijsbijstellingen zorgdomein

115

56

57

57

58

Afwikkeling oude jaren

-39

Afronding kleine mutaties

4

-2

-2

-2

-2

3.059

7.269

8.749

9.258

5.732

Extra behoedzaamheid ramen Nieuwe raming gemeentefonds na meicirculaire Wijziging raming uitkering gemeentefonds

Mutaties Herijking gemeentefonds

Verlaging AU voor Wmo-taken ivm coalitieakkoord Taakmutaties

Totaal mutaties decembercirculaire

Inzet voor specifieke zaken Taakmutaties Reserveren loon- en prijsbijstellingen zorgdomein

1.456

52

53

53

53

115

56

57

57

58

-19

-29

-201

-209

56

245

498

768

1.018

1.433

6.934

8.170

8.580

Ch

Doorbelasting kortingen Wmo op budgetten Stelposten demografische ontwikkelingen Budgettair effect

-

Bovenstaande tabel schetst de totale verwachte ontwikkeling van de gemeentefondsuitkering en het budgettaire effect van de meicirculaire op de gemeentelijke begroting. Dit met inachtneming van de nodige voorzichtigheid. Voorgesteld wordt de financiéle effecten voor 2022 mee te nemen in de bestuursrapportage 2022 en de gevolgen voor 2023 en volgende jaren te betrekken bij het opstellen van de (meerjaren)begroting

2023-2026.