JAARVERSLAG HKHN 2023

Jaarverslag 2023

1

Jaarverslag 2023

2

Jaarverslag 2023

Voorwoord Voor u ligt het jaarverslag 2023. In dit verslag legt het bestuur verantwoording af voor zowel de inhoudelijke als financiele aktiviteiten van het afgelopen jaar. De Historische Kring Hellendoorn Nijverdal (HKHN) is een vrijwilligersorganisatie, waarbij de meesten op de achtergrond werken, maar belangrijk en onmis­ baar werk verrichten. Ruim 60 vrijwilligers zijn soms dagelijks aan de slag om de geschiedenis van onze gemeente te bewaren en te bewaken. Het gaat om archiveren en digitaliseren van documenten, foto’s en allerlei voorwerpen. Het afgelopen jaar was het eerste volle jaar dat d’Oale Pastorie ‘in bedrijf’ was. De vensters open en zichtbaar worden voor de samen­ leving werd het motto van de HKHN. Dat is niet on­ opgemerkt gebleven. Zo krijgen we meer verzoeken om bijvoorbeeld foto’s te leveren die gebruikt worden voor het ‘aankleden’ van kantoorruimtes, maar ook wordt er meer materiaal aangeboden. De privacy­ wet AVG zorgt voor veel extra werkzaamheden. Het bestuur heeft het afgelopen jaar twee activiteiten georganiseerd om waardering uit te spreken voor onze vrijwilligers. We konden elkaar ontmoeten en de onderlinge band verstevigen bij de BBQ op 14 juli en de eindejaarbijeenkomst op 16 december. Heel veel dank voor al werk dat door de vrijwilligers wordt gedaan. In het bijzonder geldt dat voor onze huis­ meester Wilco Otten.

Hij is de spin in het web van alle voorkomende werkzaamheden. Het jaar 2023 was een jaar met een aantal bestuurs­ wisselingen. Tijdens de jaarvergadering van 13 maart werd afscheid genomen van voorzitter Eddy Muijs en secretaris Jan Lohuis. Gert Bladder werd vervolgens benoemd tot secretaris en Anneke Raven voorzitter. Het bestuur bestaat verder nog uit penningmeester Herman Zwijnenberg, Natasja Leoné (o.a. educatie) en Alfred Ruiter (o.a. digitalisering en ICT).

Vensters Open

Pastorie en verantwoording afgelegd over de ontvan­ gen subsidie van de gemeente tot dan toe.

Werkgroepen De HKHN bestaat uit een groot aantal werkgroepen. Elke werkgroep is gevraagd om de aktiviteiten over 2023 op papier te zetten. Ledenadministratie en –contacten Ivo Kleine Staarman en Jan Lohuis verzorgen deze administratie. Het ledenaantal bedroeg op 31 december 2023 467, incl. gezinsleden 567. Een lichte stijging van het aan­ tal leden t.o.v. 2022. Daar zijn we blij mee. Alle nieuwe leden nogmaals van harte welkom.

Werkgroep Jeugd, senioren en educatie Senioren In 2023 zijn er gesprekken geweest met de oude­ renbonden KBO/PCOB. De HKHN werd gevraagd om een aantal activiteiten voor de ouderen in onze gemeente te organiseren, die met de geschiedenis van onze gemeente te maken hebben. Door subsidie van SOS, Stichting Ondersteuning Ouderen in onze gemeente, konden vijf activiteiten worden georgani­ seerd. De bijeenkomsten zijn gratis. Van de subsidie zijn klapstoelen gekocht en werden de kosten voor o.a. treintje Bello en het huren van films betaald als­ mede een hapje en een drankje. In d’Oale Pastorie zijn twee filmmiddagen georga­ niseerd. Hier is veel belangstelling voor. Mensen moesten zich dan ook aanmelden omdat ruimte is voor maximaal veertig mensen. Beide bijeenkomsten was het volle bak. Tijdens de eerste filmmiddag werd een film vertoond die eigendom is van de stichting Oald Heldern De Noaberschop en vertelt het verhaal van de Dorpsstraat aan de hand van oude foto’s en

Zoals gezegd hebben wij in 2023 de “Vensters open gezet”. Bezoekers wisten ons te vinden bij de ten­ toonstellingen en de seniorenmiddagen. De tentoon­ stelling in d’Oale Pastorie naar aanleiding van het boek van Dinand Webbink ‘Hellendoorn van A tot Z’ in oktober 2022 liep ook nog door in 2023. Prachtige foto’s illustreerden de boeiende verhalen uit onze gemeente. In juli werd deze tentoonstelling vervangen door een tentoonstelling van de twee eerste vensters van de canon van Hellendoorn, gemaakt door stu­ denten van Windesheim. Ook hebben we op 14 april de gemeenteraad ontvangen. Het bestuur heeft toen de resultaten over 2022 gepresenteerd in d’Oale Jaarverslag 2023

3

Erve Hofman bezocht. Het museum en diverse de­ monstraties werden bekeken en Dinand Webbink en Tineke van Buuren vertelden over de geschiedenis van het museum. Ook werd ‘t Oale Karkhof bezocht. Na een interessante uitleg van Paul Janse was er tijd om zelf deze bijzondere plek en oase van rust te be­ kijken. Voor veel mensen was het de eerste keer dat ze ‘t Oale Karkhof bezochten. Bij terugkomst in d’ Oale Pastorie werd er onder het genot van een hapje en drankje nog even gezellig nagepraat. Wederom een erg geslaagde middag. De tweede rit ging langs industrieel erfgoed van Ten Cate. Rond vijftig senioren brachten een bezoek aan de Ten Cate vestigingen Hoge Dijkje en P.C. Stam­ straat. Het is de bedoeling dat eigenaar Ter Steege op het terrein van Ten Cate woningen gaat bouwen. Be­ langrijk is om dan zoveel mogelijk rekening te houden met het industriële erfgoed dat gelukkig nog bewaard is gebleven. De heer Marcel Overbeek van de Bond Heemschut vertelde onderweg over de bijzondere architectuur van De Smidse, het vroegere ketelhuis en de elektriciteitscentrale die in het lagere gedeelte van De Smidse was gevestigd. In een ander gebouw op het terrein kon in het trappenhuis een prachtige muur­ schildering van Jan Gierveld worden bewonderd, de huiskunstenaar van Ten Cate. Ook de wanddecora­ tie aan de buitenkant van het hoofdgebouw aan de P.C. Stamstraat is van zijn hand.

Het kantoor met het tegeltableau NSB, Nederlandse Stoom Blekerij, is een Rijksmonument. Met treintje Bello werd vervolgens het terrein aan de achterkant verkend. Een unieke gelegenheid om zo meer van de Ten Cate gebouwen te zien. Ook hier zijn het panden die de moeite waard zijn om te behouden. Onder het genot van een hapje en drankje na afloop in d’ Oale Pastorie waren de reacties zeer enthousiast. Het bestuur kan dan ook terugzien op een geslaagde middag. is ingesproken door Tineke van Buren. De tweede film ging over de feestweek in Nijverdal in 1952 toen de KSW het honderdjarig bestaan vierde. Deze film is eigendom van het Historisch Centrum Overijssel, het tegenwoordige “Collectie Overijssel”. Tijdens de tweede bijeenkomst werd er o.a. een stukje film van omroep Max vertoond over het goudzoekersitem, een film over de Regge en een film over Thomas Ains­ worth. Tussen de films en na afloop was er een hapje en een drankje. De bijeenkomsten werden bijzonder gewaardeerd. Bello Twee keer gingen de senioren op pad met het treintje Bello. Via een mooie toeristische route werd 4

Jaarverslag 2023

Speurtocht Een activiteit van heel andere aard was een histo­ rische wandeling. (Groot)ouders en (klein)kinderen konden op pad gaan met een GPS in de omgeving van de pastorie. Met de gevonden code konden de kinderen een schatkist openen. Een geslaagde mid­ dag volgens de deelnemers. Gezien het succes van deze activiteiten is het de bedoeling dat ook in 2024 activiteiten voor senioren worden georganiseerd.

Sport en cultuurfestival Wederom een geslaagde deelname van de HKHN aan het Sport en Cultuurfestival op zaterdag 9 september 2023. Veel bezoekers grepen de kans om de expo­ sitie in d’ Oale Pastorie te bekijken. Het leverde veel mooie gesprekken op over de lokale historie van de gemeente Hellendoorn. Kerstmarkt Als goede buur van de katholieke kerk zette de HKHN de deuren open tijdens de kerstmarkt op het plein van de St. Antonius van Padua. Bezoekers konden zich binnen even opwarmen en een demonstratie bekijken van een midwinterhoornmaker. Ook waren er verschillende activiteiten in de blauwe kamer. Onze eigen huismeester Wilco Otten deelde als kerstman iets lekkers uit. Er was een gezellige sfeer en de markt werd goed bezocht. Samenwerking met Hogeschool Windesheim Vierdejaars studenten van de lerarenopleiding aard­ rijkskunde en geschiedenis doen in opdracht van het bestuur van HKHN een afstudeeropdracht. In 2023 gingen drie groepen studenten aan de slag met twee van de vensters van de canon van de ge­ meente Hellendoorn. Er werd door de studenten een expositie ingericht rondom de eerste twee vensters. De Sallandse Heuvelrug en de Knuppelbruggen.

Naast de expositie werd er ook inter­ actief lesmateriaal ontwikkeld. Zo kunnen bezoekers via het scannen van QR-codes het verhaal volgen van Korg, een prehistorische bewoner op de Sallandse Heuvelrug. Ook werd er een fietsroute gemaakt. Geocaching/labcaches De Labcaches en geocaches die ontwikkeld zijn voor de HKHN worden regelmatig bezocht. Via de app Labcache kan een digitale route gevolgd worden. Bij het gebruik van de app kom je op bijzondere plekken waar je een historische vraag voorgelegd krijgt. Zo is het mogelijk om een route te lopen bij de Eversberg en een langs industriële panden. De route Historische Kring Hellendoorn-Nijverdal is inmiddels door 139 personen bezocht. De route over de Eversberg is door 279 personen gelopen. Maatschappelijke stage Leerlingen van Reggesteyn kunnen bij de HKHN een maatschappelijke stage doen. Op deze manier kun­ nen jongeren kennismaken met onze vereniging en doen ze vrijwilligerswerk. Het bestuur was aanwezig op de infomarkt voor leerlingen. Er zijn verschillende mogelijkheden voor leerlingen om bij de HKHN-stage te doen. Stenencollecties Een van de belangrijke taken van de HKHN is ons inzetten voor behoud en beheer van cultureel erfgoed binnen onze gemeente. De HKHN heeft een aantal stenencollecties in beheer. Het gaat hierbij om de stenencollecties: Ponsteen, Deelstra en Annickhof.

Het is de bedoeling om deze collecties in de toe­ komst voor een breed publiek toegankelijk te maken. Digitalisering collecties In 2023 is verder gegaan met het vullen van de Mijn­ StadMijnDorp (www.mijnstadmijndorp.nl) omgeving voor de Historische Kring Hellendoorn-Nijverdal. Het digitaliseren kost veel tijd, aangezien er aanvullende gegevens toegevoegd en gecontroleerd dienen te worden. Van de gedigitaliseerde foto’s, boeken, do­ cumenten en museale stukken zijn er nu bijna 10.000 zichtbaar op MijnStadMijnDorp. Dit proces zal nog geruime tijd doorgaan gezien de grote werkvoorraad die opgeslagen is in het archief. Het afgelopen jaar is ook veel nieuw materiaal ontvangen. Documenten en foto’s die omwille van AVG-regels niet publiekelijk gedeeld mogen worden, zijn wel opvraagbaar op de Jaarverslag 2023

5

HKHN-locaties d’ Oale Pastorie en bij archief Oogink. Dit kan dan op geautoriseerde werkplekken. ICT: Collectie Overijssel/MSMD Om het bovenstaande proces te ondersteunen zijn in 2023 diverse investeringen gedaan, nl. de vernieu­ wing van enkele werkplekken, extra opslagcapaciteit en een boekenscanner. Het door de Collectie Overijssel beheerde MijnStad­ MijnDorp website en het onderliggende Open Atlantis systeem zijn in 2023 wederom verbeterd. Werkgroep beeldmateriaal 2023 Het beschrijven van de Spenkelink dia’s is het gehele jaar doorgegaan. Voor de september tentoonstelling werden ook de foto’s aangeleverd. De grote hoeveelheden foto’s van Jenne Brinks, ongeveer 20.000, hebben een HKHN-archiefnummer gekregen. Ook de foto’s van Jan Podt, ongeveer 4.000, zijn op dezelfde wijze behandeld. Vanwege AVG- en copyright-regels zijn niet alle foto’s geschikt om te publiceren op Internet, maar ze worden wel allemaal bewaard in ons archief. In het najaar is begonnen met het plaatsen van de foto’s van Jan Podt in ‘MijnStadMijnDorp’(HCO). Wekelijks werden de annotaties (verbeteren teksten bij foto’s) op het internet (HCO) verwerkt. Eind 2023 zijn de officiële HKHN-genummerde fotoafdrukken en mappen met negatieven en dia’s naar een veilige plek, het Gemeentearchief, verplaatst.

De vrijwilligers, die in 2023 actief waren in het archief, zijn: Erna Nijhof-Imhof, Sientje Valk-Jonkman, Frits Korver, Herman Fransen, Koos van Egmond, Piet Zuidema, Willem van Coeverden en Nico Vilters. Zoals in het jaarverslag van 2022 al werd aangekon­ digd, is Hans Velner gestopt met zijn werkzaamheden voor het beeldarchief. Erna Nijhof-Imhof is, enkele weken na de zomerva­ kantie, ook gestopt. De nieuwe medewerker, die zich aanmeldde, is Koos van Egmond. Stichting Uutgeverieje ’n Boaken De uutgeverieje heeft in 2023 het boek van Frits Korver, Fotoalbum Nijverdal 1945-1995 uitgebracht. Het succes was verrassend groot. Na een maand was het uitverkocht en is een tweede druk uitgebracht. Voor 2024 staan twee uitgaven in de planning. Een boek van Paul Janse over het Oale Karkhof’ in Hel­ lendoorn en een fotoboek van Roelie van der Vegt. 6

Jaarverslag 2023

Zij maakt prachtige foto’s van onze gemeente. Vaak worden haar foto’s bij de weersvoorspelling van RTL4 gebruikt. Het bestuur bestaat uit de volgende personen: Frits Korver (voorzitter), Francis van den Berg, (secretaris), Dinand Webbink (penningmeester) en de leden Ank Phijffers en Paul Janse.

PR en communicatie Facebook Het jaar 2023 stond voor de werkgroep PR en Com­ municatie in het teken van het verder verbeteren van de website waar nodig en het actief communiceren over haar projecten via Facebook. Tevens is de Facebookgroep wederom gegroeid. Inmiddels telt de groep 5534 leden op Facebook. Mooi dat er zoveel mensen belangstelling hebben voor de historie van onze gemeente. Daarbij leveren de foto’s ook iedere keer weer nuttige informatie op van volgers die per­ sonen of locaties herkennen. Dit is weer een mooie aanvulling op gegevens die we hebben en helpt de historie van de gemeente Hellendoorn verder te ont­ sluiten. Samen met Miny Reinders en Albert Schuur­ man proberen we de Facebookgroep zoveel mogelijk beschikbaar te stellen voor vele foto’s en anekdotes van onze gemeente. Enkele mooie persberichten die we dit jaar uit hebben kunnen doen is de ontdekking van de oorspronke­ lijke gevelwand van de KSW, in samenwerking met de werkgroep Arfgoed. Daarnaast natuurlijk ook over bijvoorbeeld de tentoonstelling in de Smidse en de samenwerking met Windesheim. Nieuwsbrief Iedere eerste van de maand komt er een nieuwsbrief uit met wetenswaardigheden over de Historische Kring Hellendoorn Nijverdal en de ophanden zijnde

activiteiten. Ook alle artikelen, boeken en tijdschriften die in die maand zijn uitgekomen worden vermeld. Johan Alferink verzorgt elke maand deze nieuwsbrief. Alle historische bladen die de HKHN ontving van zusterverenigingen konden ingezien worden in d’Oale Pastorie. In de wintermaanden waren ze in te zien in ons archief. Reggesproake Ook dit jaar is het weer gelukt om 4 nummers uit te brengen. Bijzonder was dat dit jaar twee specials uitgebracht zijn. In januari de special van Dinand Webbink “Schetsboek voor Adriaan” en in septem­ ber over de monumentenstatus. De bijzondere muur bij ten Cate en de monumentenstatus van diverse gebouwen bij de Nederlandse Stoomblekerij. Voor 2024 jaar zijn nog wel een aantal artikelen op voorraad. Maar de redactie wil de leden oproepen om eens een artikel in te leveren. Het is een blad voor de leden. Maar het moet ook gevuld worden door de leden. Frits Korver doet een stapje terug, maar blijft nog wel lid van de redactie. Gelukkig wil Thom Kruiper zijn werk overnemen. Het redactieadres wordt thom­ kruiper96@hotmail.com Door omstandigheden heeft Hans Velner het afgelo­ pen jaar noodgedwongen de redactie verlaten. We hebben voor hem nog geen opvolger gevonden. De redactie bestaat nu uit: Thom Kruiper, Piet Zuidema, Lieke v.d. Lee en Frits Korver. We zoeken nog mensen voor de redactie.

De lay-out van De Reggesproake werd verzorgd door Herman Poorterman.

REGGESPROAKE Cultuurhistorisch tijdschrift van de Historische Kring Hellendoorn-Nijverdal

Juli 2023 Jaargang 31 nr. 3

Distributie Reggesproake Dit jaar zijn de werkzaamheden voor de distributie van de Reggesproake gedaan door Archiefwerk­ groep Jan Lohuis en Wilco Otten. Vandaar worden deze door Jan Lohuis afgeleverd bij 14 bezorgers In Hellendoorn en Nijverdal. Alle bezorgers bedankt

voor het bezorgen van de Reggesproake. Er worden er ongeveer 110 in binnen– en buitenland per post verstuurd Foto’s voor de week van Hellendoorn-Nijverdal Elke 2 weken komt er een foto in dit weekblad te staan om de personen op de foto te achterhalen, en waar en wanneer deze foto is gemaakt en door wie. Dezelfde foto wordt enkele dagen na plaatsing in de krant ook op onze facebookpagina geplaatst. Als de reacties via de mail (n.a.v. foto krant) volledig is, dan is plaatsing op de facebookpagina niet meer nodig), maar meestal zijn er onvoldoende reacties. Het blijkt dan dat de foto op de facebook pagina meer respons geeft. Werkgroep Arfgood De werkgroep met als leden Johan Alferink, Jenny Hofstede, Dinand Imhof en Eddy Muis stelt zich ten doel – het gebouwde- cultureel erfgoed binnen onze gemeente te behouden en te bewaren. De in 2021 gestarte samenwerking met Erfgoed­ vereniging Heemschut resulteerde vorig jaar in een analyse van de cultuurhistorisch waardevolle bouw­ delen van het industrieel erfgoed van de twee ten Cate complexen aan Grotestraat/Hoge Dijkje en P.C. Stamstraat. De beide visiedocumenten werden door Jenny Hofstede en Marcel Overbeek, namens Heemschut, op 26 juli aangeboden aan wethouder Gea Oord in haar rol als voorzitter van de monumen­ tenraad.

Als voorbereiding op deze aanbieding werd door de werkgroep op 8 juni – voor burgemeester en wethouder, betrokken ambtenaren en Anneke Raven en Herman Zwijnenberg- een fietstocht georganiseerd langs en over beide complexen. In september maakten wij bekend – een gedeelte van – de oudste gevelwand van een weverij in Neder­ land (her)ontdekt te hebben. Het betreft de gevel­ wand uit 1852, met hierin de nis voor het borstbeeld van Koning Willem III. Een extra (oktober) uitgave van ons kwartaalblad Reggesproake is gewijd aan het industrieel erfgoed van de beide ten Cate complexen en werd ook aan­ geboden aan alle leden van de gemeenteraad. In november ontving de werkgroep samen met het bestuur vertegenwoordigers van SIED, Stichting Industrieel Erfgoed Deventer, en verzorgden een rondleiding over en langs het Hoge Dijkje/Grotestraat en P.C. Stamstraat Door de politieke bestuurscrisis en daarmee het terugtreden van twee wethouders is ook de monumentenraad (waar de HKHN in vertegen­ woordigd is) helaas stuurloos. Wij verwachten dat Jaarverslag 2023

7

- in stabieler vaarwater- deze monumentenraad, met een nieuwe wethouder als voorzitter, tot een advies aan het college en gemeenteraad komt die recht doet het behouden en bewaren van ons unieke industrieel erfgoed. Werkgroep Genealogie In 2023 is begonnen met een inloopspreekuur voor stamboomonderzoek. In het voorjaar tot aan de zomervakantie 4 vrijdagmiddagen ( 3e van elke maand). De belangstelling was wisselend, soms 3 of 4 personen, maar ook een vrijdag was er niemand. Daarnaast werden via de mail verschillende verzoe­ ken ontvangen met vragen over hun voorouders. In veel gevallen kon e.e.a. worden uitgezocht en terug­ gekoppeld. Dit werd als zeer positief ervaren. Ook is een zeer omvangrijk dossier ontvangen met een overzicht van de familie Nekkers en hun voor­ ouders. In dit dossier bevinden zich uittreksels, geboorte, huwelijk en overlijdensaktes. Ook veel foto’s, maar ook 3 huwelijksboekjes Nekkers. Al deze gegevens worden gescand en komen op de PC in ons Historisch Centrum te staan, waar ze kunnen worden ingezien. Het komende jaar wordt het stamboomonderzoek voortgezet en kan op verzoek een stamboom van een persoon worden uitgezocht. Bij voldoende belang­ stelling zal een cursus Stamboomonderzoek worden gegeven. Contactpersoon is Gerard Gasthuis.

Voor informatie: stamboomonderzoek@hkhn.nl Werkgroep Luu veur oald niejs sprokkeln De werkgroep houdt zich specifiek bezig met de his­ torie van Hellendoorn in de brede zin van het woord. Dit jaar is gebruikt om te brainstormen hoe het grote fysieke archief en in de toekomst de nieuwe verhalen met een breder publiek kunnen delen. Hierbij heeft het bestuur ondersteund en aangegeven, welke mo­ gelijke nieuwe technieken kunnen helpen. Een aantal verhalen zijn ondertussen gepubliceerd op de website van de HKHN. Dat wordt voortgezet in het nieuwe jaar. Daarnaast is het de bedoeling om in de publieke ruimte informatie zichtbaarder maken voor een breder publiek. In 2024 hopen we dit te realiseren door de fy­ sieke “8 hekken”, de markepalen in het dorp die er al jaren staan, opnieuw onder de aandacht te brengen. Waar nodig worden de palen hersteld en weer zichtbaar gemaakt. Daarnaast worden ze allemaal voorzien van nieuwe teksten, aangevuld met een QRcode zodat er eventueel meer achtergrondinformatie 8

Jaarverslag 2023

kan worden opgezocht. Daarnaast wordt gewerkt aan een informatiebord, ook met QR-code, over de “Fiene Karke”. In het begin van 2023 werd helaas opnieuw afscheid genomen van een lid van onze werkgroep, Janny Dunnewind. Vele jaren, tot op hoge leeftijd, een trouw lid met veel kennis en verhalen. Daarnaast heeft ze vele jaren elk jaar een map met krantenknipsels over ons dorp Hellendoorn samengesteld. Mochten men­ sen enthousiast zijn geworden om deel uit te maken van deze en toekomstige plannen in Hellendoorn, zijn ze van harte welkom in deze werkgroep. Werkgroep archief (locatie Oogink) De HKHN beheert in onze schatkamer de volgende collecties: documenten, boeken, fotoalbums, plak­ boeken, kaarten- tekeningen, krantenknipsels, ma­ quettes, museale stukken, kaarten met plattegronden, posters en bidprentjes. Er zijn meer dan 3400 boeken, 1240 ordners met documenten, waarvan 101 ordners zijn gescand en 57208 documenten geüpload, waarvan 180 plakboe­ ken en 120 fotoalbums. Duizenden krantenknipsels en meer dan 400 plattegronden en topografische kaarten werden gescand. Meer dan 600 posters die door verenigingen, bedrijven, winkels, sportverenigin­ gen, horeca, festivals enz. werden opgehangen zijn gescand en de HKHN beschikt over 250 unieke oude tekeningen met een aantal van de K.S.W. Meer dan 200 museale stukken van klein naar groot zijn in bezit en staan op verschillende locaties.

In de hal bij Oogink staan drie maquettes van niet meer be­ staande panden, de anderen staan nu in een aparte ruimte in de werkplaats bij de gemeentelijke begraaf­ plaats, Ninaberlaan. Daar staat ook de maquette van de oude Hervormde Kerk, voorheen Kerkstraat te Nijverdal. Kleinere museale stukken staan in het archief. Materiaal voor het archief zijn gebracht en op­ gehaald en vastgelegd in een Exel bestand: Ingeko­ men archiefmateriaal, 61 keer zijn stukken genoteerd. Waaronder boeken, schilderijen, herinneringsborden, foto’s, klein materiaal, enz. Alle gevers nogmaals hartelijk dank. De medewerkers zijn: Johan Alferink, Jan Lohuis, Wil­ co Otten, Gerard Gasthuis en Clemens Vloedgraven. In het archief wordt drie ochtenden in de week ge­ werkt: maandag, dinsdag en woensdagmorgen van 9.00 -12.00 uur. Vrijdagmorgen op afspraak. Iedere woensdagmorgen is Henk Piksen aanwezig

met zijn fotocollectie oud Hulsen. Deze worden door Jan Lohuis per straat ingevoerd en de foto’s worden voorzien van de juiste beschrijving. Wilt u het archief bezoeken: meld u zich dan aan via 0548-616872 of per email janlohuis@telfort.nl Locatie: bij Oogink Trilbeton, Transportweg 1-3 Nijverdal.

Lezingen Het bestuur van de HKHN organiseert een aantal keren per jaar een lezing. In aansluiting op de leden­ vergadering in maart werd er een lezing gegeven over priester Titus Brandsma. De heer Leoné, oud journa­ list, hield een boeiend verhaal over met name de oor­ logsjaren van Titus Brandsma. Op 16 november werd in samenwerking met Marke Haarle een lezing gehou­ den over het ontstaan van de Sallandse Heuvelrug en het Twents Reggedal. Linde Stokvis van Landschap Overijssel was de spreekster. Op 30 november was er een lezing in het Memorymuseum met als titel ‘Bui­ tenplaatsen en adel’ door Dinand Webbink en Ester Smit. Aan de hand van veel beeldmateriaal werd de geschiedenis van de buitenplaatsen in Twente verteld. Beide lezingen werden door ongeveer zestig mensen bezocht.

Samenwerking De Historische Kring Wederden is in 2022 een project gestart om een boek samen te stellen over de Oude Twentseweg. Dat gebeurde in samenwerking met de historische kringen van Almelo, HellendoornNijverdal, Heino, Dalfsen en Zwolle. Het project is eind december afgerond. Johan Alferink en Jan Lohuis zijn hierbij betrokken geweest. Het boek is op 16 december gepresenteerd. De eerste oplage van 500 stuks is verdeeld onder de historische verenigin­ gen, die de boeken vervolgens hebben afgeleverd op de verkoopadressen. In Nijverdal Cigo, in Hellendoorn Primera en Bie Olthof in Hulsen. De boeken waren al zeer snel uitverkocht. Inmiddels is besloten dat er een tweede druk komt.

Werkgroep exposities: De werkgroep organiseert de jaarlijkse tentoonstelling in De Smidse. Dit jaar was de titel van de elfde expositie: Het Over­ jordaanse. Die term bracht voor sommige mensen herkenning, maar voor anderen was het een onbe­ kende term. Het is ook niet helemaal duidelijk waar deze vandaan komt. Zeker is dat de term gebruikt werd om de gebieden aan te duiden die bij de grenswijziging van 1955 van Wierden naar de gemeente Hellendoorn gingen. Een grenswijziging waar jarenlange discussies aan vooraf gingen, met vooral veel tegenstand van de gemeente Wierden die alles uit de kast haalde om dit tegen te houden. Maar uiteindelijk ging het algemeen belang voor de groei en ontwikkeling van de gemeente Hellendoorn voor het beperktere belang voor het behoud van deze gebieden voor de gemeente Wierden. Op de expositie waren weer veel foto’s en informatie te zien over deze gebieden, die weliswaar allemaal betrokken waren bij de grenswijziging in 1955, maar Jaarverslag 2023

9

toch allemaal zeer verschillend zijn. Van noord naar zuid betreft het de Eversberg, de Konijnenberg, Groot Lochter, de Lange Jan. Vaak wordt gedacht dat de Regge de grens tussen Wierden en Nijverdal vormde, maar ook het gebied ten oosten van het Hoge Dijkje en een stuk van de Wilhelminastraat behoorden tot 1955 bij de gemeente Wierden. Het landelijke thema van Open Monumentendag was Levend Erfgoed. Hier werd invulling aan gegeven door het organiseren van een lezing door Bert Hallink en Evert-Jan Krouwel van Ter Steege over de manier waarbij zij bij nieuwbouwplannen omgaan met het aanwezige erfgoed. Verder waren er elke zaterdag een aantal mensen met oude ambachten aanwezig in De Smidse. Naast de lezing over Levend Erfgoed waren er nog 3 andere lezingen: Gerard Ekelenkamp met “Koningen en politici zijn ook maar mensen!”, Henk Butink met een lezing over de geschiedenis van ‘t Lochter en Jan Lohuis met een lezing over de Eversberg. Jan Lohuis was ook een aantal dagdelen in De Smidse om informatie te verstrekken over de families (stambomen, foto’s enz.) die in dat gebied gewoond hebben. Voor de bezoekers was er ook weer een boekje over de expositie beschikbaar. De expositie is alleen mogelijk met de inzet van een grote groep vrijwilligers die elk jaar gastheer of gast­ vrouw zijn of helpen bij de opbouw en het afbreken. Zonder hen zou dit niet mogelijk zijn.

De expositie 2023 werd op zaterdag 2 september 2023 geopend door burgemeester Jorrit Eijbersen en werd afgesloten op zondag 1 oktober 2023. Er kwamen in totaal 1.016 bezoekers. Dat was welis­ waar een stuk minder dan in 2022, maar toen waren we ook 7 dagen langer open. Kijken we naar het gemiddeld aantal bezoekers per dag dan is dit 33,9, een verschil van 14 %. De inkomsten waren ook wat lager, maar daar was het verschil minder groot, een daling van 5 %. Desondanks is de werkgroep tevre­ den over het verloop van de expositie die dit jaar 4 weken duurde. De werkgroep is inmiddels al weer begonnen met de expositie voor 2024. Dit keer wordt aangesloten bij het landelijke thema van Open Monumentendag: “Routes, netwerken en verbindingen”. Dit thema biedt

10

Jaarverslag 2023

de gelegenheid om een mooie expositie te maken over het ontstaan en de ontwikkeling van de wegen, spoorwegen en waterwegen in onze gemeente en de gebouwen die daar in de buurt staan. Als er mensen zijn die informatie over dit onderwerp hebben, meld je dan. Ook als je het leuk vindt om mee te helpen, ben je van harte welkom. Het thema voor 2025 is overigens ook al bekend. Dan staan we stil bij 80 jaar vrijheid. Onze geplande expo­ sitie in 2020 over het onderwerp 75 jaar vrijheid kon immers vanwege Corona niet doorgaan. Ook voor dit thema is informatie en hulp van harte welkom. Aanmelden kan bij Wilma Paalman (wpaalmanvloed­ graven@gmail.com) of bij Frits Korver (fritskorver@ gmail.com). Standbeeld voor de textielarbeider Het bestuur van de HKHN vindt het belangrijk dat het textielverleden van Nijverdal meer aandacht krijgt. Het ontstaan van het dorp ligt daar immers aan ten grondslag. Nijverdal is afgeleid van Nijverheid in het dal van de Regge. Toen Cor Kolthof in een column in De week van Hellendoorn-Nijverdal pleitte voor een standbeeld voor de textielarbeider kreeg hij daar tientallen reacties op. Dat is aanleiding geweest voor het bestuur om samen met dhr. Kolthof verder te gaan met dit idee. Dat betekent dat in 2023 overleg is gestart met de gemeente en cultuurburgemeester Jan Verhoek.

Gelukkig is er positief gereageerd op dit initiatief en in 2024 wordt dit plan hopelijk concreter. Sponsors Tot slot bedanken we onze sponsors. De gemeente voor de jaarlijkse subsidie, waarvan we de huur en energie aan de RK kerk betalen, evenals de kosten voor digitalisering. Oogink en Roelofs bedanken we voor het gratis beschikbaar stellen van ruimte om te werken en om archiefmateriaal op te slaan. Wij ontvingen uit het Dorpsbudget Nijverdal een bijdrage. Ook SOS bedanken we voor de financiële steun die we mochten ontvangen voor het organiseren van acti­ viteiten voor senioren. We ontvingen een cheque van de Rabobank in het kader van de Raboclubaktie. Ook bedanken we het bestuur van de Rooms Katholieke parochie. De overleggen vinden in goede harmonie plaats en daar waar nodig wordt prima samenge­ werkt.

Jaarverslag 2023

11

12

Jaarverslag 2023