DEF_Begroting_2022

Daarnaast is in de verkiezingsprogramma’s en ook door demissionaire minister van Binnenlandse Zaken aangegeven dat de opschalingskorting wordt teruggedraaid. ‘Een van de dingen die ik graag tegen de informateur en de onderhandelende partijen zou zeggen, is dat de opschalingskorting echt uit de boeken moet. Die moet gewoon weg, want die drukt heel erg zwaar op de gemeenten.’Dit geeft ruim € 530.000,-- extra ruimte in de meerjarenraming. Jeugdmiddelen Momenteel zijn extra middelen beschikbaar gesteld voor knelpunten binnen de jeugdhulp. Voor 2022 zijn deze middelen voor 100% opgenomen aan de inkomstenzijde van de begroting. En voor de jaren daarna zijn deze middelen (als stelpost) voor 75% opgenomen. Dit conform de aanwijzing van het ministerie. Opgemerkt moet worden dat deze middelen nog niet formeel aan de gemeenten zijn toegezegd, maar dat dit besluit genomen moet worden door het nieuwe kabinet. Vooralsnog gaan we ervanuit dat het volledig toegezegde bedrag naar de gemeenten zal komen. Dit is een aflopende reeks, maar alsnog goed voor € 650.000,-- in 2023. Kabinetsformatie Het huidige gemeentefonds, meer specifiek: de laatste meicirculaire, is gebaseerd op een beleidsarme rijksbegroting. Het huidige kabinet is demissionair en de formatie is in een impasse geraakt.

Normaliter zien we bij de formatie van een nieuw kabinet nieuwe wensen en acties die zich, conform trap-op-trap-af systematiek vertalen in extra

24

25

middelen in het gemeentefonds. Dit blijft momenteel uit. Daarnaast zijn er een aantal dossiers waarop politieke discussie gevoerd wordt. Denk daarbij aan de verduurzamingsopgave, invoering omgevingswet, onderwijshuisvesting en het abonnementstarief binnen de Wmo. We verwachten ook op deze dossiers, danwel inhoudelijke beleidswijzigingen die effect hebben op de uit te geven budgetten, danwel extra middelen om de opgaven te kunnen uitvoeren. bedragen x € 1.000 Meerjarenperspectief inclusief te verwachten gelden Bestaand beleid Meerjarenraming begroting 2022 Totaal bestaand beleid Herziening gemeentefonds Effect herijking (100%) Vervallen opschalingskorting

Verkiezingsprogramma's landelijk Terugdraaien opschalingskorting Restant 25%

Totaal meerjarenperspectief

Begroting 2022

MJR 2023

MJR 2024

MJR 2025

-

- 2.354 - 2.354

- 2.747 - 2.747

- 2.357 - 2.357

-

537 711 1.248

1.073 951 2.024

1.322 1.199 2.521

-

533 650 1.183

533 600 1.133

533 550 1.083

-

77

410

1.247

Conclusie De gemeente Hellendoorn heeft opnieuw een begroting die meerjarig tekorten laat zien, maar met de huidige inzichten en landelijke ontwikkelingen verwachten wij een positiever beeld. Maar, bijdrage vanuit de rijksoverheid is cruciaal. Als het Rijk niet met extra middelen over de brug komt, dan moeten we overwegen of taken teruggegeven worden aan het Rijk. Vooralsnog vinden we het starten van een (nieuwe) ombuigingsopgave te voorbarig. Het positieve resultaat is op zich een mooi gegeven maar we weten ook dat er nog noodzakelijke uitgaven komen voor de uitvoering van diverse opgaven op bijvoorbeeld het gebied van duurzaamheid, onderwijshuisvesting of klimaat.

EMU-saldo In de gemeentebegroting dient het EMU-saldo over de jaren t-1, tot en met t+3 te worden opgenomen. Dit overzicht dient ter monitoring en als informatiebron voor het EMU-saldo van de totale overheid in het kader van Europese afspraken. In onderstaande tabel is het EMU-saldo van onze gemeente voor de jaren 2021 t/m 2025 weergegeven. Uit deze tabel blijkt dat de gemeente Hellendoorn in 2022 een beperkt negatief berekend EMU-saldo heeft, welke zal worden meegenomen in het totale EMU-saldo van het Rijk. Dit komt voornamelijk door (doorgeschoven) investeringen. bedragen x € 1.000 Berekening EMU-saldo via exploitatie en balans (volgens EMU-enquête) 1.

(+)

2. 3. 4.

(-) (+) (-)

Exploitatiesaldo vóór toevoeging aan c.q. onttrekking uit reserves (zie BBV, artikel 17c). Mutatie (im)materiële vaste activa Mutatie voorzieningen Mutatie voorraden (incl. bouwgronden in exploitatie)

5.

(-)

Boekwinst bij verkoop effecten en (im)materiële vaste activa

Berekend EMU-saldo

EMU-saldo referentiewaarde EMU-saldo volgens berekening EMU-saldo referentiewaarde EMU-saldo blijft onder referentiewaarde EMU-saldo overschrijdt referentiewaarde

Begroting 2021

Begroting 2022

MJR 2023

MJR 2024

MJR 2025

- 1.622

- 733

- 1.711

- 1.709

- 1.159

1.041 386 - 3.106

7.958 135 - 1.781

- 2.017 - 65 - 776

- 2.982 - 42 - 1.270

- 1.907 - 127 - 353

450

-

-

-

-

379

- 6.775

1.017

2.501

973

Begroting 2021 379 - 3.423

Begroting 2022 - 6.775 - 3.302

MJR 2023 1.017 - 3.302

bedragen x € 1.000 MJR MJR 2024 2025 2.501 973 - 3.302 - 3.302

4.319

5.803

3.802

- 3.473

4.275

In de septembercirculaire 2020 zijn referentiewaarden gepubliceerd waar de EMU-saldi van individuele gemeenten aan worden gespiegeld. In 2022 komen we buiten de referentiewaarde. Een overschrijding op gemeentelijk niveau zegt nog niets over de uitkomst van het EMU-saldo op macroniveau. Op dit moment zijn op Rijksniveau nog geen sancties of nadere aanscherpingen bepaald.

EMU-saldo 6.000 4.000 2.000 -

379

1.017

2.501

973

EMU-saldo is negatief maar boven referentiewaarde

- 2.000 - 4.000

EMU-saldo is positief

- 6.775

- 6.000 - 8.000 - 10.000 - 12.000

26

EMU-saldo is negatief en onder referentiewaarde

Begroting 2021

Begroting 2022

MJR 2023

MJR 2024

27

MJR 2025

aan Global Goals Programma 1: Werk, economie, recreatie en inkomen Bestuurlijk verantwoordelijk voor dit programma: ■ Burgemeester mevr. A.H. Raven (recreatie en toerisme) ■ Wethouder mevr. G.J. Overmeen-Bakhuis (statushouders, inkomensregelingen, re-integratie, sociale werkvoorziening, markten en economische aangelegenheden) ■ Wethouder dhr. J.J. Beintema (agrarische zaken)

Inleiding De omstandigheden van de economie zijn sinds het begin van de coronacrisis ingrijpend veranderd. Door de forse inzet op ondersteunende maatregelen voor bedrijven zijn de gevolgen qua werkloosheid vooralsnog beperkt gebleven. Nadat het aantal vacatures in het begin van de crisis fors kelderde, loopt het aantal online vacatures sinds halverwege 2020 maandelijks behoorlijk op. Het aantal WW uitkeringen in Hellendoorn is na een snelle stijging inmiddels aan het dalen. Het aantal uitkeringen Participatiewet in Hellendoorn is ondanks de coronacrisis vrijwel stabiel gebleven. De instroom in de uitkering is per saldo ongeveer gelijk aan de uitstroom, mede door de goede resultaten qua re-integratie. Eerdere ramingen van het Centraal Planbureau zijn nu ten gunste bijgesteld en het effect van de coronacrisis wordt als relatief beperkt ingeschat. De steunmaatregelen worden beëindigd per 1 oktober 2021. Het is echter nog te vroeg voor het trekken van definitieve conclusies, omdat het effect van het beëindigen van de steunmaatregelen van het Rijk nog niet bekend is. Daarom blijft het toekomstperspectief ongewis en zullen we rekening moeten houden met het scenario van een toenemend aantal uitkeringen.

8.

Eerlijk werk en economische groei We stimuleren de werkgelegenheid. We organiseren de sociale werkvoorziening lokaal o.a. door de oprichting van de Stichting Noest. We faciliteren de ondernemers door via korte lijnen de rijksmiddelen, die in het kader van de bestrijding van Covid-19 beschikbaar worden gesteld, zo snel mogelijk toe te kennen. 9. Industrie, innovatie en infrastructuur We doen volwaardig mee aan de Regiodeal Twente. We onderschrijven de noodzaak voor sociaal economische structuurversterking van Twente en geven hier invulling aan door te kiezen voor een nieuwe organisatiestructuur: de Twenteboard. 10. Ongelijkheid verminderen We gaan voor een inclusieve samenleving. 11. Duurzame steden en gemeenschappen We werken aan een duurzame samenleving. Daarbij hoort een inrichting van het openbaar gebied dat aansluit bij de functies die we hier willen toestaan.

Wat we willen bereiken

Doel

Uitgifte van bedrijventerrein 't Lochter III conform de afspraken in het 1.01 Actief acquisitie plegen voor bedrijventerrein 't Lochter (III). kader van ‘programmering bedrijventerreinen’. Versterken van de lokale economie.

Verminderen leegstand winkelruimte.

Kaderstellende nota’s Position Paper Economische Zaken ‘Natuurlijk Ondernemend’ (2016 16INT01638) Economische Agenda van Hellendoorn 2019-2022 ■ Nota verblijfsrecreatie Overnachten in Hellendoorn (2006) ■ Toeristisch Bureau Hellendoorn (2007) ■ Stimuleringsagenda Sallandse Heuvelrug (2016) ■ Economische Agenda van Hellendoorn 2018-2022 ■ Bestuurlijke afspraken “Herprogrammeren regionale bedrijventerreinen Twente” ■ Masterplan Centrum Nijverdal/Grotestraat ■ Beleidsplan integrale schulddienstverlening gemeente Hellendoorn (2012-2016) ■ Kadernota Participatiewet gemeente Hellendoorn (2015-2018) ■ Verordening financiële bijdrageregelingen maatschappelijke participatie gemeente Hellendoorn 2018 (kindpakket) (raad 6-2-2018) ■ Bedrijfsplan lokale uitvoering Wsw gemeente Hellendoorn (2020) ■ Ambitieplan Nationaal Park Sallandse Heuvelrug en Twents Reggedal (2020) ■

Lokaal ondernemerschap stimuleren waarbij we invulling geven aan maatschappelijk verantwoord/sociaal ondernemerschap.

■

GLOBAL GOALS Dit programma draagt bij aan de onderstaande Global Goals: 1.

2.

Geen armoede We proberen armoede te voorkomen. We helpen mensen met een laag inkomen en mensen die in de schuldsanering komen. Geen honger Door het verstrekken van een uitkering op grond van de Participatiewet bieden we een vangnet aan onze inwoners; hierdoor kunnen zij in ieder geval beschikken over basisvoorzieningen zoals voedsel.

28

Actie

1.02 We vervolgen de inzet in het kader van het Masterplan centrum Nijverdal. 1.03 Het door de provincie gesubsidieerde project Stadsbeweging wordt verder uitgerold. 1.04 Jaarlijks monitoren we de leegstand. 1.05 Samen met ondernemers en vastgoedeigenaren stellen we een actieplan op om de leegstand in het centrum te verminderen. 1.06 Uitvoering geven aan tenderboard. 1.07 Door inzet van de accountmanager Economische Zaken wordt het netwerk verbreed om beter inzicht te hebben in de ondernemers binnen onze gemeente, wat deze ondernemers te bieden hebben en hen te faciliteren in gemeentelijke vraagstukken.

Het toekomstbestendig maken en verder verduurzamen van de landbouw in samenhang met natuur, kwaliteit van de leefomgeving, milieu en water. Samen met de gebiedspartners en de (recreatie)ondernemers de toeristische kracht van Hellendoorn benutten.

1.08 Opstellen van een actieplan voor de agrarische sector.

Ondersteunen van kwetsbare inwoners met een laag inkomen of schulden om te kunnen participeren in de samenleving en maatschappelijke uitsluiting te voorkomen.

1.10 Vastleggen van ons lokale beleid schulddienstverlening (incl. preventie en vroegsignalering).

Toeleiding werkloze inwoners, inwoners met een arbeidsbeperking en statushouders naar (betaald) werk en participatie in de samenleving.

1.11 Voor ieder die ongewenst thuiszit, komt er een persoonlijk plan voor begeleiding naar werk of participatie.

Uitvoering sociale werkvoorziening. Uitvoeren van de nieuwe Wet Inburgering per 1 januari 2022.

1.09 Faciliteren van initiatieven voor hotelaccommodaties in Nijverdal.

1.12 Intensiveren van de begeleiding van statushouders, in nauwe samenwerking met vluchtelingenwerk, het ROC, het Talentenportaal en React. 1.13 Lokale uitvoering van de sociale werkvoorziening, in combinatie met Participatiewet. 1.14 Opstellen van lokale beleidsregels/uitvoeringsplan voor de nieuwe wet Inburgering. 1.15 Starten van pilots in samenwerking met lokale organisaties ter voorbereiding op de nieuwe wet. Herijken van werkprocessen in het kader van inburgering.

29

Toeleiding naar werk en participatie in de samenleving In 2022 wordt ingezet op een individueel competentieprofiel met bijbehorend plan van aanpak voor elke werkzoekende. Op basis van dit plan van aanpak wordt gekeken naar plaatsingsmogelijkheden bij lokale werkgevers en/of wordt ingezet op activeringstrajecten/trainingen. Ondanks de coronacrisis zijn er volop mogelijkheden bij (lokale) werkgevers, waarbij vaak een werkervaringsplaats of proefplaatsing wordt ingezet. De inzet is gericht op duurzame uitstroom in een betaalde baan. De verwachting is dat er in 2022 steeds meer preventief op doorplaatsing ingezet gaat worden om instroom in de bijstandsuitkering te voorkomen, waarbij ook een link met de lokale uitvoering van de sociale werkvoorziening wordt gelegd. In 2022 wordt er incidenteel extra ingezet op begeleiding en re-integratie via de impulsgelden die hiervoor door het Rijk beschikbaar zijn gesteld, onder voorbehoud van instemming van de gemeenteraad. Omdat de arbeidsmarkt gemeentegrens overschrijdend is, vindt de uitvoering van werkgeversdienstverlening en re-integratie plaats in samenwerking met het Werkplein Twente. Hierin is de regionale arbeidsmarktcoach onze linking pin. Participatiewetuitkeringen (BUIG) Door de onzekerheden van de coronacrisis is niet met zekerheid te zeggen of de uitkeringen zullen stijgen of dalen.

Op dit moment zien we een stabilisatie van het aantal uitkeringen. Op basis van de ramingen van het CPB over de economie is de verwachting dat de stijging beperkt zal blijven in 2022, mits er geen nieuwe coronagolf ontstaat met bijbehorende maatregelen. We verwachten een verdere verschuiving van een ‘normale’ uitkering naar loonkostensubsidies bij inwoners die niet zelfstandig het volledig minimumloon kunnen verdienen. Er wordt zoveel mogelijk ingezet op uitstroom naar werk. Overigens wordt de rijksbijdrage voor de loonkostensubsidies ingaande 2022 via een afzonderlijke doeluitkering ontvangen, en niet meer als onderdeel van de BUIG. De bedoeling hiervan is dat de doeluitkering beter aansluit bij de werkelijke realisatie van plaatsingen van personen met loonkostensubsidie. De eventuele herverdelingseffecten hiervan zijn op dit moment nog niet bekend. Door de uitvoering van de steunmaatregelen tot 1 oktober 2021 en aanpassingen in de Bbz zal er ook in 2022 meer tijd en aandacht uitgaan naar verstrekkingen van bedrijfskapitaal (Bbz) en bijbehorend debiteurenbeheer.

Ondersteunen van kwetsbare inwoners met een laag inkomen of schulden om te participeren in de samenleving Schulddienstverlening/Vroegsignalering van schulden/VoorzieningenWijzer Het aanpakken en voorkomen van armoede en schuldenproblematiek vereist nauwe samenwerking tussen ministeries, uitvoerders van het Rijk en gemeenten. Om die reden is, vanuit de Brede Schuldenaanpak 2018, onder andere de Wet op de gemeentelijke schuldhulpverlening (Wgs) per 1 januari 2021 gewijzigd en is het aanbieden van een intake bij signalen over betalingsachterstanden (Vroegsignalering van schulden) een wettelijke taak voor gemeenten. Door samenwerking met andere partijen kan eerder ingespeeld worden op signalen van betalingsachterstanden. Dit vereist ook aanpassing van het gemeentelijke beleid. In 2022 zal dit beleid verder geïmplementeerd worden. Voor schulddienstverlening kunnen inwoners zich ook in 2022 melden bij Stichting Boom of Stadsbank Oost Nederland. Bij het actualiseren en implementeren van het beleidsplan rondom schulddienstverlening wordt de dienstverlening door de Stadsbank en Stichting BOOM meegenomen. In 2021 heeft een pilot met de VoorzieningenWijzer plaatsgevonden, waarbij door inzet van vrijwilligers van een aantal maatschappelijke partners in het voorliggend veld ervaring met de VoorzieningenWijzer is opgedaan.

Gezien de eerste positieve resultaten met de pilot is het de bedoeling om in 2022 de inzet van de VoorzieningenWijzer verder uit te rollen. Uitvoering sociale werkvoorziening Per 1 januari 2021 zijn alle Wsw-medewerkers uit Hellendoorn in dienst van de gemeente gekomen. Na oprichting van de stichting Noest wordt de Wsw in Hellendoorn sinds 1-4-2021 volledig lokaal uitgevoerd. Per 1-1-2022 komen ook de medewerkers nieuw beschut over van Soweco naar de gemeenten. In Hellendoorn gaat dit om 4 inwoners. Verder wordt de herplaatsing van de stafmedewerkers van Soweco bij de gemeenten in het najaar 2021 afgerond. De planning van de verdere afbouw van de GR is mede afhankelijk van de verkoop van het resterende vastgoed.

30

Bij de lokale uitvoering van de Wsw spelen de Stichting Noest en de gemeentelijke buitendienst cao een belangrijke rol. Mede vanwege de uitstroom (pensionering) van diverse SW-medewerkers is het van belang de mogelijkheden van nieuwe instroom vanuit de Participatiewet te benutten. Een belangrijk aspect daarbij is de nieuwe cao Participatiewet ‘aan de slag’, die landelijk per 1-7-2021 is ingevoerd. Deze cao geldt niet alleen voor de specifieke doelgroep ‘nieuw beschut’, maar kan ook voor overige personen met een arbeidsbeperking worden benut, met name daar waar plaatsing bij reguliere werkgevers niet direct haalbaar of een te groot risico lijkt. Momenteel wordt onderzocht hoe hier vanaf 2022 invulling aan gegeven kan worden en wat de financiële gevolgen daarvan zijn.

Wet Inburgering en begeleiding statushouders Op 1 januari 2022 treedt de nieuwe Wet inburgering in. De focus ligt in 2022 daarom op de uitvoering van deze nieuwe Wet. Met de komst van de nieuwe Wet komen er extra en nieuwe taken bij de gemeente te liggen. Een deel van deze taken laten we in de vorm van een pilot uitvoeren door Vluchtelingenwerk. Deze inzet wordt in 2022 gemonitord en geëvalueerd. Een ander onderdeel van de nieuwe Wet Inburgering is dat we meer regionaal gaan werken. Dit is al in 2021 van start gegaan en zal de komende jaren op dezelfde wijze verder gaan. De Technische Taalklas, die in samenwerking met het ROC en het lokale bedrijfsleven wordt gegeven, is verlengd tot en met september 2022. In 2022 geven we verder invulling over de drie onderwijsroutes zoals aanbevolen door het Rijk. Bedrijventerrein ‘t Lochter III is nagenoeg uitverkocht. We zijn actief op zoek naar een nieuwe locatie voor een bedrijventerrein en hoe we lokale ondernemers kunnen faciliteren. Lokale economie In co-creatie is een herinrichting van de Willem Alexanderstraat en Keizerserf (tussen de Constantijnstraat en de Willen Alexanderstraat) in september uitgevoerd. Voor de planvorming is op deze wijze veel draagvlak. In september 2021 heeft besluitvorming plaatsgevonden en kunnen deze plannen in 2022 worden uitgevoerd.

Hierdoor wordt het kernwinkelgebied sterk verbeterd (Willem Alexanderstraat) en wordt een duidelijk onderscheid gemaakt met de aanloopgebieden (deel Keizerserf dat buiten het kernwinkelgebied valt). Door wonen toe te staan op de begane grond van dit deel van Keizerserf en de openbare ruimte anders in te richten krijgt dit gebied zijn eigen identiteit. Het door de provincie gesubsidieerde project Stadsbeweging is door corona vertraagd. Er is inmiddels uitstel verleend tot eind maart 2022 om de acties alsnog uit te voeren. Consequenties van corona voor ondernemers Als gevolg van corona hebben veel werknemers ander werk gezocht. Dit is onder meer te zien in de horeca- en evenementensector. Diverse bedrijven hebben moeite om vacatures in te vullen. Voor het eerst sinds jaren is er sprake van meer vacatures dan werkzoekenden. In veel gevallen is er sprake van een mismatch: veel werkzoekenden hebben een opleiding die niet aansluit bij wat in vacatures gevraagd wordt, waardoor omscholing gewenst is. Vanuit de gemeente zullen we waar dat kan bedrijven met elkaar in verbinding brengen om personele vraagstukken wellicht onderling op te kunnen lossen. We blijven werkgevers informeren over de mogelijkheden van bijvoorbeeld omscholingsvouchers. Het aanbod van stageplaatsen zullen we ook in 2022 actief promoten.

Recreatie en Toerisme Corona heeft duidelijk laten zien hoe belangrijk goede gezondheid en ontspanning zijn. Veel inwoners en toeristen hebben met de fiets onze mooie gemeente ontdekt, anderen zijn veel meer gaan wandelen. De toeristische sector lijkt de coronapandemie redelijk goed te hebben doorstaan. We zullen ook in 2022 onze bijdrage leveren om de routenetwerken in onze gemeente verder te optimaliseren, zowel voor onze eigen inwoners als ook voor de vele toeristen die onze gemeente bezoeken. Deze sector zorgt voor een substantieel deel van de totale werkgelegenheid. Aanvragen voor recreatieve voorzieningen willen we in de basis positief benaderen, omdat we ons presenteren als een toeristische gemeente.

31

Nationaal Park Sallandse Heuvelrug-Twents Reggedal Na het vaststellen van het “Ambitieplan Nationaal Park Sallandse Heuvelrug-Twents Reggedal” door de betrokken partners (o.a. gemeenten, terreinbeherende organisaties, LTO, waterschappen) is afgelopen jaar samen met deze partners een slag gemaakt met het uitwerken en het opstarten van concrete projecten, het vormgegeven van de organisatie en het aanvragen van subsidies en andere bronnen voor financiering. Ook in 2022 zal hier verdere invulling aan gegeven worden, waar het accent ligt bij het uitvoeren van concrete integrale (pilot)projecten. Dit loopt uiteen van toekomstbestendige aanpak voor de waterbeschikbaarheid tot uitwerken en ontwikkelen van parkbeleving & ParkInfoPunten. Daarbij wordt ook ingezet op het goed informeren en het betrekken van de ondernemers en inwoners van het gebied. Om een park van topklasse te kunnen worden, waar het prettig is om in te wonen, te recreëren én te ondernemen, ook voor de toekomstige generaties, is deze betrokkenheid cruciaal.

Belangrijke financiële ontwikkelingen Eén van de belangrijkste ontwikkelingen in het programma Werk, economie en inkomen is de ontwikkeling van het BUIG-budget, het budget waaruit de uitkeringen en de loonkostensubsidies betaald moeten worden. De hoogte van het BUIG-budget, dat gebaseerd wordt op het aantal uitkeringen in combinatie met verwachtingen over de conjunctuur en de kans dat een huishouden in onze gemeente een beroep op bijstand moet doen, is een onzekere factor. We gaan ervan uit dat in 2022 de stijging van het aantal uitkeringen beperkt zal blijven en dat, mocht er zich toch een aanzienlijke stijging voordoen, de mutatie van de BUIG hiermee gelijke tred houdt.

Wat het kost bedragen x € 1.000 01 Werk, Economie en Inkomen Wat mag het kosten?

Begroting 2022

MJR 2023

MJR 2024

MJR 2025

Saldo van baten en lasten Lasten 31000 Economische aangelegenheden 31010 Subsidies 33000 Markten 33010 Agrarische zaken 34000 Recreatie en Toerisme 34010 Toeristenbelasting 61050 Begeleiding en huisvesting statushouders 63000 Bijstandsverlening en inkomensvoorzieningen 63010 Bijzondere bijstandsverlening 63020 Schuldhulpverlening 63030 Fraudebestrijding 63040 Kwijtschelding gemeentelijke belastingen 64000 Sociale werkvoorziening 65000 Participatie en reïntegratie Totaal Lasten

- 442 -0 - 47 - 84 - 353 - 35 - 167 - 7.461 - 1.413 - 304 - 76 - 169 - 4.475 - 1.012 - 16.037

- 442 -0 - 47 - 84 - 326 - 35 - 168 - 7.439 - 1.426 - 306 - 76 - 169 - 4.280 - 1.017 - 15.816

- 445 -0 - 47 - 85 - 325 - 35 - 170 - 7.439 - 1.428 - 307 - 76 - 169 - 4.138 - 1.023 - 15.686

- 447 -0 - 47 - 86 - 324 - 35 - 172 - 7.449 - 1.430 - 309 - 76 - 169 - 3.828 - 1.031 - 15.403

Baten 31000 Economische aangelegenheden 33000 Markten 34000 Recreatie en Toerisme 34010 Toeristenbelasting 61050 Begeleiding en huisvesting statushouders 63000 Bijstandsverlening en inkomensvoorzieningen 63010 Bijzondere bijstandsverlening 64000 Sociale werkvoorziening 65000 Participatie en reïntegratie Totaal Baten

45 35 50 533 6.306 41 760 24 7.794

45 35 50 545 6.306 41 741 24 7.787

45 35 50 545 6.306 41 732 24 7.778

45 35 50 545 6.306 41 719 24 7.765

Saldo van baten en lasten

- 8.243

- 8.029

- 7.908

- 7.638

Mutatie reserves Toevoegingen

-

-

-

-

Mutatie reserves

-

-

-

-

- 8.243

- 8.029

- 7.908

- 7.638

Resultaat

32

In 2022 zal de liquidatie van SOWECO GR verder ter hand worden genomen. Het uiteindelijke liquidatiesaldo wordt in grote mate beïnvloed door de opbrengst van het te verkopen vastgoed. Op basis van het liquidatieplan en de ontwikkelingen tot nu toe hebben we geen aanleiding te veronderstellen dat er sprake zal zijn van een negatief saldo. De invoering van de nieuwe wet Inburgering brengt financiële onzekerheden met zich mee. In 2022 zal blijken of de via het gemeentefonds toegekende integratie-uitkering voor de uitvoeringskosten voldoende zal zijn. Daarnaast wordt er door het Rijk een specifieke uitkering verstrekt voor onder andere de leerroutes die bij het inburgeringstraject horen. De bedragen waarmee wordt gerekend blijken onvoldoende te zijn om de leerroutes in te kunnen kopen.

33

Programma 2: Jeugd en Wmo

Wat we willen bereiken

Bestuurlijk verantwoordelijk voor dit programma: ■ Wethouder mevr. J.H. Van den Dolder-Soeten (jeugd en publieke gezondheid)) ■ Wethouder dhr. J.J. Beintema (Wmo)

Doel

Actie

Iedereen doet mee en hoort erbij.

2.01 We versterken het zelfoplossend vermogen van inwoners door in onze gespreksvoering omzien naar elkaar en normaliseren te bespreken. 2.02 We voeren acties uit gericht op het verminderen van eenzaamheid en het vergroten van basisvaardigheden van Wij preventieakkoord spannen ons in datstart iedereen kan meedoen in de 2.03 inwoners. Via het lokaal in 2022 een werkgroep

Inleiding In 2022 benutten we kansen om sociaal sterk uit de coronacrisis te komen door een toenemende aandacht voor (positieve) gezondheid, leefstijl en veerkracht. Niet als crisismaatregelen maar als duurzaam lokaal perspectief. Het gaat om een gezamenlijke sociaal maatschappelijke opgave voor inwoners, maatschappelijke organisaties, bedrijven en de gemeente. Het lokaal preventieakkoord 2022 en de hervormingsagenda Jeugd zijn hier voorbeelden van. Onze inspanningen dragen eraan bij dat inwoners een eigen manier vinden om, vanuit eigen kracht en met ondersteuning van de eigen omgeving, een betekenisvolle plek in te nemen in onze maatschappij. Wij maken zoveel mogelijk gebruik van moderne communicatiemiddelen die dit faciliteren. Het zijn de medewerkers binnen het maatschappelijk en sociaal domein die als professionals deze insteek uitdragen en waarmaken. Wij continueren specifieke interventies om zorgkosten te beperken en binnen het budgettaire kader te blijven waardoor wordt voorkomen dat de continuïteit van het leveren van zorg en ondersteuning aan inwoners onder druk komt te staan.

het ontwikkelen vanaanpak een praktisch 2.04 met We stellen een integrale op vooruitvoeringsplan kwetsbare jongeren.

Gezond opgroeien en vitaal oud worden.

Gezondheid. 2.07 In 2022 wordt er uitvoering gegeven aan de acties van het lokaal preventieakkoord en versterken we de samenwerking welzijn, zorg, bedrijven, verenigingen op 2.08 met We evalueren het onderwijs, preventiebeleid voor GGD, jeugdigen en ontwikkelen nieuw preventiebeleid voor de toekomst.

2.09 In 2022 nemen we als gemeente deel aan de interventie JOGG (Jongeren op Gezond Gewicht). 2.10 In 2022 sluiten we aan bij Loes van de GGD Twente en geven we hier ook lokaal invulling aan. 2.11 In het kader van gezond leven besteden we in 2022 aandacht aan infectiepreventie.

Kaderstellende nota’s Kadernota Jeugdhulp 2015-2019(2020) ■ Kadernota Wmo 2015-2019 (2020) ■ Verordening maatschappelijke ondersteuning en jeugdhulp gemeente Hellendoorn 2019 (2020) ■ Regiovisie jeugdhulp (2021) ■ Visie wonen en zorg 2020 (2020) ■ Algemene Subsidieverordening samenleving gemeente Hellendoorn 2021 (2021) ■ Nadere regels accommodatiebeleid gemeente Hellendoorn 2021 (2021) ■ Buurt aan Zet! (2016) ■ Vrijwillige inzet: Samen Sterk (2017) ■ Kadernota Publieke Gezondheid 2018 t/m 2021, ‘’Gezonder door preventie’’ (2017) ■

De juiste zorg op de juiste plek.

Dit programma draagt bij aan de onderstaande Global Goals: 3. Goede gezondheid en welzijn Er is regie op het totale proces van zorg en ondersteuning voor jongeren, ouderen, kwetsbare groepen en verwarde personen. Wij hanteren een adequaat Lokaal Preventieakkoord en bevorderen een gezonde leefstijl. Samen met (zorg)partners treffen wij maatregelen gericht op preventie en toeleiding naar maatwerkvoorzieningen. Kwaliteitsonderwijs Wij handhaven de leerplicht en voorkomen voortijdig schoolverlaten. Wij zorgen voor goed aanbod van voor- en vroegschoolse educatie. Wij dragen bij aan effectief jongerenwerk, mede voor een soepele overgang van 18naar 18+. Er is een goed aanbod van (taal)onderwijs en bijscholing voor vluchtelingen en statushouders.

10. Ongelijkheid verminderen Actief beleid voor het tegengaan van dakloosheid. Voldoende voorzieningen voor beschermd en begeleid wonen.

34

2.12 We verlenen ondersteuning en zorg zo dichtbij, zo licht en zo kort als mogelijk. 2.13 De samenwerking met ketenpartners bouwen we verder uit. 2.14 We stimuleren gebruikers van dagbesteding of groepsactiviteiten om het vervoer daarnaartoe zelf te organiseren. 2.15 We stellen samen met het werkveld een samenhangende preventieve aanpak gericht op (complexe) echtscheidingsproblematiek op en implementeren deze.

Een “zo thuis mogelijk” leven.

GLOBAL GOALS

4.

2.05 We werken verder aan het leggen van verbindingen tussen de de integrale toegang binnen het sociaal 2.06 cliëntondersteuning We ontwikkelen een in nieuw meerjarenbeleid voor Publieke

Doelmatig en kostenbewust organiseren.

2.16 We zetten ondersteuning in die gericht is op het verbeteren of zo veel mogelijk op peil houden van de zelfredzaamheid van zorgvrager en mantelzorger. 2.17 We voeren acties uit die voortvloeien uit de Visie Wonen en Zorg. 2.18 We spannen ons in om meer pleeggezinnen en gastgezinnen beschikbaar te hebben. 2.19 In 2022 stellen we een nieuw en actueel overkoepelend beleidskader op voor het Sociaal Domein 2.20 We richten een integrale toegang in onder de naam Sociaal Plein Hellendoorn. 2.21 We besteden extra aandacht aan kwaliteitstoezicht en handhaving. 2.22 We blijven kritisch kijken naar verleende jeugdhulp via andere wettelijke verwijzers. 2.23 We werken in de jeugdhulpregio samen aan een aanpak wachtlijsten specialistische jeugdhulp. 2.24 We voeren de landelijke hervormingsagenda jeugdhulp 20222028 uit. 2.25 We bereiden ons voor op inkopen/ aanbestedingen van de Wmo en doelgroepenvervoer.

35

Iedereen doet mee en hoort erbij Versterking zelfoplossend vermogen We versterken het zelfoplossend vermogen van inwoners door in de eerste plaats inwoners eigen oplossingen te laten formuleren voor de vraagstukken waarmee zij worden geconfronteerd. In 2022 zal het innovatiefonds financiële ruimte bieden aan maatschappelijke initiatieven die de inzet van maatwerkvoorzieningen kunnen voorkomen. Eenzaamheid In coronatijd is eenzaamheidsproblematiek in ernst toegenomen. Niet alleen bij de doelgroep ouderen, maar ook bij jeugdigen en volwassenen. Tijdens de week van de eenzaamheid in 2021 heeft de gemeente Hellendoorn zich aangesloten bij de Nationale Coalitie tegen Eenzaamheid. Het doel is om een lokale coalitie te vormen als spil van de aanpak tegen eenzaamheid. Daarin zal stichting De Welle in 2022 een prominente rol vervullen. Inclusieve samenleving Conform afspraak wordt in de huidige collegeperiode een extra inspanning geleverd als het gaat om het realiseren van een samenleving waar iedereen kan meedoen. In 2022 maken we een lokale inclusie-agenda met speerpunten die zijn verankerd in gemeentelijk beleid. We geven voorlichting over (niet) zichtbare beperkingen en maken gevoelige thema’s bespreekbaar.

In Hellendoorn vinden we het belangrijk dat iedereen mee kan doen, zich prettig voelt in zijn of haar omgeving en dat iedereen een gelijke kans heeft op gezondheid en gezonde levensjaren. Integrale aanpak kwetsbare jongeren In 2022 stellen we een integrale en preventieve aanpak op voor kwetsbare jongeren in de leeftijd van 16 tot 27 jaar. Het plan betreft de leefgebieden onderwijs, werk, inkomen, zorg, veiligheid en wonen. Bij het opstellen van deze aanpak gebruiken we de regionaal vastgestelde ‘Twentse belofte 2020-2024’ en het daaruit voortvloeiende lokale uitvoeringsplan. Cliëntondersteuning In 2021 hebben we met regionale subsidiemiddelen een project uitgevoerd met betrekking tot cliëntondersteuning. Een cliëntondersteuner is iemand die inwoners helpt bij het vinden van de juiste zorg en ondersteuning: bijvoorbeeld iemand van MEE, Avedan, Stichting Evenmens of de ouderenadviseurs van De Welle. Het doel van het project was het leggen van verbindingen tussen de cliëntondersteuning in de integrale toegang van het sociale domein en de eerstelijns gezondheidszorg. Hierbij bouwen we voort op de lokale samenwerking die er al is. We willen deze versterkte samenwerking voortzetten in 2022 en de opgedane ervaringskennis delen met het voorliggend veld en huisartsenpraktijken in de gemeente Hellendoorn.

Gezond opgroeien en vitaal oud worden Meerjarenbeleid Publieke Gezondheid In 2022 wordt gestart met de voorbereidingen voor een nieuw meerjarenbeleid voor Publieke Gezondheid. Door in te zetten op preventie, mentale gezondheid en een gezonde leefstijl willen we ziekte en problemen voorkomen. We gaan uit van ‘positieve gezondheid’, waarbij we naast het fysiek welbevinden ook aandacht hebben voor mentaal welzijn, zingeving en participatie. Uitvoering preventieakkoord In 2022 geven we uitvoering aan de geplande acties uit het lokaal preventieakkoord. We werken daarin nauw samen met externe partijen. Deze samenwerking krijgt vorm in een programmastructuur en er worden bijeenkomsten georganiseerd. In het preventieakkoord is er aandacht voor een ‘gezonde basis’. We beogen een goede positieve gezondheid, vanaf zwangerschap, gedurende de kindertijd en jeugd, voor volwassenen en senioren. We zetten ons in voor een reeks thema’s waaronder een rookvrije generatie, overmatig alcoholgebruik en drugsproblematiek, een gezond gewicht, een generatievriendelijke samenleving (dementie) en psychische weerbaarheid.

36

Psychische weerbaarheid jeugd In 2022 is er speciale aandacht voor het versterken van de psychische weerbaarheid van de jeugd. Gedurende de coronacrisis is dit als urgent aandachtspunt naar voren gekomen. Vanuit het lokaal preventieakkoord gaat een werkgroep aan de slag met een plan voor de korte en langere termijn en de uitvoering ervan. Onderwerpen die daarbij aan bod komen zijn onder andere (complexe) echtscheidingen en voorlichting over uiteenlopende thema’s als pesten, zelfmoordpreventie, sexting, groepsdruk, mentale gezondheid en waar kun je terecht als het niet goed gaat. Daarnaast is er een aanvullend aanbod voor kinderen die in een moeilijke gezinssituatie verkeren en extra aandacht nodig hebben. Jongeren op Gezond Gewicht In 2022 nemen we deel aan Jongeren Op Gezond Gewicht (JOGG), wat eveneens een onderdeel is van het lokaal preventieakkoord. Bij deze succesvol gebleken aanpak gaat het erom dat we met elkaar bouwen aan een netwerk om de leefomgeving van kinderen en jongeren gezonder te maken. JOGG streeft naar een leefstijltransitie waarvoor een lange adem nodig is. Met JOGG willen we de leefomgeving zo gezond maken dat welvaartsziekten als overgewicht en obesitas geen kans meer maken. LOES In 2022 sluiten we net als de andere 13 Twentse gemeenten aan bij ‘Loes’.

LOES vervangt de loketfunctie voor lichte opvoed- en opgroeivragen in de vorm van het Centrum voor Jeugd en Gezin Hellendoorn. Dit concept omvat een aanbod van informatie en ondersteuning van de GGD Twente over het opvoeden en opgroeien van kinderen, speciaal voor (aanstaande) ouders. Het doel is (aanstaande) ouders te voorzien van goede en toegankelijke informatie en de weg te wijzen naar hulp en ondersteuning, als ze die nodig hebben. Zo kunnen problemen in een zo vroeg mogelijk stadium voorkomen of aangepakt worden. Daarnaast bieden we net als afgelopen jaren prenatale voorlichting via verloskundige praktijken en de GGD. Infectiepreventie De preventie van infectieziekten is onderdeel van publieke gezondheid, wat belegd is bij de gemeente en GGD Twente. In 2022 is er net als andere jaren aandacht voor vaccinatie van baby’s en kinderen tegen ernstige infectieziekten. Via het rijksvaccinatieprogramma krijgen tieners op bepaalde leeftijden vaccins aangeboden om HPV en meningokokken te voorkomen. De preventie van en vaccinatie tegen corona blijven ook in 2022 aandacht vragen.

De juiste zorg op de juiste plek Passende ondersteuning In 2022 bieden wij inwoners met de integrale werkwijze van de omgekeerde toets een besluit op maat. Eind 2021 starten wij in Twents verband met de City Deal Twente waarbij de ‘doorbraakmethode’ wordt toegepast op huishoudens, die te maken hebben met problemen op meerdere levensgebieden. Deze huishoudens hebben daardoor ook te maken met meerdere wetten en regels, binnen en buiten de gemeente. Via deze aanpak kunnen we intern en extern sneller en gemakkelijker schakelen en doen wat werkt. Dit bespaart in de meeste gevallen direct kosten of voorkomt toekomstige kosten. Samenwerking met ketenpartners We gaan verder met het investeren in de samenwerking in de keten. We werken blijvend samen met huisartsen, Menzis, de centrale opvang voor maatschappelijke opvang en beschermd wonen (CIMOT) en GGZ-organisaties. Lokaal vindt er sinds 2019 al een samenwerking plaats tussen huisartsenpraktijk MCN en het sociaal domein. Deze samenwerking vinden alle partijen dusdanig waardevol, dat we die in 2022 willen uitbreiden naar andere huisartsenpraktijken. Om de verbinding tussen onderwijs en zorg te verbeteren, wordt een schoolzorgondersteuner (SZO) ingezet in het basisonderwijs.

Met als doel om kinderen, ouders en leerkrachten binnen de school in een vroeg stadium te ondersteunen bij zorggerelateerde problemen door de inzet van passende en lichte hulp. Om te kijken hoe effectief die inzet is, wordt op vier reguliere basisscholen in de gemeente Hellendoorn in het schooljaar 2021/2022 een SZO ingezet. De tevredenheid met en het effect van de SZO wordt aan de hand van een monitor geëvalueerd.

37

Stimuleren eigen vervoer Binnen het doelgroepenvervoer verwijzen we in 2022 daar waar mogelijk inwoners naar het gebruik van eigen vervoersvoorzieningen, ter voorkoming van geïndiceerd vervoer. Denk daarbij aan het openbaar vervoer of vervoersvoorzieningen in het voorliggend veld. Ook hier kijken we in de eerste plaats naar de inzet van eigen kracht. Uiteraard blijft een maatwerkvoorziening beschikbaar voor inwoners die dit nodig hebben. Preventieve aanpak (complexe) echtscheidingsproblematiek In 2022 stellen we samen met andere organisaties uit het werkveld een samenhangende preventieve aanpak op, gericht op (complexe) echtscheidingsproblematiek, en implementeren we die. Een dergelijke aanpak vergroot het zelfoplossend vermogen van ouders en opvoeders bij het zetten van stappen en nemen van beslissingen in het scheidingsproces. Ook vermindert het bij een goede en langdurige uitvoering, problemen en klachten die kinderen ondervinden als gevolg van de scheiding van hun ouders. Uiteindelijk kan dit ook de instroom in de jeugdhulp beperken en daarmee een financiële besparing opleveren.

Een ‘zo thuis mogelijk’ leven Zorg gericht op zelfredzaamheid en mantelzorger We zetten zorg in die gericht is op het verbeteren of zo veel mogelijk op peil houden van de zelfredzaamheid van inwoners en mantelzorgers. We gaan actief aan de slag met doelen uit de Nationale Dementiestrategie, door ontmoetingscentra voor inwoners met geheugenproblemen en hun mantelzorger(s) te stimuleren. Een ontmoetingscentrum is een laagdrempelige voorziening voor mensen met (beginnende) geheugenproblemen en hun naasten. In een dergelijke voorziening is er ruimte voor een gesprek en elkaar ontmoeten. Ook zijn er adviezen en handvatten voorhanden over hoe om te gaan met e gevolgen van dementie. In 2022 willen we de in 2021 voorbereide aanpak van Coaching zelfstandig leven uitrollen, vooral in relatie tot de Wmo Huishoudelijke Ondersteuning. De aanpak sluit aan op het gedachtegoed van ’reablement’: inwoners op een praktische, kortdurende manier ondersteunen, adviseren en coachen, zodat ze zoveel mogelijk hun huishouden zelf (leren) doen en in beweging blijven. Daardoor kunnen inwoners langer zelfstandig thuis blijven wonen en wordt achteruitgang vertraagd.

Visie Wonen en Zorg De Nederlandse gemeenten hebben in 2021 de opdracht van de Taskforce Wonen en Zorg gekregen om de lokale opgave op het gebied van wonen, zorg en welzijn voor senioren en andere kwetsbare inwoners concreet in kaart te brengen. Dit hebben wij gedaan in de ‘visie Wonen en Zorg’ die in de tweede helft van 2021 zal worden vastgesteld. Met deze visie hebben wij een afwegingskader om de initiatieven in 2022 nader vorm te geven. Beschikbaarheid van meer pleeggezinnen en gastgezinnen Soms is het nodig dat kinderen (tijdelijk) worden opgevangen of kunnen opgroeien in een ander huishouden. Deze vervangende huishoudens in de vorm van pleeg- of gastgezinnen zijn goud waard voor onze gemeente. In 2022 spannen we ons in om meer pleeggezinnen en gastgezinnen beschikbaar te krijgen, in samenspraak met zorgaanbieders Jarabee en Trias. In gezamenlijkheid dragen we zorg voor het bekend maken van een realistische voorstelling van het pleegouderschap en het werven van nieuwe pleegouders en gastgezinnen.

Doelmatig en kostenbewust organiseren Kadernota Sociaal Domein In 2022 stellen we een nieuw en actueel overkoepelend beleidskader op voor het Sociaal en Maatschappelijk Domein. De invulling ervan is mede afhankelijk van de koers van het nieuwe kabinet. Daarmee wordt ook tegemoetgekomen aan wettelijke vereisten voor het hebben van meerjarige beleidskaders voor de verschillende wetten. We kiezen voor een integraal beleidskader.

38

Sociaal Plein Het Sociaal Plein Hellendoorn beoogt dat inwoners door middel van een herkenbare integrale toegang hun ondersteuningsvraag op een centrale plek kunnen stellen waardoor het probleemoplossend vermogen en de eigen mogelijkheden van inwoners worden versterkt en er sneller passende zorg en (inkomens)ondersteuning geboden kan worden. In 2022 zal de inrichting van het Sociaal Plein worden voltooid, onder andere door een fysieke locatie van het loket, een website, een uniform werkproces en monitoring te realiseren. Kwaliteitstoezicht en handhaving Medio 2021 heeft het college ingestemd met de projectopdracht ‘toezicht & handhaving sociaal domein’. In 2022 zal er een projectresultaat worden opgeleverd dat ingaat op de doorontwikkeling van ons toezicht- en handhavingsbeleid binnen het sociaal domein. Hierin zullen onderwerpen als digitale opsporing, contractmanagement, visie 2022 en verder, toezichthouderschap kwaliteit en rechtmatigheid, aanpak zorgfraude Twente en aansluiting IKZ een plek krijgen. De verwachting is dat het projectresultaat zal bestaan uit aanvullende aanbevelingen en structurele interventies. Ook voor 2022 en verder is het rechtmatigheidstoezicht Jeugd en Wmo belegd bij de Sociale Recherche Twente om misbruik, oneigenlijk gebruik van en fraude met zorggeld binnen het sociaal domein te voorkomen.

Kritisch kijken naar verleende jeugdhulp Bij de toezicht en controle op de verleende jeugdhulp vervult de makelaar sociaal domein in samenspraak met de zorgadministratie en contractmanagement van het sociaal domein een belangrijke rol. In 2022 zal de controle op gestelde indicaties door o.a. huisartsen en gecertificeerde instellingen worden uitgebreid met het opzetten van relatiebeheer met de medisch specialisten die het vaakst doorverwijzen naar maatwerkvoorzieningen. Hierbij wordt uitgedragen dat kostenbewust handelen een gezamenlijke verantwoordelijkheid is van de gemeente, zorgaanbieders en externe verwijzers. Aanpak wachtlijsten specialistische jeugdhulp Wachttijden zijn al langer een probleem in de jeugdhulpverlening. Mede door corona is de problematiek in 2021 verder toegenomen. Dit vraagt om een landelijke en regionale aanpak om de bestaande wachttijden te beperken en wachttijden in de toekomst te voorkomen. De complexiteit van dit vraagstuk gecombineerd met personeelsschaarste vraagt om regionale samenwerking. In 2021 is door alle 14 Twentse gemeenten een opdracht aan OZJT verstrekt om goed inzicht in de wachttijden in Twente te krijgen, zodat in 2022 een passende aanpak kan worden uitgevoerd om de wachttijden te beperken.

Uitvoeren hervormingsagenda jeugdhulp 2022-2028 Vooruitlopend op besluitvorming van het nieuwe kabinet over het jeugdhulpbudget voor 2023 en verder, is in 2021 gestart met het nemen van maatregelen en het voorbereiden van een beter houdbaar jeugdstelsel op de lange termijn. Het Rijk en de VNG pakken dit samen op en formuleren een hervormingsagenda. Deze hervormingsagenda omvat zowel het maken van afspraken over maatregelen die passen binnen het huidige stelsel als het starten met de voorbereiding van aanpassing in nationale wet- en regelgeving. Streven is dat deze agenda uiterlijk 1 januari 2022 definitief wordt vastgesteld. Vanaf 2022 geven wij uitvoering aan deze hervormingsagenda. Een deel van de maatregelen uit de hervormingsagenda is niet nieuw en al geïmplementeerd in de gemeente Hellendoorn. Hierbij gaat het om de brede inzet van de praktijkondersteuner jeugd-ggz en de inzet van de sociaal makelaar. Andere maatregelen worden vooral op landelijk en/of (boven) regionaal niveau uitgerold. Dit betreft het vereenvoudigen van de jeugdbeschermingsketen en het voorkomen en verkorten van de residentiële zorg. Een aantal van de maatregelen kunnen pas worden toegepast op het moment dat er een nieuwe regionale inkoopronde plaatsvindt, denk aan tariefdifferentiatie en standaardisatie van de uitvoering. In Twente is dit voorzien voor 2025.

De maatregelen uit de hervormingsagenda die in 2022 door ons worden opgepakt door nieuw beleid op te stellen of intensivering van al in gang gezet beleid betreffen de versterking van de bestaanszekerheid van meervoudig probleemgezinnen, het afbakenen van de reikwijdte van de jeugdhulpplicht en het versterken van het normale leven en van de veerkracht van jeugdigen en hun opvoeders.

39

Voorbereiding op inkopen/aanbestedingen van de Wmo en doelgroepenvervoer Eind 2022 loopt het contract voor begeleiding en dagbesteding af. In 2022 bepalen we of we dit contract zullen verlengen in 2023. Voor het contract van de voorzieningen/verstrekkingen geldt hetzelfde, exclusief de trapliften. In 2022 vindt hiervoor een nieuwe aanbesteding plaats om per 2023 een nieuw contract in te laten gaan. Voor huishoudelijke ondersteuning bepalen we in 2022 of we dit opnieuw verlengen in 2023; de laatste verlengingsoptie. In 2022 beginnen we met de voorbereiding op een nieuwe aanbesteding van het doelgroepenvervoer (incidenteel maatwerkvervoer, regiotaxi), OMD (ondersteuning maatschappelijke deelname) vervoer jeugd/Wmo en het leerlingenvervoer) per 1 juli 2023. Voor alle inkopen/aanbestedingen geldt dat we onderzoeken of en hoe we willen aanbesteden en ook hoe we een aanbesteding willen inrichten. De uitkomsten uit lopende onderzoeken worden hierin meegenomen.

Integrale samenwerking sociaal en maatschappelijk domein Overkoepelend aan de doelstellingen zoals die geformuleerd zijn bestaat de wens om de integrale samenwerking tussen het sociaal en maatschappelijk domein te vergroten. De onderdelen binnen de hervormingsagenda Jeugd vragen veelal om een integrale benadering. Ditzelfde geldt voor preventie en alle vraagstukken rondom ouderenzorg en gezondheidsbevordering. Dit alles vraagt om een veranderstrategie die bijdraagt aan het ontketenen van maatschappelijke waarde door te focussen op baten in plaats van op kosten. De samenwerking met onze ketenpartners is daarbij van essentieel belang. We willen een meer regievoerende rol innemen op onder andere preventie en ouderenzorg. Vraagstukken die de komende jaren zowel inhoudelijk als in omvang veel van onze samenleving zullen vragen. Preventie richt zich daarbij niet alleen meer op bewegen, stoppen met roken, terugdringen alcoholconsumptie, gezonde voeding en voldoende ontspanning, maar ook op de zes dimensies van positieve gezondheid: lichaamsfuncties, mentaal welbevinden, zingeving, kwaliteit van leven, meedoen en dagelijks functioneren. Daarnaast is een samenwerking tussen gemeente/regio Twente en zorgkantoren van groot belang, omdat de kosten die gemeenten maken niet in verhouding staan met de vruchten die verzekeringsmaatschappijen daarvan plukken.

Binnen deze gehele aanpak moeten wij daarnaast oog hebben voor de snel veranderende bevolkingssamenstellingen. Binnen enkele jaren neemt de vergrijzing ook in de gemeente Hellendoorn sterk toe. Dit alles vraagt om inclusiviteit en integraliteit in zowel beleid als uitvoering. Het komende jaar zal een start gemaakt worden met het doorlopen van bovenstaand proces, waarna een overzicht met opgaven (met daaraan verbonden doelstellingen) opgeleverd wordt.

40

Toelichting financieel overzicht sociaal domein bedragen x € 1.000 Rekening 2020

Begroting 2021

Begroting 2022

MJR 2023

MJR 2024

MJR 2025

I. Sociaal Domein Externe kosten 1. Jeugdhulp 1a. Jeugdhulp - specialistische zorg 1b. Geëscaleerde zorg 181. Jeugdhulp

- 6.944 - 1.238 - 8.182

- 7.585 - 1.383 - 8.968

- 6.654 - 1.568 - 8.223

- 6.106 - 1.543 - 7.649

- 5.811 - 1.543 - 7.354

- 5.658 - 1.543 - 7.201

2. Wmo - Individuele voorzieningen 2a. Begeleiding en dagbesteding 2b. Huishoudelijke ondersteuning 2c. Verstrekkingen 2d. Vervoer 18+ 2e. Eigen bijdragen 2. Wmo - Individuele voorzieningen

- 3.662 - 3.152 - 721 - 857 256 - 8.135

- 3.780 - 3.440 - 1.008 - 973 250 - 8.951

- 3.712 - 3.686 - 1.037 - 1.028 250 - 9.213

- 3.712 - 3.686 - 1.033 - 998 250 - 9.180

- 3.712 - 3.686 - 1.031 - 848 250 - 9.028

- 3.712 - 3.686 - 1.031 - 848 250 - 9.028

3. Bijstand, participatiewet,WsW en statushouders 3a. PW-uitkeringen 3b. Bijzondere bijstand 3c. Collectieve zorgverzekering 3d. Schulddienstverlening en fraudebestrijding 3e. Kwijtschelding gemeentelijke belastingen 3e. WsW 3f. Participatiebudget 3g. Statushouders 3. Bijstand, participatiewet,WsW en statushouders

178 - 648 - 444 - 217 - 193 - 4.247 - 278 - 40 - 5.888

- 379 - 821 - 274 - 293 - 173 - 653 - 319 - 130 - 3.042

- 381 - 833 - 396 - 258 - 169 - 388 - 372 - 33 - 2.830

- 361 - 845 - 396 - 258 - 169 - 377 - 372 - 33 - 2.811

- 355 - 845 - 396 - 258 - 169 - 366 - 372 - 33 - 2.794

- 355 - 845 - 396 - 258 - 169 - 366 - 372 - 33 - 2.794

4. Algemene voorzieningen 4a. Gesubsidieerde instellingen 4b. Leefbaarheid en wijk- en buurtontwikkeling 4c. Wmo Geëscaleerde zorg 4d. Diverse kosten 4. Algemene voorzieningen

- 1.714 - 329 408 - 223 - 1.858

- 1.773 - 483 - 472 - 2.729

- 1.809 - 480 - 531 - 2.820

- 1.813 - 479 - 520 - 2.812

- 1.805 - 477 - 339 - 2.621

- 1.805 - 475 - 264 - 2.543

I. Sociaal Domein Externe kosten

- 24.063

- 23.690

- 23.086

- 22.452

- 21.797

- 21.566

II. Sociaal Domein Organisatie kosten 5. Organisatiekosten 5a. Jeugdhulp 5b. Wmo - Individuele voorzieningen 5c. Bijstand, participatiewet,WsW en statushouders 5d. Algemene voorzieningen 5d. Wmo Algemene voorzieningen 5e. Overhead Sociaal Domein 5. Organisatiekosten

- 1.401 - 1.215 - 1.716 - 386 - 293 - 5.012

- 1.332 - 1.271 - 5.259 - 518 - 26 - 336 - 8.742

- 1.293 - 1.113 - 5.115 - 439 - 40 - 489 - 8.488

- 1.171 - 1.092 - 4.959 - 429 -8 - 447 - 8.106

- 1.185 - 1.097 - 4.852 - 434 -8 - 360 - 7.935

- 1.199 - 1.106 - 4.580 - 438 -8 - 363 - 7.694

II. Sociaal Domein Organisatie kosten

- 5.012

- 8.742

- 8.488

- 8.106

- 7.935

- 7.694

Totaal

- 29.075

- 32.432

- 31.574

- 30.559

- 29.732

- 29.260

Sociaal Domein (taakveld 6.1 - 6.82)

41

Toelichting financieel overzicht sociaal domein Evenals voorgaande jaren geven wij een overzicht van de verschillende deelbudgetten in het sociaal domein. In bovenstaande tabel worden de onderdelen weergegeven die volgens de landelijk voorgeschreven Iv3 systematiek behoren tot het sociaal domein (taakveld 6.1 t/m 6.82). Onderscheid is gemaakt tussen de externe kosten op de onderdelen Wmo – individuele voorzieningen, jeugdhulp en bijstand en participatie. De Wmo algemene voorzieningen zijn ook zichtbaar gemaakt, evenals de uitgaven voor gesubsidieerde instellingen. De organisatiekosten zijn separaat weergegeven, dit zijn loonkosten en ingeleend personeel. Belangrijke ontwikkeling in deze begroting is de constatering dat de budgetten van jeugd niet toereikend zijn voor de verwachte kosten. Met oog voor gevolgen van de coronacrisis, oplopende zorgvragen en zwaardere casussen is een nieuwe doorkijk opgesteld. Op basis van deze doorkijk is in de meerjarenraming € 1.000.000,-- bijgeraamd om te komen tot een realistisch budget. Natuurlijk blijven we de uitgaven binnen de jeugdhulp scherp volgen en zetten we in op projecten om de hervormingsagenda jeugd nader vorm te geven.

In deze begroting worden voor 2022 en 2023 extra middelen beschikbaar gesteld voor een integraal plan om enerzijds de hervormingsagenda jeugd uit te voeren en anderzijds om de integrale samenwerking tussen sociaal en maatschappelijk domein te vergroten. In onderstaand overzicht ziet u de budgetten en dekking. Integraal plan Sociaal plein Extra formatie doelgroepenvervoer Besparingspotentieel doelgroepenvervoer (taakstellend voor 2024 e.v.) Innovatiefonds Voorbereiding inkoop wmo Duurzaam lokaal; gezond Hellendoorn Integrale gezondheidsbevordering Projecten integrale aanpak wmo/md/jeugd Projecten hervormingsagenda jeugd Budget voor formatie (circa 1,5-2 fte) Dekking Vrijval stelpost groeivraag zorg (i.v.m. vergrijzing - incidenteel voor 2022 Inzet 515k incidenteel geld Beschermd wonen Dekking door beschikbaar budget innovatieve projecten jeugd Dekking door resterend budget 2021 (extra middelen jeugd) Inverdieneffect Hervormingsagenda jeugd

2022 -15 -28

2023 -15 -48

-75 -40

-75

-20 -75 -125 -120

-20 -75 -125 -90

100 248 150 0

2024

2025

-41 150 -75

-41 150

267 35 300

500

600

154

534

709

We hebben een oplopende post opgenomen voor het zogenaamde inverdieneffect van deze projecten. Deze is € 200.000,-- in 2023 en 600.000,-- in 2025. Deze bedragen zijn gebaseerd op enerzijds de verwachting van de commissie van wijzen en anderzijds de projecten die al zijn ingezet/gestart in de gemeente Hellendoorn. Daarnaast speelt ook dat we in de prognoses een dalend aantal jeugdigen zien in de gemeente Hellendoorn en het woonplaatsbeginsel. Hierdoor daalt ook de inkomstenzijde van het gemeentefonds. We verwachten dat deze daling zich vertaalt in een lagere kostenpost voor jeugdhulp. Deze mutatie hebben we administratief verwerkt. Aangezien we hier te maken hebben met open einde regeling, is het behalen van lagere kosten geen zekerheid. Mogelijke zorgverzwaring, danwel volumegroei in zorgvragen kan deze verwachte daling teniet doen. Eventuele tegenvallers in het budget zullen binnen het totaal van de begroting opgevangen worden.

42

Wat het kost

bedragen x € 1.000 02 Jeugd en WMO Wat mag het kosten?

Begroting 2022

MJR 2023

MJR 2024

MJR 2025

Saldo van baten en lasten Lasten 61000 Sociaal en cultureel werk 61010 Buurt en clubhuizen 61020 Maatschappelijk werk/slachtofferhulp 61030 Jeugd en gezin 61040 Hygienebegeleiding Kinderopvang 62000 Preventie en clientondersteuning 62010 Toegang tot eerste en tweede lijnsvoorziening 66000 Verstrekking Hulpmiddelen 67100 Begeleiding en dagbesteding WMO (Ondersteuningsbehoeften 1 en 2) 67110 Verblijf en woonvoorziening 67120 Huishoudelijke ondersteuning 67130 Vervoer 18+ 67200 Jeugdzorg - specialistische zorg 68100 Inloop GGZ, maatschappelijke opvang en vrouwenopvang 68200 Jeugdbescherming en Jeugdreclassering 71000 Volksgezondheid Totaal Lasten

- 1.868 - 289 - 411 - 43 - 135 - 497 - 1.542 - 1.690 - 3.966 -6 - 3.887 - 1.127 - 6.462 - 1.760 - 1.557 - 25.241

- 1.862 - 288 - 411 - 43 - 135 - 497 - 1.377 - 1.662 - 3.955 -6 - 3.882 - 1.117 - 5.914 - 1.735 - 1.562 - 24.447

- 1.857 - 287 - 411 - 43 - 135 - 422 - 1.285 - 1.666 - 3.959 -6 - 3.883 - 960 - 5.619 - 1.735 - 1.542 - 23.812

- 1.861 - 285 - 411 - 43 - 136 - 347 - 1.299 - 1.671 - 3.961 -6 - 3.885 - 961 - 5.466 - 1.735 - 1.543 - 23.610

Baten 61000 Sociaal en cultureel werk 61010 Buurt en clubhuizen 61040 Hygienebegeleiding Kinderopvang 62000 Preventie en clientondersteuning 62010 Toegang tot eerste en tweede lijnsvoorziening 66000 Verstrekking Hulpmiddelen 67100 Begeleiding en dagbesteding WMO (Ondersteuningsbehoeften 1 en 2) 67130 Vervoer 18+ 71000 Volksgezondheid Totaal Baten

9 162 24 50 250 50 544

9 162 24 50 250 50 544

9 162 24 50 250 50 544

9 162 24 50 250 50 544

Saldo van baten en lasten

- 24.697

- 23.903

- 23.268

- 23.066

Resultaat

- 24.697

- 23.903

- 23.268

- 23.066

Belangrijke financiële ontwikkelingen. In 2022 wordt in de begroting structureel budget geraamd voor een aantal ontwikkelingen waarbij wordt beoogd dat deze een financieel inverdieneffect hebben. Denk hierbij aan OZO verbindzorg, het Sociaal Plein Hellendoorn en het innovatiefonds. Daarnaast wordt er incidentele inzet geraamd voor tijdelijke formatie voor doelgroepenvervoer en de voorbereiding van de nieuwe inkoop Wmo. In 2022 zal Hellendoorns sociaal maatschappelijke opgave worden opgezet, wat de aanleiding zal zijn voor het toegelichte overkoepelende beleidskader voor het sociaal en maatschappelijke domein 2022-2026. De speerpunten hiervoor zijn preventie, gezondheidsbevordering, ouderenbeleid, eenzaamheid, inclusie en de hervormingsagenda Jeugd. Voor de komende jaren worden hiervoor gelden gereserveerd. Deels wordt dit gedekt door incidentele middelen uit de VAR, overgebleven middelen 2021 van jeugd en vrijval stelpost.

43

Programma 3: Cultuur, onderwijs en sport Bestuurlijk verantwoordelijk voor dit programma: ■ Wethouder dhr. H. Nijhof (sport en evenementen) ■ Wethouder mevr. J.H. Van den Dolder-Soeten (onderwijs en cultuur)

10. Ongelijkheid verminderen: Door in te zetten op voorschoolse educatie willen we al vroegtijdig alle kinderen gelijke kansen bieden. 17. Partnerschappen om doelstellingen bereiken: Door de inzet van de brede regeling combinatiefuncties (buurtsportcoaches) worden partnerschappen verstevigd en gesloten om doelstellingen te bereiken die zich richten op effectieve publieke, publiek-private en maatschappelijke samenwerkingsverbanden.

Inleiding Wat we willen bereiken Cultuur, onderwijs en sport hebben met elkaar gemeen dat het bijdraagt aan het welbevinden van onze inwoners. Maatschappelijke deelname, educatie en ontplooiing staan daarbij centraal. Samen met professionele- en vrijwilligersorganisaties willen wij voor jong en oud voorwaarden creëren om deel te nemen aan maatschappelijke en sociale netwerken. De jaren 2020 en 2021 hebben vooral in het teken gestaan van COVID-19. We verwachten dat de effecten van COVID-19 in 2022, organisatorisch maar ook in financiële zin, merkbaar zullen blijven. Hoe en in welke mate is op dit moment nog niet aan te geven. Vanuit o.a. het steunpakket Corona stellen wij alles in het werk om initiatieven te ontwikkelen of te omarmen die bijdragen aan een gezonde en vitale samenleving. Daarnaast hebben kinderen en jongeren afgelopen anderhalf jaar onderwijs op ‘afstand’ ontvangen. Bij sommige kinderen heeft dit een leer- of ontwikkelingsachterstand veroorzaakt. Mede in het kader van het Nationaal Programma Onderwijs bespreken wij in 2022 met schoolbesturen hoe deze achterstanden ingelopen kunnen worden. Daarnaast hebben de gemeentelijke logopedisten, als taalspecialisten, een belangrijke coachende rol in het Hellendoornse onderwijsachterstandenbeleid, evenals de consulent NT2.

Kaderstellende nota’s ■

■ ■ ■ ■ ■

Sport- en Beweegnota 2016-2019 ‘Samen in beweging’ (raadsbesluit 020620 Verlenging looptijd nota tot 1 januari 2023) Notitie onderwijshuisvesting in de gemeente Hellendoorn 2017-2031 (2016) Cultuurvisie 2018 (CultuurCaravaan) Omgevingsvisie Natuurlijk Avontuurlijk (2015) Algemene Subsidieverordening samenleving gemeente Hellendoorn 2021 (2021) Nadere regels accommodatiebeleid gemeente Hellendoorn 2021 (2021)

GLOBAL GOALS Dit programma draagt bij aan de onderstaande Global Goals:

3.

Goede gezondheid en welzijn: We zetten in op preventie door o.a. het opstellen van een sport- en preventieakkoord. Het cultuurbeleid zorgt voor activiteiten die educatie en ontplooiing bieden. Daarnaast dragen wij zorg voor kwalitatief goede voorzieningen, waarmee wij culturele en sportactiviteiten faciliteren.

4.

Kwaliteitsonderwijs: Door ons te richten op goed basis-, voortgezet en hoger onderwijs voor iedereen en te stimuleren dat alle leerlingen kennis en vaardigheden opdoen met betrekking tot duurzame ontwikkeling, culturele diversiteit, wereldburgerschap en wij zorgen voor kind- en handicapvriendelijke onderwijsfaciliteiten. Daarnaast zetten wij in op het bestrijden van leer- en ontwikkelingsachterstanden bij jonge kinderen, bieden wij bewegingsonderwijs en dragen zorg voor goede onderwijshuisvesting.

44

Doel

Actie

Realiseren van toekomstbestendige huisvesting voor CSG Reggesteyn 3.01 Wij zijn een overeenkomst met Reggesteyn aangegaan om een onderwijsgebouw te realiseren dat aan de huidige en aan de Noetselerbergweg 20 te Nijverdal. toekomstige eisen voldoet. Reggesteyn is nu aan zet en treft de bouwvoorbereiding. 3.02 We participeren bij de uitvoering van de Twentse Visie Sport Bevorderen en benutten van de meerwaarde van regionale en Bewegen. samenwerking. Verbeteren van motorische vaardigheden en verhogen van deelname 3.03 Talentherkenning en talentontwikkeling is onderdeel van de Twentse Visie Sporten en Bewegen, dit loopt door. aan sport- en beweegactiviteiten door de jeugd. 3.04 We blijven ons richten op vergroting van de maatschappelijke Verhogen van deelname van kwetsbare groepen aan sport- en rol van verenigingen en blijven mede invulling geven aan beweegactiviteiten ter bevordering van gezondheid, gezonde leefstijl acties uit het Uitvoeringsprogramma Publieke Gezondheid en en persoonlijke ontwikkeling. Lokaal Preventieakkoord. Beschikbaar stellen van gemeentelijke sportaccommodaties om inwoners, verenigingen en scholen in staat te stellen op een verantwoorde manier aan sport- en beweegactiviteiten deel te nemen.