CDA Algemene beschouwingen programmabegroting 2023

Algemene beschouwingen Programmabegroting 2023 Bestaanszekerheid ook in 2023! Een begroting die sluitend is voor het jaar 2023 en in de jaren 2024 en 2025 overschotten laat zien. Het jaar 2026 laat nog een tekort zien maar uit de presentatie tijdens het speeddaten ter voorbereiding op deze begrotingsbehandeling kunnen we al concluderen dat dat beeld er veel positiever uit ziet: het vorige college heeft het nog niet zo slecht gedaan als wel is voorgespiegeld is. Ervaring leert dat wat nu in de toekomst zorgelijk lijkt, als de toekomst realiteit is geworden, dan het beeld dan vaak weer positief is. Kortom: we zien de najaarsrapportage met vertrouwen tegemoet en richten ons voor nu op het jaar 2023. Daar gaat de begroting over. Bij deze begroting is voortgebouwd op het bestaande beleid. Vertrouwen is daarbij een sleutelwoord. Een ander belangrijk uitgangspunt is dat we het belang van de burgers van onze gemeente Hellendoorn met ons beleid dienen. Daartoe zijn we verkozen afgelopen jaar. Hierover later meer. Deze begroting is één open eind met enveloppes zonder inhoud. Weliswaar wordt nieuw beleid voorgesteld, voornamelijk intern gericht, aanpak gemeentelijk vastgoed en vervangingsinvesteringen worden gedaan en er komt een toename van gemeentelijk personeel.

Wie had dat verwacht van dit college met LH en VVD die altijd gingen voor minder personeel, onze voormalige fractievoorzitter Jan Scholten vroeg een paar jaar al of de ambtenaren het allemaal nog wel aan kunnen; de 1e keer dat die partijen in het college zitten wordt er gelijk weer anders geopereerd dan altijd is geroepen. Dit laatste vinden we prima hoor, sterker nog het CDA is er blij mee. Naar buiten toe, wat gaan we doen in de dorpen, presenteert het college een vrijwel beleidsarme begroting. Hier wreekt zich de afspraak tussen de coalitiepartijen om niet gelijk bij de start van het college aan te pakken, maar pas in april 2023 met een uitvoeringsprogramma te komen Het wachten is op de vertaling van het coalitieakkoord naar het Hellendoorns Uitvoerings Programma. Over de vraag hoe u tot een Uitvoeringsprogramma komt tasten wij als gemeenteraad ook nog altijd in het duister. Onze vraag; Hoe gaat u dit aanpakken? Dat biedt voor ons wel mogelijkheden met het CDAverkiezingsprogramma als leidraad aan de slag te gaan. CDA algemene beschouwingen Programmabegroting 2023

1

Even terug naar het feit dat we gekozen zijn. De kiezer heeft ervoor gezorgd dat wij in de gemeenteraad van de gemeente Hellendoorn zitten: de concrete standpunten in de diverse verkiezingsprogramma ‘s hebben er wel toe geleid dat de kiezer heeft gekozen. Dat geeft democratische legitimiteit om o.a. de volksvertegenwoordigende rol in te vullen. Wij zijn dus gekozen en daarmee neem je verantwoordelijkheid om besluiten te nemen die wij als raad hebben te nemen. Die volksvertegenwoordigende rol pakken wij op in samenspraak met de samenleving. Dat levert wel is dilemma’s op, maar die los je dan volgens onze visie niet op met een dialoogavond met de raad op 22 november a.s. Als CDA-fractie hebben we hierover in juli 2022 al een heldere brief gestuurd. Blijkbaar is die niet helder genoeg geweest want wederom komt een uitnodiging tot ons. Op die uitnodiging hebben wij bij brief d.d. 3 november 2022 gereageerd. Die heeft u allen tot u kunnen nemen. We zijn in afwachting van de reactie van het college daarop. In bijlage 3 staan de niet gehonoreerde voorstellen nieuw beleid voor een bedrag van € 510.000 -/55.000 van de co-financiering leader = € 455.000,-- Het college had de raad dus kunnen voorstellen om deze te honoreren en het bedrag voor de stelpost uitvoeringsprogramma raad/college met dit bedrag te verlagen.

Er resteert dan nog op die post €145.000 Waarom heeft het college dat niet gedaan, graag een toelichting per niet gehonoreerd voorstel uit bijlage 3?

Dan een ander item wat aangekondigd is bij het aantreden van de coalitie Lokaal Hellendoorn, GroenLinks en de VVD Bestuurlijke vernieuwing Alles moet anders was het credo! Wat is er wat geroepen tijdens de verkiezingen….. Wat hebben we er tot nu toe van gemerkt? Ons inziens kunnen we dat het beste schetsen aan het proces van het plan om 30 “boskamers” voor een- en tweepersoonshuishoudens op een langgerekt weiland tussen de Nieuwstadweg en de Ommerweg. Dit initiatief was bij de gemeenteraad bekend. Het bouwen van starterswoningen spreekt ons aan. Wat gebeurt er nu op enig moment: als raad moeten we uit de krant vernemen dat er een streep gaat door bouw van betaalbare “boskamers” in Hellendoorn: de gemeente vindt plek “te waardevol”. Volgens het krantenartikel heeft de afdeling stedenbouw een negatief advies gegeven. Let wel wij citeren hier uit de krant. Graag vernemen wij dan ook van het college hoe het proces exact is gegaan en wat de reden is om hier de raad niet actief over te informeren/of een bijpraatsessie te organiseren: wie de jeugd heeft, heeft de toekomst, het bouwen van starterswoningen is immers iets wat we met z’n allen willen? Wij als raadsleden hebben geen weet van de stukken/argumenten terwijl de krant aangeeft: de gemeente vindt de plek te waardevol. Als dit de nieuwe bestuurscultuur wordt baart dat ons ernstig zorgen.

Wij doen dan ook een klemmend beroep op ons college om ons alsnog in dit proces te betrekken en bij alles wat u doet de raad mee te nemen zodat deze ook volledig geïnformeerd is en een eigen afweging kan maken i.p.v. de gemeenteraad buiten spel te zetten. Graag vernemen wij uw reactie. Waar liggen dan voor ons als CDA de accenten .Die hebben we reeds benoemd bij de bespreking van het Helder(s) akkoord onder de term bestaanszekerheid. Daar hangen we concreet de volgende 4 items onder: 1. 2. 3. 4.

Wonen Klimaat Zorg Vitaal platteland

CDA algemene beschouwingen Programmabegroting 2023

2

Inzake wonen: In de begroting lezen we ( bladzijde 62):

In ons verkiezingsprogramma staat: Het CDA Hellendoorn zet in de periode 2022-2026 in op 1.000 nieuwe woningen in onze gemeente. In het Helder(s) akkoord staat: de komende jaren minimaal 1000 woningen. In deze begroting staat: we hebben de ambitie de komende 10 jaar minimaal 1000 woningen te willen realiseren. In de programmabegroting wordt de periode van 10 jaar genoemd. We zien dus een dalende lijn. Wat is de reden? Gelukkig geeft uw wel aan de bestemmingsplannen voor de kleine kernen in 2023 vast te stellen Even voor de duidelijkheid: onder de kleine kernen verstaan wij in dit geval Daarle en Daarlerveen daar in Haarle plan De Grave in basis loopt. Klopt dat? Voor Haarle hebben we nog een andere vraag. Bij brief d.d. 13-10-2022 hebben we een vraag gesteld over de bouwplannen in en bij Sint Sebastianuskerk. Tot op heden hebben we nog niets vernomen. Voor de leefbaarheid van het dorp, het opgang komen van het treintje bij het doorschuiven van woningen, het behoud van een devotieruimte en behoud van de Sint Sebastianuskerk als verschijningsvorm maakt dat wij dit plan voor Haarle willen behouden. Wij overwegen een motie om tot actieve aankoop van deze locatie te komen. Wij zien dat als een vorm van actief grondbeleid waarmee dit plan c.q. het bijgestelde plan uit het slop getrokken kan worden. Die gedachte lag ook ten grondslag aan het verzoek wat wij in de brief geuit hebben.

Graag vernemen we de reactie van het college. Eventueel komen we met motie Wij weten dat er heel veel concrete plannen liggen en wij vragen eigenlijk maar 1 ding: oppakken die plannen en uitwerken zodat de burger zijn gewenste woning zo snel mogelijk kan betrekken, dat geldt wat ons betreft voor alle lagen van de bevolking, jong en oud, jong vraagt een ander vorm van wonen als oud, we willen onze inwoners bedienen met woningen en in alle delen van de gemeente. Wij willen de plannen uitwerken en realiseren en in dat traject krijgt de burger zeker de kans om zijn inbreng te leveren. Dat is niet nieuw , dat werd ook al gedaan en gaan we daar waar nodig uitbreiden. Voorstel ‘voorziening aanjagen wooninitiatieven’ In juni heeft het CDA samen met Groen Links een amendement ingediend met als doel €1.5 miljoen overschot van het grondbedrijf te bestemmen voor een ‘investeringsfonds voor het aanjagen van actief grondbeleid en wooninitiatieven’. De doelen van het fonds werden door het College onderschreven. In deze begroting vinden we daar niks van terug. Wat is dan de waarde van die toezegging?. Het CDA wil in 2023 in de vorm van een voorziening middelen beschikbaar stellen voor maatschappelijke wooninitiatieven en starters op de woningmarkt.

CDA algemene beschouwingen Programmabegroting 2023

3

Concreet denkt het CDA hierbij aan: •

• •

eenmalige subsidies voor de realisatie van sociaal maatschappelijke wooninitiatieven door zowel inwoners in CPO verband of sociale woningbouwcorporaties. Bijvoorbeeld voor de verwerving van een bestaand (kerk)gebouw zodat een sluitende exploitatie mogelijk is. een regeling voor ‘startersleningen’. eenmalige subsidies voor de noodzakelijke professionele procesondersteuning in plan- en uitvoeringsfase van sociaal maatschappelijke wooninitiatieven.

Het CDA stelt voor ten laste van de Financieringsreserve een voorziening te treffen voor de realisatie en/of ondersteuning van sociaal maatschappelijke wooninitiatieven. Daartoe komen wij met een amendement wooninitiatieven

Inzake klimaat: De gemeente Hellendoorn heeft momenteel alleen voor vastgoed in eigendom van de gemeente zelf een verduurzamingsplan. In de begroting wordt het gasloos maken van het Huis voor Cultuur en Bestuur genoemd en het energie neutraal maken van de gemeentewerf Kerkstraat als overweging. Dat brengt ons wel op het volgende: Verenigingen die vastgoed in eigendom hebben (zoals was- en kleed gelegenheden en buurthuizen) hebben te maken hebben met forse stijgende exploitatielasten, met name op energie. Dat brengt ons op een motie die oproept om een subsidieregelingsvoorstel “verduurzaming maatschappelijk vastgoed van verenigingen” aan de raad voor te leggen voor de genoemde verenigingen met vastgoed in eigendom om daarmee te voorkomen dat de leden met verhoogde contributies te maken krijgen. Omdat kerken niet onder verenigen vallen komen we voor die groep ook met een motie met dezelfde strekking.

Inzake zorg De makelaarsfuncie Sociaal domein maakt u nu structureel, evenals de functie coördinator Sociaal domein. Veel zaken spelen op dit terrein en wij willen dan ook voorstellen om de flexibele schil Sociaal domein die bij de niet gehonoreerde voorstellen nieuw beleid in de begroting staat in bijlage 3 ook structureel te maken en daarmee de organisatie op dit onderdeel maximaal te faciliteren, wetende dat dit onze burgers meer dan te goede komt en die wens vanuit de organisatie leeft. We komen met een amendement flexibele schil Sociaal domein. Er is een gespreksnotitie energie- en inflatiearmoede van het college van B en W van oktober 2022 en er is een themasessie geweest in de informatieronde van 24 oktober. Het CDA wil actie op dit dossier; concreet: wij komen met een motie energie-armoede.

CDA algemene beschouwingen Programmabegroting 2023

4

Inzake vitaal platteland: Gezien de meerwaarde die deze inzet oplevert en de uitdagingen op dit gebied, stelt u formatie beleidsmedewerker agrarische zaken (1.05) structureel te maken. Daarnaast kiest u ervoor om de Toekomstgerichte Erven-Erfcoaches (1.06) te blijven inzetten voor 18 uur per week .Deze twee erfcoaches vervullen een belangrijke rol als het gaat om ondersteuning op erven in ons buitengebied. Met deze 2 zaken stemmen we van harte mee in. Tot op heden is de stikstofproblematiek nog steeds een groot vraagstuk en zal voor onze boeren in de nabijheid van de natuurgebieden grote impact hebben . Het gaat om gezinsbedrijven van wie het leven en bestaanszekerheid op de kop worden gezet. Gelukkig loopt de pilot rondom Haarle, maar we hebben ook agrariërs in onze gemeente die onder de invloedsfeer zitten van het Nature 2000 gebied Vecht en beneden Reggegebied ( Hancate en omgeving) en onder de invloedsfeer van het Wierdenseveld. Boeren in Daarlerveen, Daarle, Marle, Egede, Elen & Rhaan, ’t Hexel en in Hellendoorn, bij alle boeren in ons mooie buitengebied speelt dat . Er zijn gesprekken geweest met de groep Helderse Boeren en wij stellen dan ook voor samen met de VVD- fractie om €50.000,-- in te zetten ( om bijv.

een medewerker van Stimuland in te huren ) om de gesprekken met allerlei groepen boeren in verschillende delen van de gemeente aan te gaan en daarmee een goed beeld te krijgen via keukentafelgesprekken: de gemeente faciliteert en coördineert die gesprekken om daarmee een goed aanspreekpunt voor de boeren te zijn en de informatie in beeld heeft. Op die wijze krijgen de boeren de zorg en aandacht die ze nodig hebben vanuit de gemeente bij deze complexe problematiek: van onderaf aan samen op trekken! We komen daartoe met een motie Samen boeren in de gemeente Hellendoorn samen met de VVD. Een ander belangrijk punt in het kader van vitaal platteland zijn de vitale kernen. Al onze kernen en buurtschappen zijn voorzien van een dorpshuis/buurtschapshuis. Zo ook in Daarle. Daar zijn nu de plannen in ontwikkeling voor een MFA. Dit is onder andere toegelicht door de voorzitter van PB Daarle die insprak op de begroting. Om de voortgang. Zoals die door het vorige college in gang is gezet, niet te frustreren is ca. €100.000,-- nodig voor de grondaankoop zodat het hele plan doorgang kan vinden. Daarnaast zijn het komende jaar ca €50.000,-- nodig voor proces kosten. De €100.000,-kan uit de grondexploitatie Daarle west gehaald worden. De ca €50.000,-- nodig voor proces kosten kan uit de HUP gelden als voorschot gehaald worden. Te zijner tijd te verrekenen met de 1/3 regeling.

Eenmalig geld in 2023. We komen daartoe met een amendement MFA Daarle We zien de vitaliteit van ons mooie buitengebied en de daarbij behorende kernen/dorpen in het gedrang komen. Vandaar een motie vitaal platteland die oproept tot actie. Tot slot. Bij de begroting is voortgebouwd op het bestaande beleid. Dit wordt uitgebouwd, het wachten is op het HUP. College laat zien wat u wilt. Laat zien hoe u wilt bouwen aan een nog mooiere gemeente Hellendoorn. Dan kunnen we er samen aan werken, ieder vanuit de eigen verantwoordelijkheid en rol: ambtenaren, college, raad en samenleving! Laat ons in deze onzekere tijd hoop en hernieuwd vertrouwen putten uit de wetenschap dat maatschappelijke vernieuwing in ons land altijd stapsgewijs en door samenwerking wordt bereikt. Noaberschap zou ik het op z’n Twents willen noemen. Zo was dat in het verleden, zo is het ook nu. We bedanken alle medewerkers in het huis voor hun inzet. Wij wensen elkaar wijsheid en kracht toe in het komende begrotingsjaar en bidden om Gods zegen bij ons werk.

CDA algemene beschouwingen Programmabegroting 2023

5

Welke motie/amendementen: Amendement • • •

aanjagen wooninitiatieven flexibele schil Sociaal Domein MFA Daarle

Motie: 1. 2. 3. 4. 5. 6.

mogelijk Sint Sebastianuskerk. verduurzaming maatschappelijk vastgoed van verenigingen verduurzaming kerkgebouwen energie-armoede Samen boeren in de gemeente Hellendoorn Vitaal Platteland

CDA algemene beschouwingen Programmabegroting 2023

6