Bijlage Evaluatie verbonden partijen

Bijlage Evaluatie verbonden partijen

Datum: Versie: Status: Auteur:

2025-02-11 1 Definitief -

Evaluatie verbonden partijen

Inhoudsopgave

1

Inleiding..................................................................................................................... 3

2 2.1 2.2 2.3 2.4 2.5

Gemeenschappelijke regelingen................................................................................4 Veiligheidsregio Twente........................................................................................4 Samen Twente...................................................................................................... 5 Stadsbank Oost-Nederland....................................................................................6 Omgevingsdienst Twente......................................................................................7 Recreatieschap Twente.........................................................................................8

3

Vennootschappen..................................................................................................... 10 3.1 NV Bank Nederlandse Gemeenten (BNG)............................................................10 3.2 Twence BV.......................................................................................................... 11 3.3 Enexis Holding BV............................................................................................... 12 3.4 Wadinko NV......................................................................................................... 13 3.5 Ondernemingen uit verkoop Essent: CSV Amsterdam B.V..................................14

4

Stichtingen en verenigingen.....................................................................................15 4.1 Stichting Noest.................................................................................................... 15

5 5.1 6

Overige verbonden partijen......................................................................................16 EUREGIO............................................................................................................. 16

Instellingen met een bestuurlijk belang overwegend met publieke middelen gefinancierd............................................................................................................. 17 6.1 Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG).................................................17 6.2 Twenteboard....................................................................................................... 17

2 van 18

Evaluatie verbonden partijen

1 Inleiding Uitgangspunt voor deze evaluatie is het Beleidskader verbonden partijen dat begin 2017 door uw raad is vastgesteld. Deze nota schrijft voor om tijdens elke raadsperiode een evaluatie te houden van verbonden partijen. Deze evaluatie verbonden partijen laat zien dat de gemeente deelneemt in een overzichtelijk aantal verbonden partijen, waaraan in zowel beleidsmatig als financieel opzicht geen grote risico's verbonden zijn. We adviseren om de samenwerking met alle verbonden partijen voort te zetten, behalve met CSV Amsterdam B.V. Deze bijlage is ingedeeld volgens het overzicht verbonden partijen uit de geactualiseerde kadernota verbonden partijen, zie ook bijlage Kadernota verbonden partijen 2025-2028. Leeswijzer: Per verbonden partij wordt kort beschrijven wat de taken zijn van de verbonden partij, de belangrijkste ontwikkelingen, het financiële beeld en de financiële risico’s. De evaluatie eindigt met een conclusie over het vervolg van de samenwerking.

3 van 18

Evaluatie verbonden partijen

2

Gemeenschappelijke regelingen

2.1 Veiligheidsregio Twente Veiligheidsregio Twente (VRT) wil de veiligheid van iedereen die in Twente woont, werkt en verblijft vergroten door de brandweerzorg, de rampenbestrijding, de crisisbeheersing en de geneeskundige hulpverlening bij ongevallen en rampen efficiënt, effectief en professioneel te organiseren. De VRT is een wettelijk verplichte gemeenschappelijke regeling. Ontwikkelingen In de kadernota noemt de VRT 8 beleidsinhoudelijke thema’s voor 2025: 1. Contourennota versterking crisisbeheersing en brandweerzorg 2. Europese deeltijdrichtlijn brandweervrijwilligers 3. Omgevingswet 4. Digitale weerbaarheid (informatieveiligheid) 5. Duurzaamheid 6. Duurzame inzetbaarheid brandweerpersoneel 7. Invoering Wet Open Overheid 8. Oprichting WVSV: de werkgeversvereniging van de veiligheidsregio’s De financiële gevolgen van punt 1 en 2 zijn het grootste. Voor punt 1 geldt dat de versterkingsgelden van het Rijk niet bestemd zijn voor directe brandweerzorg (personeel), maar de brandweer krijgt wel versterkingsopgaven: het borgen van een landelijk risicoprofiel, de ontwikkeling van een landelijk dekkingsplan en een real time inzicht in de parate slagkracht. En voor punt 2: de Europese deeltijdrichtlijn bepaalt dat deeltijdwerkers recht hebben op dezelfde arbeidsvoorwaarden (en dus beloning) als vergelijkbare voltijdwerkers.

Een deel van de huidige brandweervrijwilligers komt daardoor in aanmerking voor meer loon. Dat kan een grote kostenpost worden voor de VRT. Financieel beeld Eigen vermogen: Vreemd vermogen: Jaarresultaat: Gemeentelijke bijdrage: 2025 en

01-01-2023 € 1.962.627, -31-12-2023 € 2.503.971, -01-01-2023 € 64.427.403, -31-12-2023 € 75.706.911, -Het resultaat over 2023 bedraagt € 1.374.000, -- voordelig (2022 liet een positief resultaat zien van € 749.037, --) De begrote gemeentelijke bijdrage is € 2.768.000, -- voor

€ 2.595.000, -- voor 2024. Risico's De financiële positie van de Veiligheidsregio Twente is redelijk stabiel. De reservepositie laat te wensen over, maar is in lijn met het beleidskader risicomanagement dat de VRT hanteert. De weerstandsratio, dat is de beschikbare weerstandscapaciteit/benodigde weerstandscapaciteit, was 0,7 einde jaar 2023 en dat is precies gelijk aan de afgesproken norm. De grootste risico’s zitten hier in de stijgende personeelskosten, inflatie en een mogelijk uitbreken van een langdurige crises, zoals bijvoorbeeld de Oekraïne crises. De VRT coördineert de opvang van de Oekraïners. Conclusie Deelname aan de Veiligheidsregio Twente is wettelijk verplicht. De huidige samenwerking zetten we dan ook door. 4 van 18

Evaluatie verbonden partijen

2.2 Samen Twente SamenTwente is een samenwerkingsverband van de veertien Twentse gemeenten. Het voert taken uit op het gebied van volksgezondheid, jeugdhulp & maatschappelijke ondersteuning. Het omvat de onderdelen Gemeentelijke gezondheidsdienst (GGD), Organisatie voor Zorg en Jeugdhulp Twente (OZJT) en Veilig Thuis Twente (VTT) en is gastheer voor Twentse Koers, Kennispunt Twente en Samen14. Ontwikkelingen Op verzoek van het algemeen bestuur is een kerntakendiscussie met de deelnemende gemeenten gestart over de taakuitvoering van SamenTwente en het bijbehorende ambitieniveau. Er zijn een aantal grote opgaven voor SamenTwente met een grote financiële impact. Tegelijkertijd staan de gemeenten voor enorme opgaven om jaarlijks ondanks Rijkskortingen (met name vanaf 2026) een sociaal vangnet in stand te houden. Het gaat bij de kerntakendiscussie over het volgende:  Wat is een wettelijke taak en wat is vrijwillig?  Welke taken moeten regionaal worden uitgevoerd en welke lokaal?  Welke financieringsstromen zijn er (en is dat dekkend)? Hierbij is ook aandacht voor incidentele rijksmiddelen waarmee projecten worden gefinancierd, zoals specifieke uitkeringsgelden (SPUK) gelden.

 Wat doet SamenTwente vanuit de bedrijfsvoering voor de coalities en is dit dekkend? Op basis van deze discussie kunnen dan inhoudelijke keuzes worden gemaakt over de taakuitvoering van SamenTwente en het bijbehorende ambitieniveau. Het doel is om te kijken naar opbrengsten van werksessies en te prioriteren en inhoudelijke keuzes te maken. Dat gaat met behulp van 3 scenario’s: Scenario A: Kern

SamenTwente voert alleen nog wettelijke taken uit die gemeenten verplicht op regionale schaal moeten uitvoeren met een minimum vereist kwaliteitsniveau. Dit wordt eventueel aangevuld met taken die gemeenten wettelijk verplicht moeten uitvoeren en die SamenTwente nu uitvoert. Scenario B: Koers SamenTwente blijft het bestaande takenpakket uitvoeren, waarbij het ambitieniveau opnieuw wordt vastgesteld. Scenario C: Ambitie SamenTwente gaat door andere keuzes in (de uitvoering van) het takenpakket meer of anders doen om gemeentelijke ambities te realiseren, waarbij de totale kosten voor gemeenten (op termijn) dalen. Tijdens de zomerperiode zijn de taken van SamenTwente in beeld gebracht. In werksessies is door medewerkers van de gemeenten en van SamenTwente nagedacht over mogelijkheden om taken niet meer of anders uit te voeren. De effecten van mogelijke keuzes worden nu uitgewerkt. Dit moet leiden tot voorstellen waarover het algemeen bestuur van SamenTwente besluiten moet nemen. Op 16 oktober 2024 heeft de eerste raadsbijeenkomst plaatsgevonden. In het gemeentehuis van Almelo zijn 25 raadsleden uit vrijwel alle gemeenten bijgepraat en hebben ze de mogelijkheid gehad om mee te denken over de kerntakendiscussie. SamenTwente hecht er waarde aan dat de gemeenteraden betrokken blijven bij de inhoud van de kerntakendiscussie.

Daarom is een tweede raadsbijeenkomst gepland op 12 maart 2025. Financieel beeld Eigen vermogen:

01-01-2023 31-12-2023

€ 12.827.000, -€ 4.105.000.—zie *) 5 van 18

Evaluatie verbonden partijen

Vreemd vermogen: Jaarresultaat: Gemeentelijke bijdrage:

01-01-2023 € 12.788.000.-31-12-2023 € 21.371.000, -- zie *) Het resultaat over 2023 bedraagt € 267.491-- voordelig (2022 liet een positief resultaat zien van € 31.496, --.). De begrote gemeentelijke bijdrage voor 2025 is € 2.424.804, -- en de gewijzigde begroting voor 2024 € 2.190.049, --.

*) De daling van het eigen vermogen heeft te maken met het verkopen van het Innovatiefonds Twente, zoals begroot voor 2023. De stijging van het vreemd vermogen is vooral voor de afwikkeling van de specifieke uitkering (SPUK) Twentse Koers (ca. € 5 miljoen) en de SPUK-bestrijding coronavirus (ca. € 3,5 miljoen). Risico's De weerstandsratio (beschikbare weerstandscapaciteit/ benodigde weerstandscapaciteit) van SamenTwente is 0,82 eind 2023 en daarmee voldoende. Tussen de 0,8 en 1,0 is door het algemeen bestuur als norm vastgesteld. Als grootste risico’s noemt SamenTwente niet begrote kosten voor het vervangen van medewerkers bij een hoog ziekteverzuim of inhuur bij verloop van personeel. De gemeentelijk bijdrage van de gemeente Hellendoorn is circa 5,8% van alle gemeentelijke bijdragen in 2023, waardoor onze financiële risico’s beperkt zijn. De verdeelsleutels voor de bijdragen zijn het aantal inwoners en aantal jeugdigen (0 tot 18 jaar). Conclusie Een deel van de samenwerking met SamenTwente is wettelijk verplicht, dit betreft met name de meeste taken van de GGD en het advies- en meldpunt van Veilig Thuis Twente. We adviseren om de samenwerking met SamenTwente voort te zetten en afhankelijk van de uitkomsten van de kerntakendiscussie te besluiten over de toekomstige samenwerking voor de taken die we zelf mogen uitvoeren.

2.3 Stadsbank Oost-Nederland De Stadsbank richt zich samen met 21 deelnemende gemeenten in Twente en de Achterhoek op het versterken van de financiële weerbaarheid en de eigen kracht van vooral minder financieel draagkrachtigen. Daar waar mogelijk worden maatwerkgerichte oplossingen aangeboden voor financiële vraagstukken en schuldenproblematiek. Ontwikkelingen In de programmabegroting 2025 noemt de Stadsbank de volgende punten voor het verder door ontwikkelen van de dienstverlening: 1) Klant voorop! Doorbouwen aan een klant- en resultaatgerichte dienstverlening In 2025 blijven we hier volop op inzetten en willen we nog meer de verbinding maken met het lokale netwerk, bijv. door meer samenwerking met vrijwilligersorganisaties. 2) Sneller schulden regelen, betere begeleiding en basisdienstverlening Op 1 juli 2023 is de looptijd van de wettelijke schuldsanering (Wsnp) gehalveerd van 36 naar 18 maanden als gevolg van de wijziging van de Faillissementswet. Ook de aflosperiode in de Minnelijke schuldregeling natuurlijke personen (Msnp) is verkort naar 18 maanden. Hoe sneller schulden kunnen worden geregeld, hoe eerder rust voor de klant ontstaat. En het verkorten van een schuldregeling levert echter alleen wat op als het lukt om terugkeer in de problematische schulden in de toekomst te voorkomen.

Samen met de gemeenten wordt verkend hoe budgetbegeleiding nog optimaler ingezet kan worden om te voorkomen dat een klant opnieuw in de schulden terecht komt. 6 van 18

Evaluatie verbonden partijen

Verder participeert de Stadsbank een landelijke klankbordgroep om de basisdienstverlening die is ontwikkeld door het Ministerie van SZW, VNG, Divosa en NVVK verder uit te werken met als doelen de schuldhulpverlening in Nederland verder te verbeteren en de verschillen tussen gemeenten te verkleinen. De Stadsbank start in 2025 samen met de VNG een onderzoek naar de behoeften van inwoners via de klantreis schuldhulpverlening vanuit inwonersperspectief. De uitkomsten van dit onderzoek kunnen worden meegenomen om de dienstverlening (taken) rondom schulden te optimaliseren. Financieel beeld Eigen vermogen: Vreemd vermogen: Jaarresultaat: Gemeentelijke bijdrage:

01-01-2023 € 1.349.200, -31-12-2023 € 1.369.900.-01-01-2023 € 15.214.500, -31-12-2023 € 11.396.200, -Het resultaat over 2023 bedraagt € 288.900, -- voordelig (2022 liet een positief resultaat zien van € 365.900, --.). De begrote gemeentelijke bijdrage voor 2025 is € 266.000, -en is voor 2024 € 232.000, --. Het begrote bedrag voor 2025 is exclusief een begroot bedrag van € 51.977, -- voor additionele dienst-verlening voor de kosten van het financieel ontzorgen van statushouders.

Risico's De weerstandsratio (beschikbare weerstandscapaciteit/ benodigde weerstandscapaciteit) van de Stadsbank is 1,3 eind 2023 en daarmee voldoende. Tussen de 1,0 en 1,4 is door het algemeen bestuur als voldoende vastgesteld. Als grootste risico noemt de Stadsbank ongedekte kosten door wegvallende dienstverlening aan de deelnemende gemeenten (nieuw bekostigingsmodel). De gemeentelijk bijdrage van de gemeente Hellendoorn is 2,8% van het totaal in 2023, waardoor onze financiële risico’s beperkt zijn. Conclusie De Stadsbank Oost-Nederland is een belangrijke partner op sociaal gebied met op de klantgerichte (maatwerk) oplossingen voor financiële vraagstukken en schuldenproblematiek. Wij stellen dan ook voor de samenwerking te continueren.

2.4 Omgevingsdienst Twente De Omgevingsdienst Twente (OD Twente) zorgt ervoor dat de leefomgeving voor mens en dier veilig is en dat het milieu wordt beschermd. Zij is belast met de voorbereiding van te verlenen milieuvergunningen aan (risico)bedrijven en controleert of bedrijven zich aan de regels houden. De dienst voert die taken in de regio uit in opdracht van de provincie Overijssel en Twentse gemeenten. Ontwikkelingen De OD Twente geeft de volgende reactie op de zienswijze van de gemeente Hellendoorn voor de begroting 2025: “De toename van de begroting van de OD Twente wordt voor het overgrote deel bepaald door indexaties en besluitvorming van het algemeen bestuur ten aanzien van de robuustheid.” Het Rijk heeft deze robuustheid opgelegd als belangrijk element voor het goed functioneren en verbeteren van het Vergunningen Toezicht Handhaving (VTH)-stelsel. En daarbij heeft het rijk robuustheidscriteria opgesteld, bijvoorbeeld dat het opleidingsbudget minimaal 3% van de loonsom moet zijn. Daar voldoet de OD Twente nog niet aan. Ook kan het zijn dat meer taken van de deelnemers overgaan naar de OD Twente.

7 van 18

Evaluatie verbonden partijen

Verder noemt de OD Twente risico- & branchegericht werken als een belangrijke ontwikkeling. Tot nu toe selecteert de OD Twente bedrijven bij het plannen van periodieke milieucontroles op basis van controlefrequentie. Echter de dienst wil risicogericht gaan werken. Samen met Omgevingsdienst IJsselland wordt gewerkt aan een model om bedrijven te gaan selecteren op basis van een risicoscore. De score houdt rekening met mogelijk negatieve milieueffecten en naleefgedrag van de bedrijven uit het verleden. Vervolgens kan toezicht dan op een branchegerichte manier worden gepland. In plaats van de hoeveelheid uitgevoerde controles gaat het dan meer om de kwaliteit van de uitgevoerde controles. Financieel beeld Eigen vermogen: Vreemd vermogen: Jaarresultaat: Gemeentelijke bijdrage:

01-01-2023 € 2.477.000, -31-12-2023 € 2.042.000, -01-01-2023 € 1.784.000, -31-12-2023 € 3.246.000, -Het resultaat over 2023 bedraagt € 454.030, -- voordelig (2022 liet een positief resultaat zien van € 399.169, --.). De begrote gemeentelijke bijdrage voor 2025 is € 1.088.000, -- en voor 2024 € 990.000, --.

Risico’s De weerstandsratio (beschikbare weerstandscapaciteit/ benodigde weerstandscapaciteit) van de OD Twente is 1,2 eind 2023 en daarmee voldoende. Tussen de 1,0 en 1,4 is door het algemeen bestuur als voldoende vastgesteld. Als grootste risico noemt de OD Twente de krappe arbeidsmarkt met als mogelijk gevolg hoge inhuurkosten. De gemeentelijk bijdrage van de gemeente Hellendoorn is 5,3% van het totale bijdragen van alle deelnemende gemeenten in 2023, waardoor onze financiële risico’s beperkt zijn. Conclusie Deelname aan de Omgevingsdienst Twente is wettelijk verplicht. De huidige samenwerking wordt dan ook gecontinueerd.

2.5 Recreatieschap Twente Het Recreatieschap Twente zorgt in Twente voor het beheer en onderhoud van de recreatieparken Het Hulsbeek, Het Rutbeek en Het Lageveld en de routenetwerken Twente: de ontwikkeling, beheer en onderhoud van ca. 11.000 km routenetwerken met 153 ontvangst- en informatielocaties. Daarnaast zorgt Recreatieschap Twente, met inbreng vanuit de Twente Board, voor subsidiering van de toeristische promotie en marketing van de regio Twente. Het Recreatieschap Twente is een jonge organisatie die is opgericht op 1 januari 2022 vanuit de voormalige Regio Twente. Ontwikkelingen Het Recreatieschap Twente zet zich in voor een wezenlijke bijdrage aan het “Bruto Twents geluk”. Voor het begrotingsjaar 2025 heeft het recreatieschap als speerpunten:  Het werken aan en verankeren van de vastgestelde visie Routenetwerken Twente, met als doel het doorvoeren van een toekomstbestendige Beleidsbegroting;  Het implementeren en integreren van de vastgestelde visie voor de drie Twentse recreatieparken, gericht op het continue verbeteren van de recreatieparken; en  Nieuwe websites verder uitbouwen voor onze gasten en de zakelijke klant, B2C & B2B samen met Twente Marketing

8 van 18

Evaluatie verbonden partijen

Geadviseerd wordt om de samenwerking met het Recreatieschap Twente voort te zetten, want de taken van het Recreatieschap Twente kunnen het beste en meest efficiënt uitgevoerd worden door samen te werken met alle Twentse gemeentes. Financieel beeld Eigen vermogen: Vreemd vermogen: Jaarresultaat: Gemeentelijke bijdrage: -- en

01-01-2023 € 853.000, -31-12-2023 € 790.000, -01-01-2023 € 4.211.000, -31-12-2023 € 4.043.000, -Het resultaat over 2023 bedraagt € 7.901, -- nadelig (2022 liet een positief resultaat zien van € 146.532, --.). De begrote gemeentelijke bijdrage 2025 bedraagt € 233.000, Voor 2024 € 223.000, --.

Risico’s Het Recreatieschap schat haar financiële risico’s in op een bedrag van € 150.000, -- Met een weerstandscapaciteit van € 163.000 eind jaar 2023 betekent dat een voldoende weerstandsvermogen van afgerond 1,09 (163/150) en dat is iets hoger dan de door het bestuur gestelde norm van 1,0. Conclusie Continueer de samenwerking met het Recreatieschap Twente, want die kan het beste en het meest efficiënt de haar opgedragen taken uitvoeren.

9 van 18

Evaluatie verbonden partijen

3

Vennootschappen

3.1 NV Bank Nederlandse Gemeenten (BNG) Het voorzien in zo goedkoop mogelijke financiële dienstverlening, zoals kredietverlening, betalingsverkeer, advisering en elektronisch bankieren voor de publieke sector. De BNG is daarmee de bank van en voor overheden en instellingen voor het maatschappelijk belang. De BNG is naar balanstotaal de vierde bank van Nederland. Aandeelhouders van BNG zijn uitsluitend overheden. De helft van de aandelen is van de Nederlandse Staat, de andere helft van gemeenten, provincies en een hoogheemraadschap. Ontwikkelingen De strategienota “Kompas Naar Impact” van de BNG voor de periode 2024-2026 geeft de volgende ambitie van de BNG voor 2024-2026: “Wij willen de belangrijkste financier zijn van de publieke sector om Nederland socialer en duurzamer te maken.” De aanhoudend hoge marktaandelen bevestigen het belang van de rol van BNG. Van de totale langlopende solvabiliteitsvrije kredietvraag vanuit decentrale overheden, woningcorporaties en zorginstellingen wordt nog steeds een substantieel deel door de bank ingevuld. Duurzaamheid is één van de kernwaarden van de bank. Met diverse initiatieven wordt ingespeeld op de maatschappelijke behoefte om meer te investeren in duurzame groei. Het is de ambitie van de bank om de kredietportefeuille verder te verduurzamen. BNG behoort tot de top van de meest kredietwaardige banken ter wereld.

Zowel Moody’s (Aaa), Standard & Poor’s (AAA) en Fitch (AAA) geven de BNG de hoogste rating voor krediet-waardigheid. Financieel beeld Eigen vermogen: Vreemd vermogen: Jaarresultaat: Dividend: Intrinsieke waarde:

01-01-2023 € 4.615 miljoen 31-12-2023 € 4.721 miljoen 01-01-2023 € 107.459 miljoen 31-12-2023 € 110.819 miljoen Het resultaat over 2023 bedraagt € 254 miljoen voordelig (2022 liet een positief resultaat zien van € 300 miljoen). Over 2023 was het dividend voor de gemeente Hellendoorn € 52.229, -- en over 2022 € 60.450, --. De gemeente bezit 0,0434% van de aandelen. Op basis van het eigen vermogen ultimo 2023 vertegenwoordigen die aandelen een waarde van ca. € 2,0 min.

Risico's De BNG loopt dezelfde risico’s als andere banken. Door een proactief risicomanagement en voortdurend toezicht te houden beperkt de BNG deze risico’s. De gemeente loopt een beperkt financieel risico in die zin dat de dividenden minder kunnen worden en de aandelen in waarde kunnen dalen. Conclusie De BNG is voor de gemeente een belangrijke partner voor het betalingsverkeer en het aantrekken van (langlopende) geldleningen. Daarnaast ontvangen we jaarlijks dividenden. De aandelen zijn niet vrij verhandelbaar, en allemaal in publieke handen van het Rijk, Provincies en gemeenten. We adviseren de samenwerking voort te zetten.

10 van 18

Evaluatie verbonden partijen

3.2 Twence BV Twence Holding B.V. (hierna Twence) is een afval-, energie- en grondstoffenbedrijf, dat is opgericht door veertien Twentse gemeenten. Twence is actief in drie kernactiviteiten: 1. het verwerken van afval (huishoudelijk, commercieel en industrieel); 2. het winnen van grondstoffen (zoals compost, metalen, pyrolyse-olie en CO2); 3. het produceren van duurzame energie (stoom, warmte en elektriciteit). Ontwikkelingen Op 11 juli 2023 heeft de raad besloten om: 1. Kennis te nemen van het concept “Strategisch Beleidsplan Twence 2024-2027” en over de strategische koers geen zienswijzen in te dienen. 2. Kennis te nemen van de “Evaluatie deelname Twence 2023” 3. Geen wensen en bedenkingen te uiten over het starten van de onderhandelingen om het aandelenkapitaal Twence uit te breiden. De gemeente Hellendoorn is vervolgens gestart met onderhandelingen over de uitbreiding van het aandelenkapitaal. Tijdens de onderhandelingen is besloten om in deze ronde geen nieuwe aandelen te kopen. In september 2024 is een onderhandelaarsakkoord gesloten over het aan- en verkoopproces van aandelen Twence. De 180.713 aandelen van Almelo, Oldenzaal en Twenterand (21,28% van het totaal) worden grotendeels gekocht door Enschede, Hengelo en Losser (129.990 aandelen). Ook Twence heeft een aantal aandelen ingekocht (50.723).

De raad heeft in de vergadering van 17 december 2024 kennisgenomen van de aandelen-transactie en ingestemd met het raadsvoorstel voor overdracht van de aandelen Twence. Nadat de besluitvormingsprocessen in alle aandeelhoudende gemeenten waren afgerond heeft de aandeelhoudersvergadering op 19 december 2024 ingestemd met de verkoop van de aandelen en daarmee is het proces formeel afgerond. In het concept “Strategisch Beleidsplan Twence 2024-2027” geeft Twence aan dat ze voor deze periode de bestaande strategische lijnen wil doorzetten door: 1) Een actieve en substantiële bijdrage leveren aan de duurzame regionale energievoorziening 2) Meer waardevolle grondstoffen uit afval en biomassa produceren om daarmee de grondstofkringlopen te sluiten. Richting 2030 zijn als belangrijke ontwikkelingen te noemen:  Het verder ontwikkelen van het Regionaal Warmtenet Twente  Optimalisatie van de stroomlevering aan Nobian, een zout- en chemiebedrijf.  Het leveren van inspanningen in de Euregio om zonneparken en indien gewenst, windparken te ontwikkelen.  Blijven investeren in duurzame energieproductie en op termijn de ontwikkeling van een energiehub mogelijk maken.  De CO-2 afvang verder uitbreiden om de emissie te verminderen en in te zetten als grondstof in de glastuinbouw.  Het terugwinnen van kunststoffracties uit het afval.

Financieel beeld Eigen vermogen: Vreemd vermogen: Jaarresultaat: Dividend:

01-01-2023 € 176,0 miljoen 31-12-2023 € 169,3 miljoen 01-01-2023 € 9,9 miljoen 31-12-2023 € 11,9 miljoen Het resultaat over 2023 bedraagt € 9.5 miljoen voordelig (2022 liet een positief resultaat zien van € 32,5 miljoen). Over 2023 was het dividend voor de gemeente Hellendoorn € 385.756, -- en over 2022 € 892.715, --.

11 van 18

Evaluatie verbonden partijen

Intrinsieke waarde:

De gemeente bezit nu (18 december 2024) 5,51% van de aandelen. Op basis van het eigen vermogen ultimo 2023 vertegenwoordigen die aandelen een waarde van ca. € 9,3 miljoen.

Risico's Twence houdt rekening met de volgende risico’s:  Het afnemende aanbod van huishoudelijk brandbaar afval voor een optimaal gebruik van de installaties,  De milieueisen nemen voortdurend toe, waardoor er blijvend moet worden geïnvesteerd in de verwerking van afval.  De ontwikkelingen van de energie- en grondstoffenprijzen (risico’s spreiden). De inval van Rusland in Oekraïne heeft veel schommelingen veroorzaakt op de energie- en grondstoffenmarkt. Twence verdeelt het risico door energie gespreid te verkopen en door langjarige contracten af te sluiten met afnemers van grondstoffen, en  De beperkte fysieke ruimte voor nieuwe initiatieven. Het financiële risico is zeer beperkt, want de aandelen zijn gratis verkregen. Ook staan de aandeelhoudende gemeenten niet garant voor investeringen. Conclusie In lijn met de uitgevoerde “Evaluatie deelname in Twence 2023” blijft de conclusie dat deelnemen in Twence als afvalverwerker en duurzaamheidsbedrijf vanuit het publieke belang een goede keus is.

3.3 Enexis Holding BV Enexis beheert het energienetwerk in Noord-, Oost- en Zuid-Nederland van 2,3 miljoen gasnetaansluitingen en 3,0 miljoen elektriciteitsnet aansluitingen. Enexis draagt daarmee bij aan het realiseren van een betrouwbaar, duurzaam en betaalbaar regionaal energienetwerk. De aandeelhouders van Enexis zijn 5 Nederlandse provincies en 84 gemeenten (stand einde 2022). Ontwikkelingen In het jaarverslag 2023 meldt Enexis de verwachte trends en ontwikkelingen:  Het tempo van de energietransitie gaat omhoog door geopolitieke ontwikkelingen, de stimulering van CO-2 reductie door overheden en de beperkte beschikbaarheid van gas.  De kosten van energievoorziening stijgen. De energietransitie vraagt om investeringen van overheden, bedrijven en consumenten in isolatie, warmtepompen, zonnepanelen en aanpassingen van de energie-infrastructuur.  Schaarste maakt het moeilijk om de energietransitie uit voeren door schaarste aan vakbekwaam technisch personeel, beschikbaarheid van ruimte en beschikbaarheid van materialen.  Data en technologie bieden kansen en risico’s: ICT helpt, maar tegelijkertijd worden iedereen afhankelijker van data en systemen en neemt de dreiging van digitale aanvallen toe. Enexis concentreert zich daarbij op de uitvoering van de energietransitie om vaart te maken met de ombouw van ons energiesysteem en uitbreiding van onze netten.

Enexis faciliteert de transitie naar duurzame energie, waarbij het publiek belang van Enexis toeneemt. De provincie, gemeenten en Enexis werken daarbij samen op het gebied van duurzaamheid

12 van 18

Evaluatie verbonden partijen

Financieel beeld Eigen vermogen: Vreemd vermogen: Jaarresultaat:

Dividend: Intrinsieke waarde:

01-01-2023 € 5.441 miljoen 31-12-2023 € 5.320 miljoen 01-01-2023 € 4.907 miljoen 31-12-2023 € 5.140 miljoen Het resultaat over 2023 bedraagt € 72 miljoen voordelig. Het jaar 2022 liet een positief resultaat zien van € 1.300 miljoen, vooral als gevolg van de verkoopopbrengst van Fudura van 1,1 miljoen. Over 2023 was het dividend voor de gemeente Hellendoorn € 5.153, -- en over 2022 € 27.513, --. De gemeente bezit 0,014% van de aandelen. Op basis van het eigen vermogen ultimo 2023 vertegenwoordigen die een waarde van ca. € 0,74 miljoen.

Risico's Het dilemma voor Enexis is de vraag: “Wie betaalt de kosten van de energietransitie en op welk moment?” De energietransitie vraagt om een verdere groei en stijgende investeringen. De energietarieven stijgen echter niet in hetzelfde tempo mee. Enexis is hierover in overleg met de ACM. Enexis streeft naar een goede balans tussen een beheerste tariefontwikkeling voor de klanten en een redelijk rendement voor haar aandeelhouders. Dit geeft druk op het dividend. Conclusie Het publiek belang van Enexis neemt toe door de transitie naar duurzame energie. Daarnaast zijn de aandelen van Enexis niet publiek verhandelbaar, maar alleen aan Enexis zelf of andere aandeelhouders. De laatste jaren is er geen vraag geweest van deze partijen. We adviseren daarom om de deelneming voort te zetten.

3.4 Wadinko NV Wadinko is een regionaal opererende participatiemaatschappij met als doelstelling het stimuleren en behouden van gezonde bedrijvigheid en daarmee werkgelegenheid in het werkgebied met risicodragend kapitaal, kennis, managementondersteuning en netwerken. Ontwikkelingen Aan het einde van het jaar 2023 participeert Wadinko in 30 regionale bedrijven. Het aantal medewerkers van de bedrijven waarin Wadinko participatie heeft, daalde van 4.828 naar 4.401 in 2023. Dat was hoofdzakelijk het gevolg van wijzigingen in de portefeuille-samenstelling. Niet het rendement van aandeelhouders staat voorop bij Wadinko, maar juist de groei en bloei van de bedrijvigheid in het werkgebied. De aandeelhouders van Wadinko N.V. zijn de provincie Overijssel en 24 gemeenten in Overijssel (waaronder de gemeente Hellendoorn), de Noordoostpolder en ZuidwestDrenthe. Wadinko participeert bij voorkeur in de maakindustrie, de zakelijke dienstverlening en logistiek. De ontwikkelingsmogelijkheden en groeipotentie van deze branches zijn hoog dankzij de continue aandacht die zij hebben voor innovatie. In 2023 is het belang van Wadinko in Euro Mouldings B.V. uit Nijverdal verkocht. Wadinko heeft daarmee geen participaties meer in bedrijven in de gemeente Hellendoorn.

13 van 18

Evaluatie verbonden partijen

Wadinko heeft samen met WIMM (Wij Investeren in Mens en Maatschappij) een website ontwikkeld: https://werkeninnijverdal.nl om Nijverdal aantrekkelijk te maken voor stagiaires en werkzoekenden uit de regio. Aan deze website nemen nu 19 bedrijven deel en verder Reggesteyn en de gemeente Hellendoorn. Financieel beeld Eigen vermogen: 01-01-2023 € 82.569.486, -31-12-2023 € 82.924.139, -Vreemd vermogen: 01-01-2023 € 8.721.146, -31-12-2023 € 8.541.798, -Jaarresultaat: Het resultaat over 2023 bedraagt € 1.854.653, -- voordelig (2022 liet een positief resultaat zien van € 12.922.928, --.). Dividend: Over 2023 was het dividend € 40.812, -- en over 2022 € 122.436, --. Intrinsieke waarde: De gemeente bezit 2,72% van de aandelen. Op basis van het eigen vermogen ultimo 2023 vertegenwoordigen die aandelen een waarde van ca. € 2,3 min. Risico's Onlosmakelijk verbonden met de opdracht, doelstelling en activiteiten van Wadinko is het bewust aangaan van ondernemingsrisico's. Door een zorgvuldig selectiebeleid en beheer, en een verantwoorde spreiding in de participatieportefeuille, worden die risico's beperkt gehouden. Het resultaat in 2023 bleef ruim achter bij 2022. Met name de sterk gestegen personeelskosten bij de participaties als gevolg van prijscompensatie waren daarvoor een belangrijke reden.

Wadinko realiseert over de periode 2019 t/m 2023 een gemiddeld rendement van 8,0% op het eigen vermogen. Conclusie Aan de ene kant onderschrijven we het belang van de doelstelling van Wadinko en is het rendement van deelneming goed. Aan de andere kant is het de vraag in hoeverre Wadinko direct bijdraagt aan de werkgelegenheid in de gemeente Hellendoorn. Verder is het de vraag in hoeverre onze aandelen bij eventuele verkoop vrij verhandelbaar zijn. Gezien het rendement op onze aandelen en het feit dat Wadinko zich direct op onze regio richt en daarmee een meerwaarde heeft, vinden we het van belang om deze deelname te continueren.

3.5 Ondernemingen uit verkoop Essent: CSV Amsterdam B.V. In het kader van de verkoop van Essent in 2009 aan het Duitse RWE (RheinischWestfalische Elektrizitatswerk) hebben de verkopende aandeelhouders een aantal garanties en vrijwaringen gegeven aan RWE. Deze waren oorspronkelijk ondergebracht in een vijftal vennootschappen met een vooral een administratieve functie. In 2020 zijn er daarvan drie opgeheven en in 2024 Publiek Belang Elektriciteitsproductie B.V. De opbrengst van de liquidatie van PBE was € 221,95 voor de gemeente Hellendoorn. CSV Amsterdam (CSV) is de laatst overgebleven vennootschap. De laatste zaak die liep voor CSV was een gerechtelijke procedure met de belastingdienst over een naheffingsaanslag afvalstoffenbelasting van circa € 8,4 miljoen. CSV heeft deze rechtszaak gewonnen. De verwachting is dat CSV in de algemene vergadering van aandeelhouders van 17 april 2025 wordt opgeheven. Voor de gemeente Hellendoorn betekent liquidatie van CSV een uitkering van circa € 1.700, -- (0,02% aandelenbelang).

14 van 18

Evaluatie verbonden partijen

4

Stichtingen en verenigingen

4.1 Stichting Noest Stichting Noest, bestaat sinds 2021, en zet zich in voor mensen voor wie een reguliere baan, om welke reden dan ook, niet direct voor de hand ligt. Dat gebeurt door het bieden van passend, plezierig en zinvol werk. Behalve begeleid werk worden ook mogelijkheden geboden om werknemersvaardigheden te ontwikkelen. Het bestuur van Stichting Noest wordt gevormd door 1 vertegenwoordiger namens de lokale ondernemers, 1 vertegenwoordiger van de gemeente Hellendoorn en 1 vertegenwoordiger van de Stichting React Twente. Ontwikkelingen Voor de Stichting Noest draait het om het binnenhalen van voldoende passend en afwisselend werk voor de ongeveer 80 medewerkers met een indicatie voor beschut werk op grond van de Wet sociale werkvoorziening en de Participatiewet. In de afgelopen jaren zijn er nieuwe opdrachtgevers bijgekomen. Tegelijkertijd zijn er ook opdrachten die aflopen, of werkzaamheden die vanuit de gemeente worden omgezet in een detachering bij een reguliere werkgever. Het blijft elk jaar een uitdaging om steeds voldoende werkopdrachten te hebben, die moeten passen bij de verschillende kwaliteiten (en beperkingen) van de medewerkers.

In het kader van de doorontwikkeling van de lokale uitvoering Wet sociale werkvoorziening en Participatiewet ligt de focus op versterking van de samenwerking tussen de uitvoering beschut werk (Noest) en de re-integratie van overige doelgroepen op grond van de Participatiewet, zoals schoolverlaters en statushouders voor het opdoen van werkervaring. Financieel beeld Eigen vermogen: Vreemd vermogen: Jaarresultaat: Gemeentelijke bijdrage: het

01-01-2023 € 11.486, -31-12-2023 € 2.016, -01-01-2023 € 169.856, -31-12-2023 € 157.493, -Het resultaat over 2023 bedraagt € 9.471, -- nadelig (2022 liet een nadelig resultaat zien van € 4.564, --.). De begrote subsidie voor 2024 is € 169.545, -- en was voor Jaar 2023 € 157.000, --.

Risico's Voor Stichting Noest is het grootste risico dat het niet lukt om gedurende het jaar voldoende passend en afwisselend werk binnen te halen voor de medewerkers en dat de gemeente dan moet bijpassen met een hogere subsidie in de exploitatiekosten. Een 10% lagere omzet komt neer op ongeveer € 35.000, -- aan lagere inkomsten. Dit risico speelt landelijk ook bij andere sociaal ontwikkelbedrijven. Om die reden stelt de rijksoverheid extra middelen beschikbaar voor versterking van de sociaal ontwikkelbedrijven. Gebruikmakend van die middelen is een projectleider ingehuurd voor advies over de lokale doorontwikkeling. Conclusie Stichting Noest zorgt op een goede wijze voor de lokale uitvoering van de Wet sociale werkvoorziening en het beschut werken vanuit de Participatiewet. We willen dan ook de samenwerking met Stichting Noest voortzetten en tegelijkertijd verkennen hoe we in de toekomst verder willen gaan.

15 van 18

Evaluatie verbonden partijen

5

Overige verbonden partijen

5.1 EUREGIO EUREGIO maakt zich er sterk voor de samenwerking tussen Nederland en Duitsland te vereenvoudigen en te komen tot meerwaarde voor beide zijden. Daarbij staan voorop: ● vergroten van de economische kracht en de kwaliteit van leven en ● bevorderen van de integratie van het gebied." Specifiek zet de Euregio zich in voor de corridor 35: de treinlijn en de N35 weg van Zwolle naar Munster. Via de Boss Twente, het 3O-lobby overleg en het mobiliteitsoverleg volgt de gemeente Hellendoorn dit proces voor het realiseren van de corridor. Ook biedt de Euregio hulp bij uitwisselingen tussen Nederlandse en Duitse gemeenten. Een voorbeeld is het grensinfopunt Euregio met advies op maat over werken, ondernemen, wonen en studeren in het buurland. Hellendoorn, o.a. de Stichting Ibbenbüren-Hellendoorn, profiteert van de subsidies die Euregio verstrekt in het kader van grensoverschrijdende activiteiten. Ontwikkelingen EUREGIO richt zich op één doel: de sterke deelregio’s moeten samengroeien tot één gemeenschappelijke stad-land-regio, een geïntegreerd en sterk woon- en economisch gebied waarin de grens geen scheidend of remmend effect meer heeft. Nu omvat de Euregio 129 Nederlandse en Duitse gemeenten, Kreise en Waterschappen. EUREGIO valt onder Duits recht en kent daarom een afwijkend juridisch regime rondom begroting en jaarrekening.

Alle activiteiten van de EUREGIO zullen in de komende jaren, in overeenstemming met de visie “EUREGIO 2030”in het teken blijven staan van de overkoepelende thema’s “digitalisering, demografische verandering, overdracht van kennis en klimaatadaptatie/klimaatmigratie. Financieel beeld Eigen vermogen: Vreemd vermogen: Jaarresultaat: Gemeentelijke bijdrage:

01-01-2023 € 2.650.000, -31-12-2023 € 2.577.000, -01-01-2023 € 30.291.000, -31-12-2023 € 32.520.000, -Het resultaat over 2023 is € 86.229, -- nadelig (2022 liet een positief resultaat zien van € 126.108, --). De gemeentelijke bijdrage voor 2025 bedraagt ongeveer € 10.500, -- (29 eurocent per inwoner).

Risico’s Er zijn geen specifieke risico's. De gemeente betaalt een jaarlijkse deelnemersbijdrage, gebaseerd op een bedrag per inwoner. Conclusie De regionale grensoverschrijdende samenwerking is van betekenis voor de economie, cultuur en recreatie in het EUREGIO gebied. EUREGIO vervult daarbij een nuttige rol. Wij stellen daarom voor de samenwerking te continueren.

16 van 18

Evaluatie verbonden partijen

6

Instellingen met een bestuurlijk belang overwegend met publieke middelen gefinancierd

6.1 Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) De VNG behartigt de belangen van alle gemeenten bij andere overheden, waaronder de provinciale overheden, de Tweede Kamer en het kabinet. Daarnaast adviseert de VNG alle leden over actuele ontwikkelingen. In 2017 is op initiatief van de VNG de Gezamenlijke Gemeentelijk Uitvoering (GGU) gestart. Via de GGU spreken de gemeenten standaarden af, kopen samen in en werken aan nieuwe diensten en producten. Voorbeelden zijn de Informatiebeveiligings-dienst, de gezamenlijke inkoop van ICT en telefonie, het Ketenbureau i-Sociaal Domein en het GGI-netwerk, een beveiligd landelijk datanetwerk voor gemeenten Ontwikkelingen De Vereniging van Nederlandse Gemeenten is de koepelorganisatie van alle gemeenten. Samen met die gemeenten bouwt de VNG aan de kracht en kwaliteit van het lokaal bestuur. De VNG behartigt de belangen van de gemeenten, voert gemeenschappelijke diensten voor gemeenten uit en biedt haar leden een platform voor samenwerking en overleg. Als belangenbehartiger van alle gemeenten is de VNG regelmatig gesprekspartner van andere overheden, leden van het parlement, maatschappelijke organisaties en belangenverenigingen. De provinciale afdelingen - waaronder de VNG Overijssel - behartigen de belangen van de gemeenten in de betreffende provincie. Zij overleggen hiertoe met het provinciebestuur.

Daarnaast informeren zij gemeenten over vraagstukken die in de provincie spelen. Alle 342 Nederlandse gemeenten zijn vrijwillig lid van de VNG. Daarnaast zijn Curaçao, Bonaire, Saba, St. Eustatius, Aruba en enkele tientallen gewesten lid. Zij betalen contributie voor de diensten van hun vereniging. Risico’s Geen. Er zijn geen specifieke risico's. De gemeente betaalt een jaarlijkse deelnemersbijdrage, gebaseerd op een bedrag per inwoner. Voor 2024 komt dat neer op ongeveer € 71.000, -- voor de VNG en € 137.000, -- voor de GGU. Conclusie Wij zien in de VNG tezamen met de GGU belangrijke partners als het gaat om zaken als belangenbehartiging, de uitvoering van gemeenschappelijke diensten en het bieden van een gezamenlijk platform. Om die reden adviseren we om de samenwerking voort te zetten.

6.2 Twenteboard De Twenteboard is een samenwerking tussen ondernemers, onderwijs en overheid (3 O's). De Twenteboard richt zich op het versterken van de economie in Twente door mee te denken en te investeren in kansrijke en innovatieve projecten. Het uiteindelijke doel is een groene technologische topregio waar het goed wonen, werken en leven is. De vergaderingen van de Twenteboard bereidt de overheid voor in de Bestuurlijk Overleg Sociaal Economische Structuurversterking (BOSS). Ontwikkelingen De Twenteboard wil samenwerken aan Bruto Twents geluk in een groene technologische topregio. Ze wil het verschil maken door de introductie van het Bruto Twents Geluk, een indicator voor een prettig klimaat voor wonen, werken, leren en leven. Het gaat daarbij om brede welvaart, niet alleen om financiële groei, maar ook om welzijnsbloei. 17 van 18

Evaluatie verbonden partijen

Van belang daarbij is een sterk Twents bedrijfsleven. De Twenteboard kiest daarbij voor de volgende thema’s:  Duurzaamheid en circulariteit,  Slimme energie, en  Innovatieve gezondheidszorg. Om met een sterk bedrijfsleven uit te kunnen blinken op deze thema’s moet daarbij worden voldaan aan noodzakelijke randvoorwaarden:  Voldoende talentvolle mensen. De Twenteboard stimuleert de volgende programma’s: TalentPact, Strategisch HR beleid, digitalisering en robotisering, leven lang ontwikkelen en talentopgave in beeld brengen.  Een goed woon-, werk- en leefklimaat met betaalbaar en prettig wonen voor de mensen en prettig en een gunstig vestigingsklimaat voor bedrijven. De Twenteboard werkt aan programma’s voor woningbouw, vrijetijd economie, cultuur, vestigingsklimaat bedrijven en onderwijs.  Een goede bereikbaarheid van het bedrijfsleven. De Twenteboard lobbyt o.a. voor: een spoorlijn Zwolle-Twente-Munster, een corridor 35 ontwikkeling, de N35 en een A1/A35 corridor. Samen met de Twenteboard werkt de gemeente aan “Elke regio telt” ten behoeve van een gelijke welvaartsverdeling over heel Nederland. Risico's De gemeente draagt een bedrag van € 9,27 bij per inwoner voor de Regiodeal en voor de Agenda voor Twente 2023-2027. Dat komt neer op ongeveer € 320.000, -- op jaarbasis. De financiële risico’s zijn daarmee beperkt.

Conclusie We verwachten dat de gemeente Hellendoorn meeprofiteert van de samenwerking in de Twenteboard. We adviseren dan ook om de samenwerking te continueren.

18 van 18