Bijlage - Ambitiedocument ZINiN en bibliotheek 'een nieuwe focus'

Ambitiedocument ZINiN: Een nieuwe focus De bibliotheek is de meest laagdrempelige openbare organisatie in een gemeente, zo ook in de gemeente Hellendoorn. Doelgroep zijn alle inwoners, iedereen er welkom. Bibliotheken zijn onafhankelijk en neutraal, toegankelijk en spelen een belangrijke rol als het gaat om ontmoeting en verbondenheid. Dit is belangrijk in deze tijd van polarisatie, zorgen en onzekerheid. Kaders In de WSOB (Wet Stelsel Openbare Bibliotheekvoorzieningen) zijn de 5 kernfuncties vastgelegd waarin een openbare bibliotheek moet voorzien: 1. Het ter beschikking stellen van kennis en informatie; 2. Het bieden van mogelijkheden voor ontwikkeling en educatie; 3. Het bevorderen van lezen en het laten kennismaken met literatuur; 4. Het organiseren van ontmoeting en debat; 5. Het laten kennismaken met kunst en cultuur. Met het Bibliotheekconvenant 2020-2023 benadrukken het bibliotheekstelsel (KB, VOB en SPN) en de drie overheidslagen (OCW, IPO en VNG) het belang van een volwaardige lokale bibliotheekvoorziening en van goede samenwerking in het bibliotheekstelsel. Het convenant benoemt de drie maatschappelijke opgaven waarop het bibliotheekwerk zich zou moeten richten: 1. Een geletterde samenleving: bevorderen van geletterdheid en leesplezier 2. Participatie in de informatiesamenleving: digitale inclusie en digitaal burgerschap 3.

Een leven lang ontwikkelen: basisvaardigheden, blijvende inzetbaarheid en persoonlijke ontwikkeling We willen de maatschappelijke opgaven van de bibliotheek vertalen naar de indeling en inrichting van onze publiek toegankelijke ruimten in het Huis van Cultuur en Bestuur en daarmee mogelijkheden bieden voor synergie en inhoudelijke samenwerking met lokale partners, zoals de lokale omroep HOi, de Welle, Hebbedingen/Twentse Zorgcentra, met medewerkers met afstand tot de arbeidsmarkt en binnen ZINiN met de overige organisatieonderdelen theater, film en toerisme. De huidige inrichting van de bibliotheek sluit niet (meer) aan bij de actuele taken die haar door de overheid zijn toebedeeld. Primair ontworpen als een plek om boeken te lenen en te lezen ontbreken de faciliteiten om op een goede manier invulling te geven aan de maatschappelijke opgaven. Het gebouw Het Huis van Cultuur en Bestuur is een krachtig architectonisch gebouw, Claus en Kaan architecten hebben hiervoor de ontwerpopdracht gekregen in 2002. Oplevering was in 2007. https://ckrpressarchive.files.wordpress.com/2013/05/2007_297_house-of-culture-andadministration-nijverdal_architectenweb-magazine_13_pp48-56.pdf In het Huis van Cultuur en Bestuur bevindt zich de hoofdvestiging van ZINiN Bibliotheek. Het is de grootste bibliotheekvestiging in de gemeente, waar bezoekers gebruik maken van de bredere faciliteiten zoals o.a.

zit-, werk- en studieplekken, horeca, spreekkamers en activiteitenruimten. Het Huis van Cultuur en Bestuur huisvest behalve de gemeente Hellendoorn en ZINiN Bibliotheek, Tourist office, Theater en filmzaal en verhuur van ruimten ook een aantal partnerorganisaties, met name op het gebied van welzijn. Ook de ZINiN backofficeteams, ondersteunende afdelingen (facilitair,

marketing-communicatie, financieel en HR) en het management van ZINiN zijn gehuisvest in deze locatie. Om ruimte en faciliteiten te bieden voor toekomstgericht bibliotheekwerk op basis van de maatschappelijke opgaven, is het nodig om de inrichting en indeling van de bibliotheek, die in 2007 is gerealiseerd, te actualiseren. Concept De Nederlandse bibliotheeksector neemt een voorbeeld aan de Scandinavische. Met de komst van de bibliotheek in Aarhus (Denemarken) is de toon gezet en vorm gegeven aan de nieuwe visie op het bibliotheekwerk. In Finland is er de nieuwe bibliotheek Helsinki, een iconisch gebouw dat bibliotheekwerk in participatie met de burgers mogelijk maakt. De nieuwe generatie bibliotheken zijn geworden wat de Amerikaanse socioloog Ray Oldenburg ‘third places’ noemt , een plek om te verblijven naast huis (fiirst place), werk of school (second place). De digitalisering is verregaand. Gezinsleden, collega’s en klasgenoten begeven zich individueel via mobile devices in het digitale domein. Er is een behoefte aan fysieke plekken waar men in contact komt met elkaar, en dat is de ‘third place’, de openbare ruimte waar je thuis bent. De bibliotheek is als onafhankelijke en neutrale plek een belangrijke ‘third place’. Er is ruimte voor sociale diversiteit en het ontmoeten van gelijk- of anders gestemden.

De inrichting zal zo flexibel mogelijk gehouden worden om ruimte te bieden aan nieuwe programmering vanuit actuele en lokale thema’s en gebruik van de ruimte door en met burgers, verenigingen en organisaties. De collectie blijft relevant en is de grondstof voor het bibliotheekwerk, maar de focus verschuift naar de activiteiten, waaraan de collectie ondersteunend wordt. De activiteiten vragen om een grotere diversiteit in ruimtes en inrichting, die daarbij ook flexibel te gebruiken zijn. Hybride ruimtes, die voor meerdere functies bruikbaar zijn en daarmee intensiever gebruikt kunnen worden. Uitgangspunten De inrichting van ZINiN bibliotheek zal een identiteit laten zien met een consistent verhaal dat de bibliotheek krachtig positioneert en niet conflicteert met het gebouw, dus met respect voor het architectonisch ontwerp. Het Slavonisch Eiken is zeer aanwezig in het Huis van Cultuur & Bestuur, dit hoort bij de oorspronkelijke architectuur. In het gebouw en de oorspronkelijke inrichting is gebruik gemaakt van rijke materialen die zorgvuldig zijn gedetailleerd. Er zal na het weghalen van de verrommeling en het vervangen van versleten/vervuilde onderdelen (bijv. vloerbedekking) door middel van het toevoegen van nieuwe elementen een eigentijdse uitstraling gecreëerd worden. De ruimte wordt zachter gemaakt met stoffen die refereren aan de lokale textielindustrie.

De mogelijke samenwerking met Ten Cate biedt tevens verbetering akoestiek, zonwering/tegen verblinding, en een lokaal verhaal. ZINiN bibliotheek is een plek waar overal reuring is en waar geluid mag zijn, uitgezonderd in de ruimten die bestemd worden om in stilte te lezen/studeren/werken of om er in een beschutte omgeving een gesprek te voeren, bijv. tijdens de spreekuren, o.a. van het Informatiepunt Digitale Overheid (IDO). Zowel in de Bibliotheek als in de Theaterfoyer zullen overlegplekken worden gecreëerd om ruimte te bieden aan overleg en ontmoeting in kleine en grotere groepen. Een bestaand voorbeeld hiervan is het Taalcafé met de Welle, waarbij wekelijks een groep anderstaligen tijdens op informele wijze de Nederlandse taal oefent. De centrale hal, de ruimtelijke verbindende

schakel tussen bibliotheek, theater en gemeente, maar ook tussen het plein en de binnentuin, kan met een nieuwe inrichting ook inhoudelijk een verbindende plek worden, als de inrichting dat faciliteert. Op dit moment is de centrale hal een ontbrekende schakel, een ontbrekende kans voor verbinding. Licht, lucht en warmte zijn belangrijke uitgangspunten. Ook duurzaamheid is een uitgangspunt voor de herinrichting, door o.a. hergebruik van (onderdelen van) het oorspronkelijke meubilair. Het algemene design is tijdloos; passend bij de uitstraling van het gebouw en tijdgebonden op plekken waar dat nodig is en waar eenvoudig wijzigingen aangebracht kunnen worden, wanneer de functie daarmee wordt versterkt. Het interieur is dynamisch, toegankelijk en uitnodigend. Sfeer, thema en functioneel gebruik kunnen gedurende de gebruiksduur wisselen. Er wordt gebruik gemaakt van interactieve opstellingen, al dan niet digitaal. De bibliotheek nodigt uit om er langdurig te verblijven. De bibliotheek is ingedeeld in verschillende zones. De inrichting van de verschillende zones versterkt en ondersteunt de functie. De zones moeten een uitermate prettige sfeer oproepen die past bij de activiteiten die er plaatsvinden. Van reuring op de begane grond, via ruis op de eerste verdieping naar rust op niveau twee.

Maar overal uitnodigend, een plek waar je je op je gemak voelt, waar je je thuis voelt in een eigentijdse setting. In de centrale hal op de begane grond worden bezoekers in het huis voor Cultuur en Bestuur welkom geheten, door een plek die sterk refereert naar een huiskamer, met een comfortabele zithoek een een grote tafel, waar bezoekers ontspannen de hier geplaatste tijdschriftencollectie kunnen lezen. De theater foyer zal hier naadloos op aansluiten en nog meer geschikt worden gemaakt voor een informeel overleg of ontmoetingsplek voor alle gebruikers van het HvCB. Naast de functie van foyer zal ook deze ruimte zo ingericht worden zodat deze multifunctioneel inzetbaar zal zijn. Het Maaklab is een aantrekkelijke en actieve plek bij de entree naar de bibliotheek, die uitdrukking geeft aan het nieuwe elan. Op het plein erachter worden activiteiten en collectie gepresenteerd, bevindt zich de tourist info, en kunnen bezoekers inleveren en lenen. De functies van de informatiebalie worden ruimtelijk gecombineerd met de bar van het mediacafé erachter. Hier krijgt de radiostudio van HOi een zichtbare plek aan de gevel. De studio heeft een mobiele panelenwand, die het mogelijk maakt om ongestoord uitzendingen te maken, maar die ook open kan, waarmee het café betrokken kan worden bij het maken van een uitzending.

Door het maken van een doorgang naar Hebbedingen kunnen mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt een bijdrage gaan leveren aan de exploitatie van het mediacafé. Op de eerste verdieping word de ruimte ingericht voor samenwerken, overleg en ontmoeten. Er worden enkele gesloten ruimtes toegevoegd, waar in kleine groepjes besloten overleg kan plaatsvinden, bijvoorbeeld Taalcoaches of voor het IDO. In de centrale videruimte is een kas voorzien, die de ruimte een moderne twist geeft en tevens geschikt is voor groter overleg. Kleine en grotere overleg- en vergaderplekken wisselen elkaar af. In de ruimte voor de jongste jeugd krijgt een groot speelelement de aantrekkingskracht, en ook voldoende zitruimte voor een schoolklas. Tussen de ruimtebepalende elementen in is volop plek voor ontmoeten en interactie, en is de collectie faciliterend. De toegepaste kleuren en materialen, die bijdragen aan de huiselijke sfeer zijn vriendelijk, rustig en tijdloos. Er zal een combinatie gezocht worden met de toepassing van gordijnen als ruimte scheidende elementen en groen in de vorm van planten.

Ook op de tweede verdieping worden gesloten ruimtes toegevoegd. Hier in de vorm van studieplekken, een grotere multifunctionele ruimte en kleine concentratieplekken. De bogen van de architectuur geven deze verdieping beslotenheid en rust, zodat hij optimaal te gebruiken is voor rustig lezen en studeren. Met het realiseren van de gesloten ruimtes ontstaat ook meer bergruimte in de bibliotheek, die op dit moment gemist wordt. Met de herinrichting van de bibliotheek krijgt de gemeente Hellendoorn een aantrekkelijke 'third place' die functioneel en inhoudelijk invulling geeft aan de eisen die aan een maatschappelijk educatieve bibliotheek gesteld worden. De bouwkundige aanpassingen sluiten aan bij en respecteren het krachtige architectonische gebouwconcept. De inrichting is eigentijds en flexibel, maar ook in lijn met de architectuur en daarmee tijdloos. De centrale hal van het huis voor Cultuur en Bestuur vormt een belangrijke schakel in de verbinding tussen de bibliotheek en haar partners, en het theater en de gemeente. Een schakel die inhoudelijk veel sterker kan worden als de inrichting van de hal de verbindende factor kan zijn.

Zones • • • • • • • • • • •

entreegebied en Maaklab publieksruimten algemeen medialab / radiostudio HOi, mediacafé tourist Info voldoende aangename zit-, studie- en werkplekken, in de Bibliotheek en het Theatercafé kleine en grotere overleg- en vergaderplekken, in de Bibliotheek en het Theatercafé kantoren jeugdafdeling activiteitenruimten overige ruimten (bergingen etc) De centrale hal kan de verbinding worden tussen de verschillende gebruikers/functies én tussen het plein en de binnentuin