Bijlage 4 ICS adviseurs -Notitie onderzoek bredere criteria kunstgras

Notitie onderzoek toekomstbestendige sportlocaties MVV ’69, S.V. Haarle, Sportclub Daarle, VV Daarlerveen, SVVN en Plaatselijk Belangen

29 oktober 2024

Opdrachtgever Gemeente Hellendoorn

Datum 29 oktober 2024

Referentienummer 2240217/20241029 BWij/MdB

Auteur(s) Boukje Wijmans en Michel de Boer

4.

Inhoudsopgave 1.

2.

Inleiding

14

Accommodatie

14

4.2

Samenwerking gemeente, verenigingen en de Plaatselijk Belangen

16

4.3

Duurzaamheid

16

1.1

Aanleiding

3

4.4

Vervolg

17

1.2

Doel

3

4.5

Tips voor de verenigingen

18

1.3

Werkwijze

3

4.5.1

Sociale hypotheek

18

1.4

Leeswijzer

3

4.5.2

Leefbaar platteland

18

Individuele sportverenigingen 2.1

SVVN

4 4

2.1.1. Voorstellen/ideeën SVVN

3.

3

Conclusie en aanbevelingen 4.1

4

2.2

Sportclub Daarle

6

2.3

MVV ‘69

7

2.4

VV Daarlerveen

8

2.5

S.V. Haarle

9

2.6

Totaaloverzicht en potentieel sportverenigingen

10

2.6.1

Totaaloverzicht

10

2.6.2

Potentieel per sportvereniging

10

Samenvatting

12

3.1

Toekomstbestendigheid

12

3.2

Accommodaties en velden

12

3.3

Samenwerking omgeving

12

3.4

Samenwerking gemeente

12

3.5

Sociaal-maatschappelijke betrokkenheid

12

3.6

Bevolking en woningbouw

13

2240217/20241029 BWij/MdB | www.icsadviseurs.nl

Bijlage I: Voor- en nadelen gezamenlijk accommoderen

19

1. Inleiding 1.1 Aanleiding ICSadviseurs is door de gemeente Hellendoorn gevraagd om, aanvullend op het kunstgrasonderzoek van PLANNing, met de voetbalverenigingen en de Plaatselijk Belangen te inventariseren in hoeverre er mogelijkheden zijn om sportaccommodaties beter en bréder te benutten en daardoor de toekomstbestendigheid te vergroten. Hierbij gaat het om onderlinge samenwerking (op organisatorisch en inhoudelijk vlak), maar vooral ook om gebruikmaking van elkaars accommodaties, betere sociaal-maatschappelijke benutting van accommodaties en eventuele clustering en koppeling van accommodaties (op ruimtelijk / accommodatie gerelateerd vlak).

1.2 Doel Voorliggend document heeft als doel inzage te geven in de belangrijkste ontwikkelingen binnen de verschillende verenigingen en wat dit vervolgens betekent qua potentieel voor de toekomst. Dit zowel organisatorisch als ook accommodatie gerelateerd.

1.3 Werkwijze In de aanpak heeft ICSadviseurs de sportverenigingen en de Plaatselijk Belangen van Marle, Haarle, Daarle en Daarlerveen geïnterviewd en op basis hiervan is een verslag gemaakt en verenigingen de gelegenheid geboden om te reageren op dit verslag. De interviews welke we doorgaans met enthousiaste vrijwilligers hebben gehad en het bezoek aan de accommodaties van de sportverenigingen, heeft ons de nodige input opgeleverd om te komen tot dit voorliggend document.

1.4 Leeswijzer In hoofdstuk 2 is de situatie per vereniging te lezen. Op basis van een interview met de verenigingen en de Plaatselijk Belangen en op basis van onderliggende documenten die nadien zijn ontvangen, is de situatie op onderdelen per buurtschap of dorp en sportvereniging samengevat. ICSadviseurs heeft zoveel mogelijk objectief de situatie in beeld proberen te brengen. Vervolgens is hier per onderdeel een eerste bevinding met de kleur groen (‘op orde‘) en de kleur oranje (‘heeft aandacht en/of verdient aandacht’) aangekoppeld. Goed om hierbij te noemen is dat het gaat om een eerste indruk en om eerste bevindingen welke voortvloeien uit de gehouden interviews en onderliggende ontvangen documenten. Zo heeft ICSadviseurs bijvoorbeeld op het onderdeel ‘staat van de accommodatie en velden’ een indruk gekregen en geen schouw of meting gedaan van bijvoorbeeld de betreffende accommodaties om de bouwkundige en installatietechnische staat in beeld te brengen. Dit behoorde namelijk ook niet tot de opgave. Hoofdstuk 3 bestaat uit de samenvatting en hoofdstuk 4 uit de conclusie en aanbevelingen voor de toekomst.

2. Individuele sportverenigingen 2.1 SVVN

Algemeen ▪ Stabiel ledenaantal van rond de 600. ▪ Nijverdal telde in 2023 23.770 inwoners (bron: Cijfers op de kaart | CBS) ▪ Op basis van de demografische ontwikkeling in de komende tien jaar zien we een geringe stijging van het aantal inwoners (bron: gemeente Hellendoorn). ▪ Op basis van de woningbouwontwikkeling in de gemeente Hellendoorn zien we een geringe toename van het aantal woningen in Nijverdal (bron: Projecten - Gemeente Hellendoorn). ▪ De conditie van de velden heeft er toe geleid dat er drie maanden geen trainingen konden plaatsvinden. “SVVN is een volksclub die openstaat voor een integrale gebiedsvisie ten behoeve van de vereniging en de omgeving”. 2240217/20241029 BWij/MdB | www.icsadviseurs.nl

Toekomstbestendigheid sportvereniging Het ledenaantal is tot nu toe stabiel gebleven, maar doordat de vereniging drie maanden niet heeft kunnen trainen in verband met de staat van de velden, loopt het ledenaantal terug, aldus de vereniging. Leden vertrekken naar andere verenigingen, waar vervolgens wel trainingen doorgaan. Staat van accommodatie en velden De kantine is in goede staat. Er wordt gekeken of in de bestaande kantineruimte van ENC kleedkamers gerealiseerd kunnen worden, zodat deze ook een upgrade krijgen en een aantal van de huidige kleedkamers een andere functie kunnen krijgen. Door de slechte weersomstandigheden en de ligging aan de Regge is de staat van de velden sterk verslechterd. De vereniging heeft hierdoor drie maanden niet kunnen trainen. Dit heeft een negatief effect op het ledenaantal en daarnaast heeft de vereniging vervangende activiteiten moeten organiseren die extra financiële lasten met zich mee hebben gebracht. SVVN heeft zeven velden, bestaande uit vijf speelvelden en twee trainingsvelden. Niet alle velden zijn nodig voor de vereniging en een deel zou dus ingezet kunnen worden voor andere bestemmingen (op de volgende pagina worden hiervoor ideeën geopperd). Samenwerking omgeving SVVN is een samenwerkingsverband opgestart met basisschool De Wingerd in de wijk Groot Lochter.

Streven is dit soort samenwerkingsverbanden met scholen in de overige wijken in de toekomst op te zetten. Samenwerking gemeente SVVN heeft meerdere scenario’s in beeld gebracht voor de totale ontwikkeling van het terrein ten behoeve van de vereniging zelf en de omliggende wijken (o.a. beschikbaar stellen van velden voor woningbouw en plaatsing van een sporthal). Ze zijn ruimschoots bereid mee te denken en hebben hun wensen en ideeën reeds gedeeld met de gemeente. Binnen de vereniging is er onvoldoende menskracht om tot verdere planvorming en realisatie te komen. Sociaal-maatschappelijke betrokkenheid SVVN is gelegen in sociale wijken binnen de gemeente. Er zijn veel minima gezinnen en tevens neemt het aantal statushouders toe in deze wijken. De vereniging is een belangrijk onderdeel van de maatschappij. SVVN gaat het project ‘Connect together’ opzetten in samenwerking met Heutink en het daaraan verbonden ‘Kleurrijk’. SVVN wil hiermee uitdragen dat zij een vereniging is waar elk kind met plezier kan sporten en er begrip en respect is voor elkaar. Dit wordt verder uitgewerkt door een werkgroep. De Baalderborg is sinds zes jaar gehuisvest bij SVVN Hun cliënten verrichten overdag klussen voor de vereniging en zichzelf. SVVN heeft een klein kunstgrasveld gerealiseerd waar omwonenden gebruik van kunnen maken.

4/21

2.1.1. Voorstellen/ideeën SVVN SVVN heeft ICSadviseurs meegenomen in hun plannen en ontwikkelmogelijkheden die zij zien. Onderstaande geeft een impressie, welke uit de presentatie komt die SVVN met ICSadviseurs heeft gedeeld. Plaatsing kunstgrasveld

SVVN ziet bij het inleveren van velden mogelijkheden voor: ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪

Natuurontwikkeling, ontwikkelen richting natuurpark Creatieve gebiedsontwikkeling (camperplaats aan de Regge) Overige sportaanbieders Verdergaand gebruik door de wijkbewoners (bijv. jeu-de-boules) Realiseren duurzame energie-ontwikkeling, bijvoorbeeld zonnepark Woningbouw.

Huidige veld 3, het slechtste veld liggend op een oude Regge-arm

Kunstgras op huidig trainingsveld

Kunstgras op huidig trainingsveld – alternatief

2240217/20241029 BWij/MdB | www.icsadviseurs.nl

5/21

2.2 Sportclub Daarle Toekomstbestendigheid sportvereniging Sportclub Daarle kent een stabiel ledenaantal en werkt samen met Plaatselijk Belang aan het behoud van de vereniging. Staat van accommodatie en velden De accommodatie is verouderd. Door onder andere slechte isolatie zijn de energiekosten hoog. Onderhoud en verduurzaming is uitgesteld met het oog op de plannen voor de toekomst: er liggen plannen voor om te komen tot een multifunctioneel centrum (MFA). In relatie tot de velden is reeds ledverlichting gerealiseerd. Door de slechte weersomstandigheden is de kwaliteit van de velden slecht en hebben gedurende het seizoen +- 40 trainingen geen doorgang kunnen vinden. Samenwerking omgeving Plaatselijk Belang, Sportclub Daarle en de overige verenigingen in Daarle, werken samen om diverse activiteiten te organiseren. De junioren van 13,14,15 en17 jaar trainen en spelen samen met Daarlerveen.

Algemeen ▪ Stabiel ledenaantal van ongeveer 200 leden. ▪ Het dorp Daarle telde in 2023 600 inwoners (bron: Cijfers op de kaart | CBS). ▪ Op basis van de demografische ontwikkelingen zien we voor de komende tien jaar een geringe daling van het aantal inwoners. ▪ Op basis van de woningbouwontwikkeling in de gemeente Hellendoorn zien we een substantiële toename van het aantal woningen (bron: Nieuwbouwontwikkeling Daarle - Gemeente Hellendoorn). ▪ De conditie van de velden heeft ertoe geleid dat er gedurende het seizoen +/- 40 trainingen niet konden plaatsvinden.

Samenwerking gemeente Sportclub Daarle en Plaatselijk Belang zoeken doorlopend contact met de gemeente voor afstemming. Het meer in gezamenlijkheid met de gemeente doen met als doel te komen tot verdere planontwikkeling, is hierbij een wens. Sociaal-maatschappelijke betrokkenheid Doel is het realiseren van een MFA waarin de verenigingen en de gemeenschap samenwerken en samenwonen. Door het accommoderen van een gezamenlijke accommodatie kan de maatschappelijke betrokkenheid onderling nog meer worden vergroot. Het plan is opgevat om een MFA te realiseren, waarin de volgende functies een plek krijgen: ▪ Een gymzaal welke op te delen is in twee zaaldelen. Hierdoor kan de piekbelasting opgevangen worden en heeft de gymvereniging de mogelijkheid om wedstrijden te organiseren. ▪ Twee horecaruimtes. Een ruimte voor de horeca van de dagbesteding/huiskamer en een horecaruimte als kantine. ▪ Dagbesteding, thuiszorg, toneel, schietvereniging en volleybal. ▪ Een kerk (optioneel voor in de toekomst).

“Daarle is een zelfredzaam dorp, iedereen werkt samen om tot realisatie van ideeën te komen. Het zelf en samen doen is de kracht van het dorp”.

2240217/20241029 BWij/MdB | www.icsadviseurs.nl

6/21

2.3 MVV ‘69

Algemeen ▪ Ledenaantal van 200-250 leden, waarvan 100 actieve leden. ▪ Buurtschap Marle telde in 2023 535 inwoners (bron: Cijfers op de kaart | CBS). ▪ Door het ontbreken van gegevens zijn de demografische ontwikkelingen niet te specificeren voor alleen dorp Marle. ▪ Op basis van de woningbouwontwikkeling in de gemeente Hellendoorn zijn er nog geen concrete plannen voor nieuwbouw (bron: Projecten - Gemeente Hellendoorn). ▪ De conditie van de velden heeft er toe geleid dat er gedurende het seizoen +/- 20-30 avonden geen trainingen konden plaatsvinden. ‘Zorg en oog hebben voor elkaar is het uitgangspunt. Jong en oud hebben oog voor elkaar en samen zorgen we voor buurtschap Marle en al zijn inwoners’. 2240217/20241029 BWij/MdB | www.icsadviseurs.nl

Toekomstbestendigheid sportvereniging MVV ‘69 constateert dat door vergrijzing en het ontbreken van starterswoningen in het buurtschap, vooral het aantal jeugdleden afneemt. Dit niet alleen hedendaags, maar zeker ook in de toekomst. Aangezien het grootste deel van het ledenbestand uit jeugdleden bestaat, denkt de vereniging na in hoeverre het mogelijk is om (meer) leden te werven binnen andere leeftijdscategoriën (bijvoorbeeld senioren). Staat van accommodatie en velden MVV ‘69 is eigenaar van het clubgebouw. Door niet alleen verenigingsgerelateerde, maar ook verschillende maatschappelijke activiteiten in het gebouw te organiseren is, aldus de vereniging, de exploitatie op orde. Samen met Plaatselijk Belang worden de benodigde accommodatiegerelateerde werkzaamheden verricht. Op korte termijn wordt er bijvoorbeeld gezamenlijk gekeken naar een efficiënter ruimtegebruik en het vernieuwen van de inventaris en inrichting. Door de weersomstandigheden is de staat van het hoofd- en trainingsveld sterk verslechterd; de vereniging geeft aan dat er gedurende het seizoen +/- 20-30 trainingsavonden hierdoor niet zijn doorgegaan. Samenwerking omgeving MVV ‘69 werkt reeds samen met Plaatselijk Belang en staat open voor samenwerking met overige buurtschappen. Door complementair aan elkaar te zijn in het organiseren van activiteiten, sta je gezamenlijk sterker.

Op verschillende vlakken (door bijvoorbeeld al gezamenlijk activiteiten te organiseren) helpen de buurtschappen elkaar nu ook al. Door het realiseren van een kunstgrasveld ziet de vereniging kansen voor samenwerking met CBS De Marliaantjes en mogelijkheden om ouderensport te organiseren. Samenwerking gemeente De vereniging en Plaatselijk Belang zijn zelfredzaam en stemmen af met de gemeente waar nodig. Het realiseren van een kunstgrasveld en het realiseren van starterswoningen zijn belangrijke aandachtspunten voor het buurtschap en de vereniging. Sociaal-maatschappelijke betrokkenheid Het clubgebouw wordt eveneens ingezet als buurthuis (De Leemkamp). Er vinden activiteiten door verenigingen plaats, zoals workshops en vergaderingen e.d. Bovendien wordt er gekeken op welke wijze de huidige ruimten multifunctioneler zijn in te richten en zo meerdere activiteiten te organiseren. Verder is er een buurtontwikkelingsplan opgesteld waarin jong en oud centraal staan; de jeugd wil graag dat ouderen het goed hebben in Marle. Dit betekent dat er volop aandacht is voor wonen voor jong en oud (starterswoningen, wonen op eigen erf, hofjes voor ouderen).

7/21

2.4 VV Daarlerveen

v

Algemeen ▪ Ledenaantal van 225 leden. ▪ Het dorp Daarlerveen telde in 2023 805 inwoners (bron: Cijfers op de kaart | CBS) ▪ Op basis van de demografische ontwikkeling in de komende tien jaar zien we een geringe daling van het aantal inwoners (bron: gemeente Hellendoorn) ▪ Op basis van de woningbouwontwikkeling in de gemeente Hellendoorn is nog niet bekend of het aantal woningen zal toenemen. De gemeente Hellendoorn heeft op diverse locaties de Wvg gevestigd (bron: Woningbouw Daarlerveen - Gemeente Hellendoorn) ▪ De conditie van de velden heeft er toe geleid dat er gedurende het seizoen 10-12 weken geen trainingen en wedstrijden konden plaatsvinden. “VV Daarlerveen is belangrijk voor het dorp. Samen met dorpsbelang denken zij na over de toekomst en het vergroten van maatschappelijke betrokkenheid”. 2240217/20241029 BWij/MdB | www.icsadviseurs.nl

Toekomstbestendigheid sportvereniging Het ledenaantal is stabiel o.a. doordat de voetbalvereniging de enige plek is waar buitensport voor de jeugd wordt aangeboden. VV Daarlerveen ziet mogelijkheden om op en rond het terrein andere vormen van sport en bewegen aan te bieden (bijvoorbeeld de realisatie van een beweegpark) waarbij de kantine bij evenementen als uitvalsbasis kan dienen. Dit met als doel ook nieuwe groepen te verwelkomen binnen de vereniging, wat vervolgens zorg kan dragen voor meer leden en het (blijvend) bestendigen van het ledenbestand. VV Daarlerveen is een zelfredzame vereniging, maar de bespeelbaarheid van de velden met de daarbij komende knelpunten en de verkeersveiligheid zijn wel aandachtspunten waar de vereniging de samenwerking met de gemeente voor nodig heeft. Staat van accommodatie en velden In de coronaperiode is de voetbalaccommodatie verduurzaamd met behulp van dorpsbewoners. Zo zijn onder meer zonnepanelen op het dak geplaatst, welke volledig door de vereniging (leden en vrijwilligers), sponsors en de gemeenschap is bekostigd. Door de weersomstandigheden is de staat van de velden sterk verslechterd. Er hebben daardoor 10-12 weken geen trainingen en wedstrijden plaatsgevonden. Om wel in beweging te blijven is uitgeweken naar andere locaties, maar hier waren kosten aan verbonden.

Ook is de vereniging omzet misgelopen doordat er na trainingen geen gebruik werd gemaakt van de kantine. Samenwerking met omgeving Er wordt op initiatief van Plaatselijk Belang een gebiedsaanpak Daarlerveen opgesteld. De klankbordgroep bestaat uit 25 inwoners. Verder zijn kerken, school, sportverenigingen, Plaatselijk Belang en andere belangenorganisaties vertegenwoordigd bij de totstandkoming van de gebiedsaanpak. Door het realiseren van een kunstgrasveld ziet de vereniging kansen voor samenwerking met PCBS De Veenbrug en mogelijkheden om ouderensport te organiseren. Tevens kunnen er dan ook ‘s avonds competitiewedstrijden en inhaalwedstrijden worden gespeeld. Bovendien wordt er geopperd om ook het buiten sporten en bewegen een impuls te geven door bijv. fitnessvoorzieningen te plaatsen of wandelpaden te creëren startend op en in nabijheid van het sportpark. Samenwerking met gemeente De gemeente is samen met Oversticht betrokken bij het opstellen van de gebiedsaanpak. Sociaal-maatschappelijke betrokkenheid Het dorpshuis en VV Daarlerveen zijn de maatschappelijke voorzieningen in het dorp. De afstand tussen de twee locaties is ongeveer 300 meter. In het dorpshuis vinden maatschappelijke en culturele activiteiten plaats. Er zijn op dit moment geen plannen om te komen tot een gezamenlijke (multifunctionele) accommodatie.

8/21

2.5 S.V. Haarle

Algemeen ▪ S.V. Haarle heeft een stabiel ledenaantal van ongeveer 450 leden. ▪ Het dorp Haarle telde in 2023 1.095 inwoners (bron: Cijfers op de kaart | CBS). ▪ Op basis van de demografische ontwikkeling in de komende tien jaar zien we een geringe toename van inwoners (bron: gemeente Hellendoorn). ▪ Op basis van de woningbouwontwikkeling in de gemeente Hellendoorn zien we een substantiële groei in het aantal woningen in Haarle (bron: Woningbouw Haarle - Gemeente Hellendoorn. ▪ De conditie van de velden heeft er niet toe geleid dat er geen trainingen hebben plaatsgevonden. Er is slechts een enkele training niet doorgegaan vanwege de weersomstandigheden.

“S.V. Haarle is een dorpsclub, die samen met andere verenigingen en 2240217/20241029 BWij/MdB www.icsadviseurs.nl Plaatselijk Belang zoekt|naar mogelijkheden voor de toekomst en is

bovendien een vereniging die zelfredzaam en financieel gezond is.”

Toekomstbestendigheid sportvereniging S.V. Haarle is een financieel gezonde vereniging. Het ledenaantal is stabiel en er is geen verloop naar omliggende dorpen. Ook zonder kunstgrasveld blijft S.V. Haarle bestaan, maar met kunstgrasveld ontstaan er meer kansen voor de toekomst. Dan kan er in bredere zin naar S.V. Haarle en de omgeving gekeken worden en kan er vervolgens een masterplan worden opgesteld voor alle (sport)accommodaties. Het is belangrijk om aandacht te hebben voor ledenbehoud en het werven van vrijwilligers. Alle verenigingen in Haarle benaderen dezelfde mensen. Dit is een mogelijk risico voor de continuïteit. Staat van accommodatie en velden Het clubgebouw is eigendom van S.V. Haarle en wordt alleen gebruikt door de voetbal. De jeu de boules banen zijn onderdeel van de vereniging. S.V. Haarle heeft zich aangepast aan de weersomstandigheden. Slechts een enkele training heeft geen doorgang kunnen vinden. S.V. Haarle heeft alternatieven aangeboden indien nodig. Onder veld twee is drainage aangebracht, dit heeft een positief effect op de bespeelbaarheid van het veld. Samenwerking tussen verenigingen en omgeving S.V. Haarle ziet het dorpsbelang en wil hier waar mogelijk op anticiperen. Maar ook zonder breder plan kan de vereniging blijven bestaan.

Er is door ICSadviseurs een aanbeveling gedaan om te inventariseren in hoeverre zij tot een omnisportvereniging kunnen komen om bijvoorbeeld op organisatorisch vlak (meer) met elkaar samen te werken. Dit kan de nodige voordelen opleveren, zoals het gezamenlijk gebruikmaken van de kantine en het hanteren van één ledenadministratie. De voetbal- en handbalvereniging werken overigens in de zin van activiteiten daar waar mogelijk al samen. Haarle kent meerdere (sport)accommodaties voor tennis, handbal, sporthal/dorpshuis en kerk. Er is een kunstgrasveld (De Plakke) dat bestaat uit twee handbalvelden met verschillende belijningen. Een handbalveld is belijnd specifiek voor de handbal en daar staan ook dug-outs. Het andere handbalveld heeft de belijning voor één tennisveld en twee pupillen handbalvelden. Op het kunstgrasveld kan in de vrije tijd worden gevoetbald door de (school)jeugd en S.V. Haarle kan het veld gebruiken voor training als de voetbalvelden niet beschikbaar/onbespeelbaar zijn. De handbal heeft (uiteraard) wel voorrang t.o.v. de tennis en voetbal. Samenwerking gemeente De gemeente ondersteunt bij verduurzaming van de sporthal (o.a. toepassing van isolatie, zonnepanelen en warmtepomp). Sociaal-maatschappelijke betrokkenheid Er wordt een nieuw dorpsplan ontwikkeld, gericht op leefbaarheid in het dorp inclusief alle voorzieningen.

Sport, bewegen en cultuur komen hierin samen. Dit is een win-win en bovendien zijn uit het dorpsplan van 2014 al zaken in uitvoering gebracht. De verenigingen (binnen- en buitensport) en dorpshuis/sporthal hebben bovendien al een eerste verkenning gedaan om de samenwerking te intensiveren. Op termijn wordt verkend om deze samenwerking verder concreet invulling te geven.

9/21

2.6 Totaaloverzicht en potentieel sportverenigingen 2.6.1 Totaaloverzicht In onderstaande staan de uitkomsten per vereniging per onderdeel overzichtelijk weergegeven in een tabel. De onderdelen die oranje scoren behoeven aandacht van de vereniging, de gemeente en/of Plaatselijk Belang. Vereniging

Toekomstbestendigheid

Staat van accommodatie en velden

Samenwerking tussen verenigingen en omgeving

Samenwerking gemeente

Sociaal maatschappelijke betrokkenheid

SVVN Sportclub Daarle MVV ‘69 VV Daarlerveen S.V. Haarle

2.6.2 Potentieel per sportvereniging Op basis van de input vanuit de gesprekken geeft ICSadviseurs hieronder per vereniging de potentie weer. 2.6.2.1 SVVN SVVN geeft aan al meerdere jaren bezig te zijn met planvorming voor de herontwikkeling van hun terrein. Zij benaderen dit zowel op gebouwniveau als op terreinniveau: Gebouwen De accommodaties die na de fusie met ENC zijn vrij gekomen worden hergebruikt. Er wordt gekeken of in de bestaande kantineruimte van ENC kleedkamers gerealiseerd kunnen worden, zodat deze ook een upgrade krijgen en een aantal van de huidige kleedkamers een andere bestemming kunnen krijgen. Terrein PLANNing geeft aan dat SVVN een overschot heeft van twee wedstrijdvelden. SVVN heeft nagedacht over de invulling van de vrijgekomen ruimte en er is voldoende potentioeel om tot verder onderzoek en planvorming over te gaan. De gemeente Hellendoorn is hierover in gesprek met SVVN

2240217/20241029 BWij/MdB | www.icsadviseurs.nl

2.6.2.2 Sportclub Daarle Sportclub Daarle geeft aan al geruime tijd bezig te zijn met de ontwikkeling van een MFA. Er ligt een ontwerp voor het gebouw en er is een landschapsarchitect benaderd voor het gehele terrein. Daarnaast is Sportclub Daarle bezig met het opstellen van een exploitatie c.q. investeringsbegroting. Doel is het realiseren van een MFA waarin de verenigingen en de gemeenschap samenwerken en samenwonen. Door het accommoderen van een gezamenlijke accommodatie kan de maatschappelijke betrokkenheid onderling nog meer worden vergroot. In de MFA worden de volgende functies beoogd: ▪

▪ ▪

Een gymzaal welke op te delen is in twee zaaldelen. Hierdoor kan de piekbelasting opgevangen worden en heeft de gymvereniging de mogelijkheid om wedstrijden te organiseren. Twee horecaruimten. Een ruimte voor de voor de horeca van de dagbesteding/huiskamer en een horecaruimte als kantine. Dagbesteding, thuiszorg, toneel, schietvereniging, volleybal. Wellicht in de toekomst de kerk.

10/21

De gemeente Hellendoorn is in gesprek met Sportclub Daarle en het college is van plan een haalbaarheidsonderzoek uit te laten voeren. De uitkomsten van dit haalbaarheidsonderzoek kunnen, los van het nieuwe kunstgrasveldenbeleid, van invloed zijn op de prioritering en planning. 2.6.2.3 MVV ‘69 MVV ’69 heeft in hun clubhuis een dorpshuisfunctie geïntegreerd. De verwachting is dat zij in de toekomst met Plaatselijk Belang verder bouwen aan het realiseren van een plek voor jong en oud. Hun wens is om niet alleen binnen activiteiten te faciliteren, maar ook buiten op de velden. Op dit vlak liggen er in die zin geen (grootschalige) plannen, zoals dat wel het geval is bij SVVN en Sportclub Daarle. 2.6.2.4 VV Daarlerveen VV Daarlerveen sluit reeds aan op de te ontwikkelen gebiedsaanpak. De gemeente heeft op deze aanpak de projectleiding. Zo zijn er dit jaar reeds een aantal klankbordbijeenkomsten geweest en staan er ook nog een aantal op de rol om vervolgens te komen tot een totaalplan. VV Daarlerveen maakt onderdeel uit van deze planvorming, omdat sport als onderdeel wordt gezien van de leefbaarheid en welzijn in het dorp. Verder is geconstateerd dat de voetbalvereniging potentieel ziet om meer samen te werken met het dorpshuis. Bovendien zijn er wensen en ideeën geopperd om te komen tot bredere benutting van het sportpark.

De gebiedsaanpak zal uitwijzen op welke wijze dit (daadwerkelijk) invulling te geven. 2.6.2.5

S.V. Haarle

Er wordt op termijn een nieuw dorpsplan ontwikkeld, gericht op leefbaarheid in het dorp. Dit inclusief alle voorzieningen. S.V. Haarle ziet het dorpsbelang en wil hier waar mogelijk op anticiperen. Omdat alle verenigingen hun eigen accommodatie en exploitatie hebben, is er nog geen samenwerking op dit vlak. Wel hebben de verenigingen en het dorpshuis/sporthal een eerste verkennende bijeenkomst gehad om de samenwerking verder op te zoeken. Concreet heeft dit nog niets opgeleverd en wordt er met een schuin oog dus gekeken wanneer de eerste stappen worden gezet om te komen tot een nieuw dorpsplan. Het oude plan dateert van 2013-2017. Op termijn wordt verkend om deze samenwerking verder concreet invulling te geven.

2240217/20241029 BWij/MdB | www.icsadviseurs.nl

11/21

3. Samenvatting 3.1 Toekomstbestendigheid Vrijwel alle verenigingen hebben op dit moment een stabiel ledenaantal en werken, al dan niet met Plaatselijk Belang en andere maatschappelijke organisaties samen om de toekomst te bestendigen. Dit is nodig omdat tijdens de interviews kenbaar wordt gemaakt dat er factoren zijn die de toekomstbestendigheid van de verenigingen in het gedrang brengen. Het gaat hierbij om onder meer de volgende zorgen die de verenigingen kenbaar hebben gemaakt: ▪ ▪

▪

Terugloop van het aantal jeugdleden door vergrijzing in de dorpen; Terugloop van leden door het niet kunnen spelen (trainingen en wedstrijden) door de slechte staat van de velden gedurende een deel van het jaar; De slechte onderhoudsstaat van de accommodaties en het niet kunnen financieren van renovatie dan wel nieuwbouw.

Dit vertaalt zich in een besef dat verenigingen aansluiting vinden op lokale (plan)ontwikkelingen en samen met andere sportverenigingen en maatschappelijke organisaties nadenken over het beter en breder accommoderen van de sportaccommodaties en voorzieningen. Dit door bijvoorbeeld gezamenlijk gebruik te maken van binnenruimten en velden.

Staat van de velden tijdens slechte weersomstandigheden Bij vrijwel alle verenigingen zijn de velden door weersomstandigheden (vooral regen) in slechte staat. Dit betekent dat de verenigingen meerdere weken niet kunnen trainen. Op dit vlak geven de verenigingen aan dat dit heeft geleid tot: ▪ ▪

▪

Extra kosten (voor huur) om op andere locaties te kunnen trainen; Leden die ervoor kiezen om naar andere verenigingen te gaan, waar wel trainingen plaatsvinden (en ook in een aantal gevallen kunstgrasveld aanwezig is); De voorbereiding op de competitie(wedstrijden) onvoldoende was door het niet kunnen trainen.

3.3 Samenwerking omgeving In algehele zin blijkt dat de sportverenigingen veelal al samenwerken met andere organisaties zoals de scholen en andere sportverenigingen in de omgeving. Zo worden er al verschillende activiteiten georganiseerd al dan in en/of nabij de sportaccommodatie en worden er plannen gesmeed.

3.4 Samenwerking gemeente De samenwerking met de gemeente is verschillend, maar loopt in alle dorpen.

3.2 Accommodaties en velden

3.5 Sociaal-maatschappelijke betrokkenheid

De staat van de accommodatie is verschillend per vereniging. Een aantal verenigingen heeft in samenwerking met Plaatselijk Belang en inwoners van het dorp haar accommodaties gerenoveerd en verduurzaamd. Maar er zijn ook verenigingen die eigen plannen smeden of aansluiting vinden op lokale planontwikkelingen in de betreffende kern en daarmee, in afwachting van de uitkomsten van deze plannen, (nog) geen verdere investeringen doen in de eigen accommodaties die vaak verouderd zijn en gerenoveerd dienen te worden.

Alle verenigingen zijn sociaal-maatschappelijk zeer betrokken. De leefbaarheid in de dorpen voor jong en oud is uitgangspunt en de verenigingen proberen hier waar mogelijk aan bij te dragen. De zelfraadzaamheid en de wijze waarop de verenigingen in de dorpen initiatief tonen met meer dan alleen een belang voor de sport, is iets om te koesteren en is waardevol voor de gemeente Hellendoorn.

2240217/20241029 BWij/MdB | www.icsadviseurs.nl

12/21

3.6 Bevolking en woningbouw Op basis van de door de gemeente Hellendoorn ontvangen documenten is er per dorp, waar de gegevens van bekend zijn, gekeken naar de ontwikkelingen van het inwonertal en de woningbouw. In Daarle en Haarle zien we een substantiële groei van het aantal woningen, dit kan mogelijk leiden tot groei in het ledenbestand van de sportverenigingen. Voor de andere dorpen geldt dat er sprake is van een geringe toename van inwoners en nieuwe woningen. Dit betekent vervolgens dat dit niet direct gaat leiden tot groei in het ledenbestand van de sportverenigingen. Verwachting is dat op basis van ontgroening het totaal aantal jeugdleden bij sportverenigingen daalt. Voor veel verenigingen bestaat het ledenbestand namelijk uit jeugdleden en daarmee kan dit in de toekomst de nodige impact hebben op de toekomstbestendigheid. In relatie tot de vergrijzing in de dorpen kan het de sportverenigingen juist kansen bieden. Dit door senioren meer bij de vereniging te betrekken en een sport- en beweegaanbod aan te bieden, waar ook een gezonde leefstijl centraal staat.

2240217/20241029 BWij/MdB | www.icsadviseurs.nl

13/21

4. Conclusie en aanbevelingen 4.1 Accommodatie Omgevingsvisie gemeente Hellendoorn De gemeente Hellendoorn heeft een startnotitie opgesteld ‘Hellendoorn 2040: naar een brede omgevingsvisie’. In de brede omgevingsvisie wordt niet alleen de stip op de horizon/het perspectief voor Hellendoorn in 2040 geformuleerd, maar ook concrete stappen op weg naar omgevingswetprogramma’s (sectoraal beleid) en uitvoeringsprogramma’s. De omgevingsvisie zal eind 2025 behandeld worden in de raad (bron: gemeente Hellendoorn, plan van aanpak ‘Hellendoorn 2024’). Accommodatievisie gemeente Hellendoorn De gemeente Hellendoorn heeft een startnotitie accommodatievisie 2025 opgesteld welke in mei 2024 door de raad is vastgesteld. Met het vaststellen van deze startnotitie door de raad ontstaat er een eenduidig beeld van de route naar de accommodatievisie 2025. Het doel van het opstellen van de accommodatievisie 2025 is om aan de hand van behoeftes en beschikbare middelen voor de komende decennia goede beslissingen te kunnen nemen met betrekking tot het behouden, onderhouden en realiseren van accommodaties (waaronder de binnen- en buitensportaccommodaties). Accommodaties die invulling geven aan de vraag, met maximale clustering van maatschappelijke activiteiten (multifunctioneel gebruik accommodaties).

De accommodatievisie zal in Q3 van 2025 behandeld worden in de raad (bron: raadsvoorstel+startnotitie+accommodatievisie+2025) In relatie tot deze ontwikkeling, is het goed om te beoordelen in hoeverre deze opgestelde notitie deels inhoud kan geven aan de op te stellen accommodatievisie. Brede maatschappelijke functie accommodatie Vrijwel iedere sportvereniging staat er voor open om haar accommodaties effectiever en efficiënter te benutten. Zowel sport gerelateerd als maatschappelijk. Het is hierbij goed om de vraag te stellen in hoeverre het komen tot een gezamenlijke multifunctionele accommodatie te allen tijde het

2240217/20241029 BWij/MdB | www.icsadviseurs.nl

antwoord biedt op de vraagstukken die er liggen in de dorpen. In bijlage I zijn daarom de voor- en nadelen uiteengezet als het gaat om het centraliseren, dan wel decentraliseren van accommodaties. Het is bij dit thema aan te bevelen bij de verdere dorpsplanontwikkelingen en bij het opstellen van een accommodatievisie in samenwerking met de gebruikers hier aandacht voor te hebben. Niet alleen binnen de gemeente Hellendoorn, maar ook in veel andere gemeenten wordt de visie en dito beleid op sportaccommodaties herzien. Hierbij wordt veelal de vraag gesteld op welke wijze deze (vooral overdag) intensiever gebruikt kunnen worden om meer sportief, sociaal-maatschappelijk en financieel rendement te behalen. Sportaccommodaties en (kunstgras) velden maken hier onderdeel van uit. De geconsulteerde sportverenigingen zien op dit vlak de nodige kansen en het is goed om na deze eerste verkenning inzichtelijk te maken welke verenigingen en maatschappelijke organisaties daadwerkelijk gebruik willen gaan maken van kunstgrasvelden. De vraag is dan in hoeverre er overdag substantieel van deze velden gebruik wordt gemaakt. In de kleine dorpen is het zeer de vraag of dit noemenswaardig is.

Immers het is bijvoorbeeld goed voor te stellen dat scholen in het najaar en in de winter de lessen bewegingsonderwijs binnen voldoen en in de zomer vervolgens weer naar buiten gaan en gebruik kunnen maken van de aanwezige natuurgrasvelden. Het realiseren van een kunstgrasveld is dus voor alle verenigingen een grote pré, maar moet niet een doel op zich zijn. Het is hierbij van belang dat sportverenigingen intrinsiek gemotiveerd zijn om met andere sportverenigingen en maatschappelijke organisaties samen te werken, het besef krijgen dat het goed is elkaar op te zoeken, waar het kan accommodaties te delen en krachten (verder) te bundelen. Ofwel: samen maakt sterker om problemen op te lossen, zoals het tegengaan van ledenafname bij de jeugdafdeling en in relatie tot vergrijzing een sport- en beweegaanbod voor senioren te ontwikkelen.

14/21

Het gezamenlijk organiseren van deze activiteiten (jaarrond) op een kunstgrasveld kan hieraan bijdragen. Zo kan een kunstgrasveld van waarde zijn voor revaliderende sporters en patiënten (van een fysiotherapiepraktijk) maar ook voor verschillende doelgroepen zoals ouderen en mensen met een (lichamelijke) beperking. Kunstgras is namelijk laagdrempelig, schokabsorberend, veilig, comfortabel en zorgt voor minder belasting op de gewrichten. Bovendien kan een kunstgrasveld worden benut voor verschillende (flexibele) sport- en beweegvoorzieningen. Op deze manier creëer je een beweegpark en speel je in op veranderende sportbehoeften (zoals het ongeorganiseerd sporten en bewegen). De vraag, zeker in de verschillende dorpen, kan hierbij zijn in hoeverre verenigingen en maatschappelijke organisaties gezamenlijk gebruik kunnen maken van één kunstgrasveld op een betreffend sportpark in plaats van op ieder sportpark (en dorp) een veld te realiseren. Deze overweging is zeker gerechtvaardigd wanneer verenigingen een wens uitspreken voor een volledig kunstgrasveld ten opzichte van het benutten van een half veld, mocht dit uit de capaciteitsbehoefte voortvloeien. Integrale afweging kunstgrasvelden De gemeente heeft tot op heden enkel gekeken naar behoefte en capaciteit van de sportparken en de verengingen die hier gebruik van maken.

Dit houdt in dat bij toekenning van een of meerdere kunstgrasvelden een beoordeling op sporttechnisch vlak plaatsvindt. Het is aan te bevelen een meer integrale afweging te maken door ook oog te hebben voor de bespeelbaarheid van de huidige natuurgrasvelden gedurende de wintermaanden en de toegevoegde maatschappelijke waarde van kunstgrasvelden. Dit conform de aanbevelingen die PLANN ingenieurs in onderzoek deel 1 doet. ICSadviseurs doet in het licht van deze paragraaf, de aanbeveling een stap verder te gaan en een beoordeling te doen op aanvullende criteria, zoals: ▪

Toekomstbestendigheid: wat is de ontwikkeling van het aantal verenigingsleden van de afgelopen jaren, wat zijn de bevolkingsprognoses en de (reële) ambities en verwachtingen van het (sport- en maatschappelijke) initiatief zelf.

2240217/20241029 BWij/MdB | www.icsadviseurs.nl

▪

Gemeentelijk beleid: In hoeverre draagt de aanleg van kunstgrasvelden bij aan aanpalende beleidsdoelstellingen in relatie tot bijvoorbeeld bevorderen van fysieke en mentale gezondheid (gezonde leefstijl, preventie, ontmoeting, eenzaamheid) en sociaal-maatschappelijke participatie (zinvolle vrijetijdsbesteding, dagbesteding, buitenschoolse opvang etc.).

▪

Samenwerking: in hoeverre werkt een sportvereniging samen met andere sportverenigingen en andere maatschappelijke organisaties (bijvoorbeeld een school, fysiotherapie of kinderopvang) waarbij wordt gekeken naar aantal samenwerkingspartners en inhoud van de samenwerking (aanbod ofwel activiteiten waarbij kunstgras gewenst is).

▪

Multifunctioneel gebruik; in hoeverre is er jaarrond medegebruik (in aantallen uren per jaar) door andere verenigingen en maatschappelijke organisaties (zoals scholen, kinderopvang etc.)

▪

Ruimtelijk gebruik / potentieel: in hoeverre leidt de aanleg van kunstgrasvelden tot minder velden op het betreffende sportpark en in hoeverre kunnen deze vrijkomende ruimte worden gebruikt voor herbestemming (bijvoorbeeld woningbouw)

Bovenstaande is een greep uit een aantal (objectieve) criteria. Het is te overwegen om hier vervolgens een score (bijvoorbeeld met antwoorden als ja/nee) en eventuele wegingsfactor aan te koppelen (bijvoorbeeld 1 t/m 5) wat vervolgens resulteert in een totale score welke wel/niet voldoet aan een minimale score om een kunstgrasveld te faciliteren. Verdere uitwerking dient uit te wijzen in hoeverre dit praktisch haalbaar is voor de gemeente Hellendoorn. Het is in ieder geval aan te bevelen om bovenstaande verder inhoud te geven in een te ontwikkelen afwegingskader en het huidige kunstgrasbeleid te herzien. Op deze wijze kan de gemeente een meer weloverwogen beslissing nemen op de aanleg van kunstgrasvelden.

15/21

4.2 Samenwerking gemeente, verenigingen en de Plaatselijk Belangen

Voor M.V.V.’69 geldt min of meer hetzelfde: hier is reeds een buurtontwikkelingsplan opgesteld, wordt deze reeds uitgevoerd en is de vereniging zelf al volop bezig om na te denken over de verdere toekomst.

Binnen vrijwel alle dorpen weten de sportverenigingen, Plaatselijk Belang en de maatschappelijke organisaties elkaar goed te vinden en zijn op eigen wijze betrokken bij de (dorps)planontwikkelingen. De ene sportvereniging is hier al verder mee dan de ander.

In Haarle wordt op termijn een nieuw dorpsplan ontwikkeld en ook hier geldt dat dit als een momentum door S.V. Haarle en het Plaatselijk Belang wordt gezien om verder plan te trekken op samenwerking (voor het totale gebied in relatie tot binnen- en buitensport). Aanbeveling is om hier als gemeente aansluiting op te vinden.

De gemeente is in gesprek met SVVN en Sportclub Daarle over de plannen die op papier zijn gezet. Voor de verenigingen is het van belang om in overleg te gaan, samen te werken en duidelijkheid te hebben over de projectorganisatie. Mogelijk dat de werkwijze die in Daarlerveen (gebiedsaanpak) wordt gehanteerd ook in deze dorpen kan worden toegepast en/of in de ontwikkeling van de plannen een onafhankelijk bureau (waarbij gemeente en verenigingen zich senang voelen) verder onderzoek te laten doen naar de haalbaarheid op in ieder geval een verfijning op de volgende onderdelen: 1. Inhoudelijk: visie, ambities en wensen in relatie tot een gezamenlijk sport-, beweeg- en maatschappelijk aanbod (trainingen, wedstrijden, activiteitenprogramma et cetera). 2. Ruimtelijk: visie, wensen en kaders in relatie tot accommodaties, benodigde ruimten (in m2), bepaling beoogde locatie(s) waar clustering een plek krijgt, locatiestudie, uitwerking scenario’s, fasering, eigendom, beheer, onderhoud en het bepalen van een passende organisatievorm (bijvoorbeeld een omnisportvereniging). 3. Financieel: investeringskosten, exploitatiebegroting en financiering. Dit in relatie tot huidige accommodatie (wat zijn de boekwaarden en welke noodzakelijke investeringen dienen nog gedaan te worden?) en de nieuwe gezamenlijke accommodatie.

Voor VV Daarleveen geldt verder dat zij aansluiting hebben op de gebiedsopgave (waar de gemeente al bij is betrokken). Dit traject loopt en behoeft in die zin geen extra aandacht.

2240217/20241029 BWij/MdB | www.icsadviseurs.nl

4.3 Duurzaamheid Bij het integreren van duurzaamheid in de ontwikkeling van accommodaties is van het belang om te kijken naar de het klimaat en de exploitatie. Deze kaders zijn onder te verdelen in vijf pijlers: 1. 2. 3. 4. 5.

Energie (energieneutraliteit, gekoppeld aan de total cost of ownership); Grondstoffen (inzetten op circulair hoogwaardig hergebruik van materialen in combinatie met biobased materialen) Natuur inclusief (versterken van biodiversiteit in de buitenruimten) Flexibel (multifunctionaliteit verhoogt gebruiks- en verhuurmogelijkheden) Gezondheid (sportiviteit gekoppeld aan een prettig en gezond binnenklimaat)

In deze notitie is vooral gekeken naar de duurzaamheidsaspecten bij het toepassen van kunstgrasvelden. Duurzaamheidsvisie gemeente Hellendoorn De gemeente Hellendoorn heeft een routekaart verduurzaming opgesteld waarin de ambities vanuit de beleidsdocumenten, de kernportefeuille en de verduurzaming van de kernportefeuille worden benoemd. De routekaart heeft betrekking op het gemeentelijk vastgoed (bron: routekaart verduurzaming deel 1) Overgang van natuur naar kunstgrasvelden Bij de overgang van natuur naar kunstgrasvelden zijn er geen consequenties voor de wetgeving met betrekking tot het sportieve aspect en gebruik. Men kan trainingen en wedstrijden afwerken, waardoor er per sportpark minder velden nodig zijn. 16/21

Ook geeft dit een grotere capaciteit in speeluren, omdat de kunstgrasvelden ten opzichte van natuurgrasvelden zeker een factor 5 meer uren kunnen worden gebruikt. Om nu meer gebruik in uren mogelijk te maken, worden de kunstgrasvelden ook altijd voorzien van verlichting. Velden met verlichting kunnen hiermee dan ook in de avonden gebruikt worden. Dit heeft in principe geen gevolgen voor de CO2 uitstoot wanneer er wordt gekeken naar het gebruik. Hierbij uitgaande van een verlichtingsinstallatie met ledverlichting welke door opgewekte stroom van zonnepanelen wordt voorzien. Dit is de laatste 10 jaar steeds meer de norm geworden. Biodiversiteit Voor biodiversiteit moet gekeken worden naar de natuur en hoe de natuur hiermee omgaat. Gras en bomen ontwikkelen zich en de biodiversiteit neemt hiermee toe. Kijken we nu naar grasvelden welke worden gebruikt voor sport dan worden deze velden gemaaid en onderhouden zodat men hierop kan sporten. Door dit onderhoud vindt er minder tot geen biodiversiteit plaats. Wanneer er wordt overgegaan op gebruikmaking van een kunstgrasveld dan is er geen sprake van biodiversiteit. Echter kan er, zoals in het geval van SVVN, door de aanleg van kunstgrasvelden, bestaande velden onttrokken worden aan de sport, welke (deels) worden teruggegeven aan de natuur.

In dat laatste geval kan het aanleggen van een kunstgras voetbalveld een stimulans zijn voor het ontwikkelen van biodiversiteit op de vrijkomende grond. Duurzame mogelijkheden kunstgrasvelden Los van bovenstaande mogelijkheden, kunnen kunstgrasvelden uitkomsten bieden voor wateroverlast en extreme droogte. Zo kunnen waterbassins water voor langere periode vasthouden, zodat deze in droge perioden kunnen worden benut om naastgelegen natuurgrasvelden (of in de buurt liggende weilanden) te besproeien.

Naast de opwekking van duurzame energie middels een WKO installatie voor verwarmen en koelen van gelegen sportaccommodaties op de sportparken, woningen en gebouwen in de buurt, zijn er ook andere te verwachten voordelen: een comfortabeler speeltemperatuur en mogelijk condensvorming die de kans op blessures vermindert en sproeien minder vaak nodig maakt. Het is daarmee aan te bevelen om bij de op te stellen accommodatievisie en herziening op kunstgrasbeleid stil te staan bij de visie en ambities op duurzaamheid in relatie tot kunstgrasvelden en sportaccommodaties.

4.4 Vervolg De ontvangen documenten en de uitkomsten van de interviews geven een eerste beeld. Conclusie is dat er na deze inventarisatie een verdiepingsslag nodig is om meer objectief vast te kunnen stellen welke scenario’s voor de accommodatie en de velden realistisch zijn en welke koers nodig is om de toekomst te bestendigen voor de sport en het dorp. Eerste aanzetten zijn gedaan door een aantal verenigingen en de Plaatselijk Belangen. Bovendien zijn er dorpsontwikkelplannen in de maak. In die zin is er momentum (de verenigingen tonen de nodige bereidwilligheid) om samen (in ieder geval gemeente, sportverenigingen en Plaatselijk Belang) de schouders te zetten onder de wensen, behoeften, ambities (ofwel plannen) die er zijn. Dit alles (beter) stroomlijnen in organisatorische zin gaat helpen om te komen tot de juiste plannen en keuzes (bijvoorbeeld als het gaat om wel of niet centraliseren). Dit organisatorisch, inhoudelijk, ruimtelijk en financieel. Paragraaf 4.2 heeft hiertoe een aanzet gegeven.

Bovendien zijn kunstgrasvelden een potentiële warmtebron, aangezien de temperatuur boven deze velden op warme dagen flink op kan lopen, tot wel 60 graden.

2240217/20241029 BWij/MdB | www.icsadviseurs.nl

17/21

4.5 Tips voor de verenigingen 4.5.1 Sociale hypotheek Vanuit de provincie Overijssel is budget beschikbaar gesteld voor het financieren van alle activiteiten die nodig zijn om de MFA financieel gezond te houden en die bijdragen aan het verder ontwikkelen van een MFA. Sociale hypotheek 2023-2024 - Loket provincie Overijssel

4.5.2 Leefbaar platteland De aanpak Leefbaar Platteland 2024-2027 bestaat uit gebiedseigen subsidiemogelijkheden en instrumenten, versterking van het netwerk waarin plattelandsbewoners met en van elkaar leren en het toewerken naar een Plattelandsagenda; beleid voor leefbaar platteland. Leefbaar Platteland - Provincie Overijssel

2240217/20241029 BWij/MdB | www.icsadviseurs.nl

18/21

Bijlage I: Voor- en nadelen gezamenlijk accommoderen Het gezamenlijk accommoderen kent voor- en nadelen. In onderstaande tabellen zijn de voor- en nadelen van centraliseren en decentraliseren van de accommodaties weergegeven. De keuze kan per dorp verschillend zijn en daarmee tot verschillende inzichten leiden.

Centraliseren Voordelen

Nadelen

1. Kostenbesparing:

1. Financiële risico's:

Schaalvoordelen: Een gezamenlijke accommodatie kan zorgdragen voor een efficiënter en multifunctioneel gebruik van ruimtes en middelen.

Hoge initiële investering: Het bouwen van een MFA of omnisportaccommodatie met veel verschillende gebruikers, vergt een aanzienlijke initiële investering, wat financiële risico's met zich mee kan brengen.

Efficiënt onderhoud: Het beheer en onderhoud van één groot complex kan efficiënter zijn dan van meerdere locaties. Er is minder duplicatie van beheer, exploitatie en inkoop van materialen benodigd. 2. Toegankelijkheid: Multifunctionaliteit: Inwoners kunnen meerdere sporten beoefenen en een breder (maatschappelijk) aanbod afnemen, wat handig is voor gezinnen en individuen die aan deze activiteiten willen deelnemen. Bereikbaarheid: Een centrale ligging kan de toegankelijkheid verbeteren, vooral als de MFA of omnisport-

2. Complexiteit van beheer en exploitatie: Beheersuitdagingen: Het beheren en exploiteren van een MFA of omnisport-accommodatie vereist een complexere en mogelijk duurdere beheers- en organisatiestructuur. Coördinatie/Aansturing: Verschillende gebruikersgroepen en sportverenigingen vragen om een

2240217/20241029 BWij/MdB | www.icsadviseurs.nl

accommodatie goed bereikbaar is met het openbaar vervoer en voldoende parkeergelegenheid biedt.

goede coördinatie om conflicten te voorkomen.

3. Synergie en samenwerking:

3. Identiteit en betrokkenheid:

Interactie tussen sportverenigingen: Verschillende sportverenigingen, sporters en verdere gebruikers kunnen elkaar ontmoeten, wat de sociale interactie (cohesie) en samenwerking kan bevorderen.

Verlies van identiteit: Sportverenigingen kunnen eigen cultuur, identiteit, zelfstandigheid of zeggenschap verliezen. Bovendien kunnen zij hun unieke karakter en binding met de wijk verliezen.

Toegang tot inzet en expertise: Door alles op één locatie te centreren, is het gemakkelijker om gezamenlijk invulling te geven aan vrijwilligerstaken t.b.v. bestuur, sporttechnisch kader (zoals (gespecialiseerde) trainers en coaches) en taken voor het organiseren van activiteiten, evenementen et cetera.

Vermindering van betrokkenheid vanuit de wijk: Decentrale accommodaties kunnen beter ingebed zijn in de gemeenschap en meer betrokkenheid vanuit de wijk en gebruik stimuleren.

Gezamenlijke activiteiten, evenementen: Clusters kunnen makkelijker activiteiten, grote evenementen organiseren door de gebundelde faciliteiten en middelen.

4. Logistieke uitdagingen: Bereikbaarheid: Hoewel centrale ligging een voordeel kan zijn, kan het ook problemen opleveren zoals verkeersdrukte en parkeeroverlast, vooral als de infrastructuur hier niet goed op is uitgerust.

19/21

Decentraliseren

3. Flexibiliteit en Aanpassing:

Voordelen

Nadelen

1. Identiteit en betrokkenheid:

1. Kosten:

Lokale betrokkenheid: Sportaccommodaties kunnen dichterbij/in wijken worden geplaatst, wat de betrokkenheid en binding van de lokale gemeenschap kan versterken.

Hogere onderhoudskosten: Het onderhouden van meerdere verspreide faciliteiten kan duurder zijn en meer middelen vergen dan het onderhoud van een gecentraliseerd complex.

Identiteit: Lokale sportverenigingen behouden hun unieke karakter en identiteit, wat de loyaliteit van leden kan bevorderen.

Inefficiënt gebruik van accommodaties: Verspreide accommodaties kunnen leiden tot onderbenutting van bepaalde faciliteiten, wat niet kosteneffectief is. 2. Complexiteit van beheer en exploitatie:

2. Bereikbaarheid: Toegankelijkheid: Meer mensen kunnen profiteren van sportfaciliteiten als deze verspreid zijn over verschillende wijken, wat de reistijd voor gebruikers verkort. Verkeersdrukte: Het verspreiden van faciliteiten kan verkeersdrukte en parkeerproblemen rondom één enkele locatie verminderen.

Complex beheer: Het beheren en exploiteren van meerdere locaties (door bijvoorbeeld gemeente) vereist meer coördinatie en kan leiden tot inefficiëntie en communicatieproblemen. Verdeelde focus: Het kan moeilijker zijn om consistent beleid en kwaliteitsstandaarden te handhaven over verschillende locaties.

2240217/20241029 BWij/MdB | www.icsadviseurs.nl

Aanpasbaarheid: Individuele faciliteiten kunnen makkelijker worden aangepast aan specifieke behoeften van de lokale gebruikers zonder rekening te hoeven houden met een centraal gestuurde organisatie. Diversiteit: Er kan een grotere variëteit aan sportfaciliteiten worden aangeboden die zijn aangepast aan de behoeften en voorkeuren van verschillende wijken.

3. Beperkte synergie en samenwerking: Minder samenwerking: Er zijn minder mogelijkheden voor samenwerking tussen verschillende sportverenigingen en gebruikersgroepen die anders van elkaars aanwezigheid zouden profiteren in een gecentraliseerde locatie. Minder grootschalige evenementen: Het organiseren van grote evenementen kan moeilijker zijn omdat de faciliteiten verspreid zijn en mogelijk niet over de benodigde capaciteit beschikken. 4. Ruimtelijke planning: Ruimteverspilling: Verspreide sportaccommodaties kunnen meer ruimte in beslag nemen, wat inefficiënt kan zijn in dichtbevolkte stedelijke gebieden. Infrastructuurkosten: Het aanleggen en onderhouden van infrastructuur (wegen, parkeerplaatsen, omliggend terrein) voor meerdere locaties kan duurder zijn dan voor één centrale locatie.

20/21

Colofon Datum: Auteur(s):

29 oktober 2024 Boukje Wijmans en Michel de Boer info@icsadviseurs.nl 088 - 235 04 27

2240217/20241029 BWij/MdB | www.icsadviseurs.nl

21/21