Bijlage 4. Concept accountantsverslag 2024

C

EP T

22 MEI 2025

O

N

Ten aanzien van de volgende onderwerpen is onze controle nog onderhanden: - Casus bedrijfsvoering - Afronden laatste controlepunten (statusmail aan Marloes) - Afronden review

C

Hier kunnen nog aanvullende vragen en/of controlebevindingen uit naar voren komen die nu nog niet in dit concept accountantsverslag zijn opgenomen.

ACCOUNTANTSVERSLAG 2024

Gemeente Hellendoorn

BDO Audit & Assurance B.V, Postbus 220, 7500 AE Enschede, www.bdo.nl

Aan:

Geachte leden van de raad,

de raad van gemeente Hellendoorn T.a.v. de heer A.T. van der Wulp, raadsgriffier Postbus 200 7440 AE Nijverdal

Wij hebben de jaarrekening 2024 van gemeente Hellendoorn (hierna te noemen ‘gemeente’) gecontroleerd. Zoals afgesproken in onze opdrachtbevestiging d.d. 10 oktober 2024 ontvangt u hierbij ons accountantsverslag 2024. In dit verslag hebben we de belangrijkste bevindingen en conclusies naar aanleiding van de jaarrekeningcontrole opgenomen.

Enschede, 20 mei 2025

Het opstellen en controleren van de jaarrekening vraagt elk jaar weer een aanzienlijke inspanning. Onze complimenten gaan uit naar de medewerkers van gemeente Hellendoorn die gezorgd hebben voor een goede jaarrekening en controle. Bij deze willen wij alle betrokken medewerkers van gemeente Hellendoorn bedanken voor de constructieve en plezierige samenwerking tijdens de controle.

EP T

Hoogachtend,

C

Wij hopen u met dit verslag van dienst te zijn. Vanzelfsprekend zijn wij graag bereid om een nadere toelichting op de inhoud te geven.

O

N

BDO Audit & Assurance B.V. namens deze,

M. Zoetman-Kiers RA Partner BDO en extern accountant gemeente Hellendoorn

C

Kenmerk: MZK/XXXXXX

Onze bevindingen en aanbevelingen hebben wij afgestemd met de ambtelijke organisatie en verantwoordelijke wethouder. Een afschrift van dit verslag is toegezonden aan het college van burgemeester en wethouders.

3

ACCOUNTANTSVERSLAG 2024 – GEMEENTE HELLENDOORN

Inhoudsopgave

02

Dashboard accountantscontrole

Uitkomsten jaarrekeningcontrole

04

05

C

O

N

C

EP T

01

Onze controle Bijlagen

03 Resultaat & financiële positie

06

ACCOUNTANTSVERSLAG 2024 – GEMEENTE HELLENDOORN

EP T

1. Dashboard accountantscontrole

C

1.1 Dashboard accountantscontrole

O

N

1.2 Aandachtspunten 2025

C

4

5

ACCOUNTANTSVERSLAG 2024 – GEMEENTE HELLENDOORN

1.1 Dashboard accountantsverslag (1/2)

N

C

EP T

Strekking controleverklaring  Wij zijn voornemens bij de jaarrekening, inclusief rechtmatigheidsverantwoording, een goedkeurende controleverklaring af te geven.  De gehanteerde materialiteit voor fouten en onzekerheden bedraagt € 1.432.000 respectievelijk € 4.297.000  Het jaarverslag, inclusief de opgenomen informatie in de paragraaf bedrijfsvoering, is verenigbaar met de jaarrekening en bevat geen materiële onjuistheden.  De grondslagen van de jaarrekening zijn aanvaardbaar en het BBV wordt nageleefd.  Het college heeft in de rechtmatigheidsverantwoording een totaal van € 1.169.000 aan afwijkingen gerapporteerd.  De WNT is nageleefd.  Wij hebben de getrouwheid en rechtmatigheid van de SiSa-bijlage vastgesteld.

C

O

Aandachtspunten 2025 Wij zien voor gemeente Hellendoorn de volgende aandachtspunten voor 2025:  Het voorspellend vermogen van de begroting is degelijk, maar met name voor de lasten is verbetering mogelijk. Gemeente Hellendoorn is zich hiervan bewust en werkt actief aan verbetering;  Vanaf boekjaar 2025 wordt de wettelijke controlegrens voor de accountant verhoogd van 1% naar 2%. Fouten en onzekerheden moeten bij elkaar opgeteld (gaan) worden. Risico op een niet-goedkeurende controleverklaring neemt toe;  Gemeente Hellendoorn staat voor uitdagingen in de personele bezetting van financiële functies, maar waarborgt ondanks tijdelijke oplossingen de continuïteit en werkt actief aan structurele verbeteringen. Resultaat 2024NTEN 2025  Het gerealiseerde resultaat 2024 wijkt af van de begroting na wijziging. Wij merken op dat het positieve resultaat voornamelijk het gevolg is van laat bekend geworden incidentele opbrengsten.  Wij concluderen dat het voorspellend vermogen van de begroting (na wijzigingen) verder verbeterd kan worden, bijvoorbeeld middels backtesting (zie ook paragraaf 1.2). Met zero-based begroten wordt hier ook meer vorm aan gegeven.

(x €1.000)

2024

BEGROTING NA WIJZIGINGEN

Saldo van baten en lasten

7.846

623

Mutatie reserves

-5.221

-623

RESULTAAT

2.625

0

6

ACCOUNTANTSVERSLAG 2024 – GEMEENTE HELLENDOORN

1.1 Dashboard accountantsverslag (2/2)

C

EP T

Belangrijke bevindingen  Vanuit de dossiercontroles en de rapportage van de verbijzonderde interne controle zijn diverse procedurele bevindingen gebleken. Binnen gemeente Hellendoorn is voldoende aandacht om deze punten op te volgen.  Enkele pensioenen van oud-wethouders worden momenteel betaald vanuit de lopende begroting. In verband met de invoering van het nieuwe pensioenstelsel in 2028 is het van belang dat de voorziening op dat moment toereikend is.  Het totaal van de onrechtmatigheden is toegenomen ten opzichte van voorgaand jaar, echter blijven deze onder de verantwoordingsgrens.

O

N

Sociaal Domein en grondexploitatie uitgelicht Sociaal Domein:  De lasten op het programma Sociaal Domein zijn in 2024 gestegen met € 3,4 miljoen. De totale onzekerheid Jeugdzorg ZIN bedraagt € 1.096.000 (2023: € 941.000).

C

Grondexploitaties:  Het bestemmingsplan de Grave Haarle is definitief vastgesteld en de gronden zijn aangekocht. Inmiddels is gestart met de verloting en is de verwachting dat in 2025 gestart kan worden met de woningbouw. Uw financiële positie  De score van gemeente Hellendoorn in onze landelijke benchmarkrapportage bedraagt een 8. Gemeente Hellendoorn staat hiermee op plek 47 van de 134 van gemeenten met 25.000-50.000 inwoners.  Het weerstandsvermogen van gemeente Hellendoorn is uitstekend en bedraagt 5,3.  De netto schuldquote en de solvabiliteit laten al enkele jaren een verbetering zien ten opzichte van de signaleringswaarden volgens het gemeenschappelijk financieel toezichtkader (GTK 2020).  Wij constateren dat de gezette stappen door gemeente Hellendoorn om de financiële positie te verbeteren zijn vruchten afwerpt.

7

ACCOUNTANTSVERSLAG 2024 – GEMEENTE HELLENDOORN

1.2 Aandachtspunten 2025 (1/2)

Dit wordt ook wel ‘backtesting’ genoemd. Hiermee kan het lerend vermogen van gemeente Hellendoorn verbeteren. Door gestructureerd en gedocumenteerd de kwaliteit van de prognoses te beoordelen aan de hand van realisatie zoals achteraf is gebleken, kunnen toekomstige prognoses verbeterd worden en/of kan eerder bijgestuurd worden.

EP T

Inleiding Naar aanleiding van onze controle van de jaarrekening 2024 hebben wij een aantal bevindingen en aanbevelingen over het afgelopen boekjaar weergegeven. Daarnaast willen wij, vanuit onze natuurlijke adviesfunctie, de volgende van aandachtspunten voor het komende jaar benoemen.

Het verschil ten opzichte van de begroting wordt veroorzaakt door diverse afwijkingen. De verschillen zijn te verklaren en bij de financiële toelichtingen in de programma’s is door gemeente Hellendoorn een heldere toelichting opgenomen. Wij adviseren het analyseren van afwijkingen nadrukkelijker onderdeel van uw proces te maken bij de bestuursrapportages en voortdurend te monitoren waardoor verschillen ontstaan.

C

O

N

C

Impact voorjaarsnota op structurele tekorten, impact te maken met voorspellend vermogen Voorgaand jaar hebben we gerapporteerd over de structurele tekorten in 2026 en 2027, wat ook impact heeft op gemeente Hellendoorn. Uit de voorjaarsnota blijkt dat gemeenten vanaf 2026 ruim 400 miljoen bij krijgen om het ‘ravijnjaar’ een gedeeltelijk te dempen. Tevens komt aanvullend voor jeugdzorg in 2025 400 miljoen beschikbaar en in de jaren 2026 en 2027 tussen de 800 en 900 miljoen. Alleen laat een doorkijk ook zien dat voor 2028 alweer bezuinigingen staan verantwoord. Ook voor gemeente Hellendoorn blijft het een uitdaging om te gaan met deze onzekerheden ten aanzien van de gemeentelijke financiën, en deze te beheersen. Onder paragraaf 3.3 is hierbij de financiële positie tot uitdrukking gebracht. Voor een groot deel van de programma's geldt dat sprake is van aanzienlijke afwijkingen tussen begrote lasten en daadwerkelijke lasten (zie ook hoofdstuk 3.1). Voor de baten ligt de realisatie op programmaniveau redelijk in lijn met de begroting na wijzigingen, behalve voor programma 5 – woon en leefomgeving. Als gevolg van de blijvende onzekerheden benadrukken wij opnieuw het belang van voorspellend vermogen.

Zoals opgenomen in ons dashboard van dit rapport en in hoofdstuk 3 bij de analyse van het resultaat, adviseren wij een verdere verbetering van het voorspellend vermogen structureel onderdeel van uw proces te maken. Dit kan door gestructureerd afwijkingen van de begroting te evalueren waaruit lering kan worden getrokken voor toekomstige prognoses.

Gemeente Hellendoorn heeft bij het opstellen van de begroting 2025 samengewerkt met een extern bureau. Hierbij is aan de hand van zero-based begroten gewerkt om het voorspellende vermogen verder vorm te geven en te verbeteren. Beleidsstukken In onze managementletter hebben wij gerapporteerd dat een aantal beleidsstukken verouderd zijn. Wij hebben destijds begrepen dat dit onder de aandacht is gewerkt wordt aan het actualiseren van deze beleidsstukken. Dit is vooralsnog niet gelukt waarbij dit aandachtspunt van belang blijft.

8

ACCOUNTANTSVERSLAG 2024 – GEMEENTE HELLENDOORN

1.2 Aandachtspunten 2025 (2/2)

Inrichting financiële functie Gemeente Hellendoorn staat voor de uitdaging diverse financiële functies in te vullen, mede als gevolg van recente wijzigingen in de personele bezetting. Bij het opstellen van het jaarwerk is, ondanks deze veranderingen, adequaat geschakeld, wat de continuïteit heeft gewaarborgd. Toch blijft het invullen van vacatures een complexe opgave.

EP T

Aanpassing materialiteit naar 2% voor 2025 Vanaf boekjaar 2025 wordt de wettelijke controlegrens voor de accountant verhoogd van 1% naar 2%. Deze wijziging betreft tevens de samenvoeging van de controlegrens van 1% voor fouten en 3% procent voor onzekerheden tot een norm van 2%. Doordat fouten en onzekerheden bij elkaar opgeteld moeten gaan worden zal dit landelijk naar verwachting gaan leiden tot een toename van het aantal niet-goedkeurende controleverklaringen bij decentrale overheden. Met name gemeenten met omvangrijke onzekerheden, als het gaat om prestatieleveringen binnen het sociaal domein, lopen een risico. Wij adviseren gemeente Hellendoorn hierover tijdig het gesprek met de raad aan te gaan en waar nodig actie te ondernemen om de onzekerheden binnen het sociaal domein te minimaliseren.

N

C

Op dit moment worden de taken en verantwoordelijkheden binnen financiële afdeling heroverwogen. Hierbij wordt onder andere gesproken over een splitsing tussen procesbeheer en andere financiële taken. Het is raadzaam de inrichting van de organisatie verder te analyseren en te beoordelen hoe de afdeling het beste kan worden ingericht om toekomstige uitdagingen op het gebied van personele bezetting aan te gaan.

C

O

Verbijzonderde interne controle Vanuit de dossiercontroles en de uitkomsten zoals opgenomen in de rapportages van de verbijzonderde interne controle zijn geen onrechtmatigheden geconstateerd. Wel zijn, conform voorgaande jaren, diverse procedurele bevindingen naar voren gekomen. Wij hebben geconstateerd dat binnen gemeente Hellendoorn aandacht is voor deze bevindingen en dat momenteel actief wordt gewerkt aan het verbeteren van de interne processen. Wij verwijzen hiervoor ook naar onze managementletter.

Hoewel de uitdaging rondom het invullen van de functie aanwezig is, heeft deze niet geleid tot aanzienlijke vertraging in onze controle dan wel het jaarrekeningproces. Wij spreken onze waardering uit voor hoe, weliswaar tijdelijk, de functies op een adequate wijze zijn ingevuld en de continuïteit van het financiële proces is gewaarborgd.

ACCOUNTANTSVERSLAG 2024 – GEMEENTE HELLENDOORN

EP T

2. Uitkomsten jaarrekeningcontrole

O

N

C

2.1 Strekking controleverklaring

C

9

10 ACCOUNTANTSVERSLAG 2024 – GEMEENTE HELLENDOORN

2.1 Strekking controleverklaring

Vermogen om risico’s vanuit de reguliere bedrijfsvoering financieel op te vangen Op basis van artikel 12 van de Financiële-verhoudingswet kunnen gemeenten bij langdurige financiële tekorten een beroep doen op een extra uitkering uit het gemeentefonds. Omdat de omvang van het gemeentefonds hierdoor niet wijzigt betalen andere gemeenten daar dus aan mee. Om die reden moeten gemeenten aan allerlei voorwaarden voldoen om deze aanvullende uitkering te kunnen ontvangen. Maar in principe kunnen gemeenten hierdoor niet failliet gaan. Het gevolg hiervan is dat crediteuren en andere stakeholders nooit benadeeld kunnen worden door een faillissement. Desalniettemin is de financiële positie vanuit het perspectief van raadsleden van belang en moet het college van burgemeester en wethouders inzicht geven in hoeverre een gemeente in staat is om de financiële risico’s vanuit de reguliere exploitatie en onverwachte tegenvallers financieel op te vangen, zonder tussenkomst van de toezichthouder.

C

EP T

Controleverklaring 2024 Wij zijn voornemens om bij de jaarrekening 2024, inclusief SiSa-bijlage, van gemeente Hellendoorn een goedkeurende controleverklaring af te geven. Dit betekent dat de jaarrekening een getrouw beeld geeft van de grootte en de samenstelling van zowel de baten en lasten over 2024 als van de activa en passiva per 31 december 2024 in overeenstemming met het Besluit begroting en verantwoording Provincies en Gemeenten (BBV). De in de jaarrekening opgenomen rechtmatigheidsverantwoording geeft een getrouw beeld en de met de raad gemaakte afspraken hierover zijn nageleefd.

N

Wij zijn met u overeengekomen dat wij tijdens onze controle geconstateerde afwijkingen groter dan € 143.200 rapporteren, alsmede afwijkingen die naar onze mening om kwalitatieve redenen relevant zijn.

Omschrijving

1

Jeugdzorg ZIN

2

Wmo ZIN

Post/toelichting

TOTAAL Materialiteit (1% voor fouten, 3% voor onzekerheden) Rapporteringstolerantie

Fouten (in €)

Onzekerheden (in €) 1.096.000

C

#

O

ONGECORRIGEERDE CONTROLEVERSCHILLEN 2024

-

1.401.000

1.432.000

4.297.000

305.000

143.200

Wij concluderen dat de ongecorrigeerde controleverschillen geheel toezien op onzekerheden en dat deze zowel individueel als gezamenlijk niet materieel zijn voor de jaarrekening als geheel en hebben een goedkeurende controleverklaring verstrekt met betrekking tot de getrouwheid van de jaarrekening 2024.

Met de invoering van de aangepaste Nederlandse Standaard 700 dienen accountants voor gemeenten in hun controleverklaringen bij jaarrekeningen naast fraude te rapporteren over de veronderstellingen inzake de financiële risico’s in relatie tot de financiële positie. Onze controlewerkzaamheden hebben geen informatie opgeleverd die strijdig is met de veronderstellingen en aannames van het college van burgemeester en wethouders over de gehanteerde uitgangspunten om de normale bedrijfsvoering voort te kunnen zetten. Voor een nadere uiteenzetting van onze controleaanpak ten aanzien van de veronderstellingen inzake financiële risico’s in relatie tot de financiële positie verwijzen wij naar onze controleverklaring 2024.

11 ACCOUNTANTSVERSLAG 2024 – GEMEENTE HELLENDOORN

EP T

3. Resultaat & financiële positie

C

3.1 Programma sociaal domein

N

3.2 Rechtmatigheidsverantwoording

C

O

3.3 BBV, WNT en SiSa 3.4 Voorzieningen

12 ACCOUNTANTSVERSLAG 2024 – GEMEENTE HELLENDOORN

3.1 Programma ‘Sociaal domein’

Tevens is van een aantal zorginstellingen geen controleverklaring ontvangen dan wel is niet vastgesteld voor de gefactureerde zorg ook daadwerkelijk prestaties zijn verricht. Met inachtneming van de interne beheersing bij uw gemeente ramen wij het bedrag van de resterende onzekerheid in totaliteit op circa € 305.000 (2013: €391.000).

EP T

De lasten van gemeente Hellendoorn in het programma ‘Sociaal domein’ bedragen over 2024 circa € 30,1 miljoen, waarvan circa €18,1 miljoen (2023: € 14,8 miljoen) is toe te wijzen aan Jeugdzorg ZIN en Wmo ZIN.

Persoonsgebonden budgetten De SVB toetst niet op levering van de zorg. Hierdoor is ten aanzien van PGB eveneens sprake van een onzekerheid. Gemeente Hellendoorn verkrijgt echter zekerheid door intern ingerichte processen, zoals het toekenningsproces en de controles op betalingen waardoor deze onzekerheid deels teniet wordt gedaan.

C

Jeugdzorg ZIN De productieomvang van Jeugdzorg ZIN bij zorginstellingen bedraagt in 2024 circa € 9,9 miljoen. Met betrekking tot de lasten inzake jeugdhulp vraagt gemeente Hellendoorn de zorginstellingen om een verklaring. Uit onze controle blijkt dat van een aantal zorginstellingen nog onvoldoende controle-informatie is ontvangen, waarmee kan worden onderbouwd dat voor de gefactureerde zorg ook daadwerkelijk prestaties zijn verricht.

O

N

Tevens is van een aantal zorginstellingen geen controleverklaring ontvangen, waarmee kan worden onderbouwd dat voor de gefactureerde zorg ook daadwerkelijk prestaties zijn verricht. Met inachtneming van de interne beheersing bij uw gemeente ramen wij het bedrag van de resterende onzekerheid in totaliteit op circa € 1.096.000 (2023: € 941.000).

C

Wmo ZIN De productieomvang van Wmo ZIN bij zorginstellingen bedraagt in 2024 circa € 8,4 miljoen. De toekenning van voorzieningen in het kader van Wmo ZIN vindt plaats vanuit gemeente Hellendoorn. Gemeente Hellendoorn heeft derhalve zelf inzicht in de cliënten en de gemaakte afspraken. Met betrekking tot de lasten Wmo ZIN vraagt gemeente Hellendoorn per zorginstelling een controleverklaring bij de productieverantwoording op basis van het landelijk protocol.

De processen van PGB (Jeugdzorg en Wmo) verschillen op een aantal onderdelen van de processen ZIN, waardoor voor PGB (Jeugdzorg en Wmo) niet dezelfde zekerheid wordt verkregen. De resterende onzekerheden zijn hierdoor voor PGB (Jeugdzorg en WMO) onder de door de raad vastgestelde rapporteringstolerantie.

13 ACCOUNTANTSVERSLAG 2024 – GEMEENTE HELLENDOORN

3.2 Rechtmatigheidsverantwoording (1/3)

Strekking van de rechtmatigheidsverantwoording van gemeente Hellendoorn De raad van gemeente Hellendoorn heeft de verantwoordingsgrens bepaald op 1% van de totale lasten inclusief de dotaties aan de reserves en de verantwoordingsgrens is daarmee bepaald op € 1.432.000. Onze materialiteit voor de jaarrekeningcontrole is gelijk aan deze verantwoordingsgrens.

EP T

Status wijziging wet– en regelgeving De gedelegeerde regelgeving die relevant is voor het opstellen van de jaarrekening (BBV) en voor de uitvoering van de accountantscontrole 2024 en oordeelsvorming in de controleverklaring (BADO) zijn op het moment van schrijven van dit accountantsverslag voor advisering voorgelegd aan de Raad van State. Totdat deze aanpassingen rond zijn dient de uitwerking uit NBA Alert 48 2.0 gevolgd te worden. Aan de hand van te onderkennen scenario's / omstandigheden zijn in NBA Alert 48 2.0 aanwijzingen opgenomen voor de uitvoering van de accountantscontrole van de jaarrekening en de oordeelsvorming in de controleverklaring.

C

Blijkens de rechtmatigheidsverantwoording stelt het college van gemeente Hellendoorn vast dat de omvang van de in de jaarrekening verantwoorde baten en lasten alsmede de balansmutaties die niet rechtmatig tot stand zijn gekomen € 1.169.000 bedraagt. Dit is lager dan de verantwoordingsgrens. Van de niet rechtmatig tot stand gekomen verantwoorde baten en lasten alsmede de balansmutaties is volgens het college van gemeente Hellendoorn overigens een bedrag van € 439.000 acceptabel op basis van door de gemeenteraad vastgestelde afspraken. De door het college gerapporteerde afwijkingen kunnen als volgt worden samengevat:

O

N

Op 17 december 2024 zijn de aanvullende kaders voor de jaarrekening vastgesteld. Daarin is invulling gegeven aan de verantwoordingsgrens, de rapportagegrens, het normenkader en verder invulling van het begrip begrotingsrechtmatigheid.

C

BEVINDINGEN IN HET KADER VAN RECHTMATIGHEID

Acceptabel (in €)

Niet-acceptabel (in €)

Totaal afwijkingen (in €)

Onduidelijkheden (in €)

0

531.000

531.000

0

439.000

199.000

638.000

0

0

0

0

0

TOTAAL

439.000

730.000

1.169.000

0

Verantwoordingsgrens (1%)

1.432.000

0

0

0

Onrechtmatigheden Voorwaardencriterium Begrotingscriterium Misbruik en oneigenlijk gebruik criterium

Rapportagegrens

100.000

14 ACCOUNTANTSVERSLAG 2024 – GEMEENTE HELLENDOORN

3.2 Rechtmatigheidsverantwoording (2/3) Voorwaardencriterium Het college toetst bij de uitvoering van haar controlewerkzaamheden of bij de uitvoering van financiële beheershandelingen binnen de geldende wet- en regelgeving is gehandeld. De relevante wet- en regelgeving is tussen het college en de raad afgestemd door middel van het normenkader. Met name bij de volgende processen is het voorwaardencriterium relevant: • subsidieverstrekkingen, • participatiewet en • aanbestedingen. Wij hebben geconcludeerd dat ten aanzien van subsidieverstrekkingen (€ 12.000) en aanbestedingen (€ 519.000) niet aan het voorwaardencriterium is voldaan. Derhalve hebben wij in het overzicht op pagina 13 een onrechtmatigheid opgenomen voor een bedrag van € 531.000.

EP T

Onze bevindingen bij de rechtmatigheidsverantwoording en paragraaf bedrijfsvoering van gemeente Hellendoorn Het is onze rol om de getrouwheid van de rechtmatigheidsverantwoording in de jaarrekening 2024 van gemeente Hellendoorn te controleren. Wij hebben vastgesteld dat de rechtmatigheidsverantwoording in uw jaarrekening een getrouw beeld geeft. Onze controle richt zich op het bepalen of de opsomming van de onrechtmatigheden door het college toereikend is onderbouwd. De rechtmatigheidsverantwoording in de jaarrekening richt zich op een drietal criteria die wij hieronder nader hebben toegelicht.

O

N

C

Voor de SiSa-bijlage heeft het college negen rechtmatigheidscriteria in acht genomen. Hierbij stellen wij vast of de rechtmatigheidsverantwoording is opgesteld in overeenstemming met de afspraken die gemaakt zijn tussen de gemeenteraad en het college. Deze afspraken zijn vastgelegd in het normenkader van gemeente Hellendoorn, dat d.d. 17 december 2024 door de gemeenteraad is vastgesteld, en de financiële verordening.

C

Bij de uitvoering van onze werkzaamheden hebben wij vastgesteld dat de organisatie toereikende werkzaamheden heeft uitgevoerd om de opsomming van de onrechtmatigheden in de rechtmatigheidsverantwoording te onderbouwen. De paragraaf bedrijfsvoering is onderdeel van het jaarverslag. Wij hebben deze paragraaf gelezen en hebben op basis van onze kennis en ons begrip, verkregen vanuit de jaarrekeningcontrole of anderszins, overwogen of deze paragraaf materiële afwijkingen bevat. Deze werkzaamheden hebben niet dezelfde diepgang als onze controlewerkzaamheden van de rechtmatigheidsverantwoording in de jaarrekening. Op grond van onze werkzaamheden zijn wij van mening dat de paragraaf bedrijfsvoering verenigbaar is met de jaarrekening en geen materiële afwijkingen bevat.

Europese aanbestedingen In het kader van de rechtmatigheidsverantwoording 2024 heeft het college de juiste toepassing van de Europese aanbestedingsrichtlijnen gecontroleerd aan de hand van een zogenaamde spendanalyse. In onze managementletter hebben wij gerapporteerd over de interne beheersing met betrekking tot de EU-aanbestedingsregels. In het proces wordt de naleving van de inkoop- en aanbestedingsregels niet afgedwongen, hierdoor kan niet worden gesteund op interne beheersmaatregelen. Over 2024 is daarom door gemeente Hellendoorn een spendanalyse uitgevoerd (toets op naleving EU-aanbestedingsregels achteraf op basis van de crediteurenadministratie). De werkzaamheden hebben geresulteerd in een afwijking € 519.000 die als volgt is opgebouwd: (x €1.000)

BEDRAG

Afwijkingen vanuit 2023 die doorlopen in 2024

216.000

Nieuwe afwijkingen met ingang van 2024

303.000

TOTAAL

519.000

15 ACCOUNTANTSVERSLAG 2024 – GEMEENTE HELLENDOORN

3.2 Rechtmatigheidsverantwoording (3/3)

Het college en de raad hebben door middel de financiële verordening afspraken gemaakt over wanneer overschrijdingen van baten en/of onderschrijdingen van lasten en baten en investeringsbudgetten (kredieten) in een begrotingswijziging aan de raad voorgelegd moeten worden.

EP T

Doorkijk naar 2025 Het verantwoord bedrag door het college aan aanbestedingsonrechtmatigheden is qua omvang gestegen ten opzichte van voorgaand jaar (2023: € 203.000). Dit is met name het gevolg van een nieuwe onrechtmatige inkoop welke in 2024 heeft plaatsgevonden. Wij hebben deze onrechtmatigheid, (aanschaf kantoormeubilair) met gemeente Hellendoorn besproken en vastgesteld dat contractbeheer en borging van de inkoopfunctie doorlopende aandachtspunten blijven voor de VIC. De afgelopen jaren zijn diverse belangrijke stappen gezet om de EU-onrechtmatigheid te voorkomen, zoals ook beschreven in eerdere verslagen. De ontstane afwijkingen zijn het gevolg van het stapelen van soortgelijke of samenhangende opdrachten, en de inzet van inhuur om het personeelstekort op de inkoop op te vangen. Dit is een blijvend aandachtspunt bij de beheersing van de EU-aanbestedingsregels. De eventuele aandachtspunten voor aankomend jaar zijn in detail met gemeente Hellendoorn besproken.

N

C

Het college van gemeente Hellendoorn heeft de overschrijdingen van baten en/of onderschrijdingen van lasten en baten en investeringsbudgetten (kredieten) tijdig aan de raad voorgelegd, waardoor hiervoor geen begrotingsonrechtmatigheid in de rechtmatigheidsverantwoording is opgenomen.

C

O

Begrotingscriterium Het begrotingscriterium richt zich op het budgetrecht van de raad. Overschrijdingen van de lasten en overschrijdingen van investeringsbudgetten (kredieten) zijn op basis van de Gemeentewet onrechtmatig.

Het totaal van de begrotingsonrechtmatigheden van gemeente Hellendoorn heeft de verantwoordingsgrens niet overschreden en het college heeft het totaal van de begrotingsonrechtmatigheden daarom ook niet opgenomen in de rechtmatigheidsverantwoording maar enkel in de paragraaf bedrijfsvoering. Overschrijdingen van baten en/of onderschrijdingen van lasten en baten en investeringsbudgetten (kredieten) zijn op zichzelf niet onrechtmatig. Deze zijn echter wel onrechtmatig als deze niet tijdig tot een begrotingswijziging hebben geleid of te laat aan de raad zijn gemeld.

Misbruik en oneigenlijk gebruik criterium Als laatste dient het college een uitspraak te doen over de naleving van bepalingen die in wet- en regelgeving zijn opgenomen met betrekking tot misbruik en oneigenlijk gebruik. Hiervoor stelt het college vast welke verplichte handhaving noodzakelijk is en welke maatregelen binnen een gemeente genomen zijn om dit te kunnen uitvoeren. Tevens stelt het college vast of de getroffen maatregelen werken. Als geconstateerd wordt dat beleid niet bestaat of niet wordt nageleefd dan wordt dit toegelicht in de paragraaf bedrijfsvoering. Alleen daadwerkelijke afwijkingen als gevolg van misbruik worden opgenomen in de paragraaf bedrijfsvoering. Wij hebben vastgesteld dat het M&O beleid niet volledig is, gezien het feit dat Wet inburgering 2021, net zoals voorgaand jaar, niet is opgenomen in het M&O beleid. Tevens rapporteert gemeente Hellendoorn geen bevindingen in haar rechtmatigheidsverantwoording aangaande misbruik en oneigenlijk gebruik.

16 ACCOUNTANTSVERSLAG 2024 – GEMEENTE HELLENDOORN

3.3 BBV, WNT en SiSa

SiSa-bijlage Wij hebben de in de SiSa-bijlage van de jaarrekening 2024 genoemde specifieke uitkeringen gecontroleerd met inachtneming van de Nota verwachting accountantscontrole SiSa 2024. Op grond van ons onderzoek hebben wij bij uw specifieke uitkeringen geen fouten en/of onzekerheden geconstateerd die de voor SiSa geldende rapporteringstolerantie overschrijden. Zie tevens 5.1.

EP T

Bevindingen ten aanzien van naleving van de wettelijke verslaggevingsregels (BBV) Wij hebben vastgesteld dat gemeente Hellendoorn de wettelijke verslagleggingsregels (BBV) heeft nageleefd.

In bijlage 1 van de Nota Verwachtingen Accountantscontrole 2024 wordt ingegaan op de Wet Inburgering 2021. Vanaf 1 januari 2022 is het nieuwe inburgeringsstelsel ingegaan waarin de Wet Inburgering 2021 wordt uitgevoerd door gemeenten en verantwoord in de SiSa-bijlage 2024. Uit onze werkzaamheden ten aanzien van de bestedingen 2024 en opvolging IB signalen uit eerdere jaren volgen geen controleverschillen en/of onzekerheden. In opzet zijn voldoende maatregelen opgenomen om het M&O-risico te mitigeren.

C

Observaties informatiewaarde jaarverslag Wij hebben vastgesteld, op grond van de verkregen informatie in onze controle, dat de jaarrekening en het jaarverslag verenigbaar zijn en voldoen aan de eisen in de BBV voor de vorm en inhoud van het jaarverslag. Het jaarverslag biedt genoeg informatie over de realisatie ten opzichte van de uitgangspunten van het beleid.

C

O

N

Naleving van de (publicatieverplichtingen) WNT De Wet normering bezoldiging topfunctionarissen publieke en semipublieke sector (WNT) is met ingang van 2013 van toepassing. Doelstelling van de wet is te verhinderen dat instellingen in de publieke en semipublieke sectoren rechtens in staat zijn bovenmatige bezoldigingen toe te kennen. Voor gemeenten geldt dat de gemeentesecretaris en de griffier als topfunctionaris worden aangemerkt. De algemene bezoldiging voor een topfunctionaris mag voor 2024 niet meer bedragen dan € 233.000 per jaar. De externe accountant is belast met de controle op de naleving van de WNT door de instelling. Overschrijding van de bezoldigingsnorm wordt aangemerkt als een onverschuldigde betaling, die door de topfunctionaris terugbetaald moet worden aan de instelling. Gebeurt dit niet, dan is BDO als accountant wettelijk verplicht om bij het ministerie melding te doen van deze onverschuldigde betaling. Wij hebben tevens een meldingsplicht indien u geen of onjuiste gegevens heeft gepubliceerd in de jaarrekening. Wij hebben vastgesteld dat de bezoldigingen over 2024 van gemeente Hellendoorn niet strijdig zijn met de WNT en dat de jaarrekening 2024 van gemeente Hellendoorn voldoet aan de publicatieverplichtingen van de WNT.

Wij zien een landelijke trend dat Ministeries steeds vaker een Specifieke regeling kiezen voor het verstrekken van subsidies aan decentrale overheden. Het aantal SiSa-regelingen is daardoor exponentieel toegenomen. Dit geeft een hoge druk op de organisatie binnen gemeente Hellendoorn, andere gemeenten en decentrale overheden en de accountantskantoren. Voor uw gemeente is sprake van 24 SiSa-regelingen in 2024 tegenover 26 SiSa-regelingen in 2023.

17 ACCOUNTANTSVERSLAG 2024 – GEMEENTE HELLENDOORN

3.4 Voorzieningen

Het voordeel van de verantwoording van de voorziening tegen nominale waarde is dat de voorziening niet meer gevoelig is voor de (ontwikkeling van de) rekenrente tot het moment van de kapitaaloverdracht naar het ABP. Een nadeel van deze optie is dat de voorziening mogelijk moet worden opgehoogd.

EP T

Voorziening voor pensioenaanspraken van politieke ambtsdragers Met de invoering van het nieuwe pensioenstelsel is besloten dat ook de APPA-pensioenaanspraken van politieke ambtsdragers in een pensioenfonds ondergebracht moeten worden per 1 januari 2028. Dat betekent dat per die datum de APPA-voorzieningen toereikend moeten zijn. Momenteel worden vier oud-wethouders betaald vanuit de lopende begroting (last 2024 €23.000), zonder dat hiervoor een voorziening is getroffen. Om te voldoen aan de eisen van het nieuwe stelsel, dient per 2028 een voorziening te worden gevormd voor deze verplichtingen. Wij adviseren uw gemeente tijdig maatregelen te nemen om deze overgang soepel te laten verlopen en de financiële planning hierop af te stemmen.

C

Als een decentrale overheid de keuze maakt de uitwerking te wijzigen (wel of geen rekening houden met de rentecomponent) is dat een stelselwijziging die als zodanig moet worden verwerkt middels onder andere een raadsbesluit en/of een begrotingswijziging. Tevens moet deze als zodanig verwerkt en toegelicht worden in de jaarrekening. Wij hebben begrepen dat gemeente Hellendoorn de APPA-voorziening wil blijven verantwoorden op contante waarde.

C

O

N

Impact rekenrente bij keuze nominale of contante waarde Vanaf boekjaar 2028 zal bij overdracht naar het pensioenfonds, als gevolg van schommelingen in de rekenrente, mogelijke tekorten kunnen ontstaan. Daarbij kan een lagere rekenrente in het laatste jaar voor de overdracht een aanzienlijk gevolg hebben. Als gemeente Hellendoorn heeft u de keuze wél of niet rekening te houden met de rentecomponent. Bij de waardering tegen nominale waarde spelen rente-effecten géén rol meer. De middelen voor de berekende nominale verplichting zijn in dat geval in de voorziening opgenomen. Bij waardering tegen contante waarde wordt wel rekening gehouden met de rentecomponent.

Om de gevolgen van de overgang voor provincies, gemeenten en waterschappen in te schatten, wordt een gezamenlijk onderzoek gestart. Het onderzoek richt zich op de omvang van de al opgebouwde APPA-aanspraken, de toekomstige premie en de al beschikbare middelen. Aan de hand van deze gegevens worden de financiële gevolgen voor afzonderlijke provincies, gemeenten, waterschappen en het Rijk ingeschat. Deze inschatting wordt vervolgens teruggekoppeld aan de decentrale overheden om een indicatie te krijgen van de mogelijke financiële gevolgen in 2027, het jaar voordat de overgang ingaat.

18 ACCOUNTANTSVERSLAG 2024 – GEMEENTE HELLENDOORN

EP T

3. Uw financiële positie

C

3.1 Resultaat per programma

C

O

N

3.2 Weerstandsvermogen en ratio’s

19 ACCOUNTANTSVERSLAG 2024 – GEMEENTE HELLENDOORN

3.1 Resultaat per programma

Realisatie vs. gewijzigde begroting Het resultaat van gemeente Hellendoorn over het jaar 2024 ten opzichte van de gewijzigde begroting bedraagt € 2.625 miljoen voordelig. In het hiernaast opgenomen overzicht is het resultaat per programma in het kort weergegeven.

Realisatie (in € *1.000)

Begroting na wijziging (in € *1.000)

Verschil (in € *1.000)

Programma 1 – Werk, Economie en Inkomen

-/- 6.857

-/- 7.862

1.005

Programma 2 – Jeugd en WMO

-/- 28.776

-/- 28.373

-/- 403

Programma 3 – Onderwijs Cultuur en sport

-/- 9.819

-/- 13.455

3.636

Programma 4 – Mobiliteit en bereikbaarheid

-/- 5.794

-/- 5.899

105

Programma 5 – Woon en leefomgeving

-/- 4.390

-/- 5.391

1.001

Programma 6 – Bestuur, veiligheid en dienstverlening

78.883

77.482

1.401

-/- 15.401

-/- 15.879

479

Saldo van baten en lasten

7.846

623

7.223

Onttrekkingen reserves

15.479

18.685

3.207

-/- 20.700

-/- 19.308

1.392

2.625

0

2625

N

C

Programma

Overhead

O

Hieruit blijkt dat – op één na – ieder programma een voordeel is behaald en de realisatie van de lasten lager ligt dan de begroting. De belangrijkste afwijkingen van de begroting na wijzigingen zien we terug op programma’s 1, 3, 5 en 6. Het negatieve resultaat op programma 2 is voornamelijk het gevolg van een toename van complexe, individuele casuïstiek waardoor extra zorgbesteding nog was. Het positieve resultaat op programma 3 is met name het gevolg van het doorschuiven van kosten rondom sloop en tijdelijke huisvesting als gevolg van de nieuwbouw van Reggesteyn, die in 2024 nog niet in rekening zijn gebracht. De verwachting is dat dit in 2025 plaats zal gaan vinden. De detailverklaringen zijn op programmaniveau in de jaarrekening terug te lezen.

EP T

OVERZICHT REALISATIE PER PROGRAMMA 2024

C

Dotatie aan reserves RESULTAAT

20 ACCOUNTANTSVERSLAG 2024 – GEMEENTE HELLENDOORN

3.2 Weerstandsvermogen en ratio’s (1/3)

BEGROOT RESULTAAT VOOR MUTATIE RESERVES (IN MILJOENEN €) 2,5

2,1

2

C

EP T

Inleiding Een sterk versnipperd landschap, gedeelde onzekerheid. Dat is de titel van ons benchmarkonderzoek gemeenten dat wij in januari 2025 hebben uitgebracht over de financiële positie van gemeenten. Wij concluderen hierin dat de meeste gemeenten over 2023 een positief resultaat hadden (per saldo € 1,7 miljard) terwijl voor de komende vijf jaren grote tekorten worden verwacht (over vijf jaar totaal voor alle gemeenten € 3,9 miljard). Dit is voornamelijk het gevolg van de gewijzigde financieringssystematiek vanuit het Rijk, wat leidt tot een zogenoemd ravijn. Ook bij gemeente Hellendoorn zien wij dit terug. Volgens de begroting 2025 wordt vanaf 2026 tot en met 2028 cumulatief een negatief resultaat (vóór mutaties reserves) behaald van € 2,2 miljoen. In de grafiek hiernaast zijn de negatieve resultaten per jaar inzichtelijk gemaakt, waarbij wij opmerken dat recent bekend is geworden vanuit de voorjaarsnota dat het tekort gedeeltelijk gecompenseerd zal worden.

N

Hieronder schetsen wij de financiële positie op basis van de ratio’s zoals opgenomen in de jaarrekening 2024 van gemeente Hellendoorn.

C

O

Onze rol in relatie tot het weerstandsvermogen en financiële kengetallen De analyse van het weerstandsvermogen en de financiële kengetallen is een onderdeel van het jaarverslag en de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing. Uit de combinatie van de kengetallen kan een beeld worden geschetst van de financiële positie van gemeente Hellendoorn. Daarbij kan ook inzichtelijk worden gemaakt wat de oorzaak is van een sterke of zwakke financiële positie. De financiële kengetallen geven, met de inherente beperkingen hierbij, inzicht in (de ontwikkeling van) uw financiële positie. Hieronder en op de volgende pagina’s vindt u een andere toelichting op de ratio's van gemeente Hellendoorn. Uw score in onze landelijke benchmarkrapportage Vanuit hun taak als financieel toezichthouder hebben de twaalf provincies een gemeenschappelijk financieel toezichtkader opgesteld. In dit GTK 2020 zijn signaleringswaarden opgenomen voor de financiële kengetallen zoals opgenomen in het jaarverslag van gemeente Hellendoorn. Wij hebben deze signaleringswaarden als basis gebruikt voor het bepalen van uw score en dus financiële positie. Indien uw gemeente voor de komende jaren (2025 t/m 2028) per saldo een negatief resultaat begroot (en inteert op het eigen vermogen), beïnvloedt dit de score. Een uitwerking van deze systematiek beschrijven wij in onze benchmarkrapportage.

1,5 1 0,5 0 -0,5 -1 -1,5

2025

2026 -0,5

2027 -0,9

2028 -0,8

21 ACCOUNTANTSVERSLAG 2024 – GEMEENTE HELLENDOORN

RATIO WEERSTANDSVERMOGEN

3.2 Weerstandsvermogen en ratio’s (2/3)

6,00

4,70

5,00 4,00

3,50

5,30

5,16 4,50

4,46

3,00 2,00

EP T

Weerstandsvermogen van Gemeente Hellendoorn is uitstekend In de paragraaf weerstandsvermogen heeft het college een overzicht opgenomen van de weerstandscapaciteit. De weerstandscapaciteit bedraagt volgens deze paragraaf € 35,2 miljoen. In het weerstandsvermogen ultimo 2024 is een bedrag van € 21,7 miljoen meegeteld van vrij aanwendbare bestemmingsreserves. In geval van calamiteiten is het mogelijk een deel van deze reserves een andere aanwending te geven. In de paragraaf weerstandsvermogen in de jaarrekening zijn de relevante risico’s benoemd. Gemeente Hellendoorn heeft op basis van interne berekeningen het totale bedrag aan risico’s waaraan de organisatie is blootgesteld bepaald op € 6,7 miljoen. Het weerstandsvermogen van gemeente Hellendoorn is volgens het GTK 2020 uitstekend te noemen.

1,00

JR 22

PB 24

JR 23

PB 25

JR 24

Gemeente Hellendoorn

N

C

PB 23

O

Solvabiliteit De solvabiliteit bedraagt ultimo 2024 29,9% (2023: 27%). Voor de solvabiliteit geldt dat hoe hoger dit percentage is, hoe beter gemeente Hellendoorn in staat is om haar verplichtingen op lange termijn te voldoen.

C

De solvabiliteit laat al enkele jaren een positieve ontwikkeling zien ten opzichte van de signaleringswaarden volgens het gemeenschappelijk financieel toezichtkader (GTK 2020).

SOLVABILITEITSRATIO 45,0% 40,0% 35,0% 30,0% 25,0% 20,0% 15,0% 10,0% 5,0% 0,0%

39,5%

15,8%

15,8%

JR 21

PB 23

22,7%

21,5%

JR 22

PB 24

Gemeente Hellenndoorn

27,0%

28,3%

29,9%

JR 23

PB 25

JR 24

Gemid. NL*

De bron voor de gemiddelden NL betreft het gemiddelde voor gemeenten op basis van: BDO Benchmark rapport januari 2025.

22 ACCOUNTANTSVERSLAG 2024 – GEMEENTE HELLENDOORN

NETTO SCHULDQUOTE

3.2 Weerstandsvermogen en ratio’s (3/3)

120,0% 100,0% 80,0%

99,7% 77,6%

94,1%

60,0%

47,5%

40,0%

32,3%

59,7%

PB 23

JR 22

63%

42,90%

PB 25

JR 24

20,0%

EP T

Netto schuldquote De netto schuldquote bedraagt 42,9% (2023: 47,5%). De netto schuldquote geeft een indicatie van de druk van de rentelasten en de aflossingen op de exploitatie en de hoogte van de investeringen uit het nabije verleden. Een negatieve netto schuldquote is daarmee positief.

0,0%

JR 21

De netto schuldquote laat een positieve ontwikkeling zien ten opzichte van de signaleringswaarden volgens het gemeenschappelijk financieel toezichtkader (GTK 2020).

Gemeente Hellendoorn

JR 23

Gemid. NL*

O

N

C

Ratio grondexploitatie Voor de ratio grondexploitatie geldt dat hoe lager deze is, hoe beter. De ratio grondexploitatie van gemeente Hellendoorn is gestegen doordat de grondpositie (waarde van de grond) ten opzichte van de totale baten gestegen is. De ratio grondexploitatie < 20% is het minst risicovol te noemen volgens het GTK 2020.

PB 24

C

Structurele exploitatieruimte De structurele exploitatieruimte bedraagt in 2024 2,8% (2023: 2,6%). De structurele exploitatieruimte geeft aan in hoeverre een gemeente in staat is de eigen lasten te dragen. Hierbij geldt dat hoe hoger het percentage is hoe beter een gemeente in staat is haar structurele lasten te dragen. Gemeente Hellendoorn is in staat haar structurele lasten te dragen.

RATIO GRONDEXPLOITATIE 7,0% 6,0%

6,0%

5,7%

5,7%

5,7%

5,7%

5,0% 4,0% 3,0%

1,6%

2,0% Belastingcapaciteit De belastingcapaciteit van gemeente Hellendoorn is 92,5% (2023: 91,7%). De belastingcapaciteit geeft inzicht in hoe de belastingdruk zich in een gemeente verhoudt ten opzichte van het landelijk gemiddelde. Hiervoor geldt hoe lager, hoe beter. De belastingcapaciteit geeft inzicht in de mate waarin bij het voordoen van een financiële tegenvaller in het volgende begrotingsjaar kan worden opgevangen of ruimte is voor nieuw beleid.

1,8%

1,0%

-1,3%

0,0% -1,0%

JR 21

PB 23

JR 22

PB 24

0,5% -0,4% JR 23

PB 25

JR 24

-2,0% Gemid. NL*

Gemeente Hellendoorn

De bron voor de gemiddelden NL betreft het gemiddelde voor gemeenten op basis van: BDO Benchmark rapport januari 2025.

23 ACCOUNTANTSVERSLAG 2024 – GEMEENTE HELLENDOORN

EP T

4. Onze controle

C

4.1 Onze opdracht en controle

N

4.2 Formele vereisten controleverklaring

C

O

4.3 Fraude en non-compliance

24 ACCOUNTANTSVERSLAG 2024 – GEMEENTE HELLENDOORN

4.1 Onze opdracht en controle (1/2)

De raad heeft ons daarbij opgedragen om bij onze oordeelsvorming en rapportering uit te gaan van de hierna vermelde goedkeurings- en rapporteringstolerantie. Op basis van het Besluit accountantscontrole decentrale overheden (BADO) en onze professionele oordeelsvorming hebben wij de materialiteit voor de jaarrekening als geheel bepaald op € 1.432.000. Wij houden ook rekening met afwijkingen en/of mogelijke afwijkingen die naar onze mening voor de gebruikers van de jaarrekening om kwalitatieve redenen materieel zijn. Wij zijn met u overeengekomen dat wij tijdens onze controle, geconstateerde afwijkingen boven de € 143.200 rapporteren, alsmede afwijkingen die naar onze mening om kwalitatieve redenen relevant zijn.

EP T

Doel en object van de controle Het doel van de controle is het geven van een onafhankelijk oordeel of de financiële overzichten van gemeente Hellendoorn, in alle van materieel belang zijnde opzichten, zijn opgesteld in overeenstemming met het BBV.

N

C

Opdracht Wij hebben de jaarrekening gecontroleerd conform de Nederlandse controlestandaarden en de met u gemaakte afspraken in de opdrachtbevestiging van 10 oktober 2024. Tevens beoordeelden wij de verenigbaarheid van de andere informatie, inclusief de overige gegevens en het jaarverslag met de jaarrekening en of deze geen materiële afwijkingen bevatten op basis van onze kennis en ons begrip, verkregen vanuit de jaarrekeningcontrole of anderszins. Voor een accountantscontrole gelden inherente beperkingen, die zijn uiteengezet in de opdrachtbevestiging.

C

O

Strekking van de controleverklaring Aangezien de jaarrekening 2024 van gemeente Hellendoorn aan de daaraan te stellen eisen voldoet, zijn wij voornemens een goedkeurende verklaring af te geven. Alle bevindingen voortvloeiend uit onze controle zijn afdoende behandeld en onze controle is dan ook afgerond. Materialiteit Afwijkingen kunnen ontstaan als gevolg van fouten of fraude en zijn materieel indien redelijkerwijs kan worden verwacht dat deze, afzonderlijk of gezamenlijk, van invloed kunnen zijn op de economische beslissingen die gebruikers op basis van deze jaarrekening nemen. De materialiteit beïnvloedt de aard, timing en omvang van onze controlewerkzaamheden en de evaluatie van het effect van onderkende afwijkingen op ons oordeel. Bij onze controlewerkzaamheden hebben wij als uitgangspunt de door de raad vastgestelde toleranties gehanteerd.

Onze controle richt zich tevens op de getrouwheid van de informatie in de WNTverantwoording en de getrouwheid en rechtmatigheid van de SiSa-bijlage van de jaarrekening. Voor de WNT en SiSa gelden specifiek voorgeschreven rapporteringstoleranties die veelal lager zijn dan uw rapporteringstolerantie. Wij passen deze voorgeschreven WNT- en SiSa-toleranties eveneens op correcte wijze toe. Grondslagen financiële verslaggeving De jaarstukken 2024 van gemeente Hellendoorn bestaan uit:  het jaarverslag 2024 (programmaverantwoording en verplichte paragrafen);  de jaarrekening 2024 (rechtmatigheidsverantwoording, balans met toelichtingen, overzicht van baten en lasten in de jaarrekening met toelichting inclusief SiSa-bijlage en taakvelden). In het onderdeel ‘programmaverantwoording’ van het jaarverslag is informatie opgenomen over ‘wat hebben we gedaan’, ‘wat hebben we bereikt’ en ‘wat heeft het gekost?’ De programmaverantwoording vormt samen met de verplicht voorgeschreven paragrafen (zoals weerstandsvermogen, bedrijfsvoering, etc.) het jaarverslag. Het jaarverslag en de jaarrekening zijn met elkaar verenigbaar.

25 ACCOUNTANTSVERSLAG 2024 – GEMEENTE HELLENDOORN

4.1 Onze opdracht en controle (2/2)

Onafhankelijkheid Op basis van Nederlands recht en overige beroepsregels, zoals de ‘Verordening inzake de onafhankelijkheid van accountants bij assuranceopdrachten’ (ViO), is vereist dat wij onafhankelijk zijn ten opzichte van onze controlecliënten. Wij zijn van mening dat door ons is voldaan aan deze eisen. Wij hebben de overige dienstverlening naast de controle van de jaarrekening beoordeeld aan de hand van onze beroepsregels en hebben geconcludeerd dat het type dienstverlening en de vergoeding onze onafhankelijkheid niet beïnvloeden.

EP T

De belangrijkste verslaggevingsgrondslagen van gemeente Hellendoorn zijn uiteengezet in de grondslagen van de jaarrekening 2024. In 2024 zijn geen wijzigingen geweest in toegepaste verslaggevingsgrondslagen die een aanzienlijke invloed hebben op de baten en lasten of de financiële positie van uw gemeente. Significante verslaggevingsgrondslagen en toepassing hiervan zijn belangrijk voor de presentatie van de financiële positie van gemeente Hellendoorn en de baten en lasten in de jaarrekening.

Geautomatiseerde gegevensverwerking De accountant dient op basis van artikel 2:393, lid 4 BW, melding te maken van zijn bevindingen met betrekking tot de betrouwbaarheid en continuïteit van de geautomatiseerde gegevensverwerking. Tijdens de interim-controle hebben wij ook relevante processen met betrekking tot de geautomatiseerde gegevensverwerking getoetst. Voor onze bevindingen verwijzen wij naar onze managementletter 2024. Wij hebben de automatiseringsorganisatie van de organisatie uitsluitend in het kader van de jaarrekeningcontrole beoordeeld.

O

N

C

Daarnaast vereisen zij van het college en het management dat zij een oordeel vormen ten aanzien van soms moeilijke, subjectieve en complexe posities vaak vanwege de noodzaak om inschattingen te moeten maken over het effect van zaken die inherent onzeker zijn. Wij hebben het door het college en het management toegepaste proces met betrekking tot significante verslaggevingsaspecten geëvalueerd en hebben gegevensgerichte controlewerkzaamheden uitgevoerd.

C

Controleaanpak Onze controleaanpak is gebaseerd op een voornamelijk gegevensgerichte en risicogerichte benadering, waarbij in onze risicoanalyse de opzet en het bestaan van de aanwezige administratieve organisatie en de daarin opgenomen beheersingssystemen is meegewogen. Deze aanpak gaat uit van een risicoanalyse op transactiestromen, zoals verkoopactiviteiten en personeelszaken. In de risicoanalyse hebben wij beoordeeld in hoeverre de onderkende risico’s van invloed kunnen zijn op de jaarrekening. Wij hebben voor het volgende risico in onze controle verhoogde aandacht gehad:  Algemeen: Risico op management override.

26 ACCOUNTANTSVERSLAG 2024 – GEMEENTE HELLENDOORN

4.2 Formele vereisten controleverklaring Continuïteit

C

EP T

Vermogen om risico’s vanuit de reguliere bedrijfsvoering financieel op te vangen Op basis van artikel 12 van de Financiële-verhoudingswet kunnen gemeenten bij langdurige financiële tekorten een beroep doen op een extra uitkering uit het gemeentefonds. Omdat de omvang van het gemeentefonds hierdoor niet wijzigt betalen andere gemeenten daar dus aan mee. Om die reden moeten gemeenten aan allerlei voorwaarden voldoen om deze aanvullende uitkering te kunnen ontvangen. Maar in principe kunnen gemeenten hierdoor niet failliet gaan. Het gevolg hiervan is dat crediteuren en andere stakeholders nooit benadeeld kunnen worden door een faillissement. Desalniettemin is de financiële positie vanuit het perspectief van raadsleden van belang en moet het college van burgemeester en wethouders inzicht geven in hoeverre een gemeente in staat is om de financiële risico’s vanuit de reguliere exploitatie en onverwachte tegenvallers financieel op te vangen, zonder tussenkomst van de toezichthouder.

C

O

N

Met de invoering van de aangepaste Nederlandse Standaard 700 dienen accountants voor gemeenten in hun controleverklaringen bij jaarrekeningen naast fraude te rapporteren over de veronderstellingen inzake de financiële risico’s in relatie tot de financiële positie. Onze controlewerkzaamheden hebben geen informatie opgeleverd die strijdig is met de veronderstellingen en aannames van het college van burgemeester en wethouders over de gehanteerde uitgangspunten om de normale bedrijfsvoering voort te kunnen zetten. Voor een nadere uiteenzetting van onze controleaanpak ten aanzien van de veronderstellingen inzake financiële risico’s in relatie tot de financiële positie verwijzen wij naar onze controleverklaring 2024.

27 ACCOUNTANTSVERSLAG 2024 – GEMEENTE HELLENDOORN

4.3 Fraude en non-compliance

Fraudecasus gemeente Hellendoorn In het kader van onze controle zijn wij geïnformeerd over een casus waarbij een ingehuurde medewerker gedurende een bepaalde periode gelijktijdig werkzaamheden heeft gedeclareerd bij gemeente Hellendoorn en een andere gemeente, zonder dat hier volledige transparantie over was. Hierdoor zijn bij beide gemeenten uren in rekening gebracht die niet overeenkomen met de daadwerkelijk gewerkte uren per gemeente.

EP T

Fraude en onze controleaanpak Bij de planning van de jaarrekeningcontrole houden wij rekening met het risico dat de jaarrekening als gevolg van fraude en onregelmatigheden onjuistheden van materieel belang zou kunnen bevatten. Daarnaast hebben wij beoordeeld in hoeverre sprake kan zijn van een risico omtrent corruptie of een risico omtrent het niet-naleven van wet- en regelgeving.

Gemeente Hellendoorn heeft naar aanleiding van signalen onderzoek gedaan, contact opgenomen met de andere betrokken gemeente en passende maatregelen genomen. De samenwerking met de betreffende medewerker is beëindigd en gemeente Hellendoorn heeft juridisch advies ingewonnen om de situatie zorgvuldig af te wikkelen

N

C

Hierbij hebben wij specifiek aandacht besteed aan de veronderstelling dat bij de opbrengstverantwoording frauderisico’s bestaan. Wij hebben in onze controleverklaring melding gemaakt van het belangrijkste frauderisico en hoe wij deze hebben geadresseerd. Tijdens de controle van boekjaar 2024 betreft dit:  Het risico op ongebruikelijke memoriaalboekingen in de laatste maand van het boekjaar bij het opstellen van de jaarstukken.

O

Voor een nadere uiteenzetting van onze controleaanpak ten aanzien van het frauderisico verwijzen wij naar onze controleverklaring 2024.

C

Eén van de door ons uitgevoerde maatregelen is het bespreken van de mogelijke frauderisico’s en mogelijke fraudesituaties op verschillende niveaus binnen de organisatie. Hiertoe hebben wij de mogelijke frauderisico’s en –situaties, mede aan de hand van de door u opgestelde frauderisicoanalyse en de compliancevragenlijst, besproken (dan wel gaan bespreken) met het management, de auditcommissie en de raad.

Hoewel de financiële impact van deze casus naar onze inschatting niet materieel is voor de jaarrekening 2024 als geheel, onderkennen wij wel het belang van structurele beheersmaatregelen rondom externe inhuur. Gemeente Hellendoorn heeft aangegeven zich hiervan bewust te zijn en reeds enkele maatregelen te hebben getroffen om herhaling in de toekomst te voorkomen.

28 ACCOUNTANTSVERSLAG 2024 – GEMEENTE HELLENDOORN

EP T

5. Bijlagen

C

O

N

C

5.1 Bevindingen SiSa-bijlage

29 ACCOUNTANTSVERSLAG 2024 – GEMEENTE HELLENDOORN

5.1 Bevindingen SiSa-bijlage Inleiding Bij de jaarrekening wordt als bijlage de SiSa-verantwoording toegevoegd. Gemeente Hellendoorn heeft de rechtmatige totstandkoming van de SiSa-bijlage getoetst. In onderstaande tabel zijn de te rapporteren bevindingen opgenomen:

EP T

Op grond van het Besluit accountantscontrole decentrale overheden, artikel 5, lid 4, rapporteren wij in dit rapport over de fouten en onzekerheden van de specifieke uitkeringen die in 2024 in het kader van SiSa worden verantwoord. Per regeling is aangegeven of, en zo ja welke financiële fouten of onzekerheden zijn geconstateerd. STREKKING CONTROLEVERKLARING 2024 Strekking controleverklaring getrouwheid (jaarrekening)

Goedkeurend Goedkeurend

C

Strekking controleverklaring rechtmatigheid (SiSa-bijlage)

FOUT OF ONZEKERHEID

SPECIFIEKE UITKERING OF OVERIG

FIN B2

Regeling specifieke uitkering gemeentelijke hulp aan gedupeerden kinderopvangtoeslagproblematiek 2021

Fout/onzekerheid

BZK C62

Regeling specifieke uitkering kwijtschelding gemeentelijke belastingen

Fout/onzekerheid

BZK C92

Regeling specifieke uitkering Informatiepunten Digitale Overheid

Fout/onzekerheid

OCW D8

Specifieke uitkering Onderwijsachterstandenbeleid

Fout/onzekerheid

OCW D14

Specifieke uitkering inhalen COVID-19 gerelateerde onderwijsvertragingen

Fout/onzekerheid

OCW D23

Regeling eenmalige specifieke uitkeringen en subsidies lokale bibliotheekvoorzieningen

Fout/onzekerheid

C

O

N

NR.

IenW E44B Tijdelijke impulsregeling klimaatadaptatie 2021–2027 (SiSa tussen medeoverheden)

Fout/onzekerheid

IenW E84

Regeling stimulering verkeersveiligheidsmaatregelen 2022-2023 Tijdelijke regeling stimuleren maatregelen tweede fase Deltaprogramma zoetwater (SiSa IenW E87B tussen medeoverheden)

Fout/onzekerheid

SZW G2

Fout/onzekerheid

Gebundelde uitkering op grond van artikel 69 Participatiewet gemeentedeel 2023

Fout/onzekerheid

FINANCIËLE OMVANG IN €

TOELICHTING FOUT/ONZEKERHEID

30 ACCOUNTANTSVERSLAG 2024 – GEMEENTE HELLENDOORN

5.1 Bevindingen SiSa-bijlage SPECIFIEKE UITKERING OF OVERIG

FOUT OF ONZEKERHEID

SZW G3

Besluit bijstandverlening zelfstandigen 2004_gemeentedeel 2024

Fout/onzekerheid

SZW G3

BBZ vóór 2020 - Gederfde baten die voorvloeien uit kwijtschelden schulden levensonderhoud BBZ in jaar T (exclusief BOB) gemeentedeel 2024

Fout/onzekerheid

SZW G3

BBZ vóór 2020 - Gederfde baten die voorvloeien uit kwijtschelden schulden in het kader van de Fout/onzekerheid hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire levensonderhoud BBZ in jaar T (exclusief BOB)_gemeentedeel 2024

SZW G3

BBZ vóór 2020 - Gederfde baten die voorvloeien uit kwijtschelden van achterstallige betalingen Fout/onzekerheid kapitaalverstrekkingen BBZ in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire in jaar T (exclusief BOB)_gemeentedeel 2024

SZW G3

BBZ vóór 2020 - Gederfde baten die voorvloeien uit kwijtschelden schulden levensonderhoud BBZ en achterstallige betalingen kapitaalverstrekkingen BOB in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire in jaar T gemeentedeel 2024

SZW G3

BBZ vóór 2020 - Gederfde baten die voorvloeien uit kwijtschelden schulden levensonderhoud BBZ en achterstallige betalingen kapitaalverstrekkingen BOB in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire in jaar T gemeentedeel 2024

SZW G10

Wet inburgering gemeentedeel 2024

SZW G12

Gederfde baten die voortvloeien uit kwijtschelden schulden Bijzondere bijstand in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire in jaar T_ gemeentedeel 2024

C

O

N

C

EP T

NR.

Fout/onzekerheid

Fout/onzekerheid

Fout/onzekerheid Fout/onzekerheid

SZW G13

Gederfde baten die voortvloeien uit kwijtschelden schulden Wet Inburgering van 13 september Fout/onzekerheid 2012 in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire in jaar T gemeentedeel 2024 Fout/onzekerheid Besteding / baten onderwijsroutegemeentedeel 2024

SZW G13

Bestedingen/baten overige voorzieningen_ gemeentedeel 2024

SWZ G12

Fout/onzekerheid

FINANCIËLE TOELICHTING OMVANG IN € FOUT/ONZEKERHEID

31 ACCOUNTANTSVERSLAG 2024 – GEMEENTE HELLENDOORN

5.1 Bevindingen SiSa-bijlage

SPECIFIEKE UITKERING OF OVERIG

FOUT OF ONZEKERHEID

VWS H4

Specifieke uitkering stimulering sport

Fout/onzekerheid

VWS H21 VWS H30

SPUK Versterking Cliëntondersteuning Regeling specifieke uitkering sport en bewegen, gezondheidsbevordering, cultuurparticipatie en de sociale basis 2023–2026

VRO J32

Specifieke uitkering ventilatie in scholen

VRO J55

Aanpak energie armoede

VRO J56

Regeling huisvesting aandachtsgroepen

VRO J94

Specifieke Uitkering Lokale Aanpak Isolatie

VRO J94

Specifieke Uitkering Lokale Aanpak Isolatie 2024

KGG K28

Tijdelijke regeling capaciteit decentrale overheden voor klimaat- en energiebeleid (CDOKE)

EP T

NR.

Fout/onzekerheid Fout/onzekerheid

O

N

C

Fout/onzekerheid

C

AenM M16 Bekostigingsregeling opvang ontheemden Oekraïne

Fout/onzekerheid Fout/onzekerheid Fout/onzekerheid Fout/onzekerheid Fout/onzekerheid

Fout/onzekerheid

FINANCIËLE OMVANG IN €

TOELICHTING FOUT/ONZEKERHEID

32 ACCOUNTANTSVERSLAG 2024 – GEMEENTE HELLENDOORN

5.1 Bevindingen SiSa-bijlage NR.

SPECIFIEKE UITKERING OF OVERIG

FOUT OF ONZEKERHEID

SZW G4

Tozo 1_fundamentele rechtmatigheidseisen _gemeentedeel 2024

Fout

SZW G4

Tozo 1_fundamentele rechtmatigheidseisen _gemeentedeel 2024

Onzekerheid

SZW G4

Tozo 1_belangrijke rechtmatigheidseisen _gemeentedeel 2024

Fout

SZW G4

Tozo 1_belangrijke rechtmatigheidseisen _gemeentedeel 2024

SZW G4

Tozo 2 gemeentedeel 2024

SZW G4

Tozo 2 gemeentedeel 2024

SZW G4

Tozo 3 gemeentedeel 2024

SZW G4

Tozo 3 gemeentedeel 2024

SZW G4

Tozo 4 gemeentedeel 2024

EP T

Tozo

SZW G4

Tozo 4 gemeentedeel 2024

SZW G4

Tozo 5 gemeentedeel 2024

SZW G4

Tozo 5 gemeentedeel 2024

SZW G4

Kwijtschelding schulden Tozo in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire - gederfde baten die voortvloeien uit kwijtschelden van achterstallige betalingen op kapitaalverstrekking in jaar T gemeentedeel 2024

SZW G4

Kwijtschelding schulden Tozo in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire - gederfde baten die voortvloeien uit kwijtschelden van achterstallige betalingen op kapitaalverstrekking in jaar T gemeentedeel 2024

Onzekerheid

SZW G4

Kwijtschelding schulden Tozo in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire - gederfde baten die voortvloeien uit kwijtschelden van achterstallige betalingen op kapitaalverstrekking in jaar T gemeentedeel 2024

Fout

SZW G4

Kwijtschelding schulden Tozo in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire - gederfde baten die voortvloeien uit kwijtschelden van achterstallige betalingen op kapitaalverstrekking in jaar T gemeentedeel 2024

Onzekerheid

Onzekerheid Fout

Onzekerheid Fout

C

O

N

C

Onzekerheid Fout

Onzekerheid Fout Onzekerheid Fout

FINANCIËLE OMVANG IN €

TOELICHTING FOUT/ONZEKERHEID

C

O

N

C

EP T

33 ACCOUNTANTSVERSLAG 2024 - <KLANTNAAM>