Bijlage 3. Omgevingsdienst Twente jaarstukken 2023
Tekst van het document
Aan Gemeenteraden en Provinciale Staten Deelnemende overheden Omgevingsdienst Twente
Almelo, 8 april 2024
Betreft: Aanbieding Jaarstukken 2023 Omgevingsdienst Twente
Geachte Gemeenteraden & Provinciale Staten, Bijgaande ontvangt u ter informatie de Jaarstukken 2023 Omgevingsdienst Twente (OD Twente). Dit is in overeenstemming met het bepaalde in artikel 58 lid b van de Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr). Met de Jaarstukken 2023 OD Twente legt het dagelijks bestuur van de OD Twente in beleidsmatige en financiële zin verantwoording af aan het algemeen bestuur van de OD Twente over het in 2023 gevoerde beleid. De jaarstukken 2023 OD Twente bestaan uit 2 delen: A. Jaarverslag 2023; B. Jaarrekening 2023. In het jaarverslag wordt verantwoording afgelegd over de geleverde prestaties met een terugblik op de ontwikkelingen in het afgelopen jaar. Aan de hand van de jaarrekening wordt de financiële verantwoording afgelegd over het afgelopen jaar, conform het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV). Wij zijn nog in afwachting van de goedkeurende controleverklaring van Brouwers Accountants uit Zwolle. Dit vanwege de onduidelijkheid omtrent rechtmatigheidsverantwoording en het standpunt van de Nederlandse Beroepsorganisatie van Accountants (NBA) hierin. De besluitvorming vindt plaats op basis van de Wgr. Het dagelijks bestuur van de OD Twente heeft op 5 april 2024 ingestemd met de verzending van de jaarstukken aan de raden en staten. U ontvangt de Jaarstukken 2023 OD Twente ter informatie.
De definitieve vaststelling van de jaarstukken is een bevoegdheid die door de Wgr wordt toegekend aan het algemeen bestuur. De vaststelling van de Jaarstukken 2023 OD Twente door het algemeen bestuur OD Twente is gepland voor 12 juli 2024.
OD Twente Haven Zuidzijde 30 7607 EW Almelo Postbus 499 7600 AL Almelo KVK 71101241 BTW NL858579509B01 IBAN NL48 BNGH 028 5175 416 BIC BNGHNL2G
Vragen over de procedure of de inhoud van de Jaarstukken 2023 OD Twente kunt u richten aan Johanneke Helbig (06 31 989 707), senior financieel adviseur van de OD Twente. Hoogachtend,
Het dagelijks bestuur van de OD Twente, Namens dezen,
ir. J.J.W. Strebus Directeur OD Twente
Bijlagen: - Jaarstukken 2023 Omgevingsdienst Twente; - Begeleidende brief Brouwers Audit naar Gemeenteraden en Provinciale staten inzake Accountantscontrole 2023.
Aanbieding Jaarstukken 2023 Omgevingsdienst Twente
Pagina 2 van 2
Jaarstukken 2023 Omgevingsdienst Twente
Voorwoord
Inleiding & toelichting Besluitvorming
DEEL A: Jaarverslag Ontwikkeling De programma’s
Paragrafen Sociaal jaarverslag
DEEL B: Jaarrekening Jaarrekening Overige gegevens
Bijlagen
PAGINA VOORUIT
Jaarstukken 2023 Omgevingsdienst Twente
Voorwoord
Jaarstukken 2023 Omgevingsdienst Twente
Voorwoord Inleiding & toelichting
Geachte lezers, Met trots presenteren wij de jaarstukken 2023 van de Omgevingsdienst Twente. We blikken terug op een druk jaar. Gekenmerkt door de voorbereiding op de Omgevingswet, intensivering van het toezicht op energiebesparing, de versterking van het VTH-stelsel, de robuustheid van onze organisatie en onze arbeidsmarktcampagne.
Besluitvorming
DEEL A: Jaarverslag Ontwikkeling
We boekten mooie resultaten met onze projecten. In ons jaarverslag kunt u onder andere lezen hoeveel energie we dit jaar bespaard hebben in de regio. Ook komen enkele pilots aan bod. Onze aanpak met de proactieve meldingcoach heeft regionale én landelijke belangstelling verworven. En de Omgevingstafel Twente ontwikkelde zich tot een volledig geïntegreerde dienstverlening. We kijken tevreden terug op de zakelijke verhoudingen met de participanten; een versterking van het onderlinge en maatschappelijke vertrouwen.
De programma’s
Paragrafen Sociaal jaarverslag
DEEL B: Jaarrekening
Mooie projecten waarmee we onze leefomgeving beschermen. Deze maatschappelijke relevantie is voor veel van onze medewerkers een belangrijke drijfveer om voor de omgevingsdienst te werken. Dit blijkt uit een intern onderzoek ten behoeve van de recruitmentstrategie, die is opgesteld om de extra formatie die in 2024 beschikbaar komt (en het natuurlijk verloop) adequaat in te vullen. Daarom zijn we in 2023 alvast gestart met onze wervingscampagne. Ook stelden we een plan van aanpak op om in 2026 die robuuste organisatie te zijn die we willen en moeten worden.
Jaarrekening Overige gegevens
Bijlagen
Financieel sluiten we het boekjaar af met een positief saldo. Deelnemers krijgen een geldelijke teruggave op basis van de gemaakte afspraken in de bijdrageverordening.
PAGINA TERUG
PAGINA VOORUIT
2
Terugkijkend op 2023 zien we dat we de pioniersfase ontgroeid zijn. De groei van onze organisatie weerspiegelt zich niet alleen in de cijfers, maar ook in de waardevolle ervaring en expertise die we hebben opgedaan. Onze betrokkenheid bij verschillende projecten en samenwerkingsverbanden heeft onze positie in het regionale en nationale landschap versterkt. De Omgevingsdienst Twente is klaar voor de volgende fase. Vol vertrouwen bouwen we verder, en dit doen we natuurlijk weer graag in nauwe verbinding met onze deelnemers.
Jorrit-Jan Eijbersen Bestuurslid Omgevingsdienst Twente
Jan Willem Strebus Directeur Omgevingsdienst Twente
Inleiding & toelichting
Jaarstukken 2023 Omgevingsdienst Twente
Voorwoord
Inleiding & toelichting Inleiding & toelichting Besluitvorming
DEEL A: Jaarverslag Ontwikkeling De programma’s
Voor u liggen de Jaarstukken 2023 van de Omgevingsdienst Twente (OD Twente). De jaarstukken bestaan uit het Jaarverslag OD Twente 2023 en de Jaarrekening OD Twente 2023. Ook het Sociaal Jaarverslag OD Twente 2023 maakt onderdeel uit van de Jaarstukken OD Twente 2023. De OD Twente is een gemeenschappelijke regeling tussen de Twentse gemeenten en de provincie Overijssel voor de uitvoering van milieutaken. De OD Twente behandelt voor haar deelnemers de aanvragen voor vergunningen in het kader van het omgevingsrecht (milieudeel en voor de provincie Overijssel ook het bouwdeel), toetst meldingen, houdt toezicht op en handhaaft de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht. Daarnaast adviseert de OD Twente haar deelnemers bij de opstelling van beleid en bij specifieke ontwikkel- of uitvoeringsprojecten. De OD Twente werkt binnen de door de deelnemers aangegeven beleidskaders en opdrachten zoals die in de individuele Dienstverleningsovereenkomst (DVO) zijn vastgelegd. Met de Jaarstukken OD Twente 2023 legt het dagelijks bestuur (DB) in financiële en beleidsmatige zin verantwoording af aan het algemeen bestuur (AB) over het in 2023 gevoerde beleid.
Paragrafen Sociaal jaarverslag
DEEL B: Jaarrekening Jaarrekening Overige gegevens
Bijlagen
Toelichting en leeswijzer De Jaarstukken OD Twente 2023 bestaan uit twee delen: • •
PAGINA TERUG
PAGINA VOORUIT
3
deel A: het Jaarverslag OD Twente 2023 deel B: de Jaarrekening OD Twente 2023
In het jaarverslag, deel A, worden de belangrijkste ontwikkelingen over 2023 beschreven. Daarnaast worden de ontwikkelingen en cijfers per programma, de urenbesteding en het sociaal jaarverslag beschreven. Deel B bestaat uit de Jaarrekening OD Twente 2023 met daarbij de bijbehorende paragrafen conform het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV) en de Wet normering bezoldiging topfunctionarissen publieke en semipublieke sector (Uitvoeringsregeling WNT). Daarnaast is de rechtmatigheidsverantwoording toegevoegd. Wij zijn nog in afwachting van de goedkeurende controleverklaring van Brouwers Accountants uit Zwolle. Dit vanwege de onduidelijkheid omtrent rechtmatigheidsverantwoording en het standpunt van de Nederlandse Beroepsorganisatie van Accountants (NBA) hierin.
Besluitvorming
Jaarstukken 2023 Omgevingsdienst Twente
Voorwoord
De Jaarstukken OD Twente 2023 kennen de volgende ambtelijke en bestuurlijke procedure:
Inleiding & toelichting Besluitvorming Besluitvorming
DEEL A: Jaarverslag Ontwikkeling De programma’s
Paragrafen
Procedure Jaarstukken 2023 januari – maart 2024
Ambtelijke voorbereiding OD Twente
5-apr-24
Behandeling door het dagelijks bestuur
voor 30 april 2024
Ter informatie verzenden aan Raden & Staten
12-jul-24
Behandeling door het algemeen bestuur
12-jul-24
Vaststelling door het algemeen bestuur
voor 15 juli 2024
Indienen Ministerie BZK
In de Wet gemeenschappelijke regeling (Wgr) is geen afzonderlijk artikel inzake de resultaatbestemming opgenomen. Er kan worden afgeleid dat het behaalde resultaat wordt bestemd overeenkomstig het doel van de gemeenschappelijke regeling.
Sociaal jaarverslag
DEEL B: Jaarrekening
De OD Twente heeft over 2023 een positief saldo gerealiseerd van € 454.030. Hierdoor resteert een bedrag van € 454.030 waarvoor nadere bestemming kan plaatsvinden.
Jaarrekening Overige gegevens
Op 5 april heeft het dagelijks bestuur een voorstel voor bestemming van het resultaat geformuleerd waarover de gemeenteraden en provinciale staten geïnformeerd worden en waarop het algemeen bestuur vervolgens om instemming gevraagd wordt: • € 256.000 - bestemmen met een toevoeging aan de algemene reserve (opbouw tot hoogte berekende weerstandsvermogen). • Restant ad € 198.030 - bestemmen voor teruggaaf aan de deelnemers.
Bijlagen
PAGINA TERUG
PAGINA VOORUIT
4
Voorlopige ontwerptekst: Het algemeen bestuur besluit: 1. In te stemmen met de Jaarstukken OD Twente 2023; 2. In te stemmen met de volgende deelbestemming van het in de Jaarstukken OD Twente 2023 genoemde positieve resultaat op basis van afspraken uit het verleden en zichtbare ontwikkelingen: Een bedrag van € 256.000 te storten in de algemene reserve (opbouw tot berekende hoogte weerstandsvermogen); 3. In te stemmen met een teruggaaf van € 198.030 aan deelnemers op basis van de in de bijdrageverordening gemaakte afspraken (naar rato van bijdrage); 4. In te stemmen met de teruggaaf van de bestemmingsreserve werkvoorraad van € 349.413 (naar rato van inbreng); 5. De controleverklaring van Brouwers Accountants inzake de Jaarrekening OD Twente 2023 ter kennisname aan te nemen. Aldus vastgesteld in de vergadering van het algemeen bestuur van de Omgevingsdienst Twente op 12 juli 2024. de voorzitter de secretaris drs. P.G. Welman ir. J.J.W. Strebus
Ontwikkeling
Jaarstukken 2023 Omgevingsdienst Twente
Voorwoord
Hieronder worden de belangrijkste interne en externe ontwikkelingen benoemd die in 2023 invloed hebben gehad op de uitvoering van VTH-taken door de OD Twente.
Inleiding & toelichting Besluitvorming
DEEL A: Jaarverslag Ontwikkeling Ontwikkeling De programma’s
Paragrafen Sociaal jaarverslag
DEEL B: Jaarrekening Jaarrekening Overige gegevens
Maatschappelijk effect De OD Twente is opgericht om zorg te dragen voor een veilige, gezonde en duurzame leefomgeving in Twente. Dit wordt, onder meer op basis van het uniforme Twentse VTH-beleid, vertaald in een uitvoeringsprogramma (UVP). In dit jaarverslag blikken we terug op dit programma en verantwoorden we onze inzet over het afgelopen jaar. Echter het uitvoeren van een bepaald aantal controles, het verlenen van een bepaald aantal vergunningen en het geven van een bepaald aantal adviezen is geen doel op zich. Dit alles moet bijdragen aan onze overkoepelende doelstelling. In deze paragraaf zullen we daarom bij elk onderwerp aangeven hoe dit bijdraagt aan de gewenste maatschappelijke effecten op de leefomgeving (outcome). Met deze gerichte aandacht voor outcome wordt ingespeeld op de toenemende landelijke relevantie rondom dit onderwerp.
Omgevingswet In maart 2023 werd duidelijk dat de Omgevingswet in werking zou treden per 1 januari 2024. Deze duidelijkheid gaf scherpte en focus aan de voorbereiding rondom het werken met de Omgevingswet. De voorbereiding richtte zich zowel op aanpassingen binnen de OD Twente, als op samenwerkingsafspraken met bevoegd gezagen en ketenpartners. Processen en ICT-systemen zijn afgestemd en specifieke werkprocessen, werkafspraken en sjablonen zijn intern aangepast. Dit alles is getest, verbeterd en weer opnieuw getest, zodat iedereen klaar is voor de start van de
Bijlagen
PAGINA TERUG
PAGINA VOORUIT
5
Omgevingswet. Voor de eerste maanden van 2024 is een draaiboek opgesteld om eventuele problemen snel op te lossen. Dit is onder meer vormgegeven middels een ‘crisisteam’ en extra accountoverleggen gericht op de inwerkingtreding van de Omgevingswet. Een (extreem) grote piek in aanvragen bij de OD Twente is eind 2023 uitgebleven. Wel is duidelijk geworden dat bij bevoegd gezagen veel aanvragen binnenkwamen. Deze zullen in 2024 tot extra adviezen leiden.
Pilot Omgevingstafel Twente In 2023 is de pilot van de Omgevingstafel Twente (OTT) voortgezet om ervaring op te doen met de nieuwe integrale werkwijze onder de Omgevingswet. De inrichting van de processen en ICT is verbeterd tot het niveau dat een volledig geïntegreerde dienstverlening geboden kan worden die aansluit op het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO) en het VTH-zaaksysteem van de OD Twente. Ook zijn documenten ontworpen voor bevoegd gezagen, die de functie van de OTT verduidelijkt. Extra voorlichting rond de zomer in 2023 heeft ervoor gezorgd dat het aantal behandelde zaken op de OTT fors is gestegen. De ervaring met deze casussen is voor het overgrote deel positief. Ook zijn er enkele casussen geweest met goede leerpunten. Juist hiervoor is de pilot bedoeld: scherpte krijgen in het soort casussen en welke diepgang van advisering bij een omgevingstafel hoort. In 2024 wordt besluitvorming voorbereid om de OTT op termijn een definitieve plek te geven binnen de OD Twente. Maatschappelijk effect De voorbereiding voor een succesvolle start van de Omgevingswet moet bijdragen aan vlotte en kwalitatief hoge dienstverlening. De Omgevingswet moet voor inwoner en bedrijf leiden tot vereenvoudiging aan de voorkant van de balie, maar moet niet leiden tot vertraging aan de achterkant.
Jaarstukken 2023
De omgevingstafel draagt bij aan meer participatie van de omgeving rondom een initiatief. Dit moet vervolgens leiden tot een meer leefbare omgeving, waarbij vooraf eventuele knelpunten worden herkend en opgelost. Idealiter leidt dit tot minder klachten en bezwaren.
Omgevingsdienst Twente
Voorwoord
Arbeidsmarkt en wervingscampagne
Inleiding & toelichting Besluitvorming
DEEL A: Jaarverslag Ontwikkeling De programma’s
Paragrafen
Naar aanleiding van het traject herijking financiering, komt in het begrotingsjaar 2024 extra formatie beschikbaar voor de OD Twente. Samen met het natuurlijk verloop zorgt dit voor veel vacatureruimte die moeilijk op korte termijn volledig is te bezetten met kwalitatief goede medewerkers. Daarom is in 2023 gestart met een omvangrijke wervingscampagne. De noodzaak om voldoende gekwalificeerd personeel binnen te halen is voor de OD Twente van groot belang. Bij de werving zijn verschillende kanalen ingezet en wordt aansluiting gezocht bij een landelijke campagne van Omgevingsdienst NL. De wervingscampagne wordt in 2024 gecontinueerd. De krapte op de arbeidsmarkt speelt echter in alle sectoren, waardoor een kans bestaat op onder-uitputting. Maatschappelijk effect Met de wervingscampagne kunnen de werkzaamheden uiteindelijk op zowel kwalitatief als kwantitatief niveau goed worden uitgevoerd. Dit draagt rechtstreeks bij aan een hoogwaardige omgevingsdienst.
Sociaal jaarverslag
DEEL B: Jaarrekening Jaarrekening
Stikstofproblematiek
Overige gegevens
De aanpak rondom de stikstofproblematiek blijft constant in beweging. Wetgeving, jurisprudentie en rapporten met betrekking tot stikstof veranderen het werkveld regelmatig. Denk hierbij aan de Wet stikstofreductie en natuurverbetering en uitspraken van de Raad van State. Door de stikstofproblematiek zijn achterstanden ontstaan in de afhandeling van de werkvoorraad van agrarische vergunningverlening. Om deze achterstanden zo goed en efficiënt mogelijk weg te werken, heeft de OD Twente in 2023 ingezet op intensivering van de samenwerking met de provincie Overijssel. Hierbij wordt overzicht en prioritering aangebracht voor vergunningaanvragen met de grootste kans op verlening.
Bijlagen
PAGINA TERUG
PAGINA VOORUIT
6
Op 6 juni 2023 heeft het college van Gedeputeerde Staten van Overijssel besloten om vergunningverlening voor emissiearme stalsystemen op te schorten tot 1 april 2025. Hierdoor worden voorlopig niet langer verklaring van geen bedenkingen (VVGB) verzoeken afgehandeld door de provincie met betrekking tot gebiedsbescherming. De voornaamste reden hiervoor is twijfel rondom de werking van emissiearme stalsystemen en de noodzaak voor nader onderzoek. Omdat omgevingsvergunningen niet mogen worden verleend zonder de benodigde VVGB van de provincie, heeft de OD Twente geen beslissingen kunnen nemen over gerelateerde aanvragen en adviezen. Maatschappelijk effect De inzet van de OD Twente rondom stikstof draagt bij aan het verbeteren van de kwaliteit van de natuur in Twente en dus aan een gezonde fysieke leefomgeving. In harmonie met de natuur draagt de OD Twente ook bij aan een duurzame leefomgeving via verschillende agrarische bedrijfsontwikkelingen. Denk hierbij aan innovatieve stalsystemen voor stikstofreductie en het toenemende aantal mono-mestvergisters voor biogas.
Productie De onderstaande tabel geeft aan hoeveel producten in 2023 uitgevraagd zijn volgens het uitvoeringsprogramma (UVP) en hoeveel producten geleverd zijn (REA). Verrekening vindt plaats op basis van werkelijk gerealiseerde uren en zal via de jaarrekening aan het AB worden voorgelegd. Realisatie producten Twente 2023 Programma
UVP 2023
REA
Vergunningen
5.686
6.455
Toezicht
8.141
8.004
Handhaving
764
602
Advies
2.183
2.179
Totaal
16.774
17.240
Jaarstukken 2023
Doorontwikkeling VTH-samenwerking Twente
Omgevingsdienst Twente
Dit project is in 2023 verder uitgevoerd onder leiding van een extern adviesbureau. Er zijn keuzes gemaakt over de wijze van samenwerking en de reikwijdte van het portefeuillehoudersoverleg (bestuurlijk) en de VTH-kerngroep (ambtelijk). Ook de positie ten opzichte van de OD Twente is opnieuw gedefinieerd. Dit heeft geleid tot een uitvoeringsplan waarin verschillende sporen zijn opgenomen met verbeteringen: het versterken, borgen en verbinden van de VTH-samenwerking. Een belangrijke randvoorwaarde voor het versterken van de samenwerking is het aanstellen van een onafhankelijke voorzitter en secretaris van de VTH-kerngroep.
Voorwoord
Inleiding & toelichting Besluitvorming
DEEL A: Jaarverslag Ontwikkeling De programma’s
Maatschappelijk effect Door de verbeterde samenwerking vindt beter samenspel plaats tussen beleid en uitvoering. Dit helpt bij het aanscherpen van doelen, naleefgedrag en outcomegericht werken.
Out-of-the-box maatregelen
Paragrafen
Begin 2023 heeft het AB ingestemd met de verlenging van de ‘Out-of-the-box maatregelen’ (OOTB). Deze set tijdelijke werkafspraken heeft bijgedragen aan de beheersbaarheid van de werkvoorraad en werkdruk voor een aantal producttypen binnen vergunningen en advies. Het effectueren van maatregelen
Sociaal jaarverslag
DEEL B: Jaarrekening Jaarrekening Overige gegevens
Bijlagen
PAGINA TERUG
PAGINA VOORUIT
7
rondom stikstofadviezen heeft geholpen veelal oude zaken op te schonen en prioriteit te geven aan nieuwe zaken. Inmiddels zijn nieuwe medewerkers aangetrokken voor de specialismen lucht en geluid. Ook heeft veel externe inzet plaatsgevonden om de bulk aan werkvoorraad te verminderen. Hierdoor zijn de OOTBmaatregelen met ingang van 2024 beëindigd, zoals bestuurlijk afgesproken. Risico’s die vooraf zijn beschreven rondom OOTB hebben zich niet voorgedaan in 2023. Denk hierbij aan een mogelijke exponentiële stijging van klachten of procedures die geen standhouden bij een bezwarencommissie. Ondanks de OOTB-maatregelen, bleef de werkdruk bij bepaalde clusters onverminderd hoog. Daarbij bleef de landelijke stikstofproblematiek een grote externe invloed hebben op agrarische vergunningverlening. Ook was sprake van structureel hoge werkdruk binnen het cluster juridisch. Het intensieve recruitmentproces voor dit cluster heeft eind 2023 zijn vruchten afgeworpen. Er zijn meerdere juristen aangetrokken, waaronder een senior jurist. Dit leidt in 2024 naar verwachting tot vermindering van de werkvoorraad en werkdruk binnen het cluster juridisch.
Programma’s
Jaarstukken 2023 Omgevingsdienst Twente
Voorwoord
De OD Twente werkt op basis van de volgende zes programma’s:
Inleiding & toelichting Besluitvorming
DEEL A: Jaarverslag Ontwikkeling
Programma’s
1. 2. 3. 4. 5. 6.
programma Vergunningen; programma Toezicht; programma Handhaving; programma Advies; programma Projecten; programma Bedrijfsvoering & Control (Overhead).
De oorspronkelijke programma’s komen voort uit 2018. Destijds hebben alle deelnemers in voorbereiding op de start van de OD Twente het VTH-beleid Twente en de nadere uitwerking VTHbeleid Twente vastgesteld. Hiermee is de basis gelegd voor de programma’s Vergunningen, Toezicht & Handhaving, Advies en Projecten binnen de OD Twente.
Paragrafen Sociaal jaarverslag
DEEL B: Jaarrekening
Het VTH-beleid Twente wordt uniform toegepast binnen de OD Twente en legt het minimaal uit te voeren niveau vast. Iedere deelnemer kan aanvullend hierop zijn bestuurlijke prioriteiten door de OD Twente laten uitvoeren. De resultaten van de bestuurlijke prioriteiten worden door de deelnemer opgenomen in het jaarlijkse UVP VTH en de daaruit voortkomende jaaropdracht aan de OD Twente. De doelstellingen per programma zijn in de loop van de jaren verder ontwikkeld en zullen ook de komende jaren een verdere ontwikkeling kennen.
Jaarrekening Overige gegevens
Bijlagen
Per programma zal in de volgende paragrafen worden beschreven: • Wat houdt het programma in en wat willen we met dit programma bereiken? • Wat zijn de ontwikkelingen geweest in relatie tot het programma?
PAGINA TERUG
PAGINA VOORUIT
8
Voor de programma’s Vergunningen, Toezicht, Handhaving en Advies geldt dat de activiteiten uitsluitend geleverd worden op basis van producten uit de producten- en dienstencatalogus (PDC) van de OD Twente. Binnen het programma Projecten wordt invulling gegeven aan onderwerpen waarvoor (nog) geen producten zijn opgenomen in de PDC. Daarnaast omvat dit programma het projectmatige deel van product overstijgende onderwerpen binnen de programma’s Vergunningen, Toezicht, Handhaving en Advies. De primaire uitvoering vindt plaats o.b.v. producten uit de PDC van de OD Twente. Binnen het programma Bedrijfsvoering & Control (Overhead) worden de overheadkosten als apart taakveld in beeld gebracht. Hieronder vallen de ondersteunende diensten en werkzaamheden (het secundaire proces) die benodigd zijn voor het effectief en efficiënt werken van het primaire proces. De programma’s worden aangestuurd door één of meerdere teammanagers. De directeur en de vier teammanagers zijn gezamenlijk verantwoordelijk voor het programma Projecten.
1.
Programma Vergunningen
Het programma Vergunningen levert omgevingsvergunningen en maatwerkvoorschriften en behandelt meldingen op grond van het Activiteitenbesluit. Het programma levert hiermee een bijdrage aan het reguleren van de milieudruk en het verbeteren en handhaven van de kwaliteit van de fysieke leefomgeving. Voor het bepalen van de acceptabele milieukwaliteit worden de verschillende belangen tussen de voorgenomen activiteiten en de gevolgen voor de fysieke leefomgeving zorgvuldig afgewogen.
Jaarstukken 2023
Een algemene oorzaak is een kleine piek in aanvragen die aan het einde van het jaar werd ervaren als gevolg van de Omgevingswet. Deze aanvragen zijn ingediend onder het recht dat gold voor 1 januari 2024. De bestaande werkvoorraad wordt in 2024 zo spoedig mogelijk afgehandeld.
Het programma Vergunningen wordt mede bepaald door wetgeving zoals de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht, het Activiteitenbesluit en het Besluit lozen buiten inrichtingen. Bij het nemen van milieubesluiten en de behandeling van milieumeldingen wordt de hierop van toepassing zijnde wet- en regelgeving betrokken. Daarnaast wordt verbinding gezocht met aanpalende wetgeving zoals de Wet natuurbescherming. Voor het taakveld vergunningen wordt de vergunningenstrategie gehanteerd. Deze is opgenomen in het uniforme VTH-beleid Twente en de nadere uitwerking. Deze strategie biedt de algemene kaders en uitgangspunten voor vergunningverlening en de verschillende keuzemomenten hierin.
Omgevingsdienst Twente
Voorwoord
Inleiding & toelichting Besluitvorming
DEEL A: Jaarverslag
Producten, aantallen & uren programma Vergunningen De PDC van de OD Twente kent voor het programma Vergunningen vijftien productvarianten. De onderstaande tabel geeft voor het programma Vergunningen aan hoeveel producten in 2023 uitgevraagd zijn volgens het uitvoeringsprogramma (UVP), hoeveel geleverd zijn (REA) en wat de werkvoorraad is per ultimo 2023. Opgemerkt wordt dat het aantal verwachte producten een vraaggerichte inschatting betreft die is gebaseerd op de aantallen van voorgaande jaren en de ontwikkelingen en trends die reeds bekend zijn. Het is namelijk op voorhand niet te bepalen hoeveel van ieder type vergunningaanvragen of meldingen wordt ingediend.
Ontwikkelingen programma Vergunningen
Ontwikkeling
Programma’s Paragrafen
Algemeen Ondanks de hoge realisatie binnen het programma Vergunningen in 2023, blijft de toestroom voor sommige vergunningenproducten onverminderd hoog.
Realisatie programma Vergunningen
Sociaal jaarverslag
DEEL B: Jaarrekening Jaarrekening Overige gegevens
Bijlagen
PAGINA TERUG
PAGINA VOORUIT
PDC
Omschrijving
A1.01
Vooroverleg
REA
REA %
Werkvoorraad
60
88
147%
34
A1.02 Melding activiteiten (besluit)
1.305
1.445
111%
374
A1.03 Omgevingsvergunning regulier
144
109
76%
89
A1.04 Omgevingsvergunning uitgebreid
117
74
63%
127
A1.05 Toets actualisatie vergunningen
18
3
17%
4
A1.06 (Gedeeltelijk) intrekken omgevingsvergunning
90
145
161%
74
A1.07 MER-procedure
-
3
-
-
A1.08 (Vormvrije) MER-beoordeling
87
92
106%
108
A1.09 Maatwerkvoorschriften
93
108
116%
60
A1.10
Bodem melding
1.047
1.149
110%
59
A1.11
Bodembeschikking
133
151
114%
72
A1.12
Melding sloop / asbest
2.540
2.838
112%
66
A1.13
Milieuadvies omgevingsvergunning
40
246
615%
108
A1.14
Voorbereiden beschikking hogere grenswaarde
11
3
27%
9
A1.15
Ontheffing APV
1
1
100%
-
5.686
6.455
114%
1.184
Totaal
9
UVP 2023
Jaarstukken 2023
Voor de agrarische gemeenten blijft de stikstofproblematiek grote invloed uitoefenen op de realisatie. Het opschorten van vergunningverlening rondom emissiearme stalsystemen heeft geleid tot minder verleende omgevingsvergunningen dan verwacht, met veel openstaande langlopende aanvragen. Daarentegen heeft het project rondom mono-mestvergisters geleid tot een flink aantal extra afgehandelde meldingen die vooraf niet waren voorzien. Tenslotte heeft het project stoppersregeling geleid tot een forse toename in het aantal (gedeeltelijk) ingetrokken omgevingsvergunningen.
Omgevingsdienst Twente
Voorwoord
Inleiding & toelichting Besluitvorming
DEEL A: Jaarverslag
Uren programma Vergunningen Programma
Ontwikkeling
Vergunningen
Programma’s
2.
REA-uren 35.393
Programma Toezicht
Het programma Toezicht betreft het houden van toezicht op de naleving milieuregelgeving. Door het verbeteren van naleefgedrag wordt voorkomen dat schadelijke stoffen boven een wettelijk bepaald niveau in de bodem, in het water en in de lucht terecht komen. Daarnaast wordt overlast door bedrijven, bijvoorbeeld met betrekking tot geluid of geur, binnen de perken gehouden. Het gaat om toezicht bij bedrijven, toezicht op asbestsaneringen en toezicht op grondverplaatsingen en bodemsaneringen. De selectie van bedrijven waar we controles doen en de toezichtstrategie is gebaseerd op het Twentse VTHbeleid en de Landelijke Handhavingstrategie (LHS).
Paragrafen Sociaal jaarverslag
DEEL B: Jaarrekening Jaarrekening Overige gegevens
Ontwikkelingen programma Toezicht
Bijlagen
Algemeen Voor toezicht en handhaving zijn al geruime tijd strategieën in gebruik. Deze zijn opgenomen in het VTH Beleid Twente en de nadere uitwerking. Door toezicht te houden wordt PAGINA TERUG
PAGINA VOORUIT
10
gecontroleerd of wordt voldaan aan wet- en regelgeving en vergunningvoorschriften worden nageleefd. Voor de toezichthouders die de controle uitvoeren maakt de toezichtstrategie duidelijk hoe zij hun werk moeten uitvoeren. Ook geeft het inzicht in de verschillende soorten controles. Om vervolgens een goede uitvoering te geven aan handhaving wordt, indien nodig, aangesloten bij de Landelijke Handhavingstrategie Omgevingswet (LHSO). Naleefgedrag Het VTH-beleid benadrukt de sterke wens om naleefgedrag beter in kaart te brengen om hier in de toekomst goed op te sturen. De OD Twente kan naleefgedrag reeds meten aan de hand van het aantal hercontroles (A2.02) en handhavingscontroles (A2.12) ten opzichte van het aantal initiële periodieke controles (A2.02). •
•
Spontaan naleefgedrag: hierin is een verbetering geconstateerd ten opzichte van vorig jaar. Waar vorig jaar 44,8% van initiële controles heeft geleid tot een hercontrole, was dat dit jaar 48,6%. Opvolgend naleefgedrag: hierin is een verbetering geconstateerd ten opzichte van vorig jaar. Waar vorig jaar 24,4% van hercontroles heeft geleid tot een handhavingscontrole, was dat dit jaar 19,9%.
Klachtafhandeling De afgelopen jaren is een sterke toename geconstateerd in het aantal klachtmeldingen dat door de OD Twente is afgehandeld. Deze ontwikkeling heeft zich ook in 2023 doorgezet. Hierbij heeft het totaal aantal klachtmeldingen van afgelopen jaar de verhoogde prognose van het UVP 2023 andermaal overschreden. Deze ontwikkeling heeft een negatieve invloed op de omgevingskwaliteit, aangezien toenemende klachten, hinder en overlast duiden op een lagere belevingswaarde en gebruikswaarde van de leefomgeving.
Jaarstukken 2023
Om deze ontwikkeling beter te kunnen duiden en te adresseren, is een klachtenanalyse uitgevoerd. Deze analyse geeft inzicht in de omvang, oorsprong en aard van alle klachten die regionaal en lokaal zijn ontvangen. Het overgrote gedeelte van alle klachten in Twente had afgelopen jaar betrekking op lucht of geluid. Binnen het thema lucht ging het voornamelijk over klachten gerelateerd aan geur.
Omgevingsdienst Twente
Voorwoord
Inleiding & toelichting
Producten, aantallen & uren programma Toezicht De activiteiten voor het programma Toezicht zijn opgenomen in de PDC van de OD Twente. Het aantal activiteiten binnen het programma wordt in overleg met de deelnemers vastgesteld op basis van de UVP’s VTH van de vijftien deelnemers. De PDC van de OD Twente kent voor het programma Toezicht twaalf productvarianten. De tabel hieronder geeft voor het programma Toezicht aan hoeveel producten in 2023 uitgevraagd zijn (UVP), hoeveel geleverd zijn (REA) en wat de werkvoorraad is per ultimo 2023.
Besluitvorming
DEEL A: Jaarverslag Ontwikkeling
Programma’s Paragrafen
DEEL B: Jaarrekening
Programma Toezicht
Realisatie programma Toezicht
Jaarrekening Overige gegevens
Bijlagen
PAGINA TERUG
PAGINA VOORUIT
11
UVP 2023
REA
REA %
Opvallend voor 2023 waren de (te) hoge prognoses en realisatie met betrekking tot bodemtoezicht. In afstemming met haar partners heeft de OD Twente daarom gewerkt aan een risicogericht kader voor toezicht op grondtoepassingen onder het besluit bodemkwaliteit (BBK). Middels een risicomatrix wordt voortaan bepaald om BBK-toezicht te houden, wat moet leiden tot een Twentebreed controleniveau (circa 65%). Dit draagt bij aan uniformiteit en een ‘level playing field’. Vanwege mogelijke nieuwe taken onder de Omgevingswet, leidt dit echter niet noodzakelijk tot minder werk voor team bodemtoezicht. Uren programma Toezicht
Het aantal verwachte periodieke controles is dit jaar niet behaald. Tijdens de najaarsrapportage is geconstateerd dat de oorspronkelijke prognosecijfers voor periodieke controles
Sociaal jaarverslag
nog altijd waren gebaseerd op het VTH-beleid 2018. Deze werden niet haalbaar geacht met de huidige formatie. Dit heeft afgelopen jaren geleid tot structurele verschillen in de planning en daadwerkelijke realisatie. De OD Twente heeft zich daarom voor 2023 ten doel gesteld om 80% van de geprognosticeerde periodieke controles uit te voeren.
PDC
Omschrijving
Werkvoorraad
A2.01
Opleveringscontrole
64
96
150%
136
A2.02
Periodieke controle
3.093
2.210
71%
1.253
A2.03
Hercontrole
1.094
1.075
98%
374
A2.04
Aspectcontrole
256
429
168%
165
A2.05
Administratieve controle
127
327
257%
2
A2.06
Administratieve audit
2
5
250%
-
A2.07
Vrije Veld Toezicht / Gevelcontrole
67
75
112%
3
A2.08
Klacht / melding
1.063
1.517
143%
57
A2.09
Bodem toezicht
1.468
1.342
91%
218
A2.10
Toezicht sloop / asbest
672
713
106%
1
A2.11
Toezicht bouwen
3
1
33%
3
A2.12
Handhavingscontrole
232
214
92%
58
Totaal
8.141
8.004
98%
2.270
REA-uren 54.205
Jaarstukken 2023
3.
Omgevingsdienst Twente
Programma Handhaving
Het programma Handhaving is de opvolging van geconstateerde en niet ongedaan gemaakte overtredingen binnen het programma Toezicht. Om te kunnen handhaven is het noodzakelijk om afspraken te maken over de manier waarop we handhaving vormgeven. Voor het geven van een goede uitvoering aan handhaving wordt aangesloten bij de LHS.
Voorwoord
Inleiding & toelichting
Realisatie programma Handhaving PDC
Omschrijving
UVP 2023
REA
REA %
Werkvoorraad
A3.01
Handhavingsverzoek
35
44
126%
22
A3.02
Handhavingstraject
388
181
47%
276
A3.03
(Boa) Strafrechtelijk onderzoek
341
377
111%
23
Totaal
764
602
79%
321
Ontwikkelingen programma Handhaving
Besluitvorming
DEEL A: Jaarverslag Ontwikkeling
Programma’s
Algemeen De afname in handhavingscontroles geeft een licht vertekend beeld, omdat dit gedeeltelijk wordt veroorzaakt door de beperkte juridische capaciteit in het afgelopen jaar. Minder juridische capaciteit leidt uiteraard tot minder handhavingscontroles. Daarom kan deze daling niet in zijn geheel worden verklaard door beter naleefgedrag Datakwaliteit De OD Twente heeft in 2023 ook gewerkt om datakwaliteit rondom naleefgedrag verder te verbeteren. Middels een pilot is dit jaar gewerkt om de Landelijke Handhavingsstrategie Omgevingsrecht (LHSO) te integreren in ons zaaksysteem. Deze kan vervolgens dienen als registratiepunt voor naleefgedrag. Dit sluit aan bij de indicator voor naleefgedrag zoals omschreven in het VTH-beleid (type overtreder: goedwillend, moet kunnen, calculerend en bewust). Het doel is om komend jaar data rondom de LHSO op te bouwen en uiteindelijk te koppelen aan de dynamische risicoanalyse en het project gedragssturing.
Paragrafen Sociaal jaarverslag
DEEL B: Jaarrekening Jaarrekening Overige gegevens
Producten, aantallen & uren programma Handhaving
Bijlagen
De activiteiten voor het programma Handhaving zijn opgenomen in de PDC van de OD Twente. Het aantal activiteiten binnen het programma wordt in overleg met de deelnemers vastgesteld op basis van de UVP’s VTH van de vijftien deelnemers. De PDC kent voor het programma Handhaving drie productvarianten. De onderstaande tabel geeft voor het programma Handhaving aan hoeveel producten in 2023 uitgevraagd zijn (UVP), hoeveel geleverd zijn (REA) en wat de werkvoorraad is per ultimo 2023.
PAGINA TERUG
PAGINA VOORUIT
12
De hoge werkdruk als gevolg van personeelstekort binnen het cluster juridisch is ondanks vele inspanningen onveranderd gebleven. Dit heeft geleid tot een laag aantal afgeronde handhavingstrajecten en een structureel hoge werkvoorraad. Eind 2023 heeft het intensieve recruitmentproces echter zijn vruchten afgeworpen. Er zijn inmiddels meerdere juristen aangetrokken, waaronder een senior jurist. Dit moet in de loop van 2024 leiden tot een afname in werkvoorraad en werkdruk binnen cluster juridisch. Uren programma Handhaving Programma
REA-uren
Handhaving
4.
10.031
Programma Advies
Binnen het programma Advies worden adviesproducten geleverd op het gebied van milieuspecialismen zoals bodem, asbest, geluid, lucht, geur, externe veiligheid, energie en juridisch. Het programma Advies biedt ondersteuning aan de eigen collega’s die werken voor de programma’s Vergunningen, Toezicht & Handhaving. Daarnaast wordt ook rechtstreeks aan bevoegd gezagen geleverd.
Ontwikkelingen programma Advies De werkvoorraad binnen het programma Advies is veelal ingelopen. Er is instroom van nieuw personeel waardoor er structureel meer capaciteit is voor de adviezen. Met name voor de specialisaties geluid, geur en lucht is nu fors meer capaciteit beschikbaar.
Jaarstukken 2023
Deze inschatting wordt in het jaarprogramma van de OD Twente opgenomen. De exacte output is vooraf niet eenduidig vast te stellen. Het maken van adviesproducten is vraaggestuurd. Daarbij is de vraag voor een groot deel afhankelijk van het investeringsklimaat bij het bedrijfsleven en van de effecten van de economische situatie in Nederland. Ook kunnen door activiteiten vanuit de programma’s Vergunningen, Toezicht & Handhaving (deel)producten ontstaan.
Het afgelopen jaar is een begin gemaakt met het structureel inbedden van het specialisme Energie & Duurzaamheid (E&D). De OD Twente bevindt zich op het thema E&D nu nog in een projectmatige fase, maar de omslag naar de lijnorganisatie is ingezet. In 2023 is een beleidsmedewerker E&D aangetrokken en eind 2023 is een vacature geplaatst voor een technisch adviseur E&D. Deze functie is inmiddels ingevuld. Samen met onder andere de provincie worden initiatieven opgestart om circulariteit op industrieterreinen te stimuleren.
Omgevingsdienst Twente
Voorwoord
Inleiding & toelichting Besluitvorming
De PDC van de OD Twente kent voor het programma Advies vijftien productvarianten. De tabel hiernaast geeft voor het programma Advies aan hoeveel producten in 2023 uitgevraagd zijn volgens het uitvoeringsprogramma (UVP), hoeveel gerealiseerd zijn (REA) en wat de werkvoorraad is per ultimo 2023.
Producten, aantallen & uren programma Advies De activiteiten voor het programma Advies is opgenomen in de PDC van de OD Twente. Het aantal activiteiten binnen het programma Advies wordt in overleg met de deelnemers vastgesteld op basis van de UVP’s VTH van de vijftien deelnemers.
DEEL A: Jaarverslag Ontwikkeling
Programma’s Paragrafen
Realisatie programma Advies
Sociaal jaarverslag
DEEL B: Jaarrekening Jaarrekening Overige gegevens
Bijlagen
PAGINA TERUG
PDC
Omschrijving
A4.01
Voorlopige voorziening
1
A4.02
Bezwaar
34
16
47%
16
A4.03
Beroep
8
10
125%
28
13
REA
REA % 4
Werkvoorraad
400%
-
A4.04
Advies bij juridische procedures
65
41
63%
14
A4.05
Advies bodem
759
737
97%
171
A4.06
Advies externe veiligheid
48
162
338%
53
A4.07
Advies milieuzonering
15
12
80%
2
A4.08
Advies geluid
334
368
110%
123
Programma
A4.09
Advies luchtkwaliteit (lucht en geur)
137
257
188%
195
Advies
A4.10
Milieuadvies ruimtelijke ordening
37
54
146%
9
A4.11
Advies beleidsontwikkeling milieu
-
2
-
-
A4.12
Advies algemeen
263
155
59%
53
A4.13
Informatieverstrekking
97
64
66%
23
A4.14
Advies flora en fauna
85
94
111%
11
A4.15
Advies energie en duurzaamheid
5
5
100%
2
A4.16
Integraal Omgevingsadvies
11
16
145%
10
A4.17
PAGINA VOORUIT
UVP 2023
Het totaal aantal adviezen is overeenkomstig de planning, maar wijkt op onderdelen af. Er zijn minder adviezen algemeen, maar dat is gunstig omdat dit product in het verleden vooral werd gebruikt om adviezen te registreren die niet onder andere producttypen te vangen waren. De adviezen geluid en luchtkwaliteit zijn hoog. De hogere aantallen voor advies externe veiligheid hebben te maken met de verschillende projecten rondom mono-mestvergisters in Twente. Deze mestvergisters moeten worden geregistreerd in het Register Externe Veiligheid, waarvoor aparte zaken worden aangemaakt.
Advies asbestinventarisatierapport
284
182
64%
12
Totaal
2.183
2.179
100%
722
Uren programma Advies REA-uren 25.288
Jaarstukken 2023
5.
Omgevingsdienst Twente
Voorwoord
Inleiding & toelichting Besluitvorming
DEEL A: Jaarverslag Ontwikkeling
Programma’s Paragrafen Sociaal jaarverslag
DEEL B: Jaarrekening
Programma Projecten
Het programma Projecten omvat projectmatige en programmatische werkzaamheden voor deelnemers, andere opdrachtgevers en subsidieverstrekkers die niet binnen de PDC van het standaardpakket of het facultatieve takenpakket vervallen. Projecten kennen een productoverstijgende aanpak. Dit zijn veelal specifieke ontwikkeling waarvoor de OD Twente in de toekomst moet worden klaargestoomd. Een voorbeeld hiervan is de Omgevingswet. Daarnaast zijn er een aantal regionale projecten die gezamenlijk zijn geïnitieerd, denk aan de extra energiecontroles. Tot slot kunnen deelnemers op projectbasis extra opdrachten aanbieden die passen binnen de gemeenschappelijke regeling OD Twente. De werkwijze bij projecten is afhankelijk van de activiteit en de gemaakte afspraken voor één, meerdere of alle deelnemers. Met dit programma wordt een aanvullende inhoudelijke bijdrage geleverd aan de wensen en ambities van deelnemers op het gebied van verbetering van de kwaliteit van de leefomgeving. De bekostiging vindt plaats op basis van de hierover met deelnemers gemaakte afspraken. Waar mogelijk worden werkzaamheden uitgevoerd binnen het overeengekomen UVP VTH. Hiernaast bestaan voor een aantal landelijke en regionale projecten externe financieringsbronnen.
Ontwikkelingen programma Projecten
Jaarrekening
Algemeen Het projectmatig werken is in 2023 geïmplementeerd in de organisatie. De aanpak van de specifieke uitkeringen; toezicht en handhaving energiebesparingsplicht (SPUK THE) en het Interbestuurlijk programma VTH (SPUK IBP) en de Landelijke Vergunningenstrategie hebben hieraan bijgedragen. Ook is een functieprofiel opgesteld voor projectleider, die in 2024 wordt ingevuld binnen de organisatie zodat de kennis over projectmatig werken wordt geborgd.
Overige gegevens
Bijlagen
Omgevingswet De definitieve inwerkingtreding van de Omgevingswet gaf duidelijkheid, scherpte en focus aan de voorbereiding. Deze voorbereiding richtte zich zowel op aanpassingen binnen de
PAGINA TERUG
PAGINA VOORUIT
14
OD Twente, als op samenwerkingsafspraken met bevoegd gezagen en ketenpartners. Ook zijn medewerkers opgeleid. Dit betroffen zowel hernieuwde basistrainingen, maar ook verdiepingstrainingen voor specialisten. Voor de eerste maanden van 2024 zijn maatregelen getroffen om eventuele problemen snel op te lossen. Een (extreem) grote piek in aanvragen is eind 2023 uitgebleven. Wel is duidelijk geworden dat bevoegd gezagen veel aanvragen ontvingen. In 2023 is de pilot Omgevingstafel Twente voortgezet om ervaring op te doen met de nieuwe integrale werkwijze onder de Omgevingswet. Extra voorlichting rond de zomer 2023 heeft ervoor gezorgd dat het aantal behandelde zaken op de OTT fors is gestegen. De ervaring met deze casussen is voor het overgrote deel positief. Ook zijn er enkele casussen geweest met goede leerpunten. In 2024 wordt besluitvorming voorbereid om de OTT op termijn een definitieve plek te geven binnen de OD Twente. SPUK IBP Naar aanleiding van het rapport ‘Om de leefomgeving’ van de commissie van Aartsen is het landelijk traject IBP VTH opgestart. Het voornaamste doel van dit programma is het verbeteren van het VTH-stelsel via zes pijlers: 1. 2. 3. 4. 5. 6.
Robuuste omgevingsdiensten en financiering Bestuursrechtelijke en strafrechtelijke handhaving en vervolging Informatievoorziening VTH Kennisinfrastructuur en arbeidsmarkt Onafhankelijke uitvoering van toezicht en handhaving Monitoring kwaliteit milieutoezicht
Middels de SPUK IBP heeft de OD Twente in 2023 een grote bijdrage geleverd aan deze pijlers. Hierbij lag de focus vooral op pijler 1 (robuustheid), 4 (arbeidsmarkt), 5 (onafhankelijke uitvoering) en 6 (monitoring). Dit alles draagt bij aan de versterking van de OD Twente als hoogwaardige dienst.
Jaarstukken 2023
Energie & Duurzaamheid In de afgelopen jaren heeft de OD Twente externe middelen vanuit het Rijk, de provincie en gemeenten ontvangen voor de uitvoering van VTH-taken en doorontwikkeling binnen het thema energie en duurzaamheid.
Omgevingsdienst Twente
Voorwoord
1.
Inleiding & toelichting Besluitvorming
DEEL A: Jaarverslag
2.
Ontwikkeling
Programma’s 3.
Paragrafen Sociaal jaarverslag
DEEL B: Jaarrekening Jaarrekening Overige gegevens
Project Versterkte Uitvoering Energie: Vanuit het Rijk is extra budget beschikbaar gesteld om voor 2022 en 2023 energiebesparingstaken voor gemeenten uit te voeren. Deze taken zijn door een externe partij uitgevoerd. Eind 2023 zijn deze werkzaamheden voltooid, waarvoor het volledige budget is benut. Project Energie & Duurzaamheid 2022-2023: Het grootste deel van de uitvoering voor beide jaren heeft plaatsgevonden in 2023. Hierbij is een inhaalslag gemaakt, waarbij ongeveer 95% van alle middelen zijn besteed. Openstaande taken liggen voornamelijk bij hercontroles. Het doel is deze werkzaamheden in 2024 alsnog uit te voeren. SPUK THE: Middels deze subsidie heeft de OD Twente tot en met 2026 rijksmiddelen ter beschikking om additionele taken uit te voeren op het gebied van energietoezicht. Van groot belang is de randvoorwaarde van de SPUK THE, namelijk dat deze subsidie is gebaseerd op cofinanciering. Zonder bijdrage van de individuele partners, vervalt hierbij ook het recht op de rijksmiddelen vanuit de SPUK THE. Eind 2023 heeft het overgrote deel van de partners de intentie uitgesproken om deze werkzaamheden in 2024 te continueren.
Landelijke Vergunningenstrategie In 2023 is het project LVS afgerond. De OD Twente heeft de projectleider geworven en heeft samen met andere omgevingsdiensten gewerkt aan een landelijke standaard voor vergunningverlening. Dit is vertaald naar een ICT-tool, waarmee een standaard toetsniveau wordt toegekend aan verschillende milieubelastende activiteiten. Binnen een regio kan deze landelijke standaard vertaald worden naar een regionale ambitie. De OD Twente wil dit samen met de bevoegd gezagen in 2024 oppakken als ‘nadere uitwerking’ op het nieuwe VTH-beleid Twente.
Bijlagen
PAGINA TERUG
PAGINA VOORUIT
15
Stoppersregeling Vanaf 1 januari 2013 moeten alle intensieve veehouderijen voldoen aan het Besluit emissiearme huisvesting (Beh). Vervolgens is het landelijke gedoogbeleid ‘Actieplan Ammoniak Veehouderij’ in het leven geroepen. Onderdeel hiervan was de stoppersregeling, waarmee agrariërs tot 1 januari 2020 de tijd kregen om alsnog aan het Beh te voldoen. De OD Twente heeft de afgelopen jaren deze bedrijven gecontroleerd en daarnaast op projectmatige wijze ondersteuning geboden rondom de stoppersregeling. Deze werkzaamheden zijn in 2023 afgerond. Vanuit de circa 475 locaties die hebben meegedaan aan de stoppersregeling, zijn voor 170 bedrijven de Omgevingsvergunning beperkte milieutoets (OBM) ambtshalve ingetrokken of een nieuwe OBM verleend. Nog eens 200 OBM’s kunnen worden ingetrokken als ze voldoen aan de voorwaarden. De overige bedrijven moeten nog nader worden onderzocht en mogelijk opnieuw worden gecontroleerd. De stoppersregeling wordt in 2024 opgevolgd door de Landelijke beëindigingsregeling veehouderijlocaties (Lbv). Provinciaal Programma Landelijk Gebied De OD Twente is aangesloten bij de provinciale werkgroep en levert een bijdrage aan het Provinciaal Programma Landelijk Gebied (PPLG). Er wordt nagedacht over mogelijke maatregelen in het landelijk gebied. Ook wordt data aangeleverd voor onder andere gebiedsanalyses en de mogelijke impact van deze maatregelen.
Vanuit dit project kunnen vervolgens individuele gemeenten worden geadviseerd. Ketentoezicht De projectleiding en coördinatie ligt bij de OD Twente, maar de uitvoering van ketentoezicht vindt plaats bij de Omgevingsdienst Rivierenland. In 2023 zijn gerichte interventies uitgevoerd op enkele bedrijven binnen Twente. Vanwege het vertrouwelijke karakter hiervan wordt hierover niet verder uitgeweid.
Jaarstukken 2023 Omgevingsdienst Twente
Voorwoord
Inleiding & toelichting
Producten, aantallen & uren programma Projecten
6.
Projecten kunnen worden geclassificeerd als landelijk, regionaal, lokaal of overig. Projecten kunnen gefinancierd worden vanuit de UVP’s VTH of vanuit externe financieringsbronnen. Voor projecten zijn geen PDC-kentallen vastgesteld. Daarom zal bij het programma Projecten worden gerekend met het aantal daadwerkelijk bestede uren. Onderstaand is per projectsoort een overzicht opgenomen van het aantal daadwerkelijk bestede uren die ten laste komen van de UVP’s VTH.
Binnen het programma Bedrijfsvoering & Control (Overhead) worden geen producten onderscheiden. Onder dit programma vallen de Directie, Staf, Teammanagement en Bedrijfsvoering & Control. Dit zijn de ondersteunende diensten en werkzaamheden, het secundaire proces, die benodigd zijn voor het effectief en efficiënt laten werken van het primaire proces.
Besluitvorming
Uren programma Projecten
DEEL A: Jaarverslag
PDC
Ontwikkeling
Programma’s Paragrafen
Omschrijving
REA-uren
A5.04
Project lokaal
5.521
A5.05
Project regionaal
5.412
A5.06
Project landelijk
432
A5.07
Project overig
13.358
Totaal
24.723
Lokale projecten zijn specifieke projecten voor één bevoegd gezag, voorbeelden hiervan zijn vrijeveld controles sloop en asbest en facultatieve projecten van bevoegd gezagen. Onder landelijke projecten vallen onder andere de invoering van de Omgevingswet en het IBP VTH. Onder regionale projecten vallen onder andere Energie & Duurzaamheid, project luchtwassers, project stoppersregeling en ketentoezicht. Overige projecten zijn onder andere externe veiligheid, wacht- en piketdienst en accountmanagement. Naast de bovengenoemde uren zijn de voornaamste extern gefinancierde uren in 2023:
Sociaal jaarverslag
DEEL B: Jaarrekening Jaarrekening Overige gegevens
Uren extern gefinancierde projecten
Bijlagen
Programma
PAGINA TERUG
PAGINA VOORUIT
16
REA-uren
SPUK IBP
2.631
E&D
6.155
SPUK THE
4.660
Totaal
13.446
Programma Bedrijfsvoering & Control (Overhead)
Ontwikkelingen programma Bedrijfsvoering & Control (Overhead) Risicogericht werken De OD Twente heeft in 2023 hard gewerkt aan de doorontwikkeling van risicogericht werken en de gegevenskwaliteit die hieraan ten grondslag ligt. Inmiddels is de OD Twente niet alleen in staat om risicogestuurd te prioriteren voor toezicht (controlefrequentie), maar ook voor vergunningverlening (toetsingsniveau). Risicoanalyse Het afgelopen jaar heeft de OD Twente in gezamenlijkheid met Omgevingsdienst IJsselland gewerkt om de resultaten vanuit de Overijsselbrede risicotool te implementeren in de eigen zaaksystemen. De statische risicoscores op basis van ‘expert judgement’ worden hierdoor dynamisch, waaraan nieuwe indicatoren op locatieniveau kunnen worden toegevoegd. Hierbij kan gedacht worden aan werkelijk naleefgedrag (LHSO) of de datum sinds de laatste controle (tijdsfactor). Deze dynamische risicoanalyse heeft grote potentie als katalysator voor datagedreven werken, omdat medewerkers medeverantwoordelijk worden gemaakt voor prioritering van hun eigen werk. Komend jaar moet datakwaliteit voor de risicoanalyse echter eerst verder worden verfijnd. De huidige risicoscores zijn namelijk gebaseerd op milieubelastende activiteiten (volgens de Omgevingswet).
Deze activiteiten zijn in eerste instantie grofmazig aan locaties in Overijssel gekoppeld op brancheniveau, wat soms leidt tot niet representatieve risicoscores. Met de inwerkingtreding van de Omgevingswet
Jaarstukken 2023 Omgevingsdienst Twente
Voorwoord
Inleiding & toelichting Besluitvorming
DEEL A: Jaarverslag Ontwikkeling
Programma’s Paragrafen Sociaal jaarverslag
DEEL B: Jaarrekening Jaarrekening Overige gegevens
Bijlagen
is komend jaar het doel om hierin een verbeterslag te maken. Milieubelastende activiteiten zullen stapsgewijs worden gecorrigeerd voor alle locatiedossiers. Dit zal leiden tot meer representatieve risicoscores.
In 2023 is het klanttevredenheidsonderzoek bij de OD Twente verder doorontwikkeld en uitgebreid naar meer producttypen. Het resultaat van dit onderzoek wordt tevens gebruikt als input voor eerder benoemde interne audits.
Werkprocessen, procedures en producten In 2022 is het proces van Continu Leren & Verbeteren (CLV) geïmplementeerd. Dit proces houdt in dat alle medewerkers en afdelingen binnen de organisatie zich richten op het creëren van waarde en het verminderen van verspillingen. We streven naar voortdurende verbetering van onze werkprocessen, werkinstructies en werkafspraken om de doorstroom van producten en diensten te optimaliseren. In 2023 is het CLVinitiatief voortgezet, met focus op diverse onderwerpen. In dit kader zijn inmiddels twee onderwerpen afgerond: ‘Proces meervoudige aanvragen’ en ‘Zolderzaken/Werkdossiers’.
Hoewel de respons (20%) wellicht aan de lage kant lijkt, is dit consistent met de respons die wordt gezien bij andere omgevingsdiensten. Het is bemoedigend om te zien dat het hoge aandeel positieve reacties was gericht op de snelle afhandeling van aanvragen. De OD Twente erkent de genoemde verbeterpunten, namelijk communicatie met aanvragers. We blijven ons inzetten om dit aspect in de toekomst verder te optimaliseren.
Interne audits Als onderdeel van het CLV-initiatief, is in 2022 gestart met het uitvoeren van interne audits op de primaire werkprocessen. Deze audits hebben als doel om regelmatig te beoordelen of deze processen nog steeds voldoen aan de gestelde eisen en om eventuele aanpassingen als gevolg van vorige audits te evalueren. Door deze interne audits periodiek uit te voeren, wordt de PDCA-cyclus sluitend gemaakt. Na de eerste audit bij Toezicht & Handhaving, hebben de interne audits in 2023 doorgang gevonden. Afgelopen jaar zijn voor Vergunningverlening en Advies interne audits uitgevoerd, waarbij de bevindingen intern zijn teruggekoppeld aan het management en de medewerkers. In 2024 staat de eerste zogenaamde ‘heraudit’ op de planning bij Toezicht & Handhaving. Klanttevredenheidsonderzoek Klanttevredenheid is een cruciale indicator voor het meten van de kwaliteit van onze dienstverlening. Om deze reden is klanttevredenheid opgenomen als beleidsdoel in het Twents VTH-beleid en de nadere uitwerking.
PAGINA TERUG
PAGINA VOORUIT
17
Als we kijken naar de gemeten tevredenheid over de afgelopen drie jaar, kunnen we een positieve trend waarnemen. In 2021 bedroeg de tevredenheid 91%, gevolgd door 90% in 2022 en de stijging naar 93% in 2023. Deze stijging is bemoedigend en toont de CLV-cultuur van de organisatie, waarbij voortdurend wordt gestreefd naar verbetering van onze dienstverlening. Het meten van klanttevredenheid blijft in de toekomst een belangrijke graadmeter voor de dienstverlening van de OD Twente. Hiermee wordt voldaan aan het VTH-beleidsdoel waarbij klanttevredenheid periodiek wordt gemeten. Productiviteit De productiviteit van de directe medewerkers binnen het primaire proces is een belangrijke indicator voor de OD Twente. In de Programmabegroting OD Twente 2023 is een productiviteitspercentage van 87,5% vastgesteld. Dit percentage komt neer op 1400 productieve uren per jaar. Inclusief de extern gefinancierde projecten hebben we aan de productiviteitsnorm voldaan. Ziekteverzuim Het gemiddelde percentage ziekteverzuim voor de OD Twente zit op 3,57%. Dit is lager dan het uitgangspunt in het Bedrijfsplan OD Twente 2018 (4%), en een verbetering ten opzichte van 2022 (3,87%).
Jaarstukken 2023
Directe uren Door de deelnemers van de OD Twente is in totaal 107,72 fte ingebracht voor 2023. De OD Twente streeft naar een productiviteit van 1.400 uur per directe medewerker op jaarbasis.
Omgevingsdienst Twente
Voorwoord Totaal inbreng OD Twente Inbreng
Inleiding & toelichting Besluitvorming
Ontwikkeling
Programma’s Paragrafen
Uren
Directe fte o.b.v. begroting 2023
100,02
140.014
Ingebracht in wijziging 2023-01
7,7
10.797
107,72
150.811
Totaal inbreng fte
DEEL A: Jaarverslag
Fte
Het totale aantal gerealiseerde directe uren is in de tabel hiernaast uitgesplitst per programma. In verband met de hogere realisatie in de afgelopen jaren is de inbreng in 2023 verhoogd door middel van een begrotingswijziging. Over de eerste 8 maanden was 63% van de totaal ingebrachte capaciteit gerealiseerd. In totaal is in 2023 99,2% van de ingebrachte capaciteit voor 2023 gerealiseerd.
Totaal uren per programma Programma
Totaal REA-uren
Vergunningen
35.393
Toezicht
54.205
Handhaving
10.031
Advies
25.288
Projecten
24.723
Totaal
149.640
Naast het totaal REA-uren zijn er meerdere extern gefinancierde projecten geweest, waar deels de eigen medewerkers uren voor hebben gemaakt. Deze uren komen boven op de productieve uren voor de bevoegde gezagen.
Sociaal jaarverslag Jaimy van der Wei, Adviseur gedragssturing, over gedragssturing:
DEEL B: Jaarrekening
Van idee naar implementatie
Jaarrekening
In 2023 kwam het eerste idee voor gedragssturing in de vorm van de ‘Meldingcoach’. Een nieuwe rol bij Toezicht & Handhaving die ondernemers proactief ondersteunt bij het indienen van milieugerelateerde meldingen. Deze pilot is de aanjager geweest van het onderwerp gedragssturing binnen de OD Twente. De interesse werd gewekt en zo ontstond meer belangstelling en daarmee ook mogelijkheden voor gedragssturing binnen onze organisatie. Eind 2023 kwam de pilot ten einde en is besloten om de functie een definitieve plaats te geven binnen de organisatie. Uit de evaluatie bleek het zo succesvol te zijn dat ook andere omgevingsdiensten en een waterschap aan het onderzoeken zijn of het concept van de meldingcoach in die organisaties ook ingevoerd kan worden.
Overige gegevens
Bijlagen
De toekomst
De eerste pilot gedragssturing is succesvol afgerond. Nu is het de taak om gedragssturing een prominente rol te geven binnen onze organisatie, zowel intern als extern. Er lopen diverse projecten, waaronder een landelijke samenwerking: Omgevingsdienst NL Gedragsteam. De komende jaren zal de focus liggen op het bereiken van ons uiteindelijke doel, namelijk: gedragssturing ontwikkelen tot een standaardinstrument bij de uitvoering van VTH-taken.
PAGINA TERUG
PAGINA VOORUIT
18
Paragrafen
Jaarstukken 2023 Omgevingsdienst Twente
Voorwoord
In het BBV worden enkele verplichte paragrafen genoemd. Voor de OD Twente zijn niet alle paragrafen van toepassing. De paragrafen weerstandsvermogen en risicobeheersing, financiering en bedrijfsvoering zijn hieronder opgenomen.
Inleiding & toelichting Besluitvorming
DEEL A: Jaarverslag
Waarschijnlijkheid: duiding
Benodigde weerstandscapaciteit
€ 500.000
klein
€ 150.000
€ 6.000
€ 300
klein
€ 90
Arbeidsmarkt met als gevolg hoge inhuurkosten
€ 900.000
€ 450.000
groot
€ 315.000
4.
Ongevallen in werksfeer
pm
pm
pm
pm
Weerstandsvermogen en risicobeheersing
5.
(Langdurig) ziekteverzuim
€ 200.000
€ 150.000
klein
€ 45.000
De paragraaf weerstandsvermogen bevat een omschrijving van de risico’s en de gewenste weerstandscapaciteit. Op basis van een actualisatie van de risico’s en het aanwezige weerstandsvermogen is de weerstandsratio berekend.
6. Ontslagvergoeding personeel
€ 130.000
€ 130.000
groot
€ 91.000
€ 100.000
€ 25.000
50/50
€ 12.500
€-
€-
-
€-
€ 320.000
€ 288.000
zeer klein
€ 28.800
10. Omgevingswet
€ 295.000
€ 295.000
50/50
€ 147.500
11.
€ 2.250.000
€ 1.125.000
zeer klein
€ 112.500
€1
€-
zeer klein
€-
€ 7.201.001
€ 2.963.300
-
€ 902.390
Ontwikkeling De programma’s
Paragrafen
Risico’s
Sociaal jaarverslag
Het dagelijks bestuur heeft ons afgelopen jaar gevraagd een opdracht te verstrekken aan een extern adviesbureau om het benodigde weerstandsvermogen te analyseren. Risico’s kunnen een externe of interne oorzaak hebben. Externe risico’s zijn toe te schrijven aan de ontwikkelingen op regionaal, provinciaal of landelijk niveau. De interne risico’s hangen hiermee samen of kunnen gericht zijn op de bedrijfsvoering. De tabel hiernaast toont de geïdentificeerde risico’s.
DEEL B: Jaarrekening Jaarrekening Overige gegevens
Bijlagen
PAGINA TERUG
PAGINA VOORUIT
19
Benodigde weerstandscapaciteit Nr Omschrijving risico
Verwachte bruto omvang (in EUR)
1.
Cyber aanvallen
€ 3.000.000
2.
Aansprakelijkheid OD Twente
3.
7.
Inzetten van externe specialismen
8.
(Landelijke) aanpassingen in het VTH-stelsel
9.
Terugval in vraag naar producten Milieurampen
12. Hoge inflatieontwikkeling Totaal
Verwachte netto omvang (in EUR)
Jaarstukken 2023
Weerstandsvermogen
Omgevingsdienst Twente
Waardering weerstandsvermogen
Het weerstandsvermogen bestaat uit middelen en mogelijkheden waarover de OD Twente kan beschikken om niet begrote kosten te dekken. Dit zijn in het kader van de OD Twente de algemene reserve en de begrote post voor onvoorziene kosten. De begrote post voor onvoorziene kosten is niet aangesproken in 2023. Daarmee is het weerstandsvermogen van de OD Twente als volgt opgebouwd:
Voorwoord
Inleiding & toelichting
Beschikbare weerstandscapaciteit
Besluitvorming
Weerstandscapaciteit
DEEL A: Jaarverslag Ontwikkeling De programma’s
€ 100.297
Totaal
€ 746.335
Weerstandsratio
DEEL B: Jaarrekening
Omschrijving
Jaarrekening Overige gegevens
Waarde
Beschikbare weerstandscapaciteit (A)
€ 746.335
Benodigde weerstandscapaciteit (B)
€ 902.390
Ratio (A/B)
0,83
Zoals hierboven is weergegeven komt de weerstandsratio uit op 0,83. De OD Twente streeft naar een weerstandsratio tussen de 1,0 en 1,4, dat volgens de waarderingstabel weerstandsvermogen (Nederlands Adviesbureau voor Risicomanagement), als “voldoende” wordt aangemerkt. De waarderingstabel is hiernaast opgenomen. De weerstandsratio voldoet hiermee niet aan het streven van de OD Twente en derhalve is het voorstel om de Algemene Reserve te verhogen tot € 902.000.