Bijlage 3 - Brief NLPO inzake opschaling lokale omroepen naar streekomroep Twente

Aan de besturen van de lokale omroepen: S�ch�ng RTV Noordoost Twente, S�ch�ng Lokale Omroep Almelo, S�ch�ng Borne Boeit, S�ch�ng Omroep Enschede, S�ch�ng Radio Televisie Sternet, S�ch�ng Lokale Omroep Hengelo, S�ch�ng Lokale Omroep Hellendoorn, S�ch�ng Lokale Omroep Hof van Twente, S�ch�ng Lokale Omroep Holten en Rijssen en S�ch�ng Regio FM. Aan burgemeester en wethouders van de gemeenten: Dinkelland, Losser, Oldenzaal, Tubbergen, Almelo, Borne, Enschede, Haaksbergen, Hengelo, Hellendoorn, Hof van Twente, Rijssen-Holten, Wierden.

Onderwerp Streekomroepvorming Twente

ons kenmerk 2024.00.102

datum 05 april 2024

Geacht bestuur, college, Hierbij vraag ik uw aandacht voor het volgende. Als sectororganisa�e van de lokale publieke omroepen in Nederland zet de NLPO zich in om omroepen en gemeenten te informeren over de aanstaande veranderingen binnen het stelsel van lokale publieke omroepen. Vorig jaar hee� de Tweede Kamer ingestemd met de plannen van het kabinet om de lokale omroepen te versterken. Daarvoor is opschaling onvermijdelijk. Er zijn nu nog zo'n 250 lokale publieke omroepen, dat moeten er in 2027 nog maximaal 80 zijn. Per streek van meerdere gemeenten is dan nog maar één zendtoewijzing mogelijk. Gemeenten en VNG hebben in 2017 gezamenlijk de indeling in 80 streken vastgesteld op basis van een uitgebreid consulta�e- en inspraakproces. Die indeling zal per 2026/2027 overgaan in wetgeving, waarna voor de Twentse gemeenten nog slechts één omroep de uitzendvergunning ontvangt. Die omroep zal tot taak hebben het lokale media-aanbod voor alle gemeenten in de streek te verzorgen. Aanwijzingsprocedures in streek Twente De thans aan de orde zijnde aanwijzingsprocedures voor een lokale publieke omroep in de gemeenten Wierden, Almelo en Hengelo kunnen niet los worden gezien van het streven tot streekomroepvorming in Twente. Bij die streekomroepvorming zijn ook de andere lokale omroepen en gemeenten in Twente direct betrokken.

Voor de goede orde en wellicht ten overvloede meen ik dat het ten zeerste aanbeveling verdient de betrokkenen (gemeentebesturen en lokale omroepen) op de hoogte te stellen van de achtergronden bij het reeds langer lopende proces tot vorming van streekomroepen en hoe de streekindeling van Twente tot stand is gekomen. Streekvorming en totstandkoming streekkaart In het kader van de professionalisering van de lokale omroep hebben de NLPO en de VNG, op voorspraak van toenmalig minister van OCW Van Bijsterveldt in 2012 een samenwerkingsconvenant gesloten.

Media Parkboulevard 1 1217 WE Hilversum Postbus 62 1200 AB Hilversum

035 820 03 83 info@nlpo.nl

In dat convenant alsmede het Vernieuwingsconvenant uit 2015 is besloten tot de voorbereiding van streekomroepen en daarmee het vergroten van het verzorgingsgebied van lokale omroepen, om zo in elke gemeente een “lokaal toereikend media-aanbod” te bewerkstelligen. Dit is aanbod - gericht op de omgeving waarin mensen wonen, werken, sporten, naar school gaan, uitgaan, winkelen en gebruik maken van publieke voorzieningen en - bestemd voor een streek met een eigen geografische, economische en sociaal-culturele iden�teit of enige mate van samenhang; dit gebied kan de gemeentegrenzen overschrijden. Onderdeel van het proces tot streekvorming was des�jds een Change Board die hee� geadviseerd over de opgestelde streekindeling van de lokale omroepen en de naar aanleiding daarvan ontvangen wijzigingsvoorstellen van de lokale omroepen en zienswijzen van de gemeentebesturen. De Change Board was samengesteld uit leden van respec�evelijk het ministerie van OCW, de VNG en de OLON (voorloper van de NLPO). Op basis van de ontvangen bezwaren zijn de relevante streken elk afzonderlijk besproken. In 26 streken zijn nog wijzigingen aangebracht. Het defini�eve advies met 80 streken is in 2017 door de Change Board toegelicht en gepresenteerd.

Op dit voorstel van de NLPO en de VNG is vervolgens het landelijke beleid voor de herziening van het lokale omroepstelsel geënt, en wat inmiddels tot implementa�e komt. Advies Change Board Twente Op de vergadering van de Change Board van 17 november 2016 is onder meer de streek Twente aan de orde geweest en hee� de Change Board daarover een advies opgesteld. Het oorspronkelijke voorstel, de wijzigingsvoorstellen van de lokale omroepen, de zienswijzen van de gemeentebesturen en het advies, luidden: Oorspronkelijk voorstel Dinkelland, Losser, Oldenzaal, Tubbergen, Almelo, Borne, Enschede, Haaksbergen, Hengelo, Hellendoorn, Twenterand, Hof van Twente, Rijssen-Holten en Wierden. Wijzigingsvoorstellen Twente 1: Dinkelland, Losser, Oldenzaal, Tubbergen, Almelo, Borne, Enschede, Haaksbergen, Hengelo, Hellendoorn, Hof van Twente, Rijssen-Holten en Wierden; Twente 2: Dinkelland, Losser, Oldenzaal, Tubbergen, Almelo, Borne, Enschede, Haaksbergen en Hengelo; Twente 3: Dinkelland, Losser, Oldenzaal, Tubbergen, Almelo, Borne, Enschede, Haaksbergen, Twenterand en Hengelo; Twente 4: Hellendoorn, Hof van Twente, Rijssen-Holten en Wierden. Zienswijze gemeentebesturen De gemeentebesturen van Hellendoorn, Rijssen-Holten, Wierden en Hof van Twente zijn van oordeel dat zij tezamen een afzonderlijke streek vormen.

De gemeentebesturen van Dinkelland, Losser, Oldenzaal en Tubbergen zijn eenzelfde mening toegedaan. Een en ander mede gezien de omstandigheid dat in deze 4 gemeenten al één lokale omroep ac�ef is, de S�ch�ng RTV Noordoost Twente. De noordoost Twentse gemeenten kunnen zich echter ook vinden in één streekomroep voor heel Twente en benoemen in hun brief nadrukkelijk dat de verdeling in een Twente Oost en West in hun ogen niet leidt tot streken met een eigen iden�teit. De gemeentebesturen van Enschede, Borne, Hengelo, Haaksbergen en Almelo stemmen in met het oorspronkelijke NLPO-voorstel. Het gemeentebestuur van Twenterand gee� de voorkeur aan een streekindeling met de gemeenten Hardenberg, Ommen en Dalfsen (streek 15: het Vechtdal). Advies Change Board De door de respec�evelijke gemeentebesturen voorgestane driedeling miskent naar het oordeel van de Change Board de omstandigheid dat Twente in z’n geheel als streek wordt beschouwd. Met name met betrekking tot de samenstelling van de streek Noordoost-Twente (Dinkelland, Losser, Oldenzaal en Tubbergen; 101.500 inw.) en de streek West-Twente (Hellendoorn, Hof van Twente, Rijssen-Holten

2

en Wierden; 132.000 inw.) hebben de gemeentebesturen de voorkeur van de betrokken lokale omroepen gevolgd. De Change Board hee� vastgesteld dat deze lokale omroepen nog een lange weg hebben te gaan om aan de eis van Lokaal Toereikend Media Aanbod (LTMA) te voldoen. De lokale omroepen van de streek Midden-Twente (Almelo, Borne, Enschede, Haaksbergen en Hengelo; 358.500 inw.), verenigd in RMC Twente, daarentegen hebben al belangrijke stappen in die rich�ng gezet aldus de Change Board. De Change Board is in dit verband van oordeel dat een lokale omroep die de streek Twente in z’n geheel bedient meer kans van slagen hee� dan drie afzonderlijke lokale omroepen voor de drie hiervoor genoemde streken. Gelezen de reac�es van de betrokken gemeentebesturen en van de besturen van de betrokken lokale omroepen adviseert de Change Board het oorspronkelijke NLPOvoorstel te handhaven (met uitzondering van Twenterand) en de samenstelling van de volgende streek aldus vast te stellen: Streek 17: Twente (582.000 inw.): Dinkelland, Losser, Oldenzaal, Tubbergen, Almelo, Borne, Enschede, Haaksbergen, Hengelo, Hellendoorn, Hof van Twente, Rijssen-Holten en Wierden.

Reac�es besturen lokale omroepen en gemeenten Bij gelegenheid van de bijeenkomst in Almelo op 22 mei 2017 is vastgesteld dat de betrokken lokale omroepen en gemeenten Twente als één streek beschouwen, en dat voor wat betre� het programma van de lokale omroep vooralsnog als tussenstap drie ona�ankelijke samenwerkingsverbanden worden verzorgd en dat er overeenstemming is over een op termijn hechtere samenwerking die moet leiden naar één streek met één lokale omroep met de ingang van de stelselwijziging. Het advies van de Change Board is overgenomen en de defini�eve streekindeling is op 19 juni 2017 vastgesteld. Lokale omroepen in Twente worden momenteel met extra financiële ondersteuning van het Rijk in staat gesteld om de benodigde samenwerking en eenwording tot stand te brengen. De NLPO is door het kabinet opgedragen om, als coördinerend orgaan van de lokale omroepen, de streekomroepvorming verder te coördineren en beheren. De staatssecretaris hee� op 30 mei 2023 besloten dat daarbij de hierboven genoemde streekindeling, die via een zorgvuldig inspraakproces tot stand is gebracht, daarbij leidend is. Er is inmiddels een groot aantal voorbeelden van (grotere) streken waarbij samenwerking én lokaal belang hand in hand gaan. Daar zijn zowel programma�sche als technische voorzieningen voor te treffen.

Ik zie dan ook geen reden om voor de streek Twente hiervan af te wijken, mede gegeven de recente adviezen van de gemeenteraden van Hengelo, Almelo en Wierden. Ik vertrouw erop u voldoende te hebben geïnformeerd. U kunt uiteraard te allen �jde contact opnemen met mij of de NLPO voor nadere informa�e. Met vriendelijke groet,

Marc Visch Directeur-bestuurder NLPO

3