Bijlage 2 - Rekenkameronderzoek Twentse samenwerking
Tekst van het document
Organisatie
structuur in Twente te versterken, om daarmee de economische
Onder ‘organisatie’ verstaan we de mensen, middelen,
slagkracht van de Regio Twente verder te ontwikkelen en
processen en structuren die nodig zijn om tot realisatie
regionale groeikansen te benutten door het bepalen van de
van maatschappelijke meerwaarde te komen. Bij het
economische strategie en het richting geven aan investeringen
operationaliseren richten we ons op de volgende zaken:
die aansluiten bij de koers van Twente. Daarin is een
• de deelnemende organisaties
economische agenda leidend, die inzet op regionale kansrijke,
• de juridische vorm van de samenwerking
meerjarige projecten en programma’s.
• de mate van verplichting
213
• de omvang van de ambtelijke organisatie binnen de
Uit de enquête komt naar voren dat 64% van de raadsleden op
samenwerking
de hoogte is van de doelen van de Twente Board, tegenover 83%
• de financiële omvang van de samenwerking.
van de collegeleden. Deelnemende organisaties Taken en bevoegdheden
De deelnemers aan Twente Board zijn de veertien Twentse
Twente Board heeft de volgende taken:
gemeenten, ondernemers en onderwijsinstellingen (Universiteit
1. het samen met de partners in de ‘triple helix’ formuleren
Twente, Saxion Hogeschool, ROC van Twente, ArtEZ University
van de strategie die moet leiden tot het realiseren van de
of the Arts, Zone.college).
doelstelling 2. het organiseren van de governance op de uitvoering van de strategie 3. het in hechte samenwerking met het bedrijfsleven, kennis-
Juridische vorm en mate van verplichting Twente Board is een zelfstandige organisatie in de vorm van een stichting. De samenwerking is niet-verplicht.
en onderwijsinstellingen en overheden: a. creëren van een continuüm voor economische en maatschappelijke ontwikkeling b. creëren van evenwicht op de arbeidsmarkt, de
Omvang ambtelijke organisatie en financiële omvang215 Gemeentelijke bijdragen:
stimulering van innovatie door het vermarkten
•
voor projecten: € 3.258.333
van toegepaste kennis, de vermindering van
•
voor de uitvoeringsorganisatie: € 2.402.546.
conjunctuurgevoeligheid door diversificatie c. versterken van zichtbaarheid en reputatie
Per 31 december 2023 waren er 22 personeelsleden in
d. verrichten van belangenbehartiging
dienst (in 2022: 20 personeelsleden). Naast het vaste team
e. bevorderen van branding en marketing van Twente
medewerkers zijn voor een aantal werkzaamheden (lobby,
f.
strategie, ontwikkelen van het platform Twente.com) mensen
vergroten van het imago van Twente
g. realiseren van de uitvoering van de Regio Deal
extern ingehuurd.
h. creëren van een stimulerend internationaal vestigingsklimaat teneinde duurzaam succesvol te kunnen concurreren 213
Statuten Stichting Twente Board (artikel 2).
214 215
Statuten Stichting Twente Board (artikel 2). Inrichtingsjaarrekening 2023.
73203 | Rekenkameronderzoek Twentse samenwerking | RAPPORT | 75
Legitimiteit
•
Onderwijs: de ‘Onderwijs Advisory Board’ bereidt de inbreng vanuit Twentse onderwijsinstellingen voor.
Met ‘legitimiteit’ wordt gedoeld op steun en draagvlak van de belangrijkste stakeholders voor de doelstellingen en het realiseren daarvan. Bij het operationaliseren maken we
Ook is er een raad van commissarissen met een
onderscheid in de volgende soorten legitimiteit:
vertegenwoordiger vanuit iedere ‘O’, waar het jaarplan, het
• inputlegitimiteit
jaarverslag en de begroting worden besproken.
• throughputlegitimiteit • outputlegitimiteit
Throughputlegitimiteit
• feedbacklegitimiteit
Transparantie en kenbaarheid van het besluitvormings- en overlegproces
Inputlegitimiteit
Twente Board heeft een bestuur dat bestaat uit maximaal elf
Invloed van raadsleden op besluitvorming
leden:
17% van de raads- en collegeleden ervaart voldoende invloed op
1. Vier bestuursleden vanuit de veertien Twentse colleges. Eén
wat zich binnen de Twente Board afspeelt.
zetel is voor de gemeente Enschede, die wordt ingenomen door haar burgemeester. De benoeming van de drie leden-
Op de vraag of de inbreng van bestuurders binnen Twente
vertegenwoordigers van de overige Twentse gemeenten
Board vooraf in de raad wordt besproken, antwoorden raads- en
geschiedt op basis van de geografische clusters:
collegeleden eensgezind: een minderheid (13%) van de raads-
a. Hellendoorn, Twenterand, Rijssen-Holten, Wierden en
en collegeleden geeft aan dat dit het geval is.
Almelo b. Tubbergen, Dinkelland, Oldenzaal en Losser
Over de kwaliteit van inbreng van bestuurders bestaan
c. Haaksbergen, Hengelo, Borne en Hof van Twente.
tussen raads- en collegeleden verschillende ideeën: 21% van
Deze drie zetels worden momenteel ingenomen door
de raadsleden is (heel) tevreden met de inbreng van hun
Tubbergen, Hengelo en Hellendoorn.
bestuurders binnen het samenwerkingsverband, tegenover 66%
2. Drie bestuursleden vanuit de kennis- en
van de collegeleden.
onderwijsinstellingen. 3. Drie bestuursleden vanuit het bedrijfsleven.
Invloed van burgers en andere belanghebbenden op besluitvorming
De voorzitter heeft één stem. De overige bestuursleden hebben
In de statuten is een vertegenwoordiging van mensen uit het
twee stemmen. De meeste besluiten worden genomen met
onderwijs en van ondernemers vastgelegd, waardoor voor
volstrekte meerderheid, een aantal met 85%-meerderheid van
besluitvorming invloed mogelijk is voor deze belanghebbenden.
de stemmen. Het bestuur vergadert minimaal twee keer per
Voor zover ons bekend vindt er geen inspraak van burgers
jaar.216
plaats. Vergaderingen zijn niet online te volgen. Het samenspel tussen overheid, bedrijfsleven en maatschappelijke organisaties is binnen Twente Board als volgt
38% van de raadsleden geeft aan dat het voor hen duidelijk
vormgegeven, waarbij Twente Board langs het triple-helix-
genoeg is hoe het besluitvormingsproces van Twente Board
model werkt met voor elke pijler een aparte voorbereiding:
verloopt, tegenover 57% van de collegeleden.
•
•
Overheid: het Bestuurlijk Overleg Sociaal-Economische Structuurversterking (BOSS) bereidt de gemeentelijke
13% van de raadsleden is (heel) tevreden over het
inbreng binnen Twente Board voor.
besluitvormingsproces binnen de eigen gemeente als het gaat
Ondernemers: Stichting Ondernemend Twente bereidt
om Twente Board, tegenover 52% van de collegeleden.
de inbreng voor het Twentse bedrijfsleven voor. Binnen de stichting is er een ‘ondernemersboard’ (een groep
Vindbaarheid van stukken
ondernemers – veelal directeuren en directeuren-
Agenda’s en verslagen (inclusief de besluiten) van de
grootaandeelhouders – vanuit verschillende bedrijven
vergaderingen van de Twente Board zijn niet openbaar.
en sectoren in de regio Twente) en een board van netwerkorganisaties. 216
Statuten Stichting Twente Board (artikel 4; artikel 8-9).
73203 | Rekenkameronderzoek Twentse samenwerking | RAPPORT | 76
Outputlegitimiteit
Meer dan de helft van de raadsleden (55%) en collegeleden
Beleving van raadsleden over de resultaten van
(56%) geeft aan graag meer informatie te willen ontvangen
Twente Board
over de Twente Board. 29% van de raadsleden en 47% van de
Iets minder dan de helft van de raadsleden (42%) en iets
collegeleden geeft aan zelf actief om relevante informatie te
meer dan de helft van de collegeleden (52%) geeft aan dat het
vragen.
duidelijk is hoe de prestaties van Twente Board bijdragen aan de gemeentelijke ambities. 32% van de raadsleden en 39% van de
15% van de raadsleden geeft aan tijdig op de hoogte te worden
collegeleden is tevreden over deze prestaties.
gesteld van relevante ontwikkelingen in de Twente Board, ten opzichte van 61% van de collegeleden.
Bijeenkomsten voor raden Jaarlijks vindt er een Twente-event plaats met allerlei
23% van de raadsleden is (heel) tevreden over de
genodigden, waaronder raadsleden. Ook is Twente Board in
informatievoorziening, tegenover 57% van de collegeleden.
september 2023 het onderwerp geweest van een Twenteraad. Zienswijzen In 2024 heeft het presidium van de Twenteraad
Eventueel indienen van zienswijzen loopt via de individuele
aangegeven geen behoefte te hebben aan een specifieke
raden en colleges en is niet afgesproken vanuit het
informatiebijeenkomst over Twente Board. Twente Board is
samenwerkingsverband als collectief.
wel uitgenodigd bij de bespreking van het ROS (over de visie ‘Twente 2050’ van Twente Board, in Enschede).
Evaluaties In de statuten is over evaluaties niets vastgelegd. Voor zover ons
Daarnaast heeft Twente Board alle gemeenteraden bezocht in het kader van de Agenda voor Twente 2023-2027.
Feedbacklegitimiteit Informatievoorziening en verantwoording De colleges ontvangen vanuit de Twente Board de volgende informatie, waarbij het hun verantwoordelijkheid is om deze informatie met hun gemeenteraden te delen: •
één keer in de vijf jaar een Agenda voor Twente
•
de visie ‘Twente 2050’
•
het strategieplan 2020-2025
•
het jaarplan en de begroting van de Twente Boarddevelopment
•
twee keer per jaar een rapportage over de voortgang van de door Twente Board gefinancierde projecten
•
één keer per jaar een jaarrekening (met daarin kort een bestuursverslag)
•
één keer per jaar het Twente-event
•
één keer per jaar een informatiesessie voor de Twenteraad217
•
een aantal keren per jaar een nieuwsbrief.218
De informatievoorziening aan de raden loopt via het BOSS en de colleges. Het is afhankelijk van de portefeuillehouders van de gemeenten of informatie wordt gedeeld met de raad.
217
De specifieke informatiesessie over Twente Board in Twenteraad is afhankelijk van de vraag of de griffie van de Twenteraad dat toestaat. Dat was eenmalig. In 2024 zijn via BOSS raadsleden uitgenodigd voor een informatiebijeenkomst over Twente Board. Die ging niet door vanwege aanmelding van twee raadsleden. 218 De raden ontvangen via de griffie rechtstreeks de nieuwsbrief van Twente Board.
bekend wordt er niet periodiek geëvalueerd.
73203 | Rekenkameronderzoek Twentse samenwerking | RAPPORT | 77
Overzicht enquêteresultaten Twente Board Waarde en prestaties van de samenwerking. Ik ben tevreden over de prestaties van Twente Board. Collegeleden Raadsleden
4
35
2
43
30
9
28
4
30
4 6
4
Voor mij is het duidelijk hoe de prestaties van Twente Board bijdragen aan onze gemeentelijke ambities. 9
Collegeleden Raadsleden
43
30
38
4
17
25
9
25
Ik ben op de hoogte van de doelen van Twente Board. 13
Collegeleden
70
9
Raadsleden
Helemaal eens
13
55
Eens
4
23
Neutraal
Oneens
Helemaal oneens
11
2
Weet ik niet
Besluitvormingsproces van de samenwerking. Ik ben tevreden over de inbreng van onze bestuurders (wethouders en burgemeester) binnen Twente Board. Collegeleden
5
9
Raadsleden
46
57
17
22 40
4
17
4
9
4
13
De inbreng van onze bestuurders (wethouders en burgemeester) binnen Twente Board wordt vooraf besproken binnen de raad (scommissie). Collegeleden
5
13
Raadsleden
4
12
22 9
48 28
17
40
15
4
Ik ben tevreden over het verloop van het besluitvormingsproces binnen onze gemeente als het gaat over Twente Board. 4
Collegeleden Raadsleden
12
9 11
2
43
48 36
18
32
4
15
4
15
4
Ik ervaar voldoende invloed op wat zich binnen Twente Board afspeelt. Collegeleden
13
4
Raadsleden
17
61
12 19
18
38
2
25
Het is voor mij duidelijk genoeg hoe de besluitvorming binnen Twente Board verloopt. Collegeleden
9
48
Raadsleden
38
Helemaal eens
Eens
26
17
Neutraal
Oneens
26
13
4
28
13
4
Helemaal oneens
Weet ik niet
Informatievoorziening van de samenwerking. Ik vraag zelf om relevante informatie over Twente Board. Collegeleden
4
Raadsleden
4
43
35
25
17
38
25
9
Ik zou graag meer informatie over Twente Board willen ontvangen. 43
13
Collegeleden Raadsleden
4
17
26
51
34
6
2
4
Ik word tijdig op de hoogte gesteld van relevante ontwikkelingen binnen Twente Board.
Raadsleden
57
4
Collegeleden 2
22
13
47
4
13 28
6
4
Ik ben tevreden over de kwaliteit van de informatie die ik over de financiële en inhoudelijke prestaties van Twente Board ontvang. 57
Collegeleden Raadsleden Helemaal eens
23
Eens
22 25
Neutraal
17
40
Oneens
Helemaal oneens
4 13
Weet ik niet
‘WIJ ZIJN BERENSCHOT, GRONDLEGGER VAN VOORUITGANG’ Nederland is continu in ontwikkeling. Maatschappelijk, economisch en organisatorisch verandert er veel. Al ruim 85 jaar volgen wij als adviesbureau deze ontwikkelingen op de voet en werken we aan een vooruitstrevende samenleving. De behoefte om iets fundamenteels te betekenen voor mens en maatschappij zit in onze genen. Met onze adviezen en oplossingen hebben we dan ook actief meegebouwd aan het Nederland van vandaag. Altijd op zoek naar duurzame vooruitgang. Alles wat we doen is onderzocht, onderbouwd en vanuit meerdere invalshoeken bekeken. Zo komen we tot gefundeerde adviezen en slimme oplossingen. Die zijn op het eerste gezicht misschien niet altijd de meest voor de hand liggende. Juist deze eigenzinnigheid maakt ons uniek. Daarbij zijn we niet van symptoombestrijding. En gaan pas naar huis als het is opgelost.
Berenschot Groep B.V. Van Deventerlaan 31-51, 3528 AG Utrecht Postbus 8039, 3503 RA Utrecht 030 2 916 916 www.berenschot.nl